Στις 25 Ιανουαρίου 1995, ο Έρικ Καντονά πέρασε οριστικά από το πεδίο του ποδοσφαίρου σε εκείνο του μύθου. Όχι για ένα γκολ, όχι για έναν τίτλο, αλλά για μια πράξη βίας που, τρεις δεκαετίες μετά, εξακολουθεί να προκαλεί θαυμασμό .
Η κουνγκ φου κλωτσιά στον Μάθιου Σίμονς, έναν χούλιγκαν της Κρίσταλ Πάλας που τον έβριζε με ρατσιστικούς χαρακτηρισμούς, έγινε ένα από τα πιο εμβληματικά στιγμιότυπα στην ιστορία του αγγλικού ποδοσφαίρου.
Το στιγμιότυπο που πάγωσε το αγγλικό ποδόσφαιρο
Ο αγώνας στο «Σέλχαρστ Παρκ» είχε ήδη ξεφύγει από τα όρια της έντασης. Αποβληθείς, ο Καντονά κατευθυνόταν προς τα αποδυτήρια όταν δέχθηκε φραστική επίθεση από την εξέδρα. Η αντίδρασή του ήταν στιγμιαία και ωμή. Πήδηξε το προστατευτικό κιγκλίδωμα και εξαπέλυσε μια θεαματική κλωτσιά, σχεδόν κινηματογραφική, που έμελλε να στοιχειώσει τα highlights και τα δελτία ειδήσεων για χρόνια.
Ποιος ήταν ο Μάθιου Σίμονς
Η υπόθεση θα μπορούσε να περιοριστεί σε ένα πειθαρχικό σκάνδαλο, αν ο Σίμονς δεν είχε το δικό του «παρελθόν». Γνωστός ακροδεξιός, με συμμετοχή σε βίαια επεισόδια, είχε στο παρελθόν εμπλακεί και σε επίθεση κατά προπονητή. Εκείνος δεν τον είχε κλωτσήσει, τον είχε όμως χαρακτηρίσει δημόσια «ναζιστικό απόβρασμα». Το στοιχείο αυτό δεν αθώωσε τον Καντονά θεσμικά, αλλά άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης διάβασε το περιστατικό.
Η τιμωρία και το τίμημα
Οι ποινές ήταν βαριές και παραδειγματικές. Οκτώ μήνες αποκλεισμός από την αγωνιστική δράση, χρηματικό πρόστιμο, κοινωνική εργασία και η αφαίρεση του περιβραχιονίου του αρχηγού από την Εθνική Γαλλίας. Το μήνυμα των αρχών ήταν σαφές: καμία πρόκληση δεν δικαιολογεί τη φυσική βία. Για αρκετούς, εκείνη τη στιγμή η καριέρα του Καντονά φαινόταν να κρέμεται από μια κλωτσιά.
Αντίδραση ή δήλωση;
Η πράξη του Καντονά διχάζει μέχρι σήμερα. Υπάρχει η άποψη ότι επρόκειτο για ανεξέλεγκτο ξέσπασμα ενός σταρ που δεν άντεξε την πίεση. Υπάρχει όμως και η αντίθετη ανάγνωση: μια ακραία, αλλά συμβολική απάντηση στον ρατσισμό, σε μια εποχή που τα γήπεδα της Αγγλίας φιλοξενούσαν συχνά ακροδεξιές συμπεριφορές, με τη σιωπή να θεωρείται σχεδόν αυτονόητη. Ο ίδιος ο Καντονά δεν προσπάθησε ποτέ να εξωραΐσει το γεγονός. Αντίθετα, το ενέταξε στη συνολική του στάση ζωής.
«Η καλύτερη στιγμή της καριέρας μου»
Όταν αργότερα δήλωσε ότι εκείνη η κλωτσιά ήταν «η καλύτερη στιγμή της καριέρας του», δεν μιλούσε ποδοσφαιρικά. Μιλούσε πολιτικά, ηθικά, σχεδόν υπαρξιακά. Για τον Καντονά, το ποδόσφαιρο δεν ήταν ποτέ αποκομμένο από την κοινωνία. Ήταν πεδίο σύγκρουσης, χώρος συμβολισμών, καθρέφτης της εποχής του.
Η θέση του Καντονά στην Ιστορία
Σήμερα, το περιστατικό του 1995 δεν αντιμετωπίζεται ως πειθαρχική εκτροπή. Ανήκει σε εκείνες τις στιγμές όπου ο αθλητισμός παύει να είναι «καθαρό» θέαμα και αποκαλύπτει το μεγαλείο του. Ο Καντονά δεν έγινε ήρωας με την κλωτσιά του. Έγινε σύμβολο ανθεκτικό στον χρόνο.