Οι πρώτες αντιδράσεις των πολιτικών δυνάμεων ως προς το υπό ίδρυμα κόμμα Καρυστιανού ποικίλλουν και η αμηχανία σχετικά με την επίδραση που μπορεί να έχει στις εξελίξεις ενόψη των εκλογών του 2027 είναι ενδεικτική. Οι πρώτες δημοσκοπήσεις δείχνουν, πάντως, πώς μπορεί να εξελιχθεί στην ανεξέλεγκτη παράμετρο από την οποία θα εξαρτηθεί το μετεκλογικό τοπίο.
Η πιό ενδιαφέρουσα, ίσως, περιγραφή του τι θα είναι αυτό το νέο κόμμα προέρχεται από συγγενή θύματος των Τεμπών που πρόσκειται θετικά στις φιλοδοξίες της Μαρίας Καρυστιανού: έκανε λόγο για “συνταγματικού τύπου αυτοδικία”! Η εξήγηση απλή: έχουν εξαντληθεί τα θεσμικά και ένδικα μέσα στην Ελλάδα και την Ευρώπη, είπε, άρα η ίδρυση κόμματος αποσκοπεί στην διαμόρφωση πολιτικών και κοινοβουλευτικών συνθηκών που θα επιβάλλει την δικαίωση.
Εκτός από ενδιαφέρουσα, όμως, είναι και απολύτως διαβρωτική, καθώς ενισχύει και “νομιμοποιεί” την διάχυτη αμφισβήτηση του θεσμικού πλαισίου της χώρας και, εν τέλει, επιχειρεί να δώσει διέξοδο στην λεγόμενη “αντισυστημική ψήφο” που ως αντίληψη διατρέχει οριζόντια το εκλογικό σώμα.
Χωρίς ιδεολογικά…βαρίδια
Έτσι, το κόμμα Καρυστιανού θα επιχειρήσει να αλιεύσει ψήφους από τα εκλογικά ακροατήρια όλων των κομμάτων. Η στενότερη συνεργάτης της Μαρίας Καρυστιανού, άλλωστε, η δικηγόρος Μαρία Γρατσία δήλωσε (Ant1) ότι «δεν υπάρχουν καπέλα αριστερά και δεξιά ως βαρίδια», διευκρινίζοντας ότι «είπα τη λέξη βαρίδι με την έννοια των περιορισμών», σε συνέχεια των δηλώσεων της επικεφαλής του υπό ίδρυση κόμματος που αμφισβητούν τον διαχωρισμό “αριστερά-δεξιά”.
Αναφερόμενη στο περιεχόμενο του προγράμματος, η Μαρία Γρατσία υπογράμμισε ότι «αυτό που διαμορφώνεται και προκύπτει στην κρίση του λαού είναι ένα πρόγραμμα θέσεων αναφορικά με όλους τους κλάδους (άμυνα, εξωτερική πολιτική, δικαιοσύνη, υγεία και παιδεία) και αναδεικνύονται θέματα θεσμικά και προτείνονται λύσεις. Πρόταγμα είναι η εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος και του κοινού καλού».
Παραπλήσιο με το “να είμαστε όλοι καλά” που είπε η κ. Καρυστιανού, ως βασικό στόχο του νέου κόμματος. Συμπλήρωσε, δε, πως το πρόγραμμα θα είναι έτοιμο και θα ανακοινωθεί τον Φεβρουάριο, γεγονός που επιβεβαιώνει τις πληροφορίες ότι το αργότερο έως την άνοιξη θα δούμε και την ιδρυτική πράξη και το όνομα του νέου πολιτικού φορέα.
Η αμηχανία των άλλων
Η στάση των κομμάτων έναντι του κόμματος Καρυστιανού εκκινεί από την ίδια αυτονόητη βάση: ως πολίτης της χώρας έχει δικαίωμα να ιδρύσει πολιτική κίνηση και να διεκδικήσει την ψήφο των πολιτών. Αυτονόητη αλλά και περιττή.
Από εκεί και μετά, η Ν.Δ άρχισε να αντιμετωπίζει την Μαρία Καρυστιανού ως πολιτικό πρόσωπο, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, για παράδειγμα, την κατηγόρησε ότι χρησιμοποιεί τον προσωπικό πόνο ως βατήρα πολιτικής ανέλιξης. Ακολούθησαν υπουργοί και βουλευτές στο ίδιο ή και σε πιό επικριτικό κλίμα, κάτι που επιβεβαιώνει ότι η κυβέρνηση δεν πιστεύει πώς δεν μπορεί μία τέτοια εξέλιξη να την επηρεάσει.
Το ΠΑΣΟΚ τηρεί στάση αναμονής, μάλλον ανακουφισμένο γιατί οι πρώτες μετρήσεις δεν δείχνουν να επηρεάζεται ιδιαίτερα. Ζωή Κωνσταντοπούλου και Κυριάκος Βελόπουλος, τα κόμματα των οποίων επένδυσαν πολιτικά στην τραγωδία των Τεμπών, βλέπουν στο πρόσωπό της έναν πολύ επικίνδυνο αντίπαλο, όμως αποφεύγουν να εκτοξεύουν βέλη εναντίον της.
Ο Σωκράτης Φάμελλος άσκησε κριτική ως προς το ότι στις δηλώσεις της χαρακτήρισε το τρίτο μνημόνιο (επί ΣΥΡΙΖΑ) ως το πιό καταστροφικό, ενώ την πιό εστιασμένη και ουσιαστική επίθεση εξαπέλυσε ο βουλευτής Συμεών Κεδίκογλου (Action24) που μίλησε για απόψεις που διατύπωνε η… Χρυσή Αυγή και της απέδωσε ακροδεξιό πρόσημο.
Οι δημοσκόποι δεν κρύβουν ότι ένα κόμμα Καρυστιανού θα μπορούσε δυνητικά να αναδιατάξει το πολιτικό σκηνικό με εκρηκτικό τρόπο. Θα συγκεντρώσει το μεγαλύτερο μέρος της “αντισυστημικής ψήφου”, θα λεηλατήσει άλλα προσωποπαγή κόμματα διαμαρτυρίας, και ίσως “κουνήσει” την περιοχή εκείνων που δεν πήγαν να ψηφίσουν στις ευρωεκλογές και φτάνουν τις 800.000. Τονίζουν, δε, ότι υπό προϋποθέσεις ένα τέτοιο κόμμα θα μπορούσε να διεκδικήσει ακόμα και τη δεύτερη θέση.
Φαίνεται, τέλος, ότι το κόμμα Καρυστιανού δημιουργεί έντονο προβληματισμό στο επιτελείο του Αλέξη Τσίπρα, σε τέτοιο βαθμό που να έχουν επιβραδυνθεί η κινήσεις του για την ίδρυση κόμματος, κάτι που, ωστόσο, θα φανεί καθαρά από όσα θα πει στην ομιλία του, το Σάββατο, στη Θεσσαλονίκη.
Μία πρόχειρη προβολή στην βραδιά των εκλογών μπορεί να να μας βοηθά να εκτιμήσουμε τι μέλλει να συμβεί:
Η Ν.Δ θα είναι πρώτο κόμμα με ένα ποσοστό κοντά -ίσως λίγο μεγαλύτερο- απ΄ αυτό των ευρωεκλογών και πίσω της θα βρίσκονται -όχι, απαραίτητα, με αυτή τη σειρά- τα κόμματα Τσίπρα, Καρυστιανού, ΠΑΣΟΚ, Ελληνική Λύση, ΚΚΕ και Πλεύση Ελευθερίας. Η τελευταία με μειωμένη δύναμη -αν και στην μέτρηση της Realpolls, χωρίς τα κόμματα Τσίπρα και Καρυστιανού, εμφανίζεται δεύτερη- καθώς θα αποδεκατισθεί από τους υπό ίδρυση δύο νέους σχηματισμούς.
Η “Νίκη”, η “Φωνή Λογικής”, ο ΣΥΡΙΖΑ, η “Νέα Αριστερά” και τα άλλα μικρότερα κόμματα που τώρα βρίσκονται στη ζώνη του (λίγο κάτω, λίγο πάνω) 3% κινδυνεύουν να μείνουν εκτός Βουλής μετά την ίδρυση των δύο νέων κομμάτων.
Χωρίς αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος και με μία τέτοια κοινοβουλευτική σύνθεση περιθώρια συγκρότησης κυβέρνησης συνεργασίας, στην πρώτη κάλπη, πρέπει να θεωρηθεί απίθανη. Στην περίπτωση, δε, που το κόμμα Καρυστιανού αναδειχθεί στη δεύτερη θέση, το εκλογικό σοκ θα είναι τεράστιο. Από την άλλη, όμως, ενισχύει την ευκαιρία στη Ν.Δ θα θέσει ακόμα πιό σκληρά το δίλημμα της ακυβερνησίας και να παίξει το τελευταίο χαρτί της στις δεύτερες κάλπες.
Το ΠΑΣΟΚ θα κυριευτεί από την αμηχανία να συγκλίνει αναγκαστικά στον σχηματισμό συνεργατικής κυβέρνησης, μέσα σε μία δίνη εσωστρέφειας και αμφισβήτησης του Νίκου Ανδρουλάκη, ιδιαίτερα εάν βρεθεί στην τέταρτη θέση. Από την άλλη το εγχείρημα Τσίπρα θα υποστεί πλήγμα γοήτρου με άγνωστες συνέπειες.
Πολλά θα κριθούν από το πρόγραμμα που θα παρουσιάσει η Μαρία Καρυστιανού και τα πρόσωπα που θα την περιβάλλουν. Εφόσον δράσει έξυπνα και δεν “φορτώσει” τα ψηφοδέλτιά της με υποψήφιους από την δεξαμενή των υπερδεξιών, ακροδεξιών, θρησκόληπτών και γραφικών και βρει νέα πρόσωπα από ολόκληρο το πολιτικό και κοινωνικό φάσμα ίσως κατορθώσει να προβάλλει ένα “ντι-πιετρικό” (Ντι Πιέτρο) προφίλ που θα προσελκύσει το ενδιαφέρον και στη δεύτερη κάλπη- αλλιώς θα δει την δυναμική της να μειώνεται.
Σε αυτό το τοπίο, πάντως, για όσους ψηφοφόρους προσέλθουν στις κάλπες με γνώμονα την διακυβέρνηση και τον ορθολογισμό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα είναι, με τα μειονεκτήματά του, η ισχυρότερη επιλογή κυβερνησιμότητας. Θα βρεθούμε, όμως, μπροστά σε ένα χαοτικό πολιτικό περιβάλλον…
Τα εκλογικά “μαθηματικά”
Προς επίρρωση, έχει ενδιαφέρον η “μαθηματική” προσέγγιση περί προσωποπαγών κομμάτων του Γιώργου Σταθάκη που δημοσίευσε το “AN”:
Και τώρα έρχεται η απάντηση στο πρόβλημα της πολιτικής κρίσης. Μήπως να φτιάξουμε δύο νέα «προσωποπαγή κόμματα»; Κόμμα Τσίπρα και Κόμμα Καρυστιανού;
Στις επόμενες εκλογές η ΝΔ θα πάρει γύρω στο 30%, το ΠΑΣΟΚ 11-13%, το ΚΚΕ 7-8%, ο ΣΥΡΙΖΑ-Νέα Αριστερά, ας υποθέσουμε, 5-6% και 15% η Ακροδεξιά, με τα «προσωποπαγή» και «παρδαλά» κόμματα της. Θα υπάρξουν και τα κομματίδια που μένουν εκτός βουλής και συγκεντρώνουν 5-6%. Αισίως φτάσαμε στο 75%.
Μένει 25% για Κωνσταντοπούλου, Βαρουφάκη, Κασσελάκη (αν υπάρχει) και στα «δυνατά χαρτιά»: Τσίπρα και Καρυστιανού. Ίσως να είναι 30%, λόγω μείωσης της αποχής. Ο «συνωστισμός» είναι φανερός. Και άπελπις.
Μα το ερώτημα ποιος θα διώξει το Μητσοτάκη παραμένει. Μόνο που το ερώτημα αυτό αφορά αποκλειστικά τη ΝΔ. Ποιον δηλαδή θέλει για Αρχηγό της. Με δεδομένο το ιστορικό της (μόνο με Καραμανλή και Μητσοτάκη κερδίζει εκλογές εδώ και 70 χρόνια), είναι αυτονόητη η συνέχεια.
Ποιο κόμμα θα διώξει τη ΝΔ είναι το σωστό ερώτημα. Το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί. Ο ΣΥΡΙΖΑ διαλύθηκε. Τα κόμματα Καρυστιανού και Τσίπρα θα μοιραστούν ένα 20 με 30%. Άρα, κανένα -είναι η συνοπτική απάντηση. Μέχρι νεωτέρας. Μα, τα πρόσωπα, οι αρχηγοί; Φυσικά και είναι καθοριστικά. Αλλά ως επικεφαλής κομμάτων. Τα «προσωποπαγή κόμματα» δεν κερδίζουν εκλογές!..
