Με σαφές μήνυμα ενότητας και αποφασιστικότητας προσήλθαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες, εν μέσω αυξημένων εντάσεων στις ευρωατλαντικές σχέσεις.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έθεσε τον τόνο, υπογραμμίζοντας ότι «η Γαλλία και η Ευρώπη θέλουν σεβασμό», στέλνοντας σήμα προς πάσα κατεύθυνση ότι η ΕΕ δεν προτίθεται να παραμείνει παθητικός παρατηρητής σε ζητήματα κυριαρχίας και ασφάλειας.
Μακρόν: Ενότητα, ταχύτητα και επαγρύπνηση
Ο Εμανουέλ Μακρόν τόνισε ότι στόχος της άτυπης συνόδου είναι να καταδειχθεί πως «όταν η Ευρώπη είναι ενωμένη, ισχυρή και αντιδρά γρήγορα, οι εξελίξεις κινούνται με τάξη και ψυχραιμία». Αναγνώρισε ότι μετά από μια εβδομάδα κλιμάκωσης, με απειλές εισβολής και εμπορικές πιέσεις, το κλίμα έχει μετατοπιστεί σε ένα «πολύ πιο αποδεκτό πλαίσιο», διευκρινίζοντας ωστόσο πως η Ευρώπη παραμένει σε διαρκή επαγρύπνηση.
Ο Γάλλος πρόεδρος υπογράμμισε ότι η ενιαία στάση της ΕΕ και η αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων της μπορούν να επιβάλουν σεβασμό ακόμη και υπό καθεστώς απειλών, φωτογραφίζοντας την ανάγκη πολιτικής και θεσμικής αυτοπεποίθησης της Ένωσης.
ΝΑΤΟ, Αρκτική και Γροιλανδία
Αναφερόμενος στις εξελίξεις στην Αρκτική και τη Γροιλανδία, ο Μακρόν σημείωσε ότι στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ θα συζητηθούν οι προγραμματισμένες στρατιωτικές ασκήσεις, δηλώνοντας τη διαθεσιμότητα της Γαλλίας να συμμετάσχει. Παράλληλα, διαβεβαίωσε τη Δανή πρωθυπουργό για τη στήριξη του Παρισιού, τονίζοντας πως η Ευρώπη είναι έτοιμη να ενεργοποιήσει τα μέσα που διαθέτει εφόσον επανεμφανιστούν απειλές.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι τα ζητήματα κυριαρχίας της Γροιλανδίας αφορούν τις διμερείς σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Δανίας και αποτελούν αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοπεγχάγης, καλώντας όλες τις πλευρές να τα προσεγγίσουν «με ψυχραιμία».
Μητσοτάκης: Στήριξη στη Δανία και ρεαλισμός για τη Γάζα
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος χαρακτήρισε επιβεβλημένη τη σύγκληση της έκτακτης συνόδου, λόγω της έντασης που προκάλεσαν τις τελευταίες εβδομάδες οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Όπως ανέφερε, οι πιο πρόσφατες τοποθετήσεις του Αμερικανού προέδρου δείχνουν έναν «διάδρομο εκτόνωσης» στο ζήτημα της Γροιλανδίας.
Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, με μία εξαίρεση, τάχθηκε εξαρχής στο πλευρό της Δανίας και της Γροιλανδίας, ξεκαθαρίζοντας ότι τα ζητήματα της νήσου αφορούν αποκλειστικά τους κατοίκους της και το δανικό βασίλειο. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι υπάρχουν δικαιολογημένοι αμερικανικοί προβληματισμοί για την ασφάλεια του αρκτικού κύκλου, οι οποίοι μπορούν να αντιμετωπιστούν εντός των υφιστάμενων συμφωνιών και με καλή διάθεση.
Το «Συμβούλιο Ειρήνης» Τραμπ και οι ευρωπαϊκές ενστάσεις
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στην πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ για τη δημιουργία «Συμβουλίου Ειρήνης». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι η Ελλάδα, όπως και η πλειονότητα των κρατών-μελών της ΕΕ, έχει εκφράσει σοβαρούς νομικούς προβληματισμούς, καθώς το προτεινόμενο σχήμα αποκλίνει από το πλαίσιο του ψηφίσματος 2803 του ΟΗΕ.
Η ελληνική πρόταση, όπως ανέφερε, είναι οι 13 χώρες που έχουν προσκληθεί να συμμετάσχουν να προσυπογράψουν την πρωτοβουλία μόνο για την επόμενη φάση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Γάζα και για όσο χρόνο απαιτηθεί, χωρίς τη δημιουργία ενός νέου οργανισμού που θα λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τον ΟΗΕ.
Κάλας: Συνεργασία μόνο εντός ΟΗΕ
Ανοιχτό παράθυρο συνεργασίας άφησε και η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, θέτοντας όμως σαφή όρια. Όπως δήλωσε, οι Ευρωπαίοι μπορούν να συνεργαστούν με το σχέδιο Τραμπ μόνο εφόσον το «Συμβούλιο Ειρήνης» περιοριστεί αποκλειστικά στη Γάζα και κινηθεί αυστηρά εντός του πλαισίου των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Το μήνυμα από τις Βρυξέλλες είναι σαφές: η Ευρώπη επιδιώκει τη συνεργασία, αλλά μόνο με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, τις υφιστάμενες συνθήκες και τον ρόλο των πολυμερών θεσμών.
