Οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα και η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση που οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο βρίσκονται στο επίκεντρο του γερμανικού Τύπου, ο οποίος επιχειρεί να αποτιμήσει όχι μόνο τη νομιμότητα και την πολιτική σκοπιμότητα της κίνησης Τραμπ, αλλά και τις ευρύτερες διεθνείς της επιπτώσεις.
Οι περισσότερες παρεμβάσεις είναι επικριτικές, με κοινό παρονομαστή τον προβληματισμό για το μέλλον του Διεθνούς Δικαίου και την αξιοπιστία της Δύσης, χωρίς ωστόσο να απουσιάζουν και φωνές που βλέπουν τη σύλληψη Μαδούρο ως θετική εξέλιξη.
taz: «Ομολογία αποτυχίας» για Ευρώπη και ΕΕ
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η παρέμβαση της tageszeitung (taz), η οποία σε άρθρο με τίτλο «Η παραδοχή αποτυχίας της Ευρώπης» επιτίθεται τόσο στην αμερικανική επέμβαση όσο και στις ευρωπαϊκές αντιδράσεις. Η εφημερίδα του Βερολίνου κατηγορεί την ΕΕ και κορυφαίους ηγέτες –ανάμεσά τους τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, τον Εμανουέλ Μακρόν και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν– ότι εκπέμπουν το μήνυμα πως το Διεθνές Δίκαιο «ισχύει μόνο όταν το παραβιάζουν οι λάθος πλευρές».
Κατά την taz, η στάση αυτή συνιστά ομολογία αποτυχίας και ταυτόχρονα υπονομεύει τη δυτική επιχειρηματολογία υπέρ της Ουκρανίας. Όταν η επίθεση σε ένα κράτος γίνεται ανεκτή επειδή ο δράστης είναι σύμμαχος, τότε –όπως σημειώνει– η Ευρώπη χάνει κάθε ηθικό και πολιτικό έρεισμα για να επικρίνει αντίστοιχες ενέργειες της Ρωσίας. Στο ίδιο πλαίσιο, η εφημερίδα χαρακτηρίζει «αξιοθρήνητη» τη δήλωση Μερτς ότι η νομική αξιολόγηση της επιχείρησης είναι «σύνθετη», υπογραμμίζοντας ότι ο Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ είναι σαφής. Η υιοθέτηση δύο μέτρων και δύο σταθμών, καταλήγει η taz, εξισώνει επικίνδυνα το κέντρο με τα άκρα του γερμανικού πολιτικού φάσματος.
RND: Ένας δρόμος επικίνδυνος για όλο τον κόσμο
Στο ίδιο, κριτικό μήκος κύματος κινείται και το Γερμανικό Δημοσιογραφικό Δίκτυο (RND), εστιάζοντας κυρίως στον ρόλο του Ντόναλντ Τραμπ. Το RND αποδομεί το αφήγημα του «ειρηνοποιού» που καλλιέργησε ο Αμερικανός πρόεδρος, τονίζοντας ότι με τη σύλληψη του Μαδούρο οι ΗΠΑ παραβίασαν τόσο το αμερικανικό όσο και το Διεθνές Δίκαιο.
Παρότι το δίκτυο δεν τρέφει καμία αυταπάτη για το καθεστώς Μαδούρο, επισημαίνει ότι ακόμη και οι πιο βαριές κατηγορίες –νόθευση εκλογών, παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων– δεν νομιμοποιούν τέτοιες ενέργειες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι η Ουάσιγκτον δεν αιτιολόγησε την επιχείρηση με βάση τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά με κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών, γεγονός που ενισχύει την εικόνα εργαλειοποίησης της δικαιοσύνης.
Κατά το RND, ο Τραμπ οδηγεί τις ΗΠΑ σε έναν επικίνδυνο δρόμο, υιοθετώντας τη λογική του «δικαίου του ισχυρότερου» – την ίδια ακριβώς λογική που η Δύση καταγγέλλει στη Ρωσία και την Κίνα. Το αποτέλεσμα, προειδοποιεί, μπορεί να είναι η άρση και των τελευταίων ενδοιασμών αυταρχικών καθεστώτων διεθνώς.
FAZ: Η «απελευθέρωση» ως ευρωπαϊκό συμφέρον
Σε διαφορετικό τόνο κινείται η Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), η οποία βλέπει τη σύλληψη Μαδούρο ως ένα «αξιοσημείωτο κατόρθωμα» που καμία άλλη χώρα δεν θα μπορούσε να πετύχει. Αν και αναγνωρίζει ότι η ιστορία των αμερικανικών παρεμβάσεων στη Λατινική Αμερική είναι γεμάτη αποτυχίες, η FAZ υποστηρίζει ότι ο Μαδούρο δεν δικαιούται καμία πολιτική ή ηθική υπεράσπιση.
Η εφημερίδα υπενθυμίζει ότι το καθεστώς του κατέστρεψε την οικονομία της Βενεζουέλας, ευθύνεται για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ανάγκασε εκατομμύρια πολίτες να εγκαταλείψουν τη χώρα. Υπό αυτό το πρίσμα, η FAZ εκτιμά ότι μια πραγματικά ελεύθερη και ακμάζουσα Βενεζουέλα θα ήταν προς το συμφέρον και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμη κι αν η μέθοδος που επέλεξε ο Τραμπ προκαλεί εύλογες αντιδράσεις.
Ένα ρήγμα στη δυτική αφήγηση
Η εικόνα που προκύπτει από τον γερμανικό Τύπο είναι σύνθετη αλλά αποκαλυπτική. Πίσω από τις διαφορετικές αξιολογήσεις της επιχείρησης στη Βενεζουέλα διαφαίνεται ένα βαθύτερο ρήγμα: η σύγκρουση ανάμεσα στην υπεράσπιση των αρχών του Διεθνούς Δικαίου και στον πειρασμό της ισχύος. Και αυτό το ρήγμα, όπως προειδοποιούν αρκετοί σχολιαστές, ίσως αποδειχθεί πιο επικίνδυνο από την ίδια την κρίση στη Βενεζουέλα.
