Η Ωνάσειος Βιβλιοθήκη περνά σε μια νέα φάση ζωής και εξωστρέφειας, ανοίγοντας τις συλλογές της στο παγκόσμιο κοινό μέσα από τη νέα διαδικτυακή της πύλη, library.onassis.org.
Πρόκειται για ένα φιλόδοξο εγχείρημα που δεν περιορίζεται στην απλή ψηφιοποίηση σπάνιων τεκμηρίων, αλλά φιλοδοξεί να μετατρέψει τη Βιβλιοθήκη σε έναν ζωντανό ψηφιακό κόμβο πολιτισμού, έρευνας και εκπαίδευσης, όπου το παρελθόν συναντά δημιουργικά τις τεχνολογίες του μέλλοντος.
Από την ψηφιοποίηση στον ψηφιακό πολιτισμό
Η νέα πύλη αποτελεί το επιστέγασμα του μεγάλου έργου «Από την ψηφιοποίηση στον ψηφιακό πολιτισμό: Δράσεις ανάδειξης και αξιοποίησης ψηφιακών τεκμηρίων από την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη και το Αρχείο Καβάφη», που ολοκληρώθηκε το 2025 στο πλαίσιο του Προγράμματος «Ψηφιακός Μετασχηματισμός 2021-2027», με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Στόχος του έργου ήταν η συστηματική ψηφιοποίηση, τεκμηρίωση και ανοιχτή διάθεση ενός πολιτιστικού αποθέματος επτά αιώνων, με τρόπο σύγχρονο, λειτουργικό και προσβάσιμο.
Ένα αποθετήριο γνώσης επτά αιώνων
Με περισσότερες από 200.000 ψηφιακές λήψεις από βιβλιακές και αρχειακές συλλογές που εκτείνονται από τον 15ο αιώνα έως σήμερα, η Ωνάσειος Βιβλιοθήκη μετατρέπεται σε ένα σύγχρονο ψηφιακό αποθετήριο. Περισσότεροι από 10.000 τόμοι, σπάνιες εκδόσεις, αρχειακό υλικό και μια εκτενής συλλογή έργων τέχνης του Ιδρύματος Ωνάση διαφυλάσσονται, προστατεύονται και προσφέρονται ελεύθερα στο κοινό, χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς. Η πύλη λειτουργεί ως όχημα για «ταξίδια» σε ιστορίες, εικόνες, πηγές και βιβλία, τόσο για τον εξειδικευμένο ερευνητή όσο και για τον απλό επισκέπτη.
Η μακρά διαδρομή της ψηφιοποίησης
Η πορεία προς τη σημερινή ψηφιακή Ωνάσειο Βιβλιοθήκη ξεκίνησε ήδη από το 2013. Η πρώτη φάση ψηφιοποίησης ολοκληρώθηκε το 2016, καλύπτοντας 110.000 τεκμήρια, ενώ από το 2017 ψηφιοποιήθηκε το κυρίως σώμα του Αρχείου Καβάφη με περισσότερα από 2.000 τεκμήρια. Σήμερα, αξιοποιώντας τις δυνατότητες των νέων τεχνολογιών, ο χρήστης μπορεί να ξεφυλλίσει σπάνιες εκδόσεις, να μελετήσει αρχεία και να αλληλεπιδρά με το περιεχόμενο μέσα από μια εμπειρία αμφίδρομης επικοινωνίας.
Ανοιχτή πρόσβαση, φιλική εμπειρία
Σχεδιασμένη με βάση τα πλέον σύγχρονα διεθνή πρότυπα και πλήρως προσαρμοσμένη σε κινητές συσκευές, η νέα διαδικτυακή πύλη εξασφαλίζει εύκολη πλοήγηση και ολοκληρωμένη εμπειρία χρήσης. Η ανοιχτή πρόσβαση στον πολιτιστικό πλούτο της Ωνασείου Βιβλιοθήκης ενισχύει τη δημοκρατία της γνώσης, δίνοντας τη δυνατότητα σε κάθε ενδιαφερόμενο, όπου κι αν βρίσκεται, να ανακαλύψει, να μελετήσει και να εμπνευστεί.
Ψηφιακές εφαρμογές που «ζωντανεύουν» τον πολιτισμό
Κεντρικό ρόλο στη νέα ψηφιακή εμπειρία παίζουν οι έξι καινοτόμες ψηφιακές εφαρμογές που ανέπτυξε το Ίδρυμα Ωνάση, με στόχο την ενίσχυση της προσβασιμότητας και τη βιωματική επαφή με το πολιτιστικό υλικό.
Εικονική Περιήγηση: ένα ψηφιακό άνοιγμα στον χώρο
Η εφαρμογή Εικονικής Περιήγησης (VR) επιτρέπει στο κοινό να περιηγηθεί ψηφιακά στους χώρους της ιστορικής βιβλιοθήκης μέσω πανοραμικών απεικονίσεων 360°. Μέσα από διαδραστικό βίντεο, ο χρήστης ανακαλύπτει επιλεγμένα εκθέματα, αντικείμενα, βιβλία και έργα τέχνης, αποκτώντας μια ολοκληρωμένη εικόνα των συλλογών.
Επαυξημένος Ψηφιακός Ξεναγός: η εμπειρία επί τόπου
Ο Επαυξημένος Ψηφιακός Ξεναγός (AR) έχει σχεδιαστεί για να εμπλουτίσει την εμπειρία στον φυσικό χώρο της Βιβλιοθήκης. Μέσα από κινητές συσκευές και τάμπλετ, οι επισκέπτες λαμβάνουν εξατομικευμένες πληροφορίες, επαυξημένες απεικονίσεις και μηχανική εκφώνηση κειμένων, βλέποντας εκθέματα όπως το πιάνο της Μαρίας Κάλλας, την Ιλιάδα του Ομήρου ή τη Γαλλική Εγκυκλοπαίδεια να «ζωντανεύουν».
Ψηφιακές Εκθέσεις: τέχνη χωρίς σύνορα
Οι Ψηφιακές Εκθέσεις φέρνουν τη συλλογή έργων τέχνης του Ιδρύματος Ωνάση πιο κοντά στο κοινό. Κάθε έκθεση λειτουργεί ταυτόχρονα ως αποθετήριο και ως αφηγηματική εμπειρία, με τα έργα να συνοδεύονται από επιμελημένο περιεχόμενο που προσθέτει βάθος και ερμηνεία.
Ο Καβάφης μέσα από τον χρόνο και τον χώρο
Δύο ξεχωριστές εφαρμογές είναι αφιερωμένες στον Κ. Π. Καβάφη. Το Χρονολόγιο φωτίζει τη ζωή, το έργο και την εποχή του ποιητή μέσα από αρχειακά τεκμήρια, ενώ η εκπαιδευτική εφαρμογή «Η Αλεξάνδρεια του Κ. Π. Καβάφη» χαρτογραφεί τη σχέση του με την πόλη του, παρουσιάζοντας 29 τοπόσημα και δίνοντας τη δυνατότητα σύγκρισης της σημερινής εικόνας με εκείνη της δεκαετίας του 1920.
Το Χρονολόγιο Αριστοτέλη Ωνάση: μια βιογραφία σε 31 σταθμούς
Η ζωή και η πορεία του Αριστοτέλη Ωνάση ζωντανεύουν μέσα από ένα ψηφιακό χρονολόγιο 31 καθοριστικών σταθμών. Μέσα από σπάνιο αρχειακό υλικό, αποκαλύπτονται άγνωστες πτυχές και ιστορίες που διαμόρφωσαν τη διαδρομή ενός από τους πιο εμβληματικούς Έλληνες του 20ού αιώνα.
MuseumPlus RIA: η υποδομή πίσω από το περιεχόμενο
Στον πυρήνα της ψηφιακής διαχείρισης των συλλογών βρίσκεται το MuseumPlus RIA, μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα που ενισχύει τη δυνατότητα ψηφιακής διατήρησης, τεκμηρίωσης και προβολής βιβλίων, αρχείων και έργων τέχνης. Πρόκειται για το αόρατο αλλά κρίσιμο εργαλείο που καθιστά εφικτή τη μετάβαση από την ψηφιοποίηση στον ψηφιακό πολιτισμό.
Ένας ανοιχτός κόμβος γνώσης για το μέλλον
Η νέα διαδικτυακή πύλη της Ωνασείου Βιβλιοθήκης δεν είναι απλώς ένα τεχνολογικό επίτευγμα. Είναι μια δήλωση πολιτιστικής πολιτικής, που επενδύει στην ανοιχτή γνώση, στην καινοτομία και στη διασύνδεση του παρελθόντος με τις ανάγκες του σύγχρονου κόσμου. Ένας ψηφιακός χώρος όπου η ιστορία, η λογοτεχνία και η τέχνη αποκτούν νέα ζωή και απευθύνονται σε ένα παγκόσμιο κοινό, χωρίς σύνορα.