Η τελευταία δημοσκόπηση της Opinion Poll για το Action24 καταγράφει με καθαρό τρόπο μια πολιτική πραγματικότητα σε έντονη μετάβαση.
Ενώ η Νέα Δημοκρατία διατηρεί σαφές προβάδισμα τόσο στην πρόθεση όσο και στην εκτίμηση ψήφου, ο χώρος της αντιπολίτευσης εμφανίζεται βαθιά κατακερματισμένος, με νέες δυναμικές, υψηλή ρευστότητα και ισχυρά σημάδια αποσύνδεσης μεγάλων τμημάτων του εκλογικού σώματος από τα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας δεν είναι μόνο οι αριθμοί, αλλά οι μετατοπίσεις, οι δεξαμενές δυνητικής ψήφου και η πολιτική «προσφορά» που δείχνει να προηγείται – ή να υποκαθιστά – την οργανωμένη κομματική δομή.
Στην πρόθεση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία καταγράφεται στο 24,4%, με το ΠΑΣΟΚ να ακολουθεί σε απόσταση στο 10,8%. Παρά την εμφανή φθορά που καταγράφεται σε επίπεδο κοινωνικής δυσαρέσκειας, η κυβερνητική παράταξη διατηρεί σαφή ηγεμονία, κυρίως λόγω της απουσίας ενός αξιόπιστου και συνεκτικού αντιπολιτευτικού πόλου. Το ΠΑΣΟΚ, αν και σταθεροποιημένο στη δεύτερη θέση, αδυνατεί να κεφαλαιοποιήσει τη φθορά της κυβέρνησης και να λειτουργήσει ως εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και στην εκτίμηση ψήφου, όπου η ΝΔ ανεβαίνει στο 30,2% και το ΠΑΣΟΚ στο 13,4%, διαφορά που υποδηλώνει όχι απλώς εκλογική υπεροχή, αλλά και πολιτική κυριαρχία. Η «παράσταση νίκης» με ποσοστό 53,9% υπέρ της ΝΔ ενισχύει περαιτέρω την εικόνα μιας κυβέρνησης που, παρά τις πιέσεις, εξακολουθεί να θεωρείται φαβορί από την κοινωνία.
Η πολυδιάσπαση της αντιπολίτευσης και η άνοδος των μικρότερων σχημάτων
Πίσω από το ΠΑΣΟΚ, το τοπίο γίνεται πολυκερματισμένο. Η Πλεύση Ελευθερίας (8,5% στην πρόθεση ψήφου, 10,4% στην εκτίμηση) και η Ελληνική Λύση (8,1% και 10,1% αντίστοιχα) συγκροτούν έναν νέο, άτυπο δεύτερο «δακτύλιο» της αντιπολίτευσης, εκφράζοντας διαφορετικά αλλά συγκλίνοντα ρεύματα διαμαρτυρίας, θεσμικής δυσπιστίας και αντισυστημικής ρητορικής. Το ΚΚΕ, με 6,6% στην πρόθεση και 8,2% στην εκτίμηση, διατηρεί τον σταθερό του πυρήνα, χωρίς όμως να επεκτείνει την απήχησή του.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ στο 3,4% στην πρόθεση ψήφου και 4,2% στην εκτίμηση. Το κόμμα που κάποτε συγκρότησε τον βασικό αντίπαλο πόλο της ΝΔ εμφανίζεται πλέον ως μικρό κόμμα, με περιορισμένη πολιτική εμβέλεια και σοβαρό πρόβλημα ταυτότητας και αξιοπιστίας. Η εικόνα αυτή εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί η συζήτηση μετατοπίζεται από τα υφιστάμενα κόμματα σε υποθετικά ή δυνητικά σχήματα.
Το «ΑΛΛΟ ΚΟΜΜΑ» ως πολιτικό σύμπτωμα
Ένα από τα πιο ενδεικτικά ευρήματα της δημοσκόπησης είναι το υψηλό ποσοστό του «ΑΛΛΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ», που φτάνει το 9% στην πρόθεση ψήφου και εκτινάσσεται στο 11,1% στην εκτίμηση, από 7% στην προηγούμενη μέτρηση. Δεν πρόκειται για συγκεκριμένο πολιτικό φορέα, αλλά για την αποτύπωση μιας συλλογικής διάθεσης απόρριψης του υφιστάμενου κομματικού συστήματος. Σε συνδυασμό με το 19,1% των αναποφάσιστων, σχηματίζεται ένα ευρύ πολιτικό «κενό εκπροσώπησης», το οποίο καμία υπάρχουσα δύναμη δεν δείχνει ικανή να καλύψει πλήρως.
Το κόμμα Καρυστιανού και η δυναμική της αγανάκτησης
Σε αυτό το κενό εγγράφεται η εντυπωσιακή δυνητική απήχηση ενός υποθετικού «κόμματος Καρυστιανού». Το 29,3% δηλώνει ότι θα μπορούσε να το ψηφίσει (16,1% πολύ πιθανό και 13,2% αρκετά πιθανό), ποσοστό εξαιρετικά υψηλό για έναν μη υπαρκτό πολιτικό σχηματισμό. Το στοιχείο αυτό δεν αποτυπώνει οργανωμένη πολιτική πρόταση, αλλά μια συναισθηματική και αξιακή ταύτιση με πρόσωπα που συμβολίζουν την αντιπαράθεση με το κράτος, τη δικαιοσύνη και τις θεσμικές αποτυχίες.
Οι δεξαμενές από τις οποίες αντλεί αυτή η δυναμική είναι αποκαλυπτικές: υψηλά ποσοστά δυνητικής στήριξης προέρχονται από την Ελληνική Λύση, τη Νίκη, τον ΣΥΡΙΖΑ και την Πλεύση Ελευθερίας. Κοινός παρονομαστής δεν είναι η ιδεολογία, αλλά η δυσπιστία απέναντι στο πολιτικό σύστημα και η αναζήτηση ενός «ηθικού» ή «τιμωρητικού» πολιτικού λόγου.
Οι σκιές των πρώην: Τσίπρας και Σαμαράς ως πολιτικές υποθέσεις
Η δημοσκόπηση φωτίζει και τη δυνητική απήχηση νέων κομμάτων με ηγετικά πρόσωπα του παρελθόντος. Ένα υποθετικό «κόμμα Τσίπρα» συγκεντρώνει 17,1% δυνητικής ψήφου, ενώ ένα «κόμμα Σαμαρά» περιορίζεται στο 10,4%. Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι, παρά τη φθορά, ο Αλέξης Τσίπρας διατηρεί ένα σημαντικό πολιτικό αποτύπωμα, κυρίως σε ψηφοφόρους που έχουν αποκοπεί από τον σημερινό ΣΥΡΙΖΑ. Αντίθετα, η δυναμική Σαμαρά εμφανίζεται πιο περιορισμένη, εγκλωβισμένη σε ένα στενότερο ιδεολογικό ακροατήριο.
Ηγεσία χωρίς αντίπαλο και η κυριαρχία του «Κανένα»
Στο ερώτημα της καταλληλότητας για πρωθυπουργός, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προηγείται με 29%, αλλά σχεδόν ισοφαρίζεται από το «Κανένας» με 28,7%. Η σύγκριση αυτή είναι πολιτικά αποκαλυπτική: ο πρωθυπουργός παραμένει πρώτος, όχι επειδή διαθέτει ισχυρό αντίπαλο, αλλά επειδή κανείς άλλος δεν πείθει ως εναλλακτική λύση. Οι υπόλοιποι πολιτικοί αρχηγοί κινούνται σε μονοψήφια ποσοστά, επιβεβαιώνοντας το έλλειμμα ηγεσίας στον χώρο της αντιπολίτευσης.
Κοινωνικές εντάσεις και όρια ανοχής
Τα ευρήματα για τις αγροτικές κινητοποιήσεις αποτυπώνουν μια κοινωνία διχασμένη αλλά με σαφή όρια ανοχής. Το 53,5% απορρίπτει το κλείσιμο των εθνικών οδών ως μέσο διεκδίκησης, ενώ το 42,5% το θεωρεί θεμιτό. Παράλληλα, η πλειοψηφία (57%) κρίνει ότι η κυβέρνηση δεν ικανοποίησε επαρκώς τα αιτήματα των αγροτών. Το μήνυμα είναι σύνθετο: κοινωνική κατανόηση για τα αιτήματα, αλλά όχι απεριόριστη ανοχή στις μορφές πίεσης.
Ένα σύστημα σε μεταβατική φάση
Συνολικά, η δημοσκόπηση της Opinion Poll δεν καταγράφει απλώς ποσοστά, αλλά μια βαθιά πολιτική μετατόπιση. Η Νέα Δημοκρατία κυριαρχεί σε ένα πεδίο όπου οι αντίπαλοί της είναι πολλοί αλλά αδύναμοι, ενώ μεγάλα τμήματα της κοινωνίας αναζητούν έκφραση έξω από τα υφιστάμενα κομματικά σχήματα. Η άνοδος των «δυνητικών» κομμάτων, η ισχυρή παρουσία του «ΑΛΛΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ» και η κυριαρχία του «Κανένα» στην ηγεσία συνθέτουν την εικόνα ενός πολιτικού συστήματος σε φάση αναδιάταξης, όπου το ερώτημα δεν είναι ποιος κυβερνά σήμερα, αλλά ποιος – και με ποιον τρόπο – μπορεί να κυβερνήσει αύριο.
