Η σουηδική κυβέρνηση κατέθεσε ένα νέο, ριζοσπαστικό νομοσχέδιο που στοχεύει στην αναμόρφωση του ποινικού κώδικα της χώρας, με κύριο άξονα τη μείωση του ορίου ποινικής ευθύνης από τα 15 στα 13 έτη. Η κίνηση αυτή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης κυβερνητικής στρατηγικής για την καταστολή της εγκληματικότητας των συμμοριών, η οποία έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια στη σκανδιναβική χώρα.
Η ανάγκη για νέα εργαλεία παρέμβασης
Σύμφωνα με την κυβερνητική εισήγηση, η αυξανόμενη εμπλοκή πολύ νεαρών ατόμων σε σοβαρά εγκλήματα –όπως η διακίνηση ναρκωτικών και οι ένοπλες επιθέσεις– καθιστά το υπάρχον νομικό πλαίσιο ανεπαρκές. Οι υποστηρικτές του νομοσχεδίου υποστηρίζουν ότι η δυνατότητα φυλάκισης από τα 13 έτη θα λειτουργήσει ως αποτρεπτικός παράγοντας, ενώ παράλληλα θα επιτρέψει στις αρχές να απομακρύνουν τους ανηλίκους από το εγκληματικό περιβάλλον πριν η δράση τους παγιωθεί.
Το πλαίσιο της μεταρρύθμισης
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ειδικών σωφρονιστικών μονάδων για ανηλίκους, οι οποίες θα συνδυάζουν τον εγκλεισμό με εντατικά εκπαιδευτικά και ψυχολογικά προγράμματα. Στόχος της κυβέρνησης είναι η ισορροπία ανάμεσα στην επιβολή του νόμου και την προσπάθεια επανένταξης, αναγνωρίζοντας ότι η παραδοσιακή προσέγγιση της κοινωνικής πρόνοιας χρειάζεται πλέον τη στήριξη πιο αυστηρών κατασταλτικών μέτρων.
Προβληματισμοί και αντιπαραθέσεις
Παρά την κυβερνητική βούληση, η πρόταση έχει προκαλέσει συζητήσεις εντός της Σουηδίας. Νομικοί κύκλοι και οργανώσεις προστασίας των δικαιωμάτων του παιδιού εκφράζουν επιφυλάξεις για το αν ο εγκλεισμός σε τόσο νεαρή ηλικία φέρνει τα επιθυμητά αποτελέσματα ή αν μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω περιθωριοποίηση. Από την άλλη πλευρά, μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης, πιεσμένο από την ανασφάλεια στις πόλεις, φαίνεται να αντιμετωπίζει θετικά την υιοθέτηση μιας πιο «σκληρής» γραμμής.
