Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ έχουν διαμορφώσει το «πλαίσιο» μιας μελλοντικής συμφωνίας για τη Γροιλανδία, εξέλιξη που συνοδεύεται από την αναστολή επιβολής δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες. Η ανακοίνωση έρχεται μετά από εβδομάδες έντασης γύρω από την Αρκτική και την προσπάθεια των ΗΠΑ να αποκτήσουν στρατηγικό έλεγχο στο νησί.
Πλαίσιο συμφωνίας
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι είχε «πολύ παραγωγική συνάντηση» με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, κατά την οποία τέθηκαν οι βάσεις για μια συνολική συμφωνία που αφορά όχι μόνο τη Γροιλανδία, αλλά και την ευρύτερη περιοχή της Αρκτικής. Ο Τραμπ τόνισε ότι, εφόσον η συμφωνία ολοκληρωθεί, θα είναι επωφελής για τις Ηνωμένες Πολιτείες και για όλα τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ.
Η Γροιλανδία είναι (και) ένα ελληνικό πρόβλημα
Οι λεπτομέρειες του «πλαισίου συμφωνίας» παραμένουν ωστόσο ασαφείς, ενώ ο Λευκός Οίκος δεν έδωσε περαιτέρω διευκρινίσεις. Ο Τραμπ ανέφερε ότι συνεχίζονται οι συζητήσεις για θέματα στρατηγικής σημασίας, αναφερόμενος σε ένα σχέδιο που ονόμασε «Golden Dome», και ότι οι διαπραγματεύσεις θα διεξαχθούν από κορυφαία στελέχη της κυβέρνησής του υπό την προσωπική του εποπτεία.
Αναστολή δασμών και άμεση αντίδραση των αγορών
Με βάση αυτή τη συνεννόηση, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι δεν θα επιβάλει τους τιμωρητικούς δασμούς που ήταν προγραμματισμένοι να τεθούν σε ισχύ από την 1η Φεβρουαρίου, με αύξηση μέχρι και 25% τους επόμενους μήνες. Η ανακοίνωση είχε άμεση επίδραση στις αγορές, με τις μετοχές να καταγράφουν άνοδο λίγη ώρα μετά τη δημοσιοποίησή της.
Από την ένταση στη διπλωματία
Η ανακοίνωση αυτή έρχεται σε έντονη αντίθεση με τη σκληρή ρητορική των προηγούμενων εβδομάδων. Η αμερικανική κυβέρνηση είχε αφήσει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής εμπλοκής για την απόκτηση ελέγχου της Γροιλανδίας, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για αυτόνομη περιοχή υπό τη Δανία, κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ. Οι δηλώσεις αυτές είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο στην Κοπεγχάγη όσο και στο Νουούκ, με τις τοπικές αρχές να επαναλαμβάνουν ότι η Γροιλανδία «δεν είναι προς πώληση».
Καθώς η ένταση κλιμακωνόταν, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ ενίσχυσαν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή, εξέλιξη που οδήγησε τον Τραμπ να απειλήσει με νέους δασμούς σε ευρωπαϊκά προϊόντα. Λίγες ώρες πριν τη σημερινή του ανάρτηση, μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, είχε επαναφέρει το επιχείρημα ότι η απόκτηση της Γροιλανδίας είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας για τις ΗΠΑ, διευκρινίζοντας πάντως ότι δεν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει στρατιωτική βία.
Η Γροιλανδία στο επίκεντρο της γεωπολιτικής Αρκτικής
Η ανακοίνωση της στροφής Τραμπ έρχεται σε συνάρτηση με τις τοποθετήσεις του για την Αρκτική, τις οποίες παρουσίασε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός. Αν και ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ότι δεν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει στρατιωτική βία, επανέλαβε ότι η Γροιλανδία είναι στρατηγικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.
Παρά τη μερική αυτή υπαναχώρηση, η υπόθεση της Γροιλανδίας παραμένει ανοιχτή, με τα ερωτήματα να είναι περισσότερα από τις απαντήσεις και τις εξελίξεις να παρακολουθούνται στενά τόσο σε διπλωματικό όσο και σε γεωπολιτικό επίπεδο.
