Για δωδέκατη συνεχόμενη ημέρα, τεράστια πλήθη διαδηλωτών πλημμυρίζουν την Τεχεράνη και μεγάλες πόλεις του Ιράν, συνθέτοντας τη μεγαλύτερη επίδειξη δύναμης των αντιπάλων του θεοκρατικού καθεστώτος εδώ και χρόνια.
Το νέο κύμα οργής πυροδοτήθηκε από την κατακόρυφη υποτίμηση του ιρανικού νομίσματος και την ακρίβεια, όμως πλέον έχει μετατραπεί σε ανοιχτή πολιτική αμφισβήτηση, με συνθήματα που ζητούν την αποχώρηση της ηγεσίας και την επιστροφή του εξόριστου πρίγκιπα Ρεζά Παχλαβί.
Ογκώδεις πορείες σε δεκάδες πόλεις – «Δεν φοβόμαστε, είμαστε όλοι μαζί»
Βίντεο που έχουν επαληθευτεί από διεθνή μέσα δείχνουν ογκώδεις και κατά κύριο λόγο ειρηνικές συγκεντρώσεις σε κεντρικούς δρόμους της Τεχεράνης, στο Μασχάντ και σε περισσότερες από 100 πόλεις της χώρας. Σε πολλές περιπτώσεις οι διαδηλώσεις δεν διαλύθηκαν από τις δυνάμεις ασφαλείας, παρά την έντονη παρουσία τους.
Ακούγονται συνθήματα όπως «Θάνατος στον δικτάτορα», «Ζήτω ο σάχης» και «Μη φοβάστε, είμαστε όλοι μαζί», ενώ σε διάφορες συνοικίες της πρωτεύουσας πλήθη φωνάζουν «Αυτή είναι η τελική μάχη! Ο Παχλαβί θα επιστρέψει». Παράλληλα, έχουν καταγραφεί επιθέσεις σε κυβερνητικά κτίρια και πυρπολήσεις αστυνομικών οχημάτων, με αναφορές ακόμη και για προσωρινούς ελέγχους πόλεων από διαδηλωτές.
Κάλεσμα Παχλαβί και στήριξη από τον Τραμπ
Ο εξόριστος πρίγκιπας διάδοχος Ρεζά Παχλαβί κάλεσε τους Ιρανούς να βγουν εκ νέου στους δρόμους, μιλώντας για «εκατομμύρια θαρραλέους συμπατριώτες» και ευχαριστώντας τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τη στάση του απέναντι στο ιρανικό καθεστώς. Παρά τη δυναμική των συγκεντρώσεων, παραμένει θολό εάν υπάρχει ενιαίο κέντρο οργάνωσης και πώς θα κινηθεί το κίνημα τις επόμενες ημέρες.
Βίαιη καταστολή και βαριές απώλειες
Ο απολογισμός των θυμάτων βαραίνει καθημερινά. Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τουλάχιστον 45 διαδηλωτές –ανάμεσά τους και παιδιά– έχουν σκοτωθεί από την έναρξη των κινητοποιήσεων, ενώ εκατοντάδες έχουν τραυματιστεί και πάνω από 2.000 άνθρωποι έχουν συλληφθεί. Παράλληλα, οι ιρανικές αρχές ανακοινώνουν τον θάνατο μελών των δυνάμεων ασφαλείας, υποβαθμίζοντας την έκταση των διαδηλώσεων και αμφισβητώντας τα διαθέσιμα στοιχεία.
«Δείξτε αυτοσυγκράτηση»: το μήνυμα του προέδρου Πεζεσκιάν
Σε μήνυμα που δημοσιοποιήθηκε από την προεδρία, ο Μασούντ Πεζεσκιάν απηύθυνε έκκληση για «τη μέγιστη αυτοσυγκράτηση» και ζήτησε να αποφευχθεί κάθε βίαιη συμπεριφορά. Τόνισε την ανάγκη για διάλογο και για προσεκτική ακρόαση των αιτημάτων της κοινωνίας, αναγνωρίζοντας έμμεσα το εύρος της κρίσης.
«Μαύρο» στο διαδίκτυο – ψηφιακή λογοκρισία σε εθνική κλίμακα
Την ώρα που οι διαδηλώσεις κλιμακώνονται, το Ιράν βιώνει πανεθνικό μπλακάουτ στο διαδίκτυο. Οργανισμοί παρακολούθησης κυβερνοασφάλειας καταγράφουν εκτεταμένες διακοπές στη συνδεσιμότητα, που δυσχεραίνουν την επικοινωνία των πολιτών και την τεκμηρίωση των γεγονότων. Το μέτρο εντάσσεται σε μια κλιμακούμενη στρατηγική ψηφιακού ελέγχου, με στόχο τον περιορισμό της διάδοσης εικόνων και πληροφοριών από τις διαδηλώσεις.
Το μεγάλο ερώτημα της επόμενης ημέρας
Παρά την αιματηρή καταστολή, οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται αδιάλειπτα, αποκτώντας χαρακτηριστικά πανεθνικού ξεσηκωμού. Η κοινωνική δυσφορία έχει συνδεθεί πλέον με πολιτικά αιτήματα, ενώ η απουσία σαφούς ηγεσίας δημιουργεί αβεβαιότητα για την κατεύθυνση και την αντοχή του κινήματος. Το μόνο βέβαιο είναι ότι το Ιράν ζει μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές των τελευταίων δεκαετιών — και η επόμενη ημέρα θα κριθεί τόσο στους δρόμους όσο και στους διαδρόμους εξουσίας.
