Σε «ψηφιακό θόρυβο» που προκλήθηκε λόγω αποσυγχρονισμού ετερογενών διατάξεων και διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ, αποδίδεται το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026, σύμφωνα με την έκθεση των εμπειρογνωμόνων.
Ο αποσυγχρονισμός αυτός οδήγησε σε ακούσια ενεργοποίηση και συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών, προκαλώντας υποβάθμιση και διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων.
Χωρίς ίχνη κυβερνοεπίθεσης – Πλήρης αποκατάσταση στις 16:53
Στο πόρισμα επισημαίνεται ότι δεν προέκυψαν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή εξωγενούς κακόβουλης παρεμβολής. Η πλήρης επαναφορά του συστήματος επιτεύχθηκε μετά από επανασυγχρονισμό και επανεκκινήσεις, που ακολούθησαν την επαναδρομολόγηση κίνησης στο δίκτυο κορμού. Σύμφωνα με το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, για λόγους ασφάλειας πτήσεων επιβλήθηκε πλήρης περιορισμός χωρητικότητας (zero rate) και εφαρμόστηκαν διαδικασίες έκτακτης ανάγκης. Η επαναφορά των υπηρεσιών έγινε σταδιακά και η πλήρης αποκατάσταση σημειώθηκε στις 16:53 τοπική ώρα, μετά από εκούσια ενέργεια του τηλεπικοινωνιακού παρόχου.
Χαμηλή διακινδύνευση και χωρίς ζήτημα αεροπορικής ασφάλειας
Με βάση τις αναφορές στην πλατφόρμα ECCAIRS και την αξιολόγηση της ΑΠΑ, το περιστατικό κατατάχθηκε ως χαμηλής διακινδύνευσης (Green Area), χωρίς αναφορά παραβίασης ελαχίστων διαχωρισμών. Στο κεφάλαιο που αφορά την αεροπορική ασφάλεια σημειώνεται ότι δεν διαπιστώθηκε ζήτημα ασφάλειας υπό την έννοια της έκθεσης αεροσκαφών σε άμεσο ή έμμεσο κίνδυνο.
Παρωχημένη τεχνολογία και έλλειψη εγγυήσεων λειτουργίας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο πόρισμα στο γεγονός ότι το υφιστάμενο σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS) της ΥΠΑ και οι κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που το υποστηρίζουν βασίζονται σε παρωχημένη τεχνολογία SDH, η οποία βρίσκεται εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή. Αυτό σημαίνει, όπως αναφέρεται, ότι δεν είναι εφικτή η παροχή ουσιαστικών εγγυήσεων για την απρόσκοπτη λειτουργία των συστημάτων.
Οι εισηγήσεις της Ειδικής Επιτροπής για τη θωράκιση του συστήματος
Η Ειδική Επιτροπή καταλήγει σε σειρά εισηγήσεων για την αποφυγή αντίστοιχων περιστατικών στο μέλλον. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται η επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP με το νέο σύστημα VCS/RCS και 495 νέους πομποδέκτες, η θεσμοθέτηση κοινού μηχανισμού άμεσης απόκρισης ΥΠΑ–ΟΤΕ και τυποποιημένων διαδικασιών κρίσεων, η ενίσχυση τηλεμετρίας και τηλεχειρισμού, η αυξημένη εποπτεία ραδιοφάσματος από την ΕΕΤΤ και η μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον.
Ποιοι συμμετείχαν στη διερεύνηση
Τη διερεύνηση του περιστατικού ανέλαβε Επιτροπή υπό τον διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας Χρήστο Τσίτουρα. Συμμετείχαν ο διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας Μιχάλης Μπλέτσας, ο συνταγματάρχης Δημήτριος Ζαμπακόλας από το ΓΕΕΘΑ, ο υποδιευθυντής εποπτείας φάσματος της ΕΕΤΤ Νίκος Ηγουμενίδης, εκπρόσωπος του EUROCONTROL, ενώ ως παρατηρητής συμμετείχε εκπρόσωπος του EASA. Ως εμπλεκόμενοι φορείς αναγνωρίστηκαν η ΥΠΑ και ο ΟΤΕ, από τους οποίους ζητήθηκαν και παραλήφθηκαν επίσημες αναφορές.
«Δικαιωμένοι αλλά ανήσυχοι» δηλώνουν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας
Μετά τη δημοσιοποίηση του πορίσματος, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας δηλώνουν ότι αισθάνονται δικαιωμένοι για τις καταγγελίες τους περί απαρχαιωμένων συστημάτων. Η ελεγκτής Όλγα Τόκη σημειώνει ότι η αναφορά περί αδυναμίας παροχής εγγυήσεων λειτουργίας δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την ασφάλεια της χρήσης των υφιστάμενων υποδομών.
Τα μεγάλα ερωτήματα για τη θερινή περίοδο
Οι ελεγκτές θέτουν πλέον ανοικτά ζήτημα επάρκειας του συστήματος ενόψει της θερινής περιόδου αυξημένης ζήτησης. Υπενθυμίζουν ότι έχουν ήδη προειδοποιήσει πως δεν θα προσφέρουν υπερεργασία υπό τις παρούσες συνθήκες, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές καθυστερήσεις πτήσεων. Παράλληλα, ζητούν από τη διοίκηση της ΥΠΑ συγκεκριμένες απαντήσεις για τις ελλείψεις και τις καθυστερήσεις εκσυγχρονισμού που καταγράφονται στο πόρισμα.
Προκλήσεις αξιοπιστίας και ανάγκη άμεσου εκσυγχρονισμού
Το περιστατικό στο FIR Αθηνών αναδεικνύει με τρόπο σαφή την ανάγκη επιτάχυνσης του εκσυγχρονισμού κρίσιμων υποδομών αεροναυτιλίας. Η Επιτροπή καταγράφει αδυναμίες που δεν περιορίζονται στο τεχνικό σκέλος, αλλά αφορούν και διαδικασίες αντιμετώπισης κρίσεων, συντονισμό φορέων και επιχειρησιακή ετοιμότητα. Το ερχόμενο καλοκαίρι αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για την αξιοπιστία του συστήματος και την ικανότητα της χώρας να διαχειριστεί αυξημένη αεροπορική κίνηση με ασφάλεια και χωρίς εκτεταμένες καθυστερήσεις.
