Το αυξανόμενο κόστος των τροφίμων συνεχίζει να αναδιαμορφώνει τις καταναλωτικές συνήθειες σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες, με τα νοικοκυριά να στρέφονται σε κουπόνια, προσφορές και γεύματα περιορισμένου προϋπολογισμού προκειμένου να αντεπεξέλθουν στην πίεση. Από τους πολύβουους διαδρόμους των σούπερ μάρκετ στο Λας Βέγκας έως τα παντοπωλεία της Γερμανίας, της Ρουμανίας, της Ισπανίας και της Ελλάδας, η ακρίβεια στα τρόφιμα παραμένει κεντρική ανησυχία για το 2026.
Παρά τις διαβεβαιώσεις των κεντρικών τραπεζών ότι ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται, οι καταναλωτές και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού προετοιμάζονται για νέες αυξήσεις τιμών. Το αποτέλεσμα είναι μια σταδιακή αλλά βαθιά αλλαγή στη συμπεριφορά: λιγότερες αυθόρμητες αγορές, περισσότερη σύγκριση τιμών και συστηματική αναζήτηση εκπτώσεων.
Ευρώπη: Προβλέψεις αποκλιμάκωσης, αλλά οι πολίτες δεν πείθονται
Σύμφωνα με έρευνα της ING Consumer Research που δημοσιεύθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2026, το 58% των Ευρωπαίων αναμένει ότι οι τιμές των ειδών παντοπωλείου θα αυξηθούν ταχύτερα τους επόμενους 12 μήνες, ενώ μόλις το 14% διαφωνεί. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε έξι χώρες – Γερμανία, Ισπανία, Ολλανδία, Βέλγιο, Πολωνία και Ρουμανία – με περίπου 1.000 συμμετέχοντες σε καθεμία.
Η απαισιοδοξία είναι εντονότερη στη Ρουμανία (73%), στο Βέλγιο (66%) και στην Ολλανδία (64%). Στη Γερμανία, το 57% αναμένει επιτάχυνση των τιμών, ενώ στην Πολωνία το ποσοστό διαμορφώνεται στο 49%.
Το κλίμα αυτό έρχεται σε αντίθεση με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σύμφωνα με τις οποίες ο πληθωρισμός τροφίμων στην ευρωζώνη αναμένεται να μειωθεί και να σταθεροποιηθεί λίγο πάνω από το 2% έως τα τέλη του 2026. Ωστόσο, τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι το 2025 οι τιμές τροφίμων και μη αλκοολούχων ποτών αυξήθηκαν κατά 3,3%, ξεπερνώντας τον συνολικό πληθωρισμό του 2,5%.
Το χάσμα ανάμεσα στις επίσημες εκτιμήσεις και στην καθημερινή εμπειρία των πολιτών παραμένει μεγάλο. Όπως σημειώνει ο οικονομολόγος της ING, Thijs Geijer, ακόμη και με την ανάκαμψη των πραγματικών μισθών, οι καταναλωτές παραμένουν ψυχολογικά προετοιμασμένοι για υψηλότερο πληθωρισμό. Θα απαιτηθεί μια παρατεταμένη περίοδος σταθερότητας τιμών για να αλλάξουν οι προσδοκίες.
Ισπανία: Η εξαίρεση της ευρωπαϊκής απαισιοδοξίας
Η Ισπανία αποτελεί αξιοσημείωτη εξαίρεση. Μόλις το 39% των ερωτηθέντων αναμένει ταχύτερες αυξήσεις τιμών, ενώ το 52% πιστεύει ότι η αγοραστική του δύναμη θα βελτιωθεί το 2026.
Η αισιοδοξία αυτή στηρίζεται σε ισχυρά μακροοικονομικά δεδομένα: ανάπτυξη 2,8% το 2025 – σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης – χαμηλότερες τιμές ενέργειας και ενίσχυση της απασχόλησης. Οι αγγελίες εργασίας στα τέλη του 2025 ήταν 54% υψηλότερες σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα, ενώ ο ΟΟΣΑ προβλέπει ανάπτυξη 2,2% και για το 2026.
Γερμανία και Βέλγιο: Επικρατεί σκεπτικισμός
Στον αντίποδα, η Γερμανία και το Βέλγιο εμφανίζονται πιο απαισιόδοξες. Το 53% των Γερμανών και το 50% των Βέλγων εκτιμούν ότι η αγοραστική τους δύναμη δεν θα βελτιωθεί το 2026. Συνολικά, στις έξι χώρες της έρευνας, το 39% εκφράζει σκεπτικισμό για το εισόδημά του, έναντι 29% που δηλώνει αισιόδοξο.
Ιδιαίτερα στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων, όπου τα τρόφιμα καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού, κάθε αύξηση τιμών έχει δυσανάλογα ισχυρό αντίκτυπο. Στη Ρουμανία, για παράδειγμα, ο πληθωρισμός τροφίμων έφτασε το 6,8% το 2025, ενώ τα νοικοκυριά δαπανούν το 23,1% του προϋπολογισμού τους για τρόφιμα και ποτά.
Ελλάδα: Ρεκόρ τζίρου στα σούπερ μάρκετ, αλλά με ακριβότερα καλάθια
Στην Ελλάδα, η αγορά σούπερ μάρκετ έκλεισε το 2025 με ρεκόρ τζίρου άνω των 16 δισ. ευρώ (+7,1% σε σχέση με το 2024). Ωστόσο, η αύξηση αυτή δεν αντανακλά μεγαλύτερους όγκους αγορών, αλλά υψηλότερες τιμές.
Ο γενικός πληθωρισμός κινείται κοντά στο 2,6%, όμως οι αυξήσεις στα τρόφιμα παραμένουν πιο επίμονες. Μεγάλες ανατιμήσεις καταγράφονται στα φρέσκα κρέατα (+14,4%), στα είδη πρωινού και ροφήματα (+8,3%), στα σοκολατοειδή και σνακ (+6,8%) και στα φρέσκα ψάρια (+5,9%). Αντίθετα, μειώσεις εμφανίζονται σε απορρυπαντικά (-4,1%) και γαλακτοκομικά (-2,1%).
Το ελαιόλαδο εξακολουθεί να αποτελεί τον «μεγάλο ασθενή» του οικογενειακού προϋπολογισμού, με τις τιμές του να επηρεάζουν δυσανάλογα το μηνιαίο κόστος διατροφής.
ΗΠΑ: Από χόμπι, τα κουπόνια έγιναν εργαλείο επιβίωσης
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι καταναλωτές ήδη βιώνουν την πίεση. Στο Λας Βέγκας, αγοραστές δηλώνουν ότι οι υψηλές τιμές τους αναγκάζουν να περιορίσουν εξόδους και περιττές δαπάνες. Το κρέας, το ψωμί και βασικά είδη διατροφής έχουν αυξηθεί σημαντικά, εκτοπίζοντας άλλες μορφές κατανάλωσης.
Παράλληλα, παρατηρείται εντυπωσιακή αναβίωση της κουλτούρας των κουπονιών. Όπως επισημαίνει η Kristin McGrath από το The Krazy Coupon Lady, τα κουπόνια δεν αποτελούν πλέον «ακραίο χόμπι αποθήκευσης», αλλά τακτική επιβίωσης. Οι καταναλωτές τα χρησιμοποιούν για βασικά αγαθά και όχι για πολυτέλειες, μετατρέποντας την εξοικονόμηση σε στρατηγική ανάγκη.
Νέα καταναλωτική πραγματικότητα
Το 2026 διαμορφώνεται ως έτος προσαρμογής. Οι καταναλωτές αγοράζουν πιο προσεκτικά, επιλέγουν προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, συγκρίνουν τιμές και περιορίζουν τις αυθόρμητες αγορές. Το ζήτημα δεν είναι μόνο ο επίσημος πληθωρισμός, αλλά η αίσθηση διαρκούς πίεσης στο πορτοφόλι.
Σε Ευρώπη και ΗΠΑ, το «καλάθι του σούπερ μάρκετ» έχει μετατραπεί σε βασικό δείκτη οικονομικής ψυχολογίας. Και όσο οι προσδοκίες για αυξήσεις παραμένουν ισχυρές, οι αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες δύσκολα θα αναστραφούν – ακόμη κι αν οι αριθμοί δείξουν σταθεροποίηση.
