Αν η ιστορία που ακολουθεί ήταν σενάριο, θα το κατηγορούσαν για υπερβολή. Αν ήταν τηλεοπτική σειρά, θα μιλούσαν για spin-off του House of Cards με περισσότερη τεχνολογία και (ακόμη) λιγότερη πολιτική ηθική. Όμως η αφήγηση προέρχεται από έναν αξιωματικό ασφαλείας της Βενεζουέλας, άνθρωπο του καθεστώτος Μαδούρο, και περιγράφει –όπως ο ίδιος λέει– μια επιχείρηση που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος τουλάχιστον, αντιλαμβάνεται τον σύγχρονο πόλεμο.
«Τη νύχτα της επιχείρησης δεν ακούσαμε τίποτα να έρχεται. Δεν υπήρξε προειδοποίηση, ούτε θόρυβος, ούτε ένδειξη ότι κάτι πλησίαζε. Ήμασταν σε επιφυλακή, αλλά ξαφνικά όλα τα συστήματα ραντάρ έσβησαν. Απλώς έσβησαν. Όχι σταδιακά. Όλα μαζί».
Ο αξιωματικός περιγράφει ένα κενό λίγων δευτερολέπτων. Και μετά, την εικόνα:
«Εμφανίστηκαν drones. Όχι ένα ή δύο. Πολλά. Πέταγαν πάνω από τις θέσεις μας, χαμηλά και ψηλά. Δεν επιτίθονταν. Μας παρατηρούσαν. Δεν ξέραμε τι να κάνουμε».
Λίγο αργότερα, ήρθαν τα ελικόπτερα.
«Ήταν λίγα. Νομίζω οκτώ. Περίμενα κάτι μεγαλύτερο. Από μέσα κατέβηκαν στρατιώτες. Είκοσι, ίσως και λιγότεροι. Αλλά δεν έμοιαζαν με τίποτα που είχαμε αντιμετωπίσει στο παρελθόν».
Η μάχη, όπως την περιγράφει, κράτησε λίγο. «Ήμασταν εκατοντάδες. Είχαμε πάρει θέσεις με τα όπλα μας. Δεν είχε σημασία. Πυροβολούσαν με ακρίβεια που δεν είχα ξαναδεί. Έμοιαζε σαν κάθε στρατιώτης να ρίχνει 300 βολές το λεπτό. Δεν προλαβαίναμε ούτε να σηκώσουμε τα όπλα».
Κάποια στιγμή, λέει, εμφανίστηκε κάτι νέο. «Δεν ξέρω πώς να το περιγράψω. Δεν ήταν έκρηξη. Ήταν σαν κύμα. Ένα πολύ δυνατό ηχητικό κύμα. Ένιωσα σαν να εκρήγνυται το κεφάλι μου από μέσα. Άρχισα να αιμορραγώ από τη μύτη. Γύρω μου έβλεπα ανθρώπους να πέφτουν κάτω, να κάνουν εμετό με αίμα. Δεν μπορούσαμε να κινηθούμε».
Η κατάληξη:
«Αυτοί οι είκοσι άνδρες, χωρίς καμία απώλεια, σκότωσαν εκατοντάδες από εμάς. Δεν μπορούσαμε να ανταγωνιστούμε την τεχνολογία τους. Μετά από αυτό, δεν θέλω να βρεθώ ξανά απέναντί τους».
Και το πολιτικό συμπέρασμα: «Όποιος σκέφτεται να τα βάλει με τις Ηνωμένες Πολιτείες, να το ξανασκεφτεί. Αυτό που ζήσαμε εδώ θα αλλάξει όλη τη Λατινική Αμερική».
Τι πραγματικά περιγράφει αυτή η αφήγηση
Αν απογυμνώσουμε το κείμενο από τον φόβο, τη δραματοποίηση και την πολιτική σκοπιμότητα, αυτό που μένει είναι ένα μίγμα πραγματικών στρατιωτικών τεχνολογιών, λανθασμένων ερμηνειών και ξεκάθαρης υπερβολής.
Ηλεκτρονικός πόλεμος και «σβηστά ραντάρ»
Η αιφνίδια απώλεια ραντάρ και επικοινωνιών είναι απολύτως συμβατή με γνωστές πρακτικές ηλεκτρονικού πολέμου. Τα σύγχρονα στρατεύματα επενδύουν εδώ και δεκαετίες σε:
- Electronic Warfare (EW)
- jamming ραντάρ
- spoofing (παραπλάνηση σημάτων)
- Κυβερνοεπιθέσεις σε C2 συστήματα
- Εναέρια ή επίγεια πλατφόρμα EW (π.χ. ειδικά drones ή αεροσκάφη)
Αυτό είναι απολύτως ρεαλιστικό. Οι ΗΠΑ (αλλά και Ρωσία, Κίνα, Ισραήλ) επενδύουν εδώ και δεκαετίες στο να «τυφλώνουν» τον αντίπαλο πριν πέσει η πρώτη σφαίρα.
Drones: όχι όπλα, αλλά μάτια
Τα drones που περιγράφονται δεν φαίνεται να ήταν επιθετικά. Πιθανότερα πρόκειται για πλατφόρμες αναγνώρισης και επιτήρησης, εξοπλισμένες με:
- ISR drones (Intelligence, Surveillance, Reconnaissance)
- Mini-drones για:
- αναγνώριση στόχων
- θερμική απεικόνιση
- καθοδήγηση πυρών
Αυτό είναι καθημερινότητα πλέον, από την Ουκρανία μέχρι τη Γάζα.
Ειδικές δυνάμεις και μικρός αριθμός προσωπικού
Η αποβίβαση λίγων, εξαιρετικά εξοπλισμένων στρατιωτών ταιριάζει με το δόγμα των ειδικών δυνάμεων. Δεν πρόκειται για στρατό κατοχής, αλλά για:
- Ειδικές Δυνάμεις (SOF)
- Τακτική:
- surgical strike
- όχι μαζική σύγκρουση
- πλήρης πληροφοριακή υπεροχή
Το μικρό μέγεθος δύναμης δεν είναι περίεργο. Αντίθετα, είναι χαρακτηριστικό..
«300 βολές το λεπτό»: η υποκειμενική εμπειρία της βίας
Εδώ αρχίζει η υπερβολή. Κανένας πεζός στρατιώτης δεν μπορεί να ρίξει στοχευμένα τέτοιο όγκο πυρός.
Ακόμη και τα M4 και τα HK416 έχουν πρακτικούς περιορισμούς
Πιθανή εξήγηση:
- συνδυασμός:
- ομαδικών όπλων (LMG)
- suppressive fire
- drones που δίνουν άμεση διόρθωση στόχου
Αυτό που πιθανόν συνέβη είναι:
- συνδυασμός ομαδικών όπλων
- συνεχής καταστολή (suppressive fire)
- άμεση διόρθωση στόχων μέσω drones
Για τον άνθρωπο που δέχεται τα πυρά, η αίσθηση είναι ότι «όλα πέφτουν ταυτόχρονα».
Το «ηχητικό όπλο»: επιστήμη ή μύθος;
Εδώ η αφήγηση συγκρούεται με τη φυσική και την ιατρική. Υπάρχουν όντως συστήματα όπως:
- LRAD (ηχητικά συστήματα αποτροπής)
- συστήματα μικροκυμάτων τύπου Active Denial
Όμως κανένα γνωστό επιχειρησιακό όπλο δεν προκαλεί μαζικές εσωτερικές αιμορραγίες, εμετούς με αίμα και νευρολογική κατάρρευση χωρίς παράλληλες καταστροφές στο περιβάλλον.
Τι δεν υπάρχει
- επιχειρησιακό «ηχητικό όπλο» που:
- προκαλεί μαζικές εσωτερικές αιμορραγίες
- χρησιμοποιείται σε πεδίο μάχης
- χωρίς παρενέργειες στους χειριστές
Οι περιγραφόμενες επιπτώσεις παραπέμπουν περισσότερο σε:
- ακραίο πανικό
- ψυχοσωματικές αντιδράσεις
- πιθανή έκθεση σε άλλους παράγοντες (καπνό, χημικά, εκρήξεις) που ο μάρτυρας δεν αντιλαμβάνεται
«20 εναντίον εκατοντάδων»: το αφήγημα της ήττας
Η απόλυτη αναλογία απωλειών είναι ιστορικά και στρατιωτικά εξαιρετικά απίθανη. Τέτοιες αφηγήσεις εμφανίζονται συχνά όταν:
- ένας στρατός ηττάται αιφνιδιαστικά
- υπάρχει ανάγκη πολιτικής δικαιολόγησης
- καλλιεργείται φόβος και αποτροπή
Δεν πρόκειται απαραίτητα για συνειδητό ψέμα. Πρόκειται για αφήγηση τραύματος.
Συμπέρασμα
Η μαρτυρία του αξιωματικού της Βενεζουέλας δεν μπορεί να διαβαστεί ως ακριβής καταγραφή γεγονότων. Μπορεί όμως να διαβαστεί ως κάτι εξίσου σημαντικό:
ως καθρέφτης του πώς βιώνεται ο σύγχρονος πόλεμος από εκείνους που χάνουν την τεχνολογική υπεροχή.
Ο πόλεμος σήμερα δεν είναι μόνο σφαίρες και εκρήξεις. Είναι πληροφορία, αισθητήρες, αλγόριθμοι, φόβος. Και συχνά, αυτό που μένει στη μνήμη δεν είναι τι ακριβώς συνέβη, αλλά το αίσθημα ότι «δεν είχες καμία πιθανότητα».
