NewsEdit Η φονική πυρκαγιά που ξέσπασε την παραμονή της Πρωτοχρονιάς σε μπαρ στο Κραν-Μοντάνα της Ελβετίας, στοιχίζοντας τη ζωή σε δεκάδες ανθρώπους, επανέφερε με τον πιο σκληρό τρόπο μια ζοφερή πραγματικότητα: εδώ και τουλάχιστον 25 χρόνια, η έλευση του νέου έτους συνοδεύεται συχνά από τραγωδίες.
Επιθέσεις, ποδοπατήματα και πυρκαγιές σε χώρους διασκέδασης ή μαζικών εκδηλώσεων έχουν μετατρέψει τη νύχτα της γιορτής σε νύχτα πένθους, σε διαφορετικές γωνιές του πλανήτη.
Επιθέσεις: Η τρομοκρατία και η βία στη σκιά των πυροτεχνημάτων
Η πιο πρόσφατη και σοκαριστική περίπτωση σημειώθηκε την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2025 στη Νέα Ορλεάνη. Ένας 42χρονος Αμερικανός πρώην στρατιώτης, ο Σαμσούντ-Ντιν Τζαμπάρ, έριξε σκόπιμα το φορτηγάκι του πάνω σε πλήθος στην καρδιά της πόλης, σκοτώνοντας 14 ανθρώπους και τραυματίζοντας περίπου 30. Ο δράστης σκοτώθηκε αργότερα σε ανταλλαγή πυροβολισμών με την αστυνομία στη Γαλλική Συνοικία, ενώ, σύμφωνα με τις αρχές, είχε εκφράσει σε βίντεο την υποστήριξή του στο Ισλαμικό Κράτος.
Η μνήμη γυρίζει πίσω στο 2017, στην Κωνσταντινούπολη. Στο πολυτελές νυχτερινό κέντρο Reina, ένας ένοπλος άνοιξε πυρ εναντίον όσων γιόρταζαν την αλλαγή του χρόνου. Τουλάχιστον 39 άνθρωποι, ανάμεσά τους 27 αλλοδαποί, σκοτώθηκαν και σχεδόν 80 τραυματίστηκαν. Το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση, ενώ ο δράστης, ο Ουζμπέκος Αμπντουλκαντίρ Μασαρίποφ, καταδικάστηκε το 2020 σε ισόβια κάθειρξη.
Ακόμη νωρίτερα, το 2004 στην Ινδονησία, μια βομβιστική επίθεση κατά τη διάρκεια συναυλίας παραμονής Πρωτοχρονιάς στην επαρχία Άτσεχ άφησε πίσω της 12 νεκρούς και 32 τραυματίες. Οι αρχές απέδωσαν την επίθεση στο αυτονομιστικό Κίνημα Ελεύθερο Άτσεχ, σε μια περίοδο σφοδρών συγκρούσεων με τον ινδονησιακό στρατό.
Ποδοπάτημα: Ο πανικός των μαζικών συγκεντρώσεων
Εκτός από τις επιθέσεις, οι τραγωδίες της Πρωτοχρονιάς συνδέονται συχνά με τον ανεξέλεγκτο συνωστισμό. Το 2023 στην Ουγκάντα, δέκα άνθρωποι, κυρίως ηλικίας 10 έως 20 ετών, σκοτώθηκαν από ποδοπάτημα έξω από το εμπορικό κέντρο Freedom City, στα νότια της Καμπάλα. Χιλιάδες είχαν συγκεντρωθεί για να παρακολουθήσουν πυροτεχνήματα, ενώ οι κλειστές είσοδοι που είχαν αποκλειστεί από τους διοργανωτές για λόγους εισιτηρίων αποδείχθηκαν μοιραίες.
Το 2015 στη Σαγκάη, λίγα λεπτά πριν από τα μεσάνυχτα, η τουριστική λεωφόρος Μπουντ μετατράπηκε σε παγίδα θανάτου. Ο αυξανόμενος συνωστισμός προκάλεσε πανικό και ποδοπάτημα, με αποτέλεσμα 36 νεκρούς και 49 τραυματίες.
Δύο χρόνια νωρίτερα, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2013, η Αφρική βίωσε διπλή τραγωδία. Στο Αμπιτζάν της Ακτής Ελεφαντοστού, 63 άνθρωποι σκοτώθηκαν καθώς ένα τεράστιο πλήθος αποχωρούσε μετά τα πυροτεχνήματα. Την ίδια νύχτα, στη Λουάντα της Αγκόλας, τουλάχιστον 16 άτομα έχασαν τη ζωή τους σε ποδοπάτημα στην είσοδο σταδίου, όπου τελούνταν αγρυπνία προσευχής για τον νέο χρόνο.
Πυρκαγιές: Θανατηφόρες παγίδες σε χώρους διασκέδασης
Οι πυρκαγιές αποτελούν μια ακόμη σκοτεινή πτυχή των εορτασμών. Στην Ολλανδία, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2001, 14 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 268 τραυματίστηκαν όταν ξέσπασε φωτιά σε καφέ στο Βόλενταμ, βόρεια του Άμστερνταμ. Βεγγαλικά που άναψαν μέσα στο κατάστημα προκάλεσαν ανάφλεξη των χριστουγεννιάτικων διακοσμήσεων από κλαδιά ελάτου στην οροφή. Ο πανικός, οι λίγες και κακώς φωτισμένες έξοδοι κινδύνου και το ποδοπάτημα αποδείχθηκαν φονικός συνδυασμός.
Το 2009, στη Μπανγκόκ της Ταϊλάνδης, πυρκαγιά στο νυχτερινό κέντρο Santika, κατά τη διάρκεια συναυλίας ροκ συγκροτήματος, σκότωσε 66 ανθρώπους και τραυμάτισε περισσότερους από 200. Και εδώ, τα πυροτεχνήματα ήταν η αιτία μιας τραγωδίας που αποκάλυψε σοβαρές ελλείψεις στην ασφάλεια του χώρου.
Μια επαναλαμβανόμενη προειδοποίηση
Από την Ευρώπη και την Ασία μέχρι την Αφρική και την Αμερική, οι τραγωδίες της Πρωτοχρονιάς αποκαλύπτουν κοινά μοτίβα: ανεπαρκή μέτρα ασφαλείας, υπερσυνωστισμό, εύφλεκτα υλικά, αλλά και τον διαρκή κίνδυνο της τρομοκρατίας. Κάθε νέα χρονιά ξεκινά με την ελπίδα ενός καλύτερου αύριο, όμως οι επαναλαμβανόμενες αυτές καταστροφές λειτουργούν ως σκληρή υπενθύμιση ότι η ασφάλεια των μαζικών εορτασμών παραμένει ένα ανοιχτό και κρίσιμο ζήτημα σε παγκόσμιο επίπεδο.