Ποια ήταν η κατάσταση της Γροιλανδίας πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο;
Η Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί του κόσμου, ανήκε απόλυτα στη Δανία σύμφωνα με διεθνείς αποφάσεις ήδη από το 1933, όταν το διεθνές δικαστήριο απέρριψε τις διεκδικήσεις της Νορβηγίας. Το νησί ζούσε σε απομόνωση, με περιορισμένη οικονομική δραστηριότητα και μικρό πληθυσμό, βασισμένο κυρίως σε αλιεία και κυνηγετικές κοινότητες. Η στρατηγική του σημασία δεν ήταν ιδιαίτερα αναγνωρισμένη παρά μόνο για την άμυνα του Ατλαντικού και τον έλεγχο των βόρειων θαλασσών.
Τι συνέβη κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου;
Με την εισβολή της Γερμανίας στη Δανία το 1940, το νησί βρέθηκε ουσιαστικά απομονωμένο. Για να μην πέσει στα χέρια των Ναζί, η Δανία συμφώνησε το 1941 με τις ΗΠΑ να αναλάβουν την προστασία της Γροιλανδίας. Αυτό οδήγησε στην ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων και βάσεων, καθιστώντας το νησί κρίσιμο γεωπολιτικό κόμβο για τους Συμμάχους. Παρά τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ, η κυριαρχία παρέμεινε στα χέρια της Δανίας, ενώ η μεταβίβαση της σε αμερικανικό έδαφος δεν ήταν ποτέ θέμα της συμφωνίας.
Ποια ήταν η θέση των ΗΠΑ μετά τον πόλεμο;
Με τη λήξη του πολέμου, οι ΗΠΑ πρότειναν την αγορά της Γροιλανδίας έναντι 100 εκατομμυρίων δολαρίων σε χρυσό – ένα ποσό που σήμερα θα ισοδυναμούσε με περίπου 1,5 δισ. δολάρια. Η πρόταση απορρίφθηκε, και η Γροιλανδία παρέμεινε δανικό έδαφος, ενισχύοντας τη σημασία της για τη Δανία και, παράλληλα, την στρατηγική συνεργασία με τις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Πώς συνδέεται η ιστορία με τις πρόσφατες αμερικανικές δηλώσεις;
Η αναφορά του Ντόναλντ Τραμπ στο Νταβός περί «επιστροφής της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ στη Δανία» δεν ανταποκρίνεται στην ιστορική αλήθεια. Η χώρα του ποτέ δεν είχε κυριαρχία στο νησί, αλλά υπήρξε στρατηγικός προστάτης κατά την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ιστορία δείχνει ότι η σχέση μεταξύ ΗΠΑ και Γροιλανδίας ήταν πάντα στρατιωτική και γεωπολιτική, όχι νομική μεταβίβαση κυριαρχίας.
Η πραγματική ιστορία της Γροιλανδίας αποκαλύπτει ένα νησί που, παρά την απομόνωσή του, βρέθηκε στο επίκεντρο της διεθνούς στρατηγικής και συνεχίζει να αποτελεί σημαντικό γεωπολιτικό «παιχνίδι» και σήμερα. Η συζήτηση για τον έλεγχο ή την πώληση του νησιού δείχνει πόσο συχνά οι ιστορικές αλήθειες μπορούν να παραποιηθούν για να υπηρετήσουν πολιτικά επιχειρήματα.
