Ο “Καποδίστριας” του Γιάννη Σμαραγδή έχει προκαλέσει, ως γνωστόν, έντονες συζητήσεις. Υπέρμαχοι της ματιάς του σκηνοθέτη στο “ηρωϊκό” ιστορικό πρόσωπο αλλά και διαφωνούνται με την εξιδανίκευση του πρώτου κυβερνήτη και της αποσιώπησης πτυχών της περιόδου. Ο γνωστός διεθνολόγος και πολιτικός επιστήμονας Στέλιος Αλειφαντής, είδε την ταινία και καταγράφει (FB) την δική του άποψη.
“Είδα επιτέλους την ταινία.
Και να κάνω μια διευκρίνιση εξαρχής: Μελετώ ακαδημαϊκά τον Ι. Καποδίστρια για πάνω από 20 χρόνια και έχω πλήρη εποπτεία των ελληνικών και διεθνών πηγών για τον ίδιο αλλά και για την εποχή του. Ειδικά, μάλιστα, γνωρίζω άριστα και με λεπτομέρειες σχετικά με τον προ-επαναστατικό Καποδίστρια της περιόδου 1800-1822.
Και άλλη μία επισήμανση που με διαφοροποιεί από την κρατούσα άποψη:
Έχω τεκμηριώσει ακαδημαϊκά ότι ο Ι. Ο Καποδίστριας είναι αυτός – με τον δικό του μηχανισμό δικτύωσης – που σχεδίασε και προετοίμασε τον ξεσηκωμό του 1821, αλλά προφανώς δεν είναι αυτός που διεξήγαγε, παρά μόνο στην τελευταία φάση της ελληνικής επανάστασης, όταν ανέλαβε την ηγεσία της επανάστασης ως Κυβερνήτης μέχρι την ίδρυση. του ανεξάρτητου κράτους το 1830 με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου.
Θεωρώ, επομένως, τον Ι. Καποδίστρια ως την μέγιστη πολιτική προσωπικότητα της σύγχρονης Ελλάδας.
Κατόπιν τούτων, θα πω δυο λόγια για την ταινία:
Καταρχήν ΔΕΝ κρίνω την ταινία ως ντοκιμαντέρ, το οποίο οφείλει να διαθέτει ιστορική τεκμηρίωση ή έστω επιμονή στην ιστορικότητα των αναφορών της – με απλά λόγια: τα ιστορικά λάθη ή παραλείψεις της ταινίας είναι όλα ανεκτά, πλην μόνο όμως των κραυγαλέων.
Η ταινία ΔΕΝ κάνει ιστορία, είναι μυθοπλασία, ένα “αφήγημα” με ιστορικές βιογραφικές αναφορές “ποιητική αδεία” του Σμαραγδή.
Έχει, βεβαίως, η ταινία σοβαρές ιστορικές αστοχίες, π.χ. ο Μέτερνιχ δεν είχε καμία σχέση με την αγγλο-γαλλική συνωμοσία της δολοφονίας του Κυβερνήτη, ούτε ο Καποδίστριας είχε τον … «πρωταγωνιστικό» ρόλο στον Συνέδριο της Βιέννης (1815), όπως είχε ο Μέτερνιχ, Ταλεϋράνδος, κ.α., -είναι, όμως, με τον Αβουλό του Τσά. εξέχοντα ρόλο στις επιλογές του Τσάρου για συγκεκριμένα θέματα.
Θα μπορούσαν, ωστόσο, αυτές οι μη-κραυγαλλέες αστοχίες να είναι ανεκτές, δεδομένης της πρόθεσης του Σμαραγδή να εστιάσει σε Συμβολισμούς, προβάλλοντας τον Καποδίστρια ως Εμπνευσμένο Πατριώτη και Άγιο Πολιτικό, ειδικά όταν επιδιώκει με την ταινία του να τον συγκρίνει με τους. σύγχρονους πολιτικούς της χώρας. Για αυτήν τη σύγκριση, άλλωστε, η ταινία του βρίσκει μια απάντηση στη σημερινή πολιτική συγκυρία.
Η ταινία, ως κινηματογραφία αποκλειστικά, δεν μου άρεσε – γενικά δεν μου αρέσουν ιδιαίτερα και τα προηγούμενα εγχειρήματα, αλλά περί αισθητικής ο καθένας έχει την άποψη του. Το σενάριο δεν υπηρέτησε την προσδοκώμενη από έναν μελετητή Πλοκή, που γνωρίζει τα διλήμματα και τις κρίσιμες κορυφώσεις της καποδιστριακής δράσης.
Το «αφήγημα» Σμαραγδή, ωστόσο, είναι σε γενικές σωστές γραμμές και ανταποκρίνεται στο τι πραγματικά ήταν αλλά και είναι ο Καποδίστριας στις αντιλήψεις της κοινής γνώμης.
Θα έλεγα ότι η συμβολή του Σμαραγδή εδράζεται στο γεγονός ότι επιλέγοντας να κάνει μια ταινία για τον Καποδίστρια, έφερε στο προσκήνιο μια τεράστια πολιτική προσωπικότητα, που λείπει από την σημερινή Ελλάδα.
Θεωρώ ότι έδωσε το κίνητρο σε χιλιάδες θεατές της ταινίας να αναζητήσουν να μάθουν περισσότερα για τον Καποδίστρια. Και, έστω μόνο για αυτό, χρωστάμε χάρη στη Σμαραγδή για την ταινία του.