Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε με ιδιαίτερη ένταση το ζήτημα της Γροιλανδίας, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ «πρέπει να αποκτήσουν» το νησί, προκειμένου –όπως είπε– να αποτραπεί ενδεχόμενη κατάληψή του από τη Ρωσία ή την Κίνα στο μέλλον. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, κατά τη διάρκεια συνάντησης με στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών, ο Τραμπ άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης, κάνοντας λόγο για «εύκολο ή δύσκολο τρόπο» απόκτησης του νησιού.
Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε αποφασισμένος να προχωρήσει, ανεξάρτητα από τις αντιδράσεις της Γροιλανδίας ή της Δανίας. «Θα κάνουμε κάτι για τη Γροιλανδία, είτε τους αρέσει είτε όχι», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι σε διαφορετική περίπτωση «η Ρωσία ή η Κίνα θα καταλάβουν τη Γροιλανδία» και ότι οι ΗΠΑ «δεν πρόκειται να έχουν γείτονα τη Ρωσία ή την Κίνα».
Παρότι οι ΗΠΑ διατηρούν ήδη στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία βάσει συμφωνίας του 1951, ο Τραμπ εκτίμησε ότι οι υπάρχουσες ρυθμίσεις δεν επαρκούν για την ασφάλεια της περιοχής. «Υπερασπίζεσαι την ιδιοκτησία, όχι τις μισθώσεις», είπε, επιμένοντας ότι η χώρα του πρέπει να «υπερασπιστεί τη Γροιλανδία».
Γροιλανδία: «Δεν είμαστε προς πώληση – Θέλουμε να είμαστε Γροιλανδοί»
Η αντίδραση από τη Γροιλανδία υπήρξε άμεση και ενιαία. Σε κοινή ανακοίνωση, οι επικεφαλής των πέντε κομμάτων που εκπροσωπούνται στο τοπικό κοινοβούλιο επανέλαβαν με έμφαση: «Δεν θέλουμε να είμαστε Αμερικανοί, δεν θέλουμε να είμαστε Δανοί, θέλουμε να είμαστε Γροιλανδοί». Υπογράμμισαν ότι το μέλλον του νησιού αποτελεί αποκλειστική υπόθεση του γροιλανδικού λαού και κάλεσαν τις ΗΠΑ «να πάψουν να περιφρονούν τη χώρα μας».
Η Γροιλανδία, πρώην αποικία της Δανίας, ανήκει επισήμως στο δανικό στέμμα από το 1953. Το 1979 απέκτησε καθεστώς αυτονομίας και από το 2009 έχει το δικαίωμα να κηρύξει πλήρη ανεξαρτησία μετά από δημοψήφισμα, κάτι που δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα λόγω ανησυχιών για το βιοτικό επίπεδο και την οικονομική της βιωσιμότητα. Η Κοπεγχάγη εξακολουθεί να ελέγχει την εξωτερική πολιτική, την άμυνα και τη νομισματική πολιτική, προσφέροντας παράλληλα γενναία οικονομική στήριξη.
Προειδοποίηση από τη Δανία: κίνδυνος διάλυσης του ΝΑΤΟ
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, σχολίασε με αυστηρό τόνο τα περί στρατιωτικής επιχείρησης στη Γροιλανδία, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια ενέργεια από τις ΗΠΑ θα οδηγούσε σε διάλυση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας και σε κατάρρευση της αρχιτεκτονικής ασφαλείας που οικοδομήθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ένα γεωπολιτικό διακύβευμα στην Αρκτική
Η Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί του πλανήτη, βρίσκεται στο επίκεντρο αυξανόμενου γεωπολιτικού ανταγωνισμού λόγω της στρατηγικής θέσης της στην Αρκτική, των φυσικών πόρων και των νέων θαλάσσιων οδών που ανοίγει η κλιματική αλλαγή. Οι δηλώσεις Τραμπ κλιμακώνουν τη ρητορική γύρω από το ενδεχόμενο προσάρτησης, μετατρέποντας το ζήτημα από οικονομική και ενεργειακή συζήτηση σε θέμα σκληρής ασφάλειας και διεθνούς δικαίου.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι το μέλλον της Γροιλανδίας βρίσκεται πλέον στην καρδιά μιας μεγάλης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, με την τοπική κοινωνία να ζητά αυτοδιάθεση και τις μεγάλες δυνάμεις να βλέπουν στο νησί έναν κομβικό στρατηγικό χώρο.
