Η ασφάλεια της Δανίας βασίζεται κυρίως στη διατλαντική συμμαχία του NATO, αλλά σε μια πιθανή σύγκρουση με τις ΗΠΑ, η συμμαχία μάλλον δεν θα ήταν αποτελεσματική.
Το Άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Ε.Ε., που εισήχθη το 2009, προβλέπει ότι «εάν ένα κράτος-μέλος δεχθεί ένομη επίθεση, τα υπόλοιπα κράτη οφείλουν να παρέχουν βοήθεια και στήριξη με όλα τα μέσα που διαθέτουν». Αν και η διατύπωσή του θεωρείται πιο υποχρεωτική από το αντίστοιχο Άρθρο 5 του NATO, η εφαρμογή του εξαρτάται από την ομοφωνία όλων των κρατών-μελών.
Έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ;
Ναι, μόνο μία φορά: το 2015, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του ISIS στη Γαλλία. Η Γαλλία ζήτησε στρατιωτική υποστήριξη από άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε., τα οποία ανταποκρίθηκαν με την αποστολή στρατευμάτων ή μέσω συντονισμένων επιχειρήσεων. Ωστόσο, η έλλειψη ενιαίου στρατού της Ε.Ε. σημαίνει ότι η βοήθεια πρέπει να διαπραγματεύεται κράτος προς κράτος.
Πώς ενεργοποιείται το Άρθρο;
Η Δανία θα πρέπει να το επικαλεστεί επίσημα και η ενεργοποίησή του απαιτεί ομοφωνία από τα άλλα κράτη-μέλη. Αυτό δημιουργεί κινδύνους: χώρες όπως η Ουγγαρία μπορεί να μπλοκάρουν την απόφαση, ειδικά σε περίπτωση αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ. Επιπλέον, υπάρχουν ερωτήματα για το αν η προστασία επεκτείνεται στη Γροιλανδία, αν και οι ευρωπαϊκές αρχές θεωρούν ότι καλύπτεται.
Τι συνέπειες έχει η ενεργοποίηση;
Η ενεργοποίηση στέλνει ένα ισχυρό πολιτικό και νομικό μήνυμα. Δεν απαιτεί άμεση επέμβαση της Ε.Ε., αφήνοντας στα κράτη-μέλη να αποφασίσουν για τα επόμενα βήματα: από δηλώσεις αλληλεγγύης και οικονομική βοήθεια μέχρι στρατιωτική υποστήριξη ή διαμεσολάβηση. Θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει νομική βάση για οικονομικές κυρώσεις ή περιορισμούς σε αμερικανικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, η Ε.Ε. θα μπορούσε να στείλει περιορισμένες δυνάμεις μέσω των συμβουλευτικών στρατιωτικών της δομών, αλλά η πιθανότητα στρατιωτικής σύγκρουσης με τις ΗΠΑ παραμένει πρακτικά μηδενική.
Πώς θα επηρεάσει το NATO;
Μια αμερικανική κατάληψη της Γροιλανδίας θα αμφισβητούσε την αξιοπιστία του NATO, αν και νομικά η συμμαχία δεν θα διαλυόταν. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει ορισμένα κράτη-μέλη της Ε.Ε. να ενισχύσουν τον ρόλο του Άρθρου 42.7 και να δημιουργήσουν μια ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας χωρίς τις ΗΠΑ. Το NATO διατηρεί τα σχέδια και τις δομές συλλογικής άμυνας, ενώ η Ε.Ε. διαθέτει οικονομική δύναμη, βιομηχανική πολιτική και ρυθμιστική ισχύ, που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν μια νέα στρατηγική προστασίας της Ευρώπης.
