Στον 92χρονο Άλβιν Κ. Χέλερσταϊν, έναν από τους πιο έμπειρους και θεσμικά βαρείς ομοσπονδιακούς δικαστές των Ηνωμένων Πολιτειών, ανατέθηκε η προεδρία της ποινικής διαδικασίας κατά του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο. Η υπόθεση θα εκδικαστεί στο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης, με έδρα το Μανχάταν, ένα δικαστήριο με κομβικό ρόλο στη διαχείριση υποθέσεων εθνικής ασφάλειας, τρομοκρατίας και διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος.
Ο Χέλερσταϊν συγκαταλέγεται στους μακροβιότερους εν ενεργεία ομοσπονδιακούς δικαστές της χώρας. Διορίστηκε το 1998 από τον τότε πρόεδρο Μπιλ Κλίντον και από το 2011 υπηρετεί με καθεστώς ανώτερου δικαστή, χωρίς ωστόσο να έχει αποσυρθεί από την ενεργό δικαστική δράση. Αντιθέτως, παραμένει κεντρική φυσιογνωμία στο δικαστικό ημερολόγιο της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης, αναλαμβάνοντας σύνθετες και πολιτικά φορτισμένες υποθέσεις.
Γεννημένος στη Νέα Υόρκη το 1933, ο Χέλερσταϊν σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Columbia, αποκτώντας τόσο πτυχίο όσο και μεταπτυχιακό τίτλο. Προηγήθηκε η θητεία του στο Σώμα Δικαστών του Στρατού των ΗΠΑ και ακολούθησε πολυετής δικηγορική σταδιοδρομία. Από την ένταξή του στο ομοσπονδιακό δικαστικό σώμα έχει χειριστεί υποθέσεις τρομοκρατίας, εθνικής ασφάλειας, σύνθετες οικονομικές διαφορές και σημαντικές αστικές αγωγές, μεταξύ των οποίων και αξιώσεις που συνδέονται με τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Το κατηγορητήριο κατά του Νικολάς Μαδούρο περιλαμβάνει βαριές ομοσπονδιακές κατηγορίες, όπως διακίνηση ναρκωτικών, κυβερνητική διαφθορά και εγκλήματα που συνδέονται με την τρομοκρατία. Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονο διεθνές ενδιαφέρον, ιδιαίτερα στο Ισραήλ και στις εβραϊκές κοινότητες παγκοσμίως, λόγω των στενών σχέσεων του Μαδούρο με το Ιράν και της αντιισραηλινής και αντισιωνιστικής ρητορικής που υιοθέτησε κατά τη διάρκεια της προεδρίας του.
Η θρησκευτική ταυτότητα του Χέλερσταϊν ως ορθόδοξου Εβραίου είναι γνωστή στους νομικούς κύκλους της Νέας Υόρκης, αν και σπανίως αναδεικνύεται στο πλαίσιο των δικαστικών διαδικασιών. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Jerusalem Post, στο παρελθόν διαδραμάτισε ηγετικό ρόλο στην ορθόδοξη εβραϊκή κοινότητα και θεωρείται χαρακτηριστικό παράδειγμα δικαστή που συνδυάζει τον θρησκευτικό τρόπο ζωής με αυστηρή προσήλωση στο ομοσπονδιακό δίκαιο. Νομικοί που έχουν αγορεύσει ενώπιόν του τον περιγράφουν ως σκληρό, μεθοδικό και οξυδερκή, αλλά ταυτόχρονα αδιάλλακτα δίκαιο.
Το αποτύπωμά του είναι εμφανές και σε υποθέσεις που αφορούν την προεδρική εξουσία. Τα τελευταία χρόνια έχει εκδώσει αποφάσεις τόσο υπέρ όσο και κατά θέσεων της κυβέρνησης Τραμπ. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται αποφάσεις που μπλόκαραν απελάσεις για συνταγματικούς λόγους, αλλά και αποφάσεις που απέρριψαν αιτήματα για μείωση ποινών με επίκληση θρησκευτικών ή εθνικών κριτηρίων. Ο ίδιος έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η προσωπική ή θρησκευτική ταυτότητα δεν επηρεάζει τη δικαστική του κρίση.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, όταν πληροφορήθηκε ότι ο Χέλερσταϊν θα επιβλέπει τη δίκη Μαδούρο, τον χαρακτήρισε «πολύ σεβαστό» δικαστή. Η σχέση τους, ωστόσο, έχει ιστορικό έντασης. Μόλις τον περασμένο Μάρτιο, ο Χέλερσταϊν απέρριψε ακόμη μία προσπάθεια του Τραμπ να μεταφέρει σε ομοσπονδιακό δικαστήριο την ποινική του υπόθεση στη Νέα Υόρκη, όπου είχε καταδικαστεί για 34 κατηγορίες παραποίησης αρχείων με σκοπό την απόκρυψη πληρωμής προς τη Στόρμι Ντάνιελς. Ο δικαστής έκρινε ότι οι πληρωμές μέσω του Μάικλ Κοέν δεν συνιστούσαν επίσημες πράξεις της προεδρίας και συνεπώς δεν δικαιολογούσαν τη μεταφορά της υπόθεσης.
Την ίδια στιγμή, ο Χέλερσταϊν έχει απασχολήσει την επικαιρότητα και για αποφάσεις που περιόρισαν την εκτελεστική εξουσία. Την άνοιξη σταμάτησε την κυβέρνηση Τραμπ από τη χρήση του Alien Enemies Act για την απέλαση Βενεζουελάνων, κατηγορώντας την ότι στέλνει ανθρώπους σε φυλακές του εξωτερικού χωρίς ουσιαστικές νομικές εγγυήσεις και χωρίς δίκαιη διαδικασία.
Η ανάθεση της υπόθεσης Μαδούρο σε έναν δικαστή με τέτοιο θεσμικό βάρος προσδίδει στη διαδικασία ιδιαίτερη βαρύτητα. Στο πρόσωπο του Άλβιν Κ. Χέλερσταϊν συμπυκνώνεται μια μακρά εμπειρία στη διαχείριση υποθέσεων που ακουμπούν τα όρια της εθνικής ασφάλειας, της τρομοκρατίας και της προεδρικής εξουσίας, καθιστώντας τη δίκη όχι μόνο νομικό αλλά και βαθιά πολιτικό γεγονός διεθνούς εμβέλειας.




