Την έναρξη της διαδικασίας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση δρομολογεί η κυβέρνηση, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να προαναγγέλλει την κατάθεση ολοκληρωμένης πρότασης το αμέσως επόμενο διάστημα.
Στόχος του Μαξίμου είναι ο διάλογος να ξεκινήσει εντός της άνοιξης και να επιτευχθούν όσο το δυνατόν ευρύτερες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες σε κρίσιμα άρθρα του Συντάγματος.
Ο πρωθυπουργός, αναφερόμενος στο χρονοδιάγραμμα, ξεκαθάρισε ότι «πολύ σύντομα θα παρουσιάσουμε τη συγκροτημένη μας πρόταση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, διότι θέλω την άνοιξη η σχετική επιτροπή να ξεκινήσει», δίνοντας το στίγμα των κυβερνητικών προθέσεων.
Ο ρόλος της παρούσας Βουλής και το στοίχημα των 180 ψήφων
Η τρέχουσα Βουλή έχει τον ρόλο της προτείνουσας, γεγονός που καθιστά κομβικό τον αριθμό των ψήφων που θα συγκεντρώσουν τα προς αναθεώρηση άρθρα. Όσα υπερψηφιστούν από τουλάχιστον 180 βουλευτές θα μπορούν να αναθεωρηθούν από την επόμενη Βουλή με απλή πλειοψηφία 151 ψήφων. Αντίθετα, άρθρα που θα λάβουν από 151 έως 179 ψήφους θα απαιτήσουν αυξημένη πλειοψηφία 180 βουλευτών στην επόμενη κοινοβουλευτική σύνθεση.
Σε αυτό το πλαίσιο, στο «γαλάζιο» στρατόπεδο δίνεται έμφαση στη διαμόρφωση ευρύτερων συναινέσεων από την πρώτη φάση, ώστε να διευκολυνθεί η ολοκλήρωση της αναθεώρησης στην επόμενη Βουλή.
Τα κρίσιμα άρθρα στο επίκεντρο της συζήτησης
Σύμφωνα με κυβερνητικές τοποθετήσεις, η αναθεωρητική συζήτηση αναμένεται να ανοίξει για μια σειρά άρθρων με βαρύνουσα πολιτική και θεσμική σημασία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
Το άρθρο 16, που αφορά τη δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων.
Το άρθρο 24, για ζητήματα προστασίας του περιβάλλοντος και χωροταξικού σχεδιασμού.
Το άρθρο 30, που ρυθμίζει τη θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Για το τελευταίο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει εκφράσει ξεκάθαρα τη θέση του υπέρ μίας και μοναδικής εξαετούς θητείας, σημειώνοντας ότι με αυτόν τον τρόπο «ο θεσμός θα έμενε μακριά από τις κομματικές σκοπιμότητες» και δεν θα αναζωπυρώνονταν περιοδικά πολιτικές αντιπαραθέσεις γύρω από την ανανέωση της θητείας.
Στην ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης το άρθρο 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών, καθώς και το άρθρο 103 που σχετίζεται με τη λειτουργία του δημόσιου τομέα. Ο πρωθυπουργός έχει κάνει λόγο για ανάγκη επαναπροσέγγισης της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων «μέσα από ένα διαφορετικό πρίσμα», εισάγοντας πιο καθαρά την έννοια της αξιολόγησης.
Ανοιχτό το πεδίο για προτάσεις της αντιπολίτευσης
Παράλληλα, η κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συζήτησης και άλλων άρθρων, όπως το άρθρο 90 που αφορά, μεταξύ άλλων, τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης — ζήτημα που έχει τεθεί από το ΠΑΣΟΚ. Το εύρος της αναθεωρητικής ατζέντας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό και από τις προτάσεις που θα καταθέσουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Το «όχι» Μητσοτάκη στην αλλαγή του εκλογικού νόμου
Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός στο θέμα του εκλογικού νόμου, επιχειρώντας να κλείσει εκ νέου τη σχετική συζήτηση. «Έχω απορρίψει κάθε αλλαγή του εκλογικού νόμου και έχω εμπιστοσύνη στην κρίση των πολιτών», δήλωσε, επαναλαμβάνοντας ότι «οι κανόνες δεν αλλάζουν εν κινήσει».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέκλεισε επίσης το ενδεχόμενο αύξησης του ορίου εισόδου ενός κόμματος στη Βουλή, ενώ τόνισε ότι κυβερνητικός στόχος παραμένει η εξασφάλιση πλειοψηφίας 200 βουλευτών, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στους Έλληνες του εξωτερικού να ψηφίζουν από τον μόνιμο τόπο διαμονής τους.
Εσωτερικές πιέσεις και πολιτικές ισορροπίες
Παρότι επισήμως το Μέγαρο Μαξίμου κλείνει το θέμα του εκλογικού νόμου, δεν αποτελεί μυστικό ότι στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας υπάρχουν φωνές που τάσσονται υπέρ αλλαγών, με στόχο την ευκολότερη παροχή μπόνους στο πρώτο κόμμα. Οι δημοσκοπήσεις, που δείχνουν τα ποσοστά της ΝΔ κοντά στα επίπεδα των τελευταίων ευρωεκλογών, τροφοδοτούν αυτές τις εισηγήσεις.
Υπάρχει, ωστόσο, και η αντίθετη άποψη, σύμφωνα με την οποία η αναθέρμανση μιας τέτοιας συζήτησης στη συγκεκριμένη συγκυρία θα εξέπεμπε μήνυμα πολιτικής αδυναμίας. Σε κάθε περίπτωση, ο πρωθυπουργός φρόντισε να διαμηνύσει εκ νέου ότι η προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι η Συνταγματική Αναθεώρηση και όχι η αλλαγή των εκλογικών κανόνων.
