Αντιδράσεις σε όλο το πολιτικό φάσμα (πλην της ακροδεξιάς) προκάλεσαν οι δηλώσεις της Μαρίας Καρυστιανού για το δικαίωμα στην άμβλωση και την αυτοδιάθεση του σώματος, όπως αυτές διατυπώθηκαν σε συνέντευξή της στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN.
Η αναφορά της ότι το ζήτημα των αμβλώσεων «είναι θέμα δημόσιας διαβούλευσης» και ότι «ας αποφασίσει η κοινωνία τι θέλει να γίνει» άγγιξε ένα πεδίο που στην Ελλάδα θεωρείται νομικά και πολιτικά κατοχυρωμένο, αλλά παραμένει ηθικά και ιδεολογικά φορτισμένο.
Η θέση της Καρυστιανού και ο «διχασμός» της επιστήμης
Η ίδια, δηλώνοντας παιδίατρος, υποστήριξε ότι αδυνατεί να ιεραρχήσει τα δικαιώματα της γυναίκας έναντι εκείνων του εμβρύου. Αναγνώρισε ρητά ότι «το σώμα ανήκει στη γυναίκα», ωστόσο εισήγαγε ως ισοβαρή παράμετρο το «ηθικό ζήτημα» της ζωής που, όπως είπε, «μόλις δημιουργείται». Στο σκεπτικό της, η πλειοψηφική άποψη που θα προκύψει από μια δημόσια διαβούλευση είναι, κατά την ίδια, πιο δημοκρατική από μια προκαθορισμένη θεσμική ρύθμιση.
Η προσέγγιση αυτή αναπαράγει ένα επιχείρημα γνωστό από συντηρητικά και θρησκευτικά ρεύματα σε διεθνές επίπεδο: ότι η άμβλωση δεν είναι μόνο νομικό αλλά πρωτίστως ηθικό ζήτημα, άρα δεν μπορεί να κλείνει οριστικά. Στον αντίποδα, επικριτές της επισημαίνουν ότι το δικαίωμα στην άμβλωση στην Ελλάδα είναι νομοθετικά κατοχυρωμένο εδώ και δεκαετίες και συνδέεται άμεσα με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημόσια υγεία, όχι με δημοψηφισματικού τύπου αποφάσεις.
Πολιτική τοποθέτηση χωρίς «ταμπέλες»
Οι δηλώσεις για τις αμβλώσεις εντάχθηκαν σε ένα ευρύτερο πολιτικό πλαίσιο, καθώς η Μαρία Καρυστιανού μίλησε ανοιχτά για τη δημιουργία νέου πολιτικού φορέα. Απέρριψε τον διαχωρισμό Δεξιάς και Αριστεράς ως κατάλοιπο του παλιού πολιτικού συστήματος και τόνισε ότι συνομιλεί με ανθρώπους από όλες τις ιδεολογίες, θεωρώντας ότι οι ίδιες οι κομματικές ηγεσίες συχνά καταπατούν τις αρχές που διακηρύσσουν.
Ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να συνεργαστεί με κανένα υπάρχον κόμμα, ότι δεν βρίσκεται κοντά στη «Νίκη» ούτε σε άλλο πολιτικό σχηματισμό και ότι στο παρελθόν απείχε από την κάλπη επειδή δεν την εξέφραζε καμία πρόταση. Δήλωσε ωστόσο ξεκάθαρα φιλοδοξία πολιτικής παρουσίας, όχι απαραίτητα προσωπικής ηγεσίας, αλλά με στόχο «να κυβερνήσει το Κίνημα» και να εκπροσωπηθούν πολίτες στη Βουλή.
Αιχμές κατά Τσίπρα και αναφορές στην πίστη
Στο ίδιο πλαίσιο, άσκησε κριτική στον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, επαναφέροντας τον χαρακτηρισμό «χρυσόψαρο» και θέτοντας ερωτήματα για τις μελέτες στις οποίες στηρίχθηκε το τρίτο μνημόνιο. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη σχέση της με την πίστη, λέγοντας ότι μετά τον θάνατο της κόρης της βρίσκει δύναμη στην Εκκλησία, χωρίς ωστόσο να θεωρεί ότι οφείλει να απολογηθεί ή να μετατρέψει την πίστη σε πολιτική ταυτότητα.
Σφοδρές αντιδράσεις από κυβέρνηση και αντιπολίτευση
Οι πρώτες αντιδράσεις υπήρξαν άμεσες και ιδιαίτερα αιχμηρές. Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ Κώστας Ζαχαριάδης μίλησε για απόψεις που «προσιδιάζουν σε Τεχεράνη», ενώ ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Παναγιώτης Δουδωνής χαρακτήρισε τις δηλώσεις «ακροδεξιές». Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος τόνισε ότι «το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω» και ότι το δικαίωμα κάθε γυναίκας να ορίζει το σώμα της είναι αδιαπραγμάτευτο και λυμένο ζήτημα.
Ένα ρήγμα που δεν είναι μόνο πολιτικό
Πέρα από τις κομματικές αντιπαραθέσεις, οι δηλώσεις Καρυστιανού ανέδειξαν ένα βαθύτερο ρήγμα: τη σύγκρουση ανάμεσα στη θεσμική κατοχύρωση των δικαιωμάτων και στην προσπάθεια επαναφοράς τους στο πεδίο της κοινωνικής και ηθικής διαπραγμάτευσης. Για τους υποστηρικτές της, πρόκειται για μια «δημοκρατική συζήτηση» χωρίς ταμπού. Για τους επικριτές της, όμως, το άνοιγμα αυτού του ζητήματος συνιστά οπισθοδρόμηση και αμφισβήτηση κατακτήσεων που θεωρούνται αδιαπραγμάτευτες.
Σε κάθε περίπτωση, η παρέμβασή της λειτουργεί ως πρόδρομος μιας πολιτικής παρουσίας που, ήδη πριν αποκτήσει οργανωτική μορφή, προκαλεί έντονη πόλωση και επαναφέρει στο δημόσιο διάλογο ζητήματα που πολλοί θεωρούσαν πως έχουν οριστικά επιλυθεί.
