Η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι το Νόμπελ Ειρήνης παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένο με το πρόσωπο ή τον οργανισμό που ανακηρύσσεται νικητής, ανεξάρτητα από την τύχη του μεταλλίου, του διπλώματος ή του χρηματικού επάθλου.
Η ανακοίνωση ήρθε μία ημέρα μετά τη συμβολική αλλά άκρως αμφιλεγόμενη κίνηση της περσινής βραβευμένης, Μαρίας Κορίνας Ματσάδο, να παραδώσει το μετάλλιο του Νόμπελ στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Η κίνηση της Ματσάδο και η εικόνα από τον Λευκό Οίκο
Η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, ηγέτιδα της αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα και βραβευμένη με το Νόμπελ Ειρήνης του 2025, παρέδωσε το χρυσό μετάλλιο στον Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια συνάντησής τους. Ο Λευκός Οίκος δημοσιοποίησε φωτογραφία στην οποία ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται να κρατά ψηλά μια μεγάλη, χρυσή κορνίζα με το μετάλλιο, ενώ αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι ο Τραμπ σκοπεύει να το διατηρήσει στην κατοχή του.
Τι προβλέπει το καταστατικό του Ιδρύματος Νόμπελ
Στην επίσημη ανακοίνωσή της, η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ υπογραμμίζει ότι «ανεξάρτητα από την τύχη που μπορεί να έχει το μετάλλιο, το δίπλωμα ή το χρηματικό έπαθλο, ο αρχικός νικητής είναι και παραμένει αυτός που καταγράφεται στην ιστορία ως ο αποδέκτης του βραβείου». Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι δεν υπάρχουν περιορισμοί στο καταστατικό του Ιδρύματος Νόμπελ σχετικά με τη χρήση ή τη διάθεση των αντικειμένων που συνοδεύουν τη βράβευση, δίνοντας στον βραβευμένο την ελευθερία να τα κρατήσει, να τα χαρίσει, να τα πουλήσει ή να τα δωρίσει.
Το χρηματικό έπαθλο και οι συμβολισμοί
Πέρα από το μετάλλιο, το Νόμπελ Ειρήνης της Ματσάδο περιλάμβανε δίπλωμα και χρηματικό έπαθλο ύψους 11 εκατομμυρίων σουηδικών κορωνών, περίπου 1,19 εκατομμύρια δολάρια. Η επιλογή της να παραδώσει το μετάλλιο, το πιο ισχυρό σύμβολο της βράβευσης, θεωρήθηκε από πολλούς ως πολιτική πράξη με έντονο συμβολισμό, που ξεπερνά τα στενά όρια μιας προσωπικής απόφασης.
Οργή και αμηχανία στη Νορβηγία
Στη Νορβηγία, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, η κίνηση της Ματσάδο προκάλεσε οργή και δυσάρεστη έκπληξη, τόσο για την επιλογή του αποδέκτη όσο και για την αποδοχή του μεταλλίου από τον Ντόναλντ Τραμπ. Η υπόθεση άνοιξε εκ νέου τη συζήτηση γύρω από το κύρος, τους συμβολισμούς και τα όρια πολιτικής ερμηνείας του Νόμπελ Ειρήνης, ενός βραβείου που παραμένει συνυφασμένο με την ιστορική μνήμη και τη διεθνή ηθική αναγνώριση.
