Σε υψηλούς τόνους και με σαφή πολιτική φόρτιση εξελίχθηκε η κατάθεση του Κώστα Σκανδαλίδη στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ο πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης της περιόδου 2010–2012 επιχείρησε να χαράξει καθαρή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε παρατυπίες που, όπως είπε, υπήρχαν διαχρονικά στο σύστημα και σε οργανωμένη απάτη, την οποία απέδωσε στη σημερινή περίοδο, επικαλούμενος μάλιστα επίσημα έγγραφα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η αποστροφή του ότι «παραλάβαμε σημαντικές δυσκολίες, όχι όμως απάτες» αξιοποιήθηκε άμεσα από πηγές της ΝΔ ως «κυνική ομολογία» ότι επί των ημερών του υπήρχαν παρατυπίες που δεν οδηγήθηκαν στη Δικαιοσύνη. Στον αντίποδα, πηγές του ΣΥΡΙΖΑ έκαναν λόγο για κατάθεση που «αποδομεί το κυβερνητικό αφήγημα περί διαχρονικών παθογενειών».
Το Μητρώο Αγροτών και η “χαμένη ευκαιρία” εξυγίανσης
Ο κ. Σκανδαλίδης υπεραμύνθηκε των επιλογών της θητείας του, επιμένοντας ότι έγιναν ουσιαστικά βήματα εξυγίανσης, με κεντρικότερο την ενεργοποίηση του Μητρώου Αγροτών. Όπως είπε, επρόκειτο για εργαλείο που θα απέτρεπε πρακτικές όπως η δήλωση βοσκοτόπων χωρίς ζώα και η λήψη επιδοτήσεων από μη ενεργούς αγρότες, σημειώνοντας ότι το Μητρώο «έμεινε ως είχε το 2011, αναξιοποίητο μέχρι σήμερα».
Στο ίδιο πλαίσιο, χαρακτήρισε «γάγγραινα του κράτους» τη θεσμική ασυνέχεια, καταγγέλλοντας ότι με κάθε κυβερνητική αλλαγή αποδομούνται διοικητικές δομές και αντικαθίστανται πρόσωπα με καθαρά πολιτικά κριτήρια.
Η σύμβαση με ΠΑΣΕΓΕΣ και ο ρόλος του ΟΣΔΕ
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη σύμβαση ΠΑΣΕΓΕΣ–Υπουργείου για το ΟΣΔΕ, την οποία ο πρώην υπουργός παρουσίασε ως αναγκαστική λύση μετά το βέτο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2009, που απαιτούσε σταθερή δομή για την υποβολή αιτήσεων. Υποστήριξε ότι η τριετής σύμβαση, με κόστος 35 εκατ. ευρώ ετησίως, εξασφάλισε ομαλή διαδικασία για τα έτη 2011–2013.
Ανέφερε, μάλιστα, ότι όταν διαπιστώθηκαν φαινόμενα διπλής χρέωσης παραγωγών, δόθηκε εντολή ελέγχου, με αποτέλεσμα τον αποκλεισμό τεσσάρων μεγάλων ΕΑΣ από το σύστημα, τονίζοντας πως τότε «δεν υπήρχαν θέματα οργανωμένης απάτης, ούτε συμμετοχή της διοίκησης».
Παρατυπίες ή ποινικά αδικήματα
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκε το αν οι παραβατικοί παραγωγοί που εντοπίζονταν οδηγούνταν στη Δικαιοσύνη. Ο εισηγητής της ΝΔ, Μακάριος Λαζαρίδης, επέμεινε ότι η διαφορά έγκειται στο ότι η σημερινή κυβέρνηση έστειλε υποθέσεις στον εισαγγελέα. Ο κ. Σκανδαλίδης απάντησε ότι οι παρατυπίες της περιόδου του ήταν αποσπασματικές και αντιμετωπίζονταν διοικητικά, χωρίς να συνιστούν οργανωμένο έγκλημα.
Η σύγκρουση κλιμακώθηκε όταν ο πρώην υπουργός επικαλέστηκε συγκεκριμένες καταγγελίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για ενδείξεις συμμετοχής και συγκάλυψης από πολιτικά πρόσωπα, κάνοντας λόγο για ανάγκη προανακριτικής διερεύνησης που, όπως είπε, «αρνήθηκε η κυβέρνηση».
Πολιτική σύγκρουση και θεσμικό αποτύπωμα
Οι αναφορές σε ονόματα πρώην και νυν υπουργών, οι αιχμές για παρεμβάσεις μέσω επισυνδέσεων και οι αντιδράσεις από ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ μετέτρεψαν την κατάθεση σε καθαρά πολιτική σύγκρουση. Η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ, Μιλένα Αποστολάκη, κατηγόρησε τη ΝΔ για πολιτική ανηθικότητα και σκόπιμη παραποίηση λεγομένων, ενώ ο ίδιος ο κ. Σκανδαλίδης έκανε λόγο για προσπάθεια «να γίνει το μαύρο άσπρο».
Κλείνοντας, υποστήριξε ότι επί της θητείας του ο ΟΠΕΚΕΠΕ είχε πλήρη έλεγχο ελέγχων και πληρωμών και ότι «υπάρχει μέρα με τη νύχτα» ανάμεσα στο τότε και στο τώρα, όχι μόνο ως προς τη διοίκηση, αλλά ως προς τον σεβασμό στους θεσμούς. Μια αποτίμηση που αφήνει ανοιχτό το βασικό πολιτικό ερώτημα της Εξεταστικής: αν πρόκειται για διαχρονικές αδυναμίες ενός προβληματικού συστήματος ή για ποιοτική μετάβαση σε οργανωμένη απάτη με πολιτική κάλυψη.
