Στους 50 πλουσιότερους Αμερικανούς, η διάμεση αύξηση της καθαρής περιουσίας το 2025 πλησίασε τα 10 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τον δείκτη Bloomberg Billionaires — ήτοι αυξήθηκε 22% σε μια χρονιά που ο S&P 500 ανέβηκε 16% και τα έντοκα γραμμάτια απέδωσαν λιγότερο από 4%.
Οι ΗΠΑ χωρίζονται όλο και πιο καθαρά σε τρεις διαφορετικές οικονομικές πραγματικότητες: Τους Μη-Έχοντες (που έχουν κολλήσει), τους Έχοντες (που απλώς ρολάρουν) και τους Υπερ-Έχοντες (που εκτοξεύονται σε ακόμη μεγαλύτερα πλούτη). Δεν πρόκειται απλώς για ανισότητα αλλά για μια δομική μετατόπιση, όπου ένας αυξανόμενος αριθμός υπερπλουσίων αποκομίζουν τεράστια οφέλη από την επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης -χάρη σε αποκλειστική πρόσβαση σε ιδιωτικές συμφωνίες, τεράστια επενδυτική ισχύ, διασυνδέσεις με την κυβέρνηση και συμμετοχές που οι συνήθεις επενδυτές δεν μπορούν καν να αγγίξουν
Η αμερικανική κοινωνία, όπως αναφέρεται στο σχετικό άρθρο των Jim VandeHei, Mike Allen στο axios.com (απόδοση στα ελληνικά από το KREPORT) χωρίζεται ολοένα και πιο καθαρά σε τρεις διαφορετικές οικονομικές πραγματικότητες: Τους Μη-Έχοντες (που έχουν κολλήσει), τους Έχοντες (που απλώς «ρολάρουν») και τους Υπερ-Έχοντες (που εκτοξεύονται σε ακόμη μεγαλύτερα πλούτη). Δεν πρόκειται απλώς για ανισότητα. Πρόκειται για μια δομική μετατόπιση, όπου ένας αυξανόμενος αριθμός υπερπλουσίων αποκομίζει τεράστια οφέλη από την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) — χάρη σε αποκλειστική πρόσβαση σε ιδιωτικές συμφωνίες, τεράστια επενδυτική ισχύ, διασυνδέσεις με την κυβέρνηση και μετοχικές συμμετοχές που οι συνήθεις επενδυτές δεν μπορούν καν να αγγίξουν.
Αν αυτή η τάση παγιωθεί, θα ταράξει την οικονομία, την πολιτική και την ίδια την πορεία της ΤΝ το 2026 και μετά. Ήδη εκδηλώνεται με αυξανόμενη ανισότητα, απαισιοδοξία για το μέλλον και εντεινόμενη αντίδραση απέναντι στην ΤΝ.
Η ανθρώπινη φύση μάς ωθεί να κρίνουμε την προσωπική μας οικονομική κατάσταση —και τη διάθεσή μας— με βάση το πώς νιώθουμε, επηρεασμένοι έντονα από συνειδητές και ασυνείδητες συγκρίσεις με τους άλλους. Έτσι, είναι πιθανό ο Ντ. Τραμπ να έχει δίκιο όταν λέει ότι το 2026 η αμερικανική ανάπτυξη και το χρηματιστήριο θα απογειωθούν αλλά, ακόμη κι έτσι, αν οι υπερπλούσιοι που συνδέονται με την AI πηγαίνουν ασύγκριτα καλύτερα από όλους τους υπόλοιπους, ο φόβος και η δυσαρέσκεια θα συνεχίσουν να αυξάνονται.
Είναι επίσης πιθανό να σπάσει η φούσκα της ΤΝ και να πληγούν όλοι. Αλλά οι Υπερ-Έχοντες, σε μεγάλο βαθμό, θα εξακολουθούν να έχουν πάρα πολλά.
Οι Μη-Έχοντες: Κολλημένοι
Για το κατώτερο 50% και πλέον του πληθυσμού, η οικονομία —με ιστορικά κριτήρια— δεν είναι κακή. Οι μισθοί αυξάνονται, η ανεργία είναι χαμηλή και ο πληθωρισμός μέτριος. Όμως το κλίμα είναι βαρύ, όπως δείχνει η εξαιρετικά υψηλή απαισιοδοξία για το προσωπικό μέλλον και για την ΤΝ.
- Αυτή η ομάδα κλίνει προς τον Τραμπ — όχι συντριπτικά, αλλά καθαρά και σε βαθμό που έχει σημασία για τα σχέδια του MAGA.
- Τα εισοδήματά τους αυξάνονται περίπου 4% ετησίως πριν από τον πληθωρισμό, λιγότερο από εκείνα των πιο εύπορων φίλων τους. Συχνά, όλη αυτή η αύξηση εξανεμίζεται για να καλυφθούν τα ακριβότερα τρόφιμα και η ενέργεια.
- Αν δεν έχουν δικό τους σπίτι, τα ενοίκια είναι υψηλά. Και τα στεγαστικά επιτόκια κινούνται γύρω στο 6%, σχεδόν διπλάσια από εκείνα που εξασφάλισαν φίλοι και γείτονες πριν από πέντε χρόνια.
- Η εκρηκτική άνοδος του χρηματιστηρίου δεν τους ωφελεί ουσιαστικά. Το κατώτερο 50% των Αμερικανών κατέχει μόλις το 1% όλων των μετοχών. Όταν η Nvidia ή η Microsoft προσθέτει 1 τρισ. δολάρια σε κεφαλαιοποίηση, αυτό δεν αλλάζει τίποτα στους τραπεζικούς λογαριασμούς των μισών νοικοκυριών της χώρας.
- Περίπου το 40% των Αμερικανών δεν θα μπορούσε να καλύψει μια έκτακτη δαπάνη 400 δολαρίων χωρίς να δανειστεί.
Δεν προκαλεί έκπληξη, λοιπόν, που οι εργαζόμενοι και τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα είναι απαισιόδοξοι και φοβούνται ότι η AI θα εξαφανίσει τις δουλειές τους ή θα επιδεινώσει τη θέση τους.
Κατά την έκρηξη της ΤΝ τα τελευταία δύο χρόνια, το ανώτερο 10% των νοικοκυριών είδε τον πλούτο του να αυξάνεται κατά 5 τρισ. δολάρια μέσα σε ένα μόνο τρίμηνο (Β΄ τρίμηνο 2025), ενώ το κατώτερο 50% κατέγραψε αύξηση μόλις 150 δισ. δολαρίων.
Οι Έχοντες: Σε τροχιά, αλλά με άγχος
Πρόκειται για περίπου το ένα τρίτο των αμερικανικών νοικοκυριών, με επενδύσιμα περιουσιακά στοιχεία άνω των 100.000 δολαρίων. Είναι δυσανάλογα πιο πιθανό να κατέχουν μετοχές και συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς. Αν έχουν σπίτι, πολλοί εξακολουθούν να απολαμβάνουν χαμηλά στεγαστικά επιτόκια από την περίοδο 2020–21. Με τα περισσότερα ιστορικά μέτρα, τα πάνε καλά.
- Οι μισθοί τους αυξήθηκαν κατά 4,4% και επωφελήθηκαν από ισχυρές αποδόσεις των αγορών το 2025.
- Περίπου το 54% των ιδιοκτητών κατοικιών έχει στεγαστικό επιτόκιο στο 4% ή χαμηλότερα. Αυτά λειτουργούν σαν «χρυσές χειροπέδες»: κρατούν χαμηλό το κόστος στέγασης για όσους αγόρασαν πριν από το 2022, ενώ τα σημερινά επιτόκια άνω του 6% αποκλείουν τους ενοικιαστές από την αγορά.
- Στοιχεία της Bank of America δείχνουν ότι οι εορταστικές δαπάνες αυξήθηκαν πολύ περισσότερο στα υψηλότερα εισοδήματα απ’ ό,τι στα χαμηλότερα.
Ωστόσο, πολλοί είναι νευρικοί για την ΤΝ. Συχνά κατέχουν «λευκά κολάρα» που απειλούνται από ισχυρά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και διαβάζουν καθημερινά για τη δύσκολη αγορά εργασίας που περιμένει τα παιδιά τους.
Το κατώτερο τμήμα των εύπορων επωφελείται από τη γενικευμένη άνοδο των αγορών, χάρη σε εταιρείες ΤΝ ή συγγενικές με την ΤΝ. Όμως οι περισσότεροι δεν επενδύουν άμεσα στις νεοφυείς επιχειρήσεις ΤΝ που τροφοδοτούν την εκρηκτική συσσώρευση πλούτου των Υπερ-Εχόντων.
Ενδεικτικά, η έρευνα καταναλωτικού κλίματος του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν έδειξε αυτόν τον μήνα βελτίωση στους χαμηλότερου εισοδήματος καταναλωτές, ενώ το κλίμα επιδεινώθηκε στους υψηλότερου εισοδήματος.
Οι Υπερ-Έχοντες: Σε απογείωση
Μια νέα αριστοκρατία της ΤΝ αναδύεται. Οι τεχνολογικοί μεγιστάνες, οι mega-επενδυτές και όσοι ωφελούνται άμεσα από την AI βρίσκονται πλέον σε μια κατηγορία που επισκιάζει κατά πολύ τους απλούς Έχοντες.
- Αυτή η ομάδα συσσωρεύει ταχύτατα τεράστιο πλούτο και ισχύ, εν μέρει επειδή έρχεται όλο και πιο κοντά στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση — αυτό που έχουμε αποκαλέσει «Silicon Swamp».
- Κατά συνέπεια, οι Υπερ-Έχοντες έχουν αυξανόμενο συμφέρον στη διατήρηση του status quo στην Ουάσιγκτον και στην αποτροπή νέων ομοσπονδιακών ή πολιτειακών νόμων και κανονισμών.
Με τη βοήθεια του επικεφαλής οικονομικού συντάκτη του Axios, Neil Irwin, τα στοιχεία δείχνουν ότι η εικόνα είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή απ’ όσο φαινόταν αρχικά. Το 2025 ήταν μια εκπληκτική χρονιά για τους πλουσιότερους Αμερικανούς, ιδίως για όσους είχαν εσωτερική πρόσβαση στην ΤΝ, στον Τραμπ ή και στα δύο:
- Στους 50 πλουσιότερους Αμερικανούς, η διάμεση αύξηση της καθαρής περιουσίας το 2025 πλησίασε τα 10 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τον δείκτη Bloomberg Billionaires — ήτοι αυξήθηκε 22% σε μια χρονιά που ο S&P 500 ανέβηκε 16% και τα έντοκα γραμμάτια απέδωσαν λιγότερο από 4%.
- Η αύξηση του πλούτου του Έλον Μασκ κατά 187 δισ. δολάρια (στα 600+ δισ.) ισοδυναμεί περίπου με το άθροισμα των περιουσιών του Μπιλ Γκέιτς και του Τσαρλς Κοχ.
- Οι συνιδρυτές της Google, Λάρι Πέιτζ και Σεργκέι Μπριν, αύξησαν την περιουσία τους κατά 101 και 92 δισ. δολάρια αντίστοιχα.
- Μεγάλα κέρδη κατέγραψαν επίσης ο Λάρι Έλισον, ο Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia, ο Τόμας Πέτεφι, ο Τζεφ Γιας, η Μίριαμ Άντελσον και ο Κεν Γκρίφιν.
Συμπέρασμα: Οι Έχοντες φοβούνται ολοένα και περισσότερο ότι μπορεί να κατρακυλήσουν στους Μη-Έχοντες ενώ οι Υπερ-Έχοντες συσσωρεύουν ακόμη περισσότερα.
-Behind the Curtain: The Haves, Have-Nots, Have-Lots economy,