Ο Gideon Rachman (Chief Foreign Affairs Commentator στους Fiancial Times) επισημαίνει το αυτονόητο σχετικά με την πρόθεση του Ντόναλντ Τραμπ να προσαρτήσει την Γροιλανδία, εάν απαιτηθεί ακόμα και με στρατιωτική επέμβαση κατά της άμυνας της “παγωμένης ηπείρου” που αποτελείται -όπως χλευαστικά είπε ο πρόεδρος των ΗΠΑ- από …έλκηθρα και ταράνδους.
” Η προοπτική σύγκρουσης γύρω από τη Γροιλανδία αναγκάζει την Ευρώπη να εξετάσει ένα μέχρι πρότινος αδιανόητο σενάριο: Την κατάρρευση του ΝΑΤΟ. Οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας —ακόμη και με χρήση βίας— θέτουν σε υπαρξιακή κρίση τη διατλαντική συμμαχία.
Η Γροιλανδία, λόγω και της παραπλανητικής απεικόνισής της στους χάρτες τύπου Μερκατόρ, φαίνεται τεράστια και στρατηγικά ακαταμάχητη. Αυτό γέννησε την επιθυμία στον Τραμπ. Δεν υπάρχει πραγματική στρατηγική ανάγκη για τις ΗΠΑ να την προσαρτήσουν. Η Δανία έχει ήδη δηλώσει πρόθυμη να παραχωρήσει στρατιωτικές διευκολύνσεις και πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά. Το κίνητρο είναι περισσότερο προσωπικό και πολιτικό, η εμμονή και το «εγώ» του Αμερικανού προέδρου.
Το πρόβλημα για την Ευρώπη είναι βαθύτερο. Μια επίθεση ή ακόμη και ωμός εξαναγκασμός ενός κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ από άλλο κράτος-μέλος θα ακύρωνε στην πράξη την ίδια τη λογική της συμμαχίας. Το άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας δεν μπορεί να επιβιώσει αν ένας σύμμαχος στραφεί εναντίον άλλου. Όπως τονίζει και πρώην Αμερικανός πρέσβης στο ΝΑΤΟ, μια αμερικανική εισβολή στη Γροιλανδία «θα κατέστρεφε το ΝΑΤΟ».”
Το είπαν με τον δικό τους τρόπο και οι Δανοί. Κατά περίεργο τρόπο δεν λέγεται ξεκάθαρα το ίδιο στις Βρυξέλλες και, ακόμα περισσότερο, στην Αθήνα.
Ας γίνουμε σαφείς.
Δεν είναι η πρώτη φορά που κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ απειλεί με στρατιωτική επέμβαση άλλο κράτος-μέλος. Οι σχολιαστές των αναθεωρητικών σχεδίων του Τραμπ ως προς την Γροιλανδία προτιμούν να ξεχνούν ότι ήδη, εδώ και τριάντα χρόνια, εκκρεμεί η απειλή στρατιωτικής επέμβασης της Τουρκίας κατά της Ελλάδας με την μορφή του (ψηφισμένου από την τουρκική εθνοσυνέλευση) “casus belli”.
Ουδείς λόγος επ΄ αυτού για τον κίνδυνο κατάρρευσης του ΝΑΤΟ και για να είμαστε δίκαιοι και ακριβείς ως προς αυτό δεν ευθύνεται μόνο η εκάστοτε ηγεσία της διατλαντικής συμμαχίας ούτε οι ΗΠΑ. Είναι πρώτη η ίδια η Ελλάδα που, ενώ επικαλείται την τουρκική επιθετικότητα, δεν έχει επισημάνει όσο πρέπει τους κινδύνους ακύρωσης της ίδιας της υπόστασης του οργανισμού από αυτή την κορυφαία στρέβλωση. Η υποκρισία των ΝΑΤΟϊκών συμμάχων έπεται.
Ή μήπως δεν συνιστά στρέβλωση το γεγονός ότι κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ (Τουρκία) έχει εισβάλλει και κατέχει επί 50 χρόνια τμήμα εδάφους ανεξάρτητου ευρωπαϊκού κράτους. Η Κύπρος, μάλιστα, συζητά αυτόν τον καιρό την πιθανότητά ένταξης της στη συμμαχία, κάτι που θα προκαλέσει, εφόσον συμβεί, άλλη μία “γκρίζα κουκίδα” στο νατοϊκό χάρτη.
Ως εκ τούτου, η Γροιλανδία μας αφορά. Και η “διόρθωση” της αναφοράς του πρωθυπουργού ως προς την αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα όσον αφορά την ισχύ του διεθνούς δικαίου είναι καλοδεχούμενη. Ιδιαίτερα, όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν σαφέστατος ως προς τούτο στην περίπτωση των σχεδίων του Τραμπ για την Γροιλανδία.
Είτε ο Αμερικανός πρόεδρος μείνει μόνο στις επιθετικές δηλώσεις, είτε, ακόμα περισσότερο, ανοίξει τον ασκό του Αιόλου με μία στρατιωτική επέμβαση, το ΝΑΤΟ υποβαθμίζεται μέχρι, ίσως, να καταρρεύσει. Η αιδήμων σιωπή του επικεφαλής του Μαρκ Ρούτε, που ήταν και επί 12αετία πρωθυπουργός της Ολλανδίας, είναι ντροπιαστική αλλά και αποκαλυπτική.
Μετά την Γροιλανδία, ας κατανοήσουμε πώς καμία στήριξη δεν μπορεί να μας προσφέρει το ΝΑΤΟ, ούτε εκείνα τα κράτη που ανέχονται ή και υποδαυλίζουν τον αναθεωρητισμό του Τραμπ. Κι εδώ πρέπει κανείς να γυρίζει σελίδα και να επεξεργαστεί την επόμενη μέρα σε μια Ευρώπη που, όχι μόνο δεν θα μπορεί να στηρίζεται στις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ, αλλά θα βιώνει έμμεσα ή άμεσα την απειλή του αμερικανικού στρατιωτικού συμπλέγματος. Εφιαλτικό αλλά υπαρκτό.
Όμως, η ίδια η Γροιλανδία δημιουργεί την “ευκαιρία” να υπενθυμίσουμε το είδος και ύφος της απειλής κατά εδάφους ευρωπαϊκού κράτους. Θα τολμήσουμε να το κάνουμε, ενισχύοντας τα επιχειρήματά μας υπέρ του διεθνούς δικαίου, ή θα σιωπήσουμε επειδή αυτή τη φορά αυτός που απειλεί είναι ο Τραμπ;
