Σοβαρά ερωτήματα για την αξιοπιστία και την ανθεκτικότητα των υποδομών ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας στην Ελλάδα εγείρει η πρωτοφανής κατάρρευση των συχνοτήτων επικοινωνίας στο FIR Αθηνών, που σημειώθηκε το πρωί της Κυριακής 4 Ιανουαρίου 2026.
Η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας (ΕΕΕΚΕ) κάνει λόγο για «απαράδεκτη» και «προαναγγελθείσα» κρίση, αποδίδοντας ευθέως ευθύνες στη Διοίκηση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), ενώ κυβέρνηση και αρμόδιοι φορείς διαβεβαιώνουν ότι η ασφάλεια των πτήσεων δεν τέθηκε σε κίνδυνο.
Ολική απώλεια συχνοτήτων στο Κέντρο Ελέγχου Αθηνών και Μακεδονίας
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΕΕΚΕ, περίπου στις 09:00 το πρωί σημειώθηκε ολική απώλεια των συχνοτήτων επικοινωνίας που χρησιμοποιεί το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ), καθώς και απώλεια μέρους των συχνοτήτων της Προσέγγισης Αθηνών. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε άμεση αναστολή απογειώσεων από όλα τα αεροδρόμια για πτήσεις που εισέρχονταν στο Athinai FIR, ενώ όπου ήταν εφικτό πραγματοποιήθηκαν αναδρομολογήσεις μέσω γειτονικών FIR.
«Η ασφάλεια διασφαλίστηκε χάρη στους ελεγκτές, όχι στις υποδομές»
Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας τονίζουν ότι, παρά το εύρος και τη σοβαρότητα του περιστατικού, η ασφάλεια των πτήσεων διατηρήθηκε χάρη στον επαγγελματισμό και την αυτοθυσία τους. Όπως αναφέρουν, οι συνάδελφοί τους χρησιμοποίησαν κάθε διαθέσιμο εφεδρικό και χειροκίνητο μέσο, διαχειριζόμενοι μια εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση υπό έντονη επιχειρησιακή πίεση.
Η Ένωση επισημαίνει ότι η μερική επαναφορά της κυκλοφορίας επιτεύχθηκε με αυστηρή τήρηση όλων των ευρωπαϊκών και διεθνών κανονισμών ασφαλείας, ωστόσο μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν υπήρχε επίσημη ενημέρωση από την ΥΠΑ για τα αίτια του προβλήματος ούτε για τον χρόνο πλήρους αποκατάστασής του.
«Δεν πρόκειται για τεχνική αστοχία χωρίς υπεύθυνους»
Σε ιδιαίτερα αιχμηρό τόνο, η ΕΕΕΚΕ απορρίπτει κάθε ερμηνεία περί «μεμονωμένου περιστατικού» ή απλής τεχνικής αστοχίας. Όπως υποστηρίζει, η σημερινή κατάρρευση αποτελεί άμεσο αποτέλεσμα χρόνιας αδράνειας, κακής διαχείρισης και λανθασμένων επιλογών της Διοίκησης της ΥΠΑ, η οποία –όπως καταγγέλλεται– αγνοεί συστηματικά τις προειδοποιήσεις των ελεγκτών για την παλαιότητα και την ευαλωτότητα του εξοπλισμού.
Η Ένωση υπενθυμίζει ότι εδώ και χρόνια ζητά την αντικατάσταση των απαρχαιωμένων συστημάτων επιτήρησης και επικοινωνιών με σύγχρονο εξοπλισμό, σύμφωνο με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση.
Αναφορά σε προηγούμενα περιστατικά και διεθνή διασυρμό
Οι ελεγκτές συνδέουν το σημερινό συμβάν με προηγούμενες σοβαρές βλάβες, όπως εκείνη του περασμένου Αυγούστου με την απώλεια επικοινωνίας στον λόφο Μερέντα και την κατάρρευση του τερματικού ραντάρ. Όπως σημειώνουν, ούτε τότε υπήρξε ανάληψη ευθύνης, με αποτέλεσμα –κατά την άποψή τους– η Ελλάδα να διασύρεται διεθνώς για επαναλαμβανόμενες αστοχίες σε κρίσιμες υποδομές αεροναυτιλίας.
Απειλή για μη παροχή υπερεργασίας το καλοκαίρι
Η ΕΕΕΚΕ επαναδιατυπώνει την απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μελών της, σύμφωνα με την οποία, υπό τις παρούσες συνθήκες, οι ελεγκτές δεν θα προσφέρουν υπερεργασία την επερχόμενη καλοκαιρινή περίοδο. Όπως υπογραμμίζουν, η ολιγωρία των υπευθύνων έχει οδηγήσει σε εργασία χωρίς τα απαραίτητα και αυτονόητα εργαλεία που διαθέτουν οι συνάδελφοί τους στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Παράλληλα, απαιτούν άμεση διερεύνηση του περιστατικού με τη συμμετοχή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ) και του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, καθώς και σαφή ενημέρωση για τον χρόνο πλήρους αποκατάστασης και τα μέτρα αποτροπής επανάληψης.
«Αποκαταστάθηκε το πρόβλημα», λέει το αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος»
Από την πλευρά του, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών ανακοίνωσε ότι το τεχνικό πρόβλημα στις ραδιοσυχνότητες των Ελληνικών Υπηρεσιών Εναέριας Κυκλοφορίας έχει αποκατασταθεί και ότι η επιχειρησιακή χωρητικότητα επανήλθε σταδιακά. Ωστόσο, προειδοποίησε πως οι καθυστερήσεις θα συνεχιστούν λόγω της συσσώρευσης μεγάλου αριθμού πτήσεων κατά τη διάρκεια του μπλακ άουτ.
Η διαβεβαίωση του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών
Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, δήλωσε ότι το τεχνικό ζήτημα δεν επηρέασε «με οποιονδήποτε τρόπο» την ασφάλεια των πτήσεων και ότι ενεργοποιήθηκαν άμεσα όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες σε συνεργασία με το EUROCONTROL. Παράλληλα, έκανε αναφορά στο Σχέδιο Δράσης του υπουργείου για την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων αεροναυτιλίας, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028.
Τι αναφέρει η ΥΠΑ για τα αίτια
Στη νεότερη ανακοίνωσή της, η ΥΠΑ κάνει λόγο για τεχνικό ζήτημα που παρουσιάστηκε ταυτόχρονα σε πολλαπλές συχνότητες υπό τη μορφή «θορύβου», προερχόμενου –κατά τις αρχικές ενδείξεις– από τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Όπως σημειώνει, οι συχνότητες και τα συστήματα επιχειρησιακής επικοινωνίας επανήλθαν πλήρως σε λειτουργία από τις 17:00, ενώ η ροή της εναέριας κυκλοφορίας αποκαταστάθηκε στα κανονικά επίπεδα λίγο αργότερα.
Οι γενεσιουργές αιτίες του περιστατικού, το οποίο χαρακτηρίζεται ως πρωτοφανές ως προς την έκταση και τη μορφή του, βρίσκονται ακόμη υπό ενδελεχή διερεύνηση, με τη συνδρομή και του ΟΤΕ και της ΕΕΤΤ.
Ένα επεισόδιο που αφήνει ανοιχτά ερωτήματα
Παρά τις διαβεβαιώσεις για πλήρη αποκατάσταση και ασφάλεια, η κατάρρευση των επικοινωνιών στο FIR Αθηνών επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ανθεκτικότητας των κρίσιμων υποδομών αεροναυτιλίας. Η έντονη αντιπαράθεση μεταξύ ελεγκτών και διοίκησης της ΥΠΑ δείχνει ότι, πέρα από την τεχνική διάσταση, το περιστατικό ενδέχεται να έχει και σοβαρές θεσμικές και πολιτικές προεκτάσεις, ιδιαίτερα ενόψει της απαιτητικής θερινής περιόδου που ακολουθεί.
