Η Χαμάς ανακοίνωσε ότι έχει δώσει εντολή στις κυβερνητικές της υπηρεσίες στη Λωρίδα της Γάζας να προετοιμαστούν για τη μεταβίβαση όλων των αρμοδιοτήτων τους σε μια ανεξάρτητη επιτροπή Παλαιστίνιων τεχνοκρατών, η οποία προβλέπεται να αναλάβει τη διοίκηση του θύλακα στο πλαίσιο του σχεδίου κατάπαυσης του πυρός που προωθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Η εξέλιξη αυτή καταγράφεται ως μία από τις πιο ουσιαστικές πολιτικές κινήσεις της Χαμάς από την έναρξη του πολέμου, αν και συνοδεύεται από σημαντικές ασάφειες και επιφυλάξεις.
Το μήνυμα της Χαμάς και το πλαίσιο του σχεδίου εκεχειρίας
Σε βιντεοσκοπημένη δήλωσή του, ο εκπρόσωπος της Χαμάς Χάζεμ Κασέμ ανέφερε ότι, «με βάση τη δήλωση του Αμερικανού προέδρου για τη συγκρότηση Συμβουλίου Ειρήνης για τη Λωρίδα της Γάζας», το κίνημα έχει εκδώσει σαφείς οδηγίες προς όλες τις κυβερνητικές οντότητες να προετοιμαστούν για την παράδοση των εξουσιών τους στην ανεξάρτητη παλαιστινιακή τεχνοκρατική επιτροπή. Όπως τόνισε, η απόφαση είναι «σαφής και οριστική» και εντάσσεται στο υπέρτατο εθνικό συμφέρον και στην προσπάθεια τερματισμού του πολέμου.
Η δήλωση αυτή ερμηνεύεται από ορισμένους αναλυτές ως ένδειξη τακτικής ευελιξίας της Χαμάς, υπό την πίεση της ανθρωπιστικής καταστροφής στη Γάζα και των διεθνών πιέσεων. Άλλοι, ωστόσο, επισημαίνουν ότι η οργάνωση αποφεύγει να δεσμευτεί ρητά για την εγκατάλειψη της πολιτικής και στρατιωτικής της επιρροής, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διατήρησης ουσιαστικού ελέγχου στο παρασκήνιο.
Το Συμβούλιο Ειρήνης και ο ρόλος των ΗΠΑ
Σύμφωνα με τους Times of Israel, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται εντός της εβδομάδας να ανακοινώσει τη σύνθεση του Συμβουλίου Ειρήνης, του οργάνου που θα έχει την εποπτεία της παλαιστινιακής τεχνοκρατικής επιτροπής. Το Συμβούλιο θεωρείται κεντρικός πυλώνας του αμερικανικού σχεδίου για τη μεταπολεμική διακυβέρνηση της Γάζας, με στόχο τη σταθεροποίηση της περιοχής και τον περιορισμό της επιρροής ένοπλων οργανώσεων.
Η πρωτοβουλία Τραμπ αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό από μέρος της διεθνούς κοινότητας, που αμφισβητεί τόσο τη βιωσιμότητα μιας εξωτερικά επιτηρούμενης διοίκησης όσο και την πραγματική συναίνεση των παλαιστινιακών παρατάξεων. Παράλληλα, το Ισραήλ παρακολουθεί τις εξελίξεις με προσοχή, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει διατυπώσει σαφή θέση για το αν αποδέχεται το συγκεκριμένο μοντέλο διακυβέρνησης.
Ασαφής η σύνθεση της παλαιστινιακής επιτροπής
Σε αντίθεση με το Συμβούλιο Ειρήνης, η σύνθεση της ανεξάρτητης παλαιστινιακής επιτροπής παραμένει θολή. Πηγή της Παλαιστινιακής Αρχής δήλωσε στην εφημερίδα al-Quds al-Arabi ότι Χαμάς και Φατάχ δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε συμφωνία για τα μέλη της επιτροπής, πέραν του επικεφαλής της. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει τις βαθιές πολιτικές διαιρέσεις στο παλαιστινιακό στρατόπεδο, οι οποίες επί χρόνια υπονομεύουν κάθε προσπάθεια ενιαίας διοίκησης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, επικεφαλής της επιτροπής φέρεται να είναι ο υπουργός Υγείας της Παλαιστινιακής Αρχής Μάτζεντ Αμπού Ραμαντάν, πρώην δήμαρχος της Πόλης της Γάζας, πρόσωπο που θεωρείται τεχνοκράτης με εμπειρία στη διαχείριση κρίσεων. Η επιλογή του θα μπορούσε να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ των αντιμαχόμενων παρατάξεων, αν και τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο.
Διαβουλεύσεις στο παρασκήνιο και ο ρόλος της Αιγύπτου
Το παρασκήνιο των εξελίξεων περιλαμβάνει εντατικές διαβουλεύσεις στην περιοχή. Αξιωματούχοι της Φατάχ, μεταξύ των οποίων ο αντιπρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής Μοχάμεντ αλ-Σέιχ και ο επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών Μάτζεντ Φάρατζ, συναντήθηκαν την περασμένη εβδομάδα με μεσολαβητές στην Αίγυπτο. Παράλληλα, στελέχη της Χαμάς αναμένεται να μεταβούν στο Κάιρο για συνομιλίες με Αιγύπτιους αξιωματούχους.
Η Αίγυπτος επιχειρεί για ακόμη μία φορά να διαδραματίσει ρόλο κεντρικού διαμεσολαβητή, όμως η επιτυχία της διαδικασίας θα εξαρτηθεί από το αν η μεταβίβαση εξουσιών θα είναι ουσιαστική ή απλώς τυπική. Σε κάθε περίπτωση, η ανακοίνωση της Χαμάς ανοίγει ένα νέο, αβέβαιο κεφάλαιο για τη Γάζα, με το ερώτημα να παραμένει αν πρόκειται για πραγματική στροφή ή για έναν ακόμη τακτικό ελιγμό σε έναν πόλεμο χωρίς εύκολες λύσεις.
