Σε καθεστώς έντονης αναμονής και υψηλής πολιτικής θερμοκρασίας εισέρχεται σήμερα ο αγροτικός κόσμος, καθώς στις 12 το μεσημέρι οι Κωστής Χατζηδάκης, Κώστας Τσιάρας και Δημήτρης Παπαστεργίου, καθώς και ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, θα εξειδικεύσουν τα μέτρα στήριξης των αγροτών, στη συνέντευξη Τύπου που θα πραγματοποιηθεί στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Η κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές ότι το πακέτο θα προχωρήσει ανεξάρτητα από τη στάση των μπλόκων, όμως το περιεχόμενο και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό τις επόμενες κινήσεις των διαμαρτυρόμενων παραγωγών.
Τα μέτρα που βρίσκονται στο τραπέζι
Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, το πακέτο που θα ανακοινωθεί περιλαμβάνει παρεμβάσεις σε βασικά ενεργειακά και φορολογικά κόστη της παραγωγής: τιμή αγροτικού ρεύματος κοντά στα 8 λεπτά ανά κιλοβατώρα, αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία και αποζημίωση στο 100% των ζημιών μέσω ΕΛΓΑ. Η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει άμεσα, υποστηρίζοντας ότι οι ρυθμίσεις αυτές θα ισχύσουν «με ή χωρίς» τη συμμετοχή των εκπροσώπων των μπλόκων στον διάλογο.
Οι αγρότες, από την πλευρά τους, περιμένουν να δουν ποιες από τις διεκδικήσεις τους ικανοποιούνται και με ποιο χρονοδιάγραμμα. Αμέσως μετά τις ανακοινώσεις, τα συντονιστικά όργανα αναμένεται να αποφασίσουν εάν το πλαίσιο τους καλύπτει ώστε να αποσυρθούν τα τρακτέρ από τους δρόμους ή αν θα δρομολογηθεί νέα φάση κινητοποιήσεων.
Το ρεύμα, το πετρέλαιο και η ιχνηλασιμότητα των προϊόντων
Στο πεδίο του αγροτικού ρεύματος αναμένεται μείωση χρεώσεων ώστε η τελική τιμή να διαμορφωθεί γύρω στα 8 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Ωστόσο, οι μειώσεις δεν θα είναι οριζόντιες, καθώς προκρίνεται διαφοροποίηση μεταξύ συνεταιρισμένων, οφειλετών και υπολοίπων αγροτών.
Για το αγροτικό πετρέλαιο προωθείται νέο σύστημα επιστροφής ΕΦΚ «στην πηγή», κατά την αγορά καυσίμων, μέσω QR κωδίκων στα τιμολόγια και εφαρμογής της ΑΑΔΕ σε κινητά τηλέφωνα, ώστε ανά δικαιούχο να αποτυπώνεται ο αριθμός των λίτρων που δικαιούται βάσει ΟΣΔΕ. Παράλληλα, σχεδιάζονται μέτρα για την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων, με στόχο την αντιμετώπιση των ελληνοποιήσεων.
Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι πρόκειται για το τελικό πακέτο μέτρων, χωρίς περιθώρια περαιτέρω διαπραγμάτευσης, κάτι που έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον αγροτικό κόσμο.
Η σκιά των προστίμων και το Plan B
Σε περίπτωση κλιμάκωσης, ενεργοποιείται το κυβερνητικό «Plan B», που περιλαμβάνει επιβολή διοικητικών κυρώσεων. Ήδη έχει προηγηθεί ταυτοποίηση των πρωταγωνιστών στα σημεία των μπλόκων, ιδιαίτερα εκείνων που σήκωσαν μπάρες διοδίων. Με το «πράσινο φως», προβλέπεται αποστολή προσωποποιημένων προστίμων και προσαγωγές για αυτόφωρα αδικήματα.
Με βάση τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, τα πρόστιμα κυμαίνονται από 150 έως 500 ευρώ ανά όχημα, ενώ προβλέπεται αφαίρεση άδειας οδήγησης ή πινακίδων για 40 έως 60 ημέρες για παραβάσεις όπως παρακώλυση κυκλοφορίας, αποκλεισμός σηράγγων και κίνηση βαρέων οχημάτων σε αυτοκινητόδρομους.
Η κυβέρνηση τονίζει ότι η μη συμμόρφωση μετά την επιβολή ενός προστίμου θα οδηγεί σε επανάληψη της κύρωσης, επιλογή που εκτιμάται ότι θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το ήδη τεταμένο κλίμα.
Βαρόμετρο η σημερινή ημέρα – πολιτικό ρίσκο για το Μέγαρο Μαξίμου
Πέντε εβδομάδες μετά την έναρξη των κινητοποιήσεων, η σημερινή ημέρα λειτουργεί ως βαρόμετρο. Οι αγρότες γνωρίζουν ότι η παρατεταμένη παραμονή στα μπλόκα εξαντλεί οικονομικά και ψυχολογικά τις αντοχές τους και ενδέχεται να διαβρώσει την κοινωνική στήριξη που σήμερα παραμένει ισχυρή. Η κυβέρνηση, από την άλλη, ρισκάρει απώλεια μιας κρίσιμης εκλογικής δεξαμενής εάν προχωρήσει σε μαζικές κυρώσεις, ενώ διακυβεύεται και το πολιτικό της κύρος απέναντι σε έναν κλάδο που αποδεικνύεται ανθεκτικός και οργανωμένος.
Η υλοποίηση των μέτρων «με ή χωρίς» τους αγρότες αποτελεί κεντρική επιλογή του Μεγάρου Μαξίμου, ωστόσο το ερώτημα είναι εάν αυτό θα οδηγήσει σε εκτόνωση ή σε μετωπική σύγκρουση.
«Μονόδρομος η κλιμάκωση» λένε οι αγρότες
Από πλευράς μπλόκων, κυριαρχεί η εκτίμηση ότι τα μέτρα δεν απαντούν στα βασικά αιτήματα και άρα η κλιμάκωση είναι μονόδρομος. Οι αγρότες προαναγγέλλουν για την Πέμπτη νέες δυναμικές κινητοποιήσεις, σε μια περίοδο όπου οι εκδρομείς των εορτών έχουν ήδη επιστρέψει στα μεγάλα αστικά κέντρα, αυξάνοντας έτσι τον αντίκτυπο των αποκλεισμών.
Αγρότες κάνουν λόγο για μεγάλους αποκλεισμούς τελωνείων, κεντρικών οδικών αξόνων και παραδρόμων, ακόμη και για απόπειρα «περικύκλωσης» της Αττικής. Παράλληλα, εκφράζεται φόβος για συγκρούσεις με την αστυνομία, καθώς τα πρόστιμα και οι απειλές κυρώσεων θεωρούνται από τον κλάδο κίνηση πίεσης και όχι διάθεσης διαλόγου.
Στο «κόκκινο» τα νεύρα – το επόμενο βήμα θα κρίνει τα πάντα
Και οι δύο πλευρές βρίσκονται πλέον με τα νεύρα τεντωμένα. Οι αγρότες δηλώνουν ότι δεν έχουν περιθώρια υποχώρησης χωρίς απτά αποτελέσματα, καθώς αυτό θα ισοδυναμούσε – όπως υποστηρίζουν – με παραδοχή «αφανισμού». Η κυβέρνηση, από την άλλη, επιδιώκει να κλείσει ένα μέτωπο που διαρκεί εβδομάδες και επηρεάζει οικονομία, μετακινήσεις και πολιτική σταθερότητα.
Το αν η σημερινή εξειδίκευση των μέτρων θα αποτελέσει γέφυρα συνεννόησης ή σπίθα γενικευμένης σύγκρουσης, θα φανεί αμέσως μετά τις ανακοινώσεις – με τη χώρα να κρατά την ανάσα της και τα τρακτέρ να παραμένουν, προς το παρόν, στις εθνικές οδούς.
