Η πιό δύσκολη δουλειά στον κόσμο, στις μέρες μας, είναι να είσαι στρατηγός των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του δυτικού τύπου, οι άνθρωποι έχουν τρελαθεί και τα παράσημα τρέμουν στους ώμους και το πέτο τους από τα συνεχή αιτήματα του Ντόναλντ Τραμπ να ετοιμάσουν σχέδια στρατιωτικής επέμβασης στη Γροιλανδία, ακόμα και το Ιράν.
Η Βενεζουέλα αποδείχτηκε πεδίο δοκιμών για τη νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας, το αποκαλούμενο Doctrine Donroe (συνακόλουθο του “Δόγματος Μονρόε” του 1823), και η ευκολία της απαγωγής Μαδούρο, μαζί με την εντυπωσιακή ραθυμία της παγκόσμιας (πρωτίστως, ευρωπαϊκής) κοινότητας να αντιδράσει, λογικά ανοίγει την όρεξη του μεγαλύτερου αναθεωρητή της διεθνούς σκηνής μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Έχοντας εξασφαλίσει την σιωπή του Βλαντιμίρ Πούτιν στην περίπτωση της επέμβασης στο Καράκας και την επιβολή ισχύος στην περίμετρο ασφαλείας των ΗΠΑ στο δυτικό ημισφαίριο, αλλά και τη στάση αναμονής που τηρεί η Κίνα, ο Τραμπ προετοιμάζεται για τα επόμενα βήματα στην οικοδόμηση του δικού του δόγματος. Οι αναλύσεις οδηγούν στο συμπέρασμα πώς είναι αποφασισμένος να επισπεύσει τον σχεδιασμό του και πιθανώς να τον ολοκληρώσει μέσα στο πρώτο εξάμηνο της χρονιάς, πριν αναγκαστεί να ασχοληθεί με το εσωτερικό μέτωπο και τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Η επίδειξη ισχύος διεθνώς χρησιμοποιείται ως αντιστάθμισμα στην μείωση της δημοφιλίας του εσωτερικά και στα μεγάλα προβλήματα που ανακύπτουν καθημερινά.
Φαίνεται, όμως, πώς ο Ντόναλντ Τραμπ υλοποιεί και ένα σχέδιο πίσω από το μεγάλο σχέδιο παγκόσμιας επιρροής: την ταπείνωση της Ευρώπης.
Όταν προ ημερών αποκάλυπτε ο ίδιος πώς χλεύασε τον Εμανουέλ Μακρόν, αρκετοί κατάλαβαν ότι δεν ήταν απλώς ένα ακόμα χοντροκομμένο αστείο ενός άξεστου ηγεμόνα. Η Γροιλανδία, ως στόχος, ήρθε να επισημοποιήσει αυτό το σχέδιο αφαίρεσης κάθε γεωπολιτικού ερείσματος της ΕΕ, κάτι που έχει ήδη φανεί με τις “σιμουλτανέ” διαπραγματεύσεις του με Κίεβο και Μόσχα για το ουκρανικό.
Ο αρκτικός κύκλος θα είναι, ωστόσο, το πεδίο της μεγάλης σύγκρουσης, εκεί όπου εφόσον επιτύχουν οι προσπάθειές του θα έχει καταρρεύσει κάθε πρόσχημα και θα έχει αναιρεθεί η ίδια η ουσία της δυτικής συμμαχίας. Οι NY Times εξηγούν γιατί τελικά στόχος του Τραμπ είναι η ίδια η Ευρώπη.
Η ανάλυση των NY Times
Η σουρεαλιστική επιδίωξη του Ντόναλντ Τραμπ να «κατακτήσει» τη Γροιλανδία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της εχθρότητάς του προς την Ευρώπη. Στα μάτια του ίδιου και των υποστηρικτών του, η Γηραιά Ήπειρος εμφανίζεται ως μια καρικατούρα της δεξιάς ρητορικής: ένα συνονθύλευμα απάτριδων κρατών σε μη αναστρέψιμη παρακμή, που λατρεύουν τα ανοιχτά σύνορα, απεχθάνονται την ελευθερία του λόγου και αρνούνται να πληρώσουν για τη δική τους άμυνα.
Από την προεκλογική του εκστρατεία το 2016 —όταν επανειλημμένα άφηνε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εγκαταλείψουν το ΝΑΤΟ— μέχρι τον εμπορικό πόλεμο που κήρυξε στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο πέρυσι, ο Τραμπ και ανώτατα στελέχη της κυβέρνησής του αντιμετωπίζουν την Ευρώπη σαν ένα απείθαρχο παιδί, όχι σαν την οικογένεια δημοκρατικών συμμάχων με την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες συνδέονται στενότερα μέσω κοινών φιλελεύθερων αξιών, στρατηγικών συμφερόντων και πολιτισμικής κληρονομιάς.
Βεβαίως, η κριτική τους προς την Ευρώπη δεν στερείται εντελώς βάσης. Αλλά καμία από τις —σε κάποιο βαθμό— βάσιμες ενστάσεις για ευρωπαϊκές ολιγωρίες δεν δικαιολογεί την επιθετική μεταχείριση ενός συμμάχου του ΝΑΤΟ. Παρά τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ «χρειάζονται» τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας, η Ουάσιγκτον διαθέτει ήδη εκτεταμένη και σχεδόν αποκλειστική στρατιωτική πρόσβαση στο νησί μέσω της αμυντικής συμφωνίας ΗΠΑ–Δανίας του 1951, ενώ η σημερινή δανική κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφή την προθυμία της να ενισχύσει περαιτέρω τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας.
Μέσα στην πρώτη εβδομάδα της δεύτερης θητείας του Τραμπ, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, ανακοίνωσε σχέδιο ύψους 2 δισ. δολαρίων για τη «βελτίωση των δυνατοτήτων επιτήρησης και διασφάλισης της κυριαρχίας» στον Βόρειο Ατλαντικό και την Αρκτική. Κι όπως δήλωσε στους New York Times ο Μίκελ Ρούνγκε Όλεσεν, ερευνητής στο Δανικό Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών, «μου είναι πολύ δύσκολο να φανταστώ ότι οι ΗΠΑ δεν θα μπορούσαν να πάρουν σχεδόν ό,τι θέλουν» μέσω διαπραγματεύσεων με τη Δανία, «αν απλώς το ζητούσαν ευγενικά».
Ο Τζ. Ντ. Βανς έχει άδικο όταν λέει ότι η Δανία δεν είναι «καλός σύμμαχος». Είναι εξαιρετικός. Αναλογικά με το μέγεθος της οικονομίας της, η Δανία είναι ο γενναιότερος χρηματοδότης της στρατιωτικής άμυνας της Ουκρανίας. Στον πόλεμο του Αφγανιστάν —που ξεκίνησε σε στήριξη των ΗΠΑ μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου— υπέστη τις περισσότερες απώλειες κατά κεφαλήν από οποιονδήποτε άλλο σύμμαχο του ΝΑΤΟ, πλην των ΗΠΑ. Ήταν επίσης μία από τις ελάχιστες χώρες της Συμμαχίας, και η μόνη σκανδιναβική, που συμμετείχαν στην αρχική εισβολή στο Ιράκ.
Η Δανία έχει επίσης υιοθετήσει θέσεις που ευθυγραμμίζονται σε μεγάλο βαθμό με εκείνες που η κυβέρνηση Τραμπ έχει θέσει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής της πολιτικής, στο μεταναστευτικό και τους περιορισμούς στην ελευθερία του λόγου.
Το 2006, μετά τη δημοσίευση σκίτσων του προφήτη Μωάμεθ από δανική εφημερίδα, εξαγριωμένος όχλος έκαψε τη δανική πρεσβεία στη Δαμασκό και σημειώθηκαν βίαιες επιθέσεις σε δανικά διπλωματικά κτίρια στη Βηρυτό, την Τεχεράνη και το Ισλαμαμπάντ. Παρά τις τεράστιες διεθνείς πιέσεις να υποχωρήσει απέναντι στους μουσουλμάνους φονταμενταλιστές, ο τότε πρωθυπουργός Άντερς Φογκ Ράσμουσεν υπερασπίστηκε την ελευθερία του Τύπου. Επίσης, ο συνδυασμός περιοριστικής μεταναστευτικής πολιτικής και αυστηρών μέτρων ένταξης στη Δανία —με ευρεία συναίνεση του εκλογικού σώματος— έχει ανακόψει την άνοδο της άκρας δεξιάς και ίσως αποτελέσει το μοντέλο διάσωσης της δυτικής σοσιαλδημοκρατίας.
Από το 1801, η Δανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες απολαμβάνουν μία από τις μακροβιότερες αδιάκοπες διπλωματικές σχέσεις στον κόσμο. Αν και μπορεί να φαίνεται ως μια μικρή παρένθεση στο ευρύτερο πλαίσιο των διεθνών υποθέσεων, ο εκφοβισμός της Αμερικής απέναντι σε αυτή την αξιοθαύμαστη «μικρή χώρα» και πιστή σύμμαχο στέλνει ένα ανησυχητικό μήνυμα προς ολόκληρο τον κόσμο. Αν ένα κράτος με τόσο διαχρονικό δεσμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο η Δανία αντιμετωπίζεται με αυτόν τον τρόπο, τότε ποιο είναι τελικά το νόημα του να είναι κανείς φίλος της Αμερικής;
