Γιάννης Τσιπουρίδης / Κλιματική κρίση: Προσαρμοστείτε γιατί χανόμαστε

Την περασμένη εβδομάδα κυκλοφόρησε μια νέα έκθεση[i], η οποία ουσιαστικά επιβεβαιώνει αυτά που όλοι φοβόμασταν: ότι το παγκόσμιο σύστημα υποτιμά τον κλιματικό κίνδυνο.

Του Γιάννη Τσιπουρίδη

Η έκθεση «Επαναβαθμονόμηση του Κλιματικού Κινδύνου» (Recalibrating Climate Risk) που συντάχθηκε από το GreenFuturesSolutionsteam, τουΠανεπιστημίουτουΈξετερ σε συνεργασία με το Ινστιτούτο CarbonTracker, προειδοποιεί:

«Η έκθεση εξηγεί γιατί τα οικονομικά μοντέλα που χρησιμοποιούνται από κυβερνήσεις, κεντρικές τράπεζες και επενδυτές υποτιμούν ολοένα και περισσότερο τους κλιματικούς κινδύνους καθώς ο κόσμος κινείται προς τους 2°C. Δείχνει πώς αυτό μπορεί να δημιουργήσει μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας και ζητά στενότερη συνεργασία μεταξύ επιστημόνων του κλίματος, οικονομολόγων, ρυθμιστικών αρχών και επενδυτών.»

Δυστυχώς, στις μέρες μας η Επαναβαθμονόμηση του Κλιματικού Κινδύνου γίνεται προς την αντίθετη πλευρά, που ισοδυναμεί όχι απλά με την περαιτέρω υποτίμηση του κλιματικού κινδύνου, αλλά και την σαφή άρνηση της ύπαρξης του.

Αναφέρομαι φυσικά στην φιλοσοφία που διαπνέει την νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ, όπως αυτή εκφράστηκε με το γνωστό «Drill, babydrill[ii]», το οποίο, αν δεν το γνωρίζεται, έχει πρόσφατα «εμπλουτιστεί» με το νέο δόγμα του «Mine, babyMine[iii]», το οποίο έχει σχεδιαστεί για να εξυπηρετήσει τη νέα εκστρατεία αποκατάστασης του βασιλιά άνθρακα (το χειρότερο κλιματικά από τα 3 είδη ορυκτών καυσίμων) ή όπως τον αποκαλεί ο Πρόεδρος Τραμπ «Clean, BeautifulCoal[iv]». Και δυστυχώς, μέχρι στιγμής οι κινήσεις του υπηρετούν αυτό το ενεργειακό δόγμα (Βενεζουέλα, Γροιλανδία)

Αυτή η πορεία είναι προφανώς μη βιώσιμη και αργά ή γρήγορα θα οδηγήσει σε οικονομική κατάρρευση[v], ακολουθούμενη από κοινωνική κατάρρευση.

«Οι επιστήμονες έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου για τις τρομερές συνέπειες της συνεχιζόμενης αδράνειας …..προειδοποιώντας ότι θα μπορούσαμε να οδεύουμε προς μια «άνευ προηγουμένου κοινωνική και οικολογική κατάρρευση»[vi].

Το διανοείστε; Σκηνικό “MadMax[vii]”;

Κι όμως, προς τα εκεί βαδίζουμε ή μάλλον τρέχουμε.

Όλοι το γνωρίζουμε, ακόμη και ο Τραμπ το γνωρίζει, βαθιά μέσα του, ότι κατευθυνόμαστε προς την καταστροφή και όλοι ελπίζουμε ότι αυτό θα συμβεί αργότερα παρά νωρίτερα, μήπως και η ανθρωπότητα συνετιστεί εγκαίρως και αντιστρέψει την πορεία της.

Μέχρι να γίνει αυτό και να έχει αποτέλεσμα, οι τρέχουσες αποφάσεις σημαίνουν καταστροφή για όλους και ιδιαίτερα για τους φτωχούς και περιθωριοποιημένους ανθρώπους.

Τι κάνουμε, λοιπόν;

Θυμίζω ότι οι τρείς βασικές κατευθύνσεις κλιματικής δράσης είναι

Mitigation – μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα π.χ. με αλλαγή πηγών ενέργειας
Adaptation – προσαρμογή στις νέες κλιματικές συνθήκες και
Resilience – προστασία και δημιουργία ανθεκτικότητας από τις κλιματικές καταστροφές

Το πρώτο όπως αναλύθηκε πιο πάνω δεν πρόκειται να συμβεί άμεσα. Το αντίθετο μάλιστα, ίσως και να αυξηθούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

Επομένως μας μένει το δεύτερο και το τρίτο και πρέπει να βιαστούμε.

Πρέπει να αποδεχτούμε ότι το κλίμα άλλαξε ανεπιστρεπτί (σε ανθρώπινο χρόνο) και πρέπει να ετοιμαστούμε για την πραγματοποίηση της προσαρμογής στο νέο κλίμα. Κι αυτή η προσαρμογή δεν είναι προσωπική και ψυχολογική μόνο, αλλά προσαρμογή των πάντων όλων!!!

Τα σπίτια μας, τα δάση μας, η αγροτική παραγωγή μας, η κτηνοτροφία μας, οι διακοπές μας…. Όλα θα αλλάξουν.

Και το ξέρουμε, γιατί το ζούμε ήδη στην πατρίδα μας.

Τα δάση μας καίγονται, οι πόλεις και οι καλλιέργειες πλημμυρίζουν, τα καλοκαίρια οι τσιμεντουπόλεις είναι αβίωτες….

Υπάρχουν και επιπτώσεις από διεθνείς αλλαγές.

Τα κύματα των άμοιρων κλιματικών προσφύγων θα αυξάνονται, αλλά θα έχουμε ίσως ακόμη και εσωτερική κλιματική μετανάστευση λόγων των κλιματικών καταστροφών.

Και λιγότερο σοβαρές αλλά σημαντικές επιπτώσεις: ήδη η τιμή της σοκολάτας και του καφέ αυξήθηκαν λόγω μείωσης της παραγωγής, όπως είχε γίνει και με το ελαιόλαδο.

Είναι ελάχιστα παραδείγματα ή σκηνές προσεχώς που λέγαμε κάποτε.

Πως το κάνουμε, λοιπόν;

Αυτή η προσαρμογή και το χτίσιμο/ενίσχυση της ανθεκτικότητας δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση γιατί απαιτεί αλλαγή, επί τη βάση επιστημονικών μελετών, των υποδομών μας και των συστημάτων διαχείρισης της οικονομικής και κοινωνικής ζωής μας, δηλαδή συνολικά της καθημερινότητας μας. Και αυτή η αλλαγή θα είναι και δαπανηρή και θα απαιτήσει χρόνο π.χ. τα αντιπλημμυρικά έργα που χρειάζονται οι πόλεις και η ύπαιθρος δεν γίνονται σε μήνες αλλά σε πολλά έτη.

Αυτό απαιτεί μια συλλογική εθνική αντιμετώπιση κι όχι μικροκομματική διαχείριση. Είμαστε ουσιαστικά σε πόλεμο (με τον εαυτό μας) και απαιτείται κοινό μέτωπο, ώστε ότι αρχίζει ο ένας να το τελειώνει ο άλλος και να επιβραβεύονται και οι δυο.

Παράδειγμα η συζήτηση για τη διαχείριση της λειψυδρίας το καλοκαίρι και το φθινόπωρο και στη συνέχεια η αλλαγή σκηνικού λόγω των έντονων βροχοπτώσεων και πλημμυρών το τελευταίο διάστημα, δεν σημαίνει ότι λύθηκε το πρόβλημα της λειψυδρίας.

Το παράδοξο των πλημμυρών είναι πως ουσιαστικά υπονομεύουν τις παραδοσιακές μεθόδους διαχείρισης υδάτων. Έτσι ενώ θα περίμενε κανείς ότι μια ισχυρή βροχόπτωση μετά από ξηρασία μπορεί να έλυνε το πρόβλημα της λειψυδρίας, στην πραγματικότητα συχνά το επιδεινώνει.

Κι αυτό γιατί:

Απώλεια «χρήσιμου» νερού:Όταν το έδαφος είναι ξερό, το νερό της βροχής δεν εισχωρεί στον υδροφόρο ορίζοντα. Αντί να αποθηκευτεί στις υπόγειες «αποθήκες» της γης, ρέει ορμητικά προς τη θάλασσα, παρασύροντας φερτά υλικά. Έτσι, παρά τη βροχή, τα αποθέματα πόσιμου νερού παραμένουν χαμηλά.
Καταστροφή υποδομών αποθήκευσης:Οι έντονες πλημμύρες μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες λάσπης και φερτών υλικών στα φράγματα. Αυτό μειώνει τη χωρητικότητα των ταμιευτήρων (επιχωμάτωση).
Υποβάθμιση ποιότητας νερού:Η ορμητική ροή παρασύρει ρύπους, λιπάσματα και λύματα στα συστήματα ύδρευσης, που καθιστούν το νερό ακατάλληλο.

Η κλιματική αλλαγή δεν φέρνει απλώς λιγότερο νερό, αλλά νερό σε λάθος χρόνο και με λάθος ένταση. Η διαχείριση της λειψυδρίας είναι πλέον άρρηκτα συνδεδεμένη με την αντιπλημμυρική προστασία.

Αυτό είναι ένα και μόνο παράδειγμα, επειδή σήμερα είναι επίκαιρο.

Πρέπει να καταφέρουμε να το διατηρήσουμε συνέχειαστην επικαιρότητα και να προσθέσουμε στο ίδιο επίπεδο εγρήγορσης και σημαντικότητας όλα τα άλλα κλιματικά προβλήματα.

Για παράδειγμα φέτος να μην δώσουμε παράταση της προθεσμίας για καθαρισμό των οικοπέδων. Πρέπει να πάψει μια διοικητική πράξη να υπονομεύει την επιστήμη.

Η κρισιμότητα της κλιματικής κρίσης, απαιτεί επιστημονική και μόνο προσέγγιση και λύσεις.

Τα πράγματα είναι πάρα πολύ σοβαρά για να τα αντιμετωπίζουμε με επιφανειακές κορώνες και ημίμετρα. Απαιτείται δουλειά και σοβαρότητά από όλους κι αυτό περιλαμβάνει κι εμάς.

Τέρμα η κριτική του καναπέ.

Συμμετοχή και δράση στην κλιματική κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Τώρα!

Δρ. Γιάννης Τσιπουρίδης

Σύμβουλος Μηχανικός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας

Δράση για το κλίμα

ΕρευνητήςΠανεπιστημίουStrathmoreUniversity, Nairobi, Kenya

Επισκέπτης Καθηγητής πανεπιστημίων TUMMombasa, Kisii, Kenya

ΜέλοςτουFossil Fuel Non Proliferation TreatyκαιτουLoss and Damage Collaboration Group

Εκδότηςe-mc2 (Energy Matters to Climate Change)

ΕκδότηςΑΝΕΜΟλόγια

[i]https://greenfuturessolutions.com/news/recalibrating-climate-risk/