Πρακτικές συμβουλές και παιδικές συνταγές που πραγματικά δουλεύουν
Οι φακές και γενικά τα όσπρια ανήκουν στα πιο θρεπτικά τρόφιμα της ελληνικής κουζίνας, αλλά για πολλά παιδιά αποτελούν… κόκκινο πανί. Η άρνηση σπάνια έχει να κάνει με τη διατροφική τους αξία· συνήθως σχετίζεται με την εικόνα, την υφή, τις μυρωδιές ή και με την πίεση που συνοδεύει το «πρέπει να φας». Το ζητούμενο δεν είναι να κερδηθεί μια μάχη στο τραπέζι, αλλά να χτιστεί σταδιακά μια υγιής σχέση με το φαγητό.
Γιατί τα παιδιά λένε «όχι» στα όσπρια
Πολλά παιδιά απορρίπτουν τρόφιμα που δεν αναγνωρίζουν ή που δεν μοιάζουν με όσα έχουν συνηθίσει. Οι φακές, ειδικά στη μορφή της κλασικής σούπας, συχνά συνδέονται με κάτι «βαρύ», «άχαρο» ή υποχρεωτικό. Όταν αυτό συνδυαστεί με πίεση ή επιβράβευση τύπου «αν το φας θα πάρεις γλυκό», η απόρριψη γίνεται εντονότερη και πιο μόνιμη.
Τι βοηθά πραγματικά
Άλλαξε τη μορφή, όχι το τρόφιμο
Οι φακές δεν χρειάζεται να εμφανίζονται πάντα ως σούπα. Μπορούν να γίνουν κεφτέδες, σάλτσα, κρέμα ή συνοδευτικό. Η αλλαγή υφής κάνει τεράστια διαφορά.
Μην τις παρουσιάζεις ως “υποχρέωση υγείας”
Όσο περισσότερο τονίζεται το «κάνει καλό», τόσο πιο πιθανό είναι το παιδί να αντιδράσει. Το φαγητό παρουσιάζεται απλά ως το φαγητό της ημέρας.
Φάε κι εσύ μαζί του
Το παράδειγμα λειτουργεί πιο πειστικά από κάθε επιχείρημα. Αν το παιδί βλέπει τους μεγάλους να τρώνε όσπρια με ευχαρίστηση, αυξάνονται οι πιθανότητες να δοκιμάσει.
Δώσε επιλογές
Η επιλογή μειώνει την αντίσταση. «Θες φακοκεφτέδες ή μακαρόνια με σάλτσα φακής;» οδηγεί συχνότερα σε δοκιμή από το «έχει φακές».
Χωρίς πίεση για “καθαρό πιάτο”
Ακόμα και μία κουταλιά είναι επιτυχία. Η εξοικείωση με νέες γεύσεις χρειάζεται χρόνο και επανάληψη.
Συμμετοχή στην προετοιμασία
Όταν το παιδί βοηθά στο πλύσιμο, στο ανακάτεμα ή στο σερβίρισμα, αισθάνεται ότι το φαγητό το αφορά.
Αποδοχή της αντίθετης άποψης
Κάποια παιδιά έχουν πραγματική δυσκολία με συγκεκριμένες υφές. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η επιμονή κάνει περισσότερο κακό παρά καλό και τα θρεπτικά στοιχεία μπορούν να καλυφθούν αλλού.
Τρεις συνταγές με φακές που αρέσουν στα παιδιά
Φακοκεφτέδες στον φούρνο
Υλικά
1 φλιτζάνι κόκκινες φακές
1 μικρό κρεμμύδι τριμμένο
1 καρότο τριμμένο
1 αυγό
2–3 κουταλιές φρυγανιά ή βρόμη
2 κουταλιές ελαιόλαδο
Λίγο μαϊντανό και γλυκιά πάπρικα
Εκτέλεση
Βράζουμε τις φακές μέχρι να μαλακώσουν και τις στραγγίζουμε καλά. Τις λιώνουμε με πιρούνι και ανακατεύουμε όλα τα υλικά. Πλάθουμε μικρούς κεφτέδες και ψήνουμε στους 180°C για περίπου 25 λεπτά, γυρίζοντάς τους μία φορά.
Γιατί λειτουργούν
Θυμίζουν κεφτεδάκια, τρώγονται εύκολα και δεν παραπέμπουν οπτικά σε όσπριο.
Μακαρόνια με σάλτσα φακής τύπου μπολονέζ
Υλικά
1 φλιτζάνι κόκκινες φακές
1 κονσέρβα ντομάτα τριμμένη
1 μικρό καρότο τριμμένο
1 μικρό κρεμμύδι
1 κουταλιά ελαιόλαδο
Λίγο βασιλικό ή ρίγανη
Μακαρόνια της επιλογής σας
Εκτέλεση
Σοτάρουμε ελαφρά το κρεμμύδι, προσθέτουμε καρότο, φακές και ντομάτα. Σιγοβράζουμε 15–20 λεπτά μέχρι να δέσει η σάλτσα. Σερβίρουμε πάνω από τα μακαρόνια.
Γιατί λειτουργεί
Η γεύση είναι γνώριμη και η υφή θυμίζει κλασική σάλτσα ζυμαρικών.
Φακές βελουτέ
Υλικά
1 φλιτζάνι φακές
1 μικρή πατάτα
1 καρότο
1 κουταλιά ελαιόλαδο
Λίγο λεμόνι
Εκτέλεση
Βράζουμε όλα τα υλικά μέχρι να μαλακώσουν. Πολτοποιούμε με ραβδομπλέντερ μέχρι να γίνει κρεμώδης σούπα. Προσθέτουμε στο τέλος λάδι και λίγο λεμόνι.
Γιατί λειτουργεί
Δεν υπάρχει η «κοκκώδης» υφή της φακής και η γεύση είναι ήπια.
Το ουσιαστικό συμπέρασμα
Ο στόχος δεν είναι να λατρέψει το παιδί τις φακές από την πρώτη φορά, αλλά να μη τις απορρίψει οριστικά. Με ήρεμη επιμονή, δημιουργικότητα και χωρίς πίεση, τα όσπρια μπορούν να γίνουν μέρος της καθημερινότητας χωρίς συγκρούσεις. Και συχνά, όταν αυτό συμβεί, γίνεται αθόρυβα – χωρίς κανείς να το έχει επιδιώξει με το ζόρι.