Με σαφές και αιχμηρό μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε προειδοποίησε ότι κάθε συζήτηση για μια αυτόνομη ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική, αποκομμένη από τη Βορειοατλαντική Συμμαχία, εξυπηρετεί πρωτίστως τα συμφέροντα της Μόσχας.
Όπως τόνισε ενώπιον των Επιτροπών Ασφάλειας και Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο Βλαντίμιρ Πούτιν «θα ήθελε πολύ να δει μια ευρωπαϊκή αμυντική δύναμη αποκομμένη από το ΝΑΤΟ», υπογραμμίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αποδυνάμωνε συλλογικά τη Δύση.
«Όποιος πιστεύει ότι η Ευρώπη μπορεί να αμυνθεί μόνη της, ονειρεύεται»
Ο Ρούτε ήταν κατηγορηματικός ως προς τα όρια της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας. Η άποψη ότι η Ευρώπη μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες, είπε, δεν εδράζεται στην πραγματικότητα αλλά στη φαντασία. Το ΝΑΤΟ, σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα του, παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής ασφάλειας, όχι μόνο λόγω των στρατιωτικών δυνατοτήτων των ΗΠΑ, αλλά και εξαιτίας της αποτρεπτικής ισχύος που απορρέει από τη διατλαντική ενότητα.
Γιατί οι ΗΠΑ χρειάζονται το ΝΑΤΟ όσο και η Ευρώπη
Απορρίπτοντας το αφήγημα ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί μονομερώς ευρωπαϊκή ανάγκη, ο Μαρκ Ρούτε σημείωσε ότι και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν στρατηγικό συμφέρον στη διατήρηση και ενίσχυση της Συμμαχίας. Το ΝΑΤΟ, όπως ανέφερε, είναι βασικός πυλώνας για τη σταθερότητα του Βόρειου Ατλαντικού και για την ασφάλεια της Αρκτικής, μιας περιοχής αυξανόμενης γεωπολιτικής σημασίας λόγω της κλιματικής αλλαγής και της εντεινόμενης ρωσικής και κινεζικής παρουσίας.
Το κόστος της «αυτονομίας»: Αμυντικές δαπάνες έως και 10% του ΑΕΠ
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του Γενικού Γραμματέα στο οικονομικό κόστος μιας πλήρους ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονόμησης. Σύμφωνα με τον Ρούτε, αν η Ευρώπη επιχειρούσε να καλύψει μόνη της το σύνολο των αμυντικών της αναγκών, χωρίς τη στήριξη των ΗΠΑ, οι αμυντικές δαπάνες θα έπρεπε να εκτιναχθούν, φτάνοντας ακόμη και το 10% του ΑΕΠ των κρατών-μελών. Μια τέτοια προοπτική, άφησε να εννοηθεί, είναι πολιτικά και κοινωνικά δύσκολα διαχειρίσιμη.
Ουκρανία: Δάνεια, όπλα και τα όρια της ευρωπαϊκής βιομηχανίας
Αναφερόμενος στην Ουκρανία, ο Ρούτε χαρακτήρισε το πακέτο δανείων ύψους 90 δισ. ευρώ που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Ένωση καθοριστικό τόσο για την ασφάλεια όσο και για την ευημερία της χώρας. Κάλεσε, ωστόσο, τις Βρυξέλλες να επιδείξουν ευελιξία στη χρήση των κεφαλαίων, αποφεύγοντας αυστηρούς περιορισμούς που θα επέβαλλαν αγορές αποκλειστικά από την ΕΕ. «Οι ανάγκες της Ουκρανίας πρέπει να είναι στο επίκεντρο», τόνισε, αναγνωρίζοντας ότι, παρά τη ζωτική σημασία της οικοδόμησης ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, αυτή δεν μπορεί ακόμη να καλύψει επαρκώς τις άμεσες ανάγκες του ουκρανικού μετώπου.
Η κρίσιμη αμερικανική συνεισφορά και η πρωτοβουλία PURL
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ υπογράμμισε ότι, παρά τις συζητήσεις για ειρηνευτική συμφωνία, η στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία συνεχίζεται. Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη στήριξη διαδραματίζει η πρωτοβουλία PURL, μέσω της οποίας καλύπτεται σημαντικό μέρος των στρατιωτικών αναγκών της χώρας. Για το 2026, οι ανάγκες αυτές εκτιμώνται σε λίγο πάνω από 60 δισ. δολάρια. Ο Ρούτε ήταν σαφής: χωρίς τη ροή όπλων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Ουκρανία δεν μπορεί να παραμείνει στη μάχη, παρά την «εξαιρετική», όπως τη χαρακτήρισε, εγχώρια αμυντική της βιομηχανία.
Εγγυήσεις ασφαλείας και ο «συνασπισμός των προθύμων»
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον «συνασπισμό των προθύμων», υπό την ηγεσία του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας, που επεξεργάζεται σχέδια παροχής ισχυρών εγγυήσεων ασφαλείας προς την Ουκρανία. Σε αυτά περιλαμβάνεται και η πιθανή παρουσία δυνάμεων στη χώρα μετά από μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία. Ο Ρούτε σημείωσε ότι Ευρώπη, Καναδάς και ΗΠΑ έχουν δηλώσει έτοιμοι να συμβάλουν, ώστε να διασφαλιστεί ότι η Ρωσία δεν θα επιχειρήσει νέα επίθεση μετά από μια κατάπαυση του πυρός.
Ο πόλεμος και η ανθρωπιστική κρίση
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ έστρεψε την προσοχή στη δραματική ανθρωπιστική κατάσταση στην Ουκρανία. Λίγο πριν από την τέταρτη επέτειο από την έναρξη του πολέμου, η χώρα βιώνει τον σκληρότερο χειμώνα της τελευταίας δεκαετίας, με θερμοκρασίες που αγγίζουν τους -20 βαθμούς Κελσίου. Η συστηματική ρωσική επίθεση στις πολιτικές υποδομές, όπως είπε, αφήνει εκατομμύρια πολίτες χωρίς θέρμανση, ρεύμα και νερό, υπογραμμίζοντας ότι η σύγκρουση δεν είναι μόνο γεωπολιτική, αλλά και βαθιά ανθρωπιστική.
