Σε μια εμβληματική απόφαση με σαφές κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα, η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έβαλε τέλος σε μια πρακτική ετών που επιβάρυνε υπέρμετρα χιλιάδες δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη. Με αυξημένη πλειοψηφία 35 δικαστών, το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι οι τόκοι στις ρυθμισμένες οφειλές θα πρέπει να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης που έχει ορίσει το δικαστήριο και όχι επί του συνολικού εναπομείναντος κεφαλαίου, όπως εφάρμοζαν έως σήμερα τράπεζες και funds.
Η απόφαση χαρακτηρίζεται κομβικής σημασίας, καθώς αποκαθιστά την έννομη τάξη, θωρακίζει τον κοινωνικό χαρακτήρα του νόμου Κατσέλη και προσφέρει ουσιαστική οικονομική ανάσα σε νοικοκυριά που βρίσκονται επί χρόνια σε καθεστώς δικαστικής ρύθμισης.
«Άβυσσος» η διαφορά στις χρεώσεις – Πώς αλλάζουν οι υπολογισμοί
Μιλώντας στο ΕΡΤnews, η δικηγόρος Αριάδνη Νούκα έκανε λόγο για μια «τερατώδη διαφορά» μεταξύ των δύο τρόπων υπολογισμού, που οδηγούσε σε αδικαιολόγητες χρεώσεις εις βάρος των δανειοληπτών.
Όπως εξήγησε, σε μια οφειλή 100.000 ευρώ με επιτόκιο 3%, ο ετήσιος τόκος επί του κεφαλαίου ανέρχεται σε 3.000 ευρώ, δηλαδή περίπου 250 ευρώ τον μήνα. Αντίθετα, με τον νέο τρόπο υπολογισμού, όταν ο τόκος εφαρμόζεται στη μηνιαία δόση – για παράδειγμα 500 ευρώ – η επιβάρυνση περιορίζεται μόλις στα 15 ευρώ τον μήνα.
«Η διαφορά είναι άβυσσος εντελώς», υπογράμμισε η κ. Νούκα, επισημαίνοντας ότι η ρύθμιση του νόμου Κατσέλη δεν αποτελεί τραπεζικό προϊόν ή νέο δάνειο, αλλά μια δικαστικά ορισμένη υποχρέωση που πρέπει να υπηρετεί την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη, χωρίς ανατοκισμό.
Παραδείγματα ελάφρυνσης δόσεων: Χιλιάδες ευρώ όφελος τον χρόνο
Η πρακτική επίδραση της απόφασης αποτυπώνεται καθαρά στα αριθμητικά παραδείγματα που παρουσίασε η κ. Νούκα, τα οποία καταδεικνύουν τη δραστική μείωση των μηνιαίων επιβαρύνσεων.
Σε δάνειο 120.000 ευρώ με επιτόκιο 4,5% και διάρκεια 20 ετών, η παλιά μηνιαία δόση ανερχόταν στα 767 ευρώ. Μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου, η νέα δόση διαμορφώνεται στα 522,5 ευρώ, με μηνιαία μείωση 244,5 ευρώ και ετήσιο όφελος 2.934 ευρώ.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ελάφρυνση σε δάνειο 150.000 ευρώ με επιτόκιο 5% και διάρκεια 25 ετών, όπου η μηνιαία δόση μειώνεται από 887 ευρώ σε 525 ευρώ. Η μηνιαία διαφορά των 362 ευρώ μεταφράζεται σε ετήσιο όφελος 4.344 ευρώ για τον δανειολήπτη.
Αναδρομική ισχύς και επιστροφές αχρεωστήτως καταβληθέντων
Ιδιαίτερης σημασίας είναι και η εκτίμηση ότι η απόφαση θα έχει αναδρομική ισχύ. Σύμφωνα με την κ. Νούκα, πρόκειται για ερμηνεία του διατακτικού αποφάσεων που έχουν εκδοθεί όλα τα προηγούμενα χρόνια, από το 2012 και το 2014 έως και το 2019.
Μετά την καθαρογραφή της απόφασης, οι τράπεζες θα υποχρεωθούν να αλλάξουν άμεσα το καθεστώς υπολογισμού των τόκων, ενώ θα πρέπει να δρομολογηθούν και επιστροφές ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως από δανειολήπτες οι οποίοι επιβαρύνθηκαν υπερβολικά.
Επιφυλάξεις από την ΤτΕ και μήνυμα εμπιστοσύνης στη Δικαιοσύνη
Από την πλευρά του, ο υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Θεόδωρος Πελαγίδης, εμφανίστηκε επιφυλακτικός, δηλώνοντας στο ΕΡΤnews ότι η απόφαση θα πρέπει πρώτα να μελετηθεί στη λεπτομέρειά της. «Υπάρχει ένα ζήτημα κόστους. Δεν μπορώ να σχολιάσω μία απόφαση που μόλις έχει βγει, εάν δεν τη δούμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Για την κ. Νούκα, πάντως, η εξέλιξη συνιστά ένα «ηχηρό μήνυμα της Δικαιοσύνης» που ενισχύει το κράτος δικαίου και επαναβεβαιώνει τον προστατευτικό χαρακτήρα του νόμου Κατσέλη. Παράλληλα, εξέφρασε την ελπίδα η απόφαση αυτή να αποτελέσει πρόκριμα και για άλλες κατηγορίες δανειοληπτών, όπως εκείνους με δάνεια σε ελβετικό φράγκο, οι οποίοι – όπως σημείωσε – παραμένουν οι μόνοι στην Ευρώπη που δεν έχουν ακόμη δικαιωθεί από τα εθνικά τους δικαστήρια.
«Μακάρι το 2026 να εκδοθούν αποφάσεις που θα δικαιώνουν και αυτούς τους δανειολήπτες, καθιστώντας το το καλύτερο έτος για τους οφειλέτες», κατέληξε.
