Νέο επίσημο φυλλάδιο με οδηγίες επιβίωσης παρουσίασε η κυβέρνηση της Γροιλανδίας, καλώντας τους πολίτες να είναι προετοιμασμένοι για ενδεχόμενες κρίσεις και να μπορούν να παραμείνουν αυτόνομοι για τουλάχιστον πέντε ημέρες. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων ανησυχιών, τόσο λόγω πρακτικών προβλημάτων, όπως διακοπές ρεύματος και επικοινωνιών, όσο και εξαιτίας της έντονης γεωπολιτικής συζήτησης γύρω από το αρκτικό νησί.
«Ασφαλιστικό συμβόλαιο» για δύσκολες στιγμές
Το φυλλάδιο, με τίτλο «Προετοιμασία για κρίσεις – Να είστε αυτόνομοι για πέντε ημέρες», παρουσιάστηκε επίσημα στο Νούουκ από τον υπουργό Αυτοβιωσιμότητας και Αυτάρκειας, Πέτερ Μποργκ. Όπως ανέφερε, πρόκειται για ένα προληπτικό μέτρο και όχι για ένδειξη επικείμενης απειλής. «Δεν περιμένουμε να χρειαστεί να το χρησιμοποιήσουμε», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η λογική της προετοιμασίας είναι προτιμότερη από την πλήρη απουσία σχεδίου.
Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στο να ενισχύσει την αίσθηση ετοιμότητας των πολιτών, σε μια χώρα όπου οι αποστάσεις είναι μεγάλες, οι καιρικές συνθήκες συχνά ακραίες και η εξάρτηση από βασικές υποδομές καθοριστική.
Η Γροιλανδία είναι (και) ένα ελληνικό πρόβλημα
Τι περιλαμβάνουν οι συστάσεις
Στο έγγραφο καταγράφονται αναλυτικά τα βασικά αγαθά που καλούνται να έχουν στη διάθεσή τους οι κάτοικοι. Μεταξύ άλλων, συνιστάται η αποθήκευση τροφίμων για πέντε ημέρες, επαρκούς ποσότητας πόσιμου νερού – περίπου τρία λίτρα ανά άτομο και ημέρα – καθώς και ειδών πρώτης ανάγκης, όπως χαρτί υγείας και φαρμακευτικό υλικό.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και σε έναν εξοπλισμό που, για τα δεδομένα άλλων χωρών, ίσως φαίνεται ασυνήθιστος: κυνηγετικά όπλα, πυρομαχικά και εργαλεία αλιείας. Παράλληλα, προτείνεται η ύπαρξη ραδιοφώνου με μπαταρίες, ώστε να διασφαλίζεται η ενημέρωση ακόμη και σε περίπτωση πλήρους διακοπής ρεύματος ή δικτύων.
Η αφορμή: διακοπές ρεύματος και ευάλωτες υποδομές
Η σύνταξη του φυλλαδίου ξεκίνησε ήδη από την προηγούμενη χρονιά, με αφορμή επαναλαμβανόμενες διακοπές ηλεκτρικού ρεύματος που ανέδειξαν την ευαλωτότητα των υποδομών σε ένα τόσο απομονωμένο γεωγραφικό περιβάλλον. Σε πολλές περιοχές της Γροιλανδίας, η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες εξαρτάται από δίκτυα που μπορούν εύκολα να επηρεαστούν από ακραία καιρικά φαινόμενα ή τεχνικές βλάβες.
Για τις μικρές κοινότητες που βρίσκονται διάσπαρτες κατά μήκος των ακτών, η προσωρινή απώλεια επικοινωνιών δεν είναι απλώς ενόχληση, αλλά σοβαρός παράγοντας κινδύνου. Η αυτάρκεια, λοιπόν, αντιμετωπίζεται ως πρακτική ανάγκη και όχι ως θεωρητικό σενάριο.
Ένας πληθυσμός με βαθιά σχέση με την αυτάρκεια
Η Γροιλανδία αριθμεί περίπου 57.000 κατοίκους, με σχεδόν το 90% να ανήκει στους αυτόχθονες Ινουίτ. Για πολλές γενιές, η επιβίωση στις ακραίες συνθήκες της Αρκτικής βασίστηκε στη γνώση της φύσης, στο κυνήγι, στην αλιεία και στην ικανότητα προσαρμογής.
Αυτή η πολιτισμική κληρονομιά αντανακλάται και στο περιεχόμενο του φυλλαδίου, το οποίο δεν επιχειρεί να εισαγάγει έναν «στρατιωτικό» τρόπο σκέψης, αλλά να αξιοποιήσει πρακτικές που είναι ήδη οικείες στον τοπικό πληθυσμό.
Γροιλανδία: Ευρωπαϊκή «απόβαση» για να «φοβηθεί» ο Τραμπ
Στο φόντο οι γεωπολιτικές εξελίξεις
Η χρονική συγκυρία της δημοσίευσης δεν περνά απαρατήρητη. Τα τελευταία χρόνια, και ιδιαίτερα μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ, η Γροιλανδία βρίσκεται στο επίκεντρο διεθνών συζητήσεων. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα εκφράσει την επιθυμία του να «αποκτήσει» το αρκτικό νησί, επικαλούμενος τη στρατηγική του σημασία απέναντι στη ρωσική και κινεζική παρουσία στην περιοχή.
Παρότι ο ίδιος έχει δηλώσει ότι δεν προτίθεται να χρησιμοποιήσει στρατιωτική βία και ζητά διαπραγματεύσεις, οι τοποθετήσεις αυτές έχουν προκαλέσει ανησυχία τόσο στη Γροιλανδία όσο και στη Δανία, στην οποία ανήκει το αυτόνομο έδαφος.
Ψυχραιμία από την κυβέρνηση, σαφές μήνυμα από την κοινωνία
Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, εμφανίζεται καθησυχαστικός, τονίζοντας ότι μια στρατιωτική επιχείρηση δεν θεωρείται πιθανή. Παρ’ όλα αυτά, επισημαίνει πως η χώρα οφείλει να είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο.
Την ίδια στιγμή, η κοινωνία της Γροιλανδίας στέλνει σαφές μήνυμα. Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, η συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων αντιτίθεται στην ιδέα προσάρτησης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ανεξαρτησία, η ταυτότητα και ο έλεγχος του μέλλοντος του νησιού παραμένουν αδιαπραγμάτευτα ζητήματα για τους περισσότερους Γροιλανδούς.
Ένα φυλλάδιο με πολλαπλά μηνύματα
Πέρα από τις πρακτικές οδηγίες, το νέο φυλλάδιο λειτουργεί και ως πολιτικό και κοινωνικό μήνυμα. Υπενθυμίζει ότι η Γροιλανδία είναι μια κοινωνία που έχει μάθει να επιβιώνει μόνη της, σε ένα από τα πιο σκληρά περιβάλλοντα του πλανήτη. Σε μια εποχή αυξημένης αβεβαιότητας, η προετοιμασία δεν παρουσιάζεται ως φόβος, αλλά ως στοιχείο συλλογικής ωριμότητας και αυτοπεποίθησης.
