Έντονες αντιδράσεις σε όλο το πολιτικό φάσμα του Ηνωμένου Βασιλείου προκάλεσαν οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ «έμειναν μακριά από τη γραμμή του μετώπου» στο Αφγανιστάν.
Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Τραμπ επανέλαβε την πάγια θέση του ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «δεν χρειάστηκαν ποτέ» το ΝΑΤΟ και ότι, αν ζητούσαν βοήθεια, η Συμμαχία δεν θα ανταποκρινόταν ουσιαστικά.
Πολιτική καταδίκη και επίκληση των απωλειών
Οι δηλώσεις αυτές θεωρήθηκαν προσβλητικές, ιδιαίτερα στο Λονδίνο, όπου πολιτικοί και βετεράνοι υπενθύμισαν ότι 457 Βρετανοί στρατιωτικοί έχασαν τη ζωή τους στο Αφγανιστάν. Ο βουλευτής των Εργατικών και πρώην αξιωματικός της RAF Κάλβιν Μπέιλι, που υπηρέτησε στο πλευρό αμερικανικών ειδικών δυνάμεων, δήλωσε ότι ο ισχυρισμός του Τραμπ «δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα που βίωσαν όσοι υπηρέτησαν εκεί».
Παρεμβάσεις από Συντηρητικούς και κοινοβουλευτικές επιτροπές
Ανάλογη ήταν η αντίδραση και από την κυβερνητική παράταξη. Ο Συντηρητικός βουλευτής Μπεν Ομπσι-Τζέκτι, βετεράνος του Αφγανιστάν, χαρακτήρισε «λυπηρό» το γεγονός ότι η θυσία των Βρετανών και των συμμάχων τους «αντιμετωπίζεται τόσο φτηνά» από τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας της Βουλής των Κοινοτήτων, Ταν Ντέζι, μίλησε για «απαίσια» σχόλια που συνιστούν ύβρη προς άνδρες και γυναίκες που ρίσκαραν τη ζωή τους, ενώ η πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων Έμιλι Θόρνμπερι έκανε λόγο για κάτι «πολύ περισσότερο από ένα λάθος».
Το βάρος του παρελθόντος και η θητεία στο Βιετνάμ
Οι επικρίσεις εντάθηκαν από το γεγονός ότι ο Τραμπ έχει επανειλημμένως κατηγορηθεί πως απέφυγε τη στρατιωτική θητεία στον πόλεμο του Βιετνάμ, επικαλούμενος ιατρική διάγνωση για εξόστωση στις φτέρνες, για την οποία έχουν εκφραστεί σοβαρές αμφιβολίες. Ο πρώην στρατιώτης και δημοσιογράφος Στίβεν Στιούαρτ χαρακτήρισε τα σχόλια του προέδρου «ταυτόχρονα προσβλητικά και ανακριβή», μιλώντας για «βεβήλωση της μνήμης» εκατοντάδων Βρετανών στρατιωτών.
Στατιστικά στοιχεία και η συμμαχική πραγματικότητα
Το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψε τον δεύτερο υψηλότερο αριθμό απωλειών στον πόλεμο του Αφγανιστάν μετά τις ΗΠΑ, που είχαν 2.461 νεκρούς. Συνολικά, οι σύμμαχοι της Ουάσινγκτον θρήνησαν 1.160 νεκρούς, περίπου το ένα τρίτο των συνολικών απωλειών του συνασπισμού. Ο Κάλβιν Μπέιλι υπενθύμισε και την περίπτωση της Δανίας, η οποία είχε υψηλό αριθμό απωλειών κατά κεφαλήν στην επαρχία Χελμάντ, σημειώνοντας την ειρωνεία ότι σήμερα η Κοπεγχάγη καλείται να αντιμετωπίσει αμερικανικές πιέσεις για τη Γροιλανδία.
Άρθρο 5 και συλλογική μνήμη
Παρά τις δηλώσεις Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν η μόνη χώρα που έχει επικαλεστεί το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ περί συλλογικής άμυνας, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, με τη Συμμαχία να παρέχει τότε πλήρη υποστήριξη. Όπως τόνισε ο Μπέιλι, η κοινή πεποίθηση περί ελευθερίας και απαράγραπτων δικαιωμάτων ήταν ο θεμέλιος λίθος της συμμαχικής απάντησης στην τρομοκρατία και, όπως σημείωσε, «αξίζει να στοχαστούμε πάνω σε αυτήν σήμερα», σε μια περίοδο που η αξιοπιστία και η συνοχή του ΝΑΤΟ τίθενται ξανά υπό αμφισβήτηση.
