Προς την ολοκλήρωση μιας από τις πιο μακροχρόνιες και σύνθετες εμπορικές διαπραγματεύσεις της ιστορίας της οδεύει η Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τις χώρες της Mercosur να βρίσκεται ένα βήμα πριν από την υπογραφή.
Έπειτα από περισσότερα από 25 χρόνια διαβουλεύσεων, η πλειοψηφία των κρατών-μελών αναμένεται, εκτός απροόπτου, να ανάψει σήμερα το «πράσινο φως» για την υπογραφή της.
Γαλλικό «όχι», αλλά όχι μπλόκο στη συμφωνία
Την αντίθεσή του στη συμφωνία επιβεβαίωσε ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, δηλώνοντας ότι η Γαλλία θα την καταψηφίσει λόγω της «ομόφωνης πολιτικής απόρριψής» της στο εσωτερικό της χώρας. Ωστόσο, η στάση του Παρισιού δεν αρκεί για να αποτραπεί η έγκριση, ιδιαίτερα μετά την απόφαση της Ιταλίας να επανασυνταχθεί με τις χώρες που στηρίζουν τη συμφωνία. Η συζήτηση και ψηφοφορία αναμένεται να πραγματοποιηθεί σήμερα στο Συμβούλιο της ΕΕ, σε επίπεδο μόνιμων αντιπροσώπων, με την απαιτούμενη ειδική πλειοψηφία: 55% των κρατών-μελών που εκπροσωπούν το 65% του ευρωπαϊκού πληθυσμού.
Κατά της συμφωνίας αναμένεται να τοποθετηθούν επίσης η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Ιρλανδία και η Αυστρία, χωρίς ωστόσο να συγκεντρώνεται ο αριθμός που απαιτείται για τη δημιουργία μειοψηφίας μπλοκαρίσματος.
Στην Παραγουάη για την υπογραφή η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Εφόσον η συμφωνία εγκριθεί, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναμένεται να μεταβεί το Σαββατοκύριακο στην Παραγουάη για την επίσημη τελετή υπογραφής στις 12 Ιανουαρίου. Αρχικά, η Επιτροπή επιδίωκε να ολοκληρωθεί η διαδικασία ήδη από τις 20 Δεκεμβρίου, αλλά η ιταλική πλευρά ζήτησε παράταση προκειμένου να εξασφαλιστούν πρόσθετες εγγυήσεις για την προστασία του αγροτικού τομέα.
Η Ιταλία ικανοποιημένη από τις πρόσθετες διασφαλίσεις
Στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της ΕΕ, την Τετάρτη 7 Δεκεμβρίου, η Ρώμη εμφανίστηκε ικανοποιημένη από τις διασφαλίσεις που έλαβε, αφήνοντας σαφές ότι θα στηρίξει την εξουσιοδότηση προς την Πρόεδρο της Επιτροπής για την υπογραφή της συμφωνίας με τις χώρες της Mercosur: Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη.
Πρόσθετοι πόροι για την ΚΑΠ και παραχωρήσεις από την Επιτροπή
Λίγο πριν από τη συνεδρίαση, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απέστειλε επιστολή στα κράτη-μέλη προτείνοντας αύξηση των κονδυλίων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής κατά 45 δισ. ευρώ στο νέο επταετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028–2034. Το ποσό θα προστεθεί στα 300 δισ. ευρώ της βασικής πρότασης για τη γεωργία, καθώς και στα 49 δισ. ευρώ για την αγροτική ανάπτυξη και στα 6,5 δισ. ευρώ του ταμείου έκτακτης ανάγκης. Παράλληλα, προτάθηκε να εξαιρεθούν τα λιπάσματα από τον νέο φόρο άνθρακα που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου, ως πρόσθετη κίνηση στήριξης.
Οι φόβοι για τον αντίκτυπο στη γεωργία
Οι επικριτές της συμφωνίας κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την ευρωπαϊκή αγροτική παραγωγή. Θεωρούν ότι η είσοδος φθηνότερων προϊόντων από τη Νότια Αμερική, τα οποία ενδέχεται να μην πληρούν τα αυστηρά περιβαλλοντικά πρότυπα της ΕΕ, μπορεί να διαταράξει σοβαρά τον ανταγωνισμό, σε συνδυασμό με ανεπαρκείς ελέγχους. Στον αντίποδα, χώρες όπως η Γερμανία και η Ισπανία εκτιμούν ότι το άνοιγμα της αγοράς θα ενισχύσει την ευρωπαϊκή οικονομία απέναντι στον κινεζικό ανταγωνισμό και τους αμερικανικούς δασμούς.
Μια τεράστια ζώνη ελεύθερου εμπορίου 700 εκατ. καταναλωτών
Η συμφωνία Mercosur αναμένεται να δημιουργήσει μια από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερων συναλλαγών στον κόσμο, με περισσότερους από 700 εκατομμύρια καταναλωτές. Η κατάργηση μεγάλου μέρους των δασμών θα δώσει ώθηση στις ευρωπαϊκές εξαγωγές αυτοκινήτων, βιομηχανικού εξοπλισμού, κρασιών και τυριών. Ταυτόχρονα, θα διευκολύνει την εισαγωγή στην ΕΕ βοείου κρέατος, πουλερικών, ρυζιού, ζάχαρης, μελιού και σόγιας από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, μέσω ποσοστώσεων αδασμολόγητων προϊόντων – εξέλιξη που προκαλεί ανησυχία σε κρίσιμους αγροτικούς κλάδους.
Το επόμενο βήμα: Επικύρωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Αν η συμφωνία υπογραφεί, θα πάρει τον δρόμο για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου θα πρέπει να επικυρωθεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Η συζήτηση που θα ακολουθήσει αναμένεται έντονη, καθώς το θέμα αγγίζει τον πυρήνα των στρατηγικών επιλογών της ΕΕ: άνοιγμα των αγορών και γεωοικονομική ισχύς ή αυστηρή προστασία της ευρωπαϊκής παραγωγής και του περιβάλλοντος.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Mercosur δεν αποτελεί απλώς ακόμη μία εμπορική συμφωνία, αλλά έναν κρίσιμο σταθμό για τον προσανατολισμό της ευρωπαϊκής πολιτικής τα επόμενα χρόνια.
