Πριν μερικές μέρες μία εταιρεία μετρήσεων παρουσίασε νέα δημοσκόπηση στο πλαίσιο της οποίας προσπάθησε να αποτυπώσει και την επιρροή των υπό ίδρυση κομμάτων, του Αλέξη Τσίπρα και της Μαρίας Καρυστιανού. Δεν είναι ούτε πρωτότυπο ούτε λάθος. Το έχουν κάνει και άλλες δημοσκοπικές εταιρείες για λογαριασμό μέσων ενημέρωσης ή κομματικών επιτελείων.
Η συγκεκριμένη εταιρεία, ωστόσο, έκανε κάτι “καινοτόμο”: παρουσίασε πίνακα με Πρόθεση Ψήφου επί του συνόλου των πολιτικών κομμάτων, τόσο αυτών που υφίστανται όσο και εκείνων που θεωρείται βέβαιο ότι θα ιδρυθούν τους επόμενους μήνες.
Έτσι, υπό το σενάριο καθόδου και των δύο κομμάτων, η πρόθεση ψήφου αναδιαμορφώνεται ως εξής: ΝΔ 23,9%, Καρυστιανού 14,5%, ΠΑΣΟΚ 10,5%, Τσίπρας 10%, ΚΚΕ 5,5%, Ελληνική Λύση 5%, Πλεύση Ελευθερίας 4,5%, Φωνή Λογικής 3,2%, ΜέΡΑ25 2,9%, Κίνημα Δημοκρατίας 2,5%, ΣΥΡΙΖΑ 2,3%, Νίκη 1,4%, Νέα Αριστερά 1%, «άλλο» 4,8%, «δεν έχω αποφασίσει» 8%.
Όλες οι άλλες εταιρείες μετρούν έως τώρα την “δυνητική δεξαμενή ψήφων” των υπό ίδρυση κομμάτων, ήτοι επεξεργάζονται ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία για να παρουσιάσουν ένα εύρος εντός του οποίου θα κυμανθεί το ποσοστό αυτών των κομμάτων εφόσον και όταν εκτεθούν εκλογικά. Ακόμα κι αυτό, όπως επισημαίνουν κάποιοι δημοσκόποι, είναι παρακινδυνευμένο και στο όριο του επιστημονικώς επιτρεπτού, παρά ταύτα θεωρείται ανεκτό και εν τέλει λειτουργεί ως “δείκτης” προθέσεων του εκλογικού σώματος. Γι’ αυτό και οι ερωτώμενοι καλούνται να προσδιορίσουν την πιθανή επιλογή τους με το “σίγουρα ναι”, “μάλλον ναι”, “μάλλον όχι” και “σίγουρα όχι”, κι έτσι συνάγεται η δυναμική ενός (μη υπαρκτού) υπό ίδρυση κόμματος.
Ο παραπάνω πίνακας, όμως, είχε την “πρωτοτυπία”να βάλει στον δημοσκοπικό ανταγωνισμό υπαρκτά και ανύπαρκτα (ακόμα) κόμματα, κι έτσι να προκύψει η κατάταξη που φέρνει την Μαρία Καρυστιανού σε ρόλο …οιωνεί αξιωματικής αντιπολίτευσης και το κόμμα Τσίπρα να ανταγωνίζεται το ΠΑΣΟΚ για την τρίτη θέση!
Κατ’ ιδίαν, οι πιό έμπειροι δημοσκόποι βάλλουν κατά της επιλογής της συγκεκριμένης εταιρείας, υπενθυμίζουν τους κανόνες δεοντολογίας του οργάνου των εταιρειών και άλλα πολλά. Στο συλλογικό υποσυνείδητο (δια της αναπαραγωγής από τα ΜΜΕ και κυρίως το διαδίκτυο), όμως, εγγράφηκε ότι το κόμμα Καρυστιανού είναι δεύτερο, πριν καλά καλά ανακοινωθεί, πριν γίνει γνωστό το πρόγραμμά του και πριν μάθουμε ποιά πρόσωπα θα απαρτίζουν την ηγεσία του. Θεωρητικά, ακόμα και το τελευταίο αμφισβητείται αφού η κ. Καρυστιανού έχει δηλώσει ότι ο/η αρχηγός θα προκύψει από δημοκρατικές διαδικασίες (;) και δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως βέβαιο πώς θα είναι η ίδια. Φυσικά κάτι τέτοιο δεν πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψιν, δεδομένου ότι ένα κόμμα Καρυστιανού είναι …κόμμα Καρυστιανού μόνο με την ίδια στην ηγεσία, και, εν τέλει, μόνο με εκείνη αρχηγό μπορεί να προσδοκά σε υψηλότερα ποσοστά.
Οι πληροφορίες θέλουν τους δημοσκόπους να κάνουν δεύτερες σκέψεις σχετικά με το εάν τελικά πρέπει να δημοσιοποιούνται στοιχεία σχετικά με την επιρροή κομμάτων που δεν έχουν ακόμα ιδρυθεί. Κι αυτό διότι μπορεί να υποτιμάται η δυναμική τους ή, το πιθανότερο, να υπερεκτιμάται. Η εικόνα που προβάλλεται (όπως ο παραπάνω πίνακας) δρα ως “αυτοεκπληρούμενη προφητεία”, κυρίως, όμως, ένα τμήμα αναποφάσιστων ψηφοφόρων οδηγείται ίσως σε επιλογές βάσει αυτής.
Θα ήταν σοφό, οι δημοσκόποι (που ελέγχονται για σωρρεία παρεκβάσεων από το επιστημονικά ορθό και λάθη στις προβλέψεις τους κατά το παρελθόν) να συμφωνήσουν -μέσω του ΣΕΔΕΑ- να μην συμπεριλαμβάνουν υπό ίδρυση κόμματα στις μετρήσεις τους, και δη σε σύγκριση με υφιστάμενα κόμματα, μέχρις ότου αυτά ιδρυθούν και αποκτήσουν υπόσταση.