Μετά από σχεδόν 200 συνεδριάσεις και τρεισήμισι χρόνια διαδικασίας, η δίκη της Χρυσής Αυγής σε δεύτερο βαθμό φτάνει στο κομβικό σημείο της εισαγγελικής αγόρευσης. Πρόκειται για την πιο εκτεταμένη διαδικασία στην ελληνική ποινική ιστορία κατά ενός πολιτικού κόμματος, με όλους τους πρώην βουλευτές του να έχουν καταδικαστεί πρωτοδίκως ως μέλη εγκληματικής οργάνωσης.
Η υπόθεση αφορά μια σειρά εγκληματικών ενεργειών με κορυφαία τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, την επίθεση κατά του Αιγύπτιου αλιεργάτη Αμπουζίντ Εμπάρακ και δεκάδες οργανωμένες ρατσιστικές επιθέσεις, που –σύμφωνα με την πρωτόδικη απόφαση– τέθηκαν σε εφαρμογή από την ιεραρχική δομή της νεοναζιστικής οργάνωσης.
«Η Χρυσή Αυγή είναι γνήσιο τέκνο ναζιστικής ιδεολογίας και αυτό είναι το κίνητρο των πράξεών τους. Τα μέλη όφειλαν πλήρη υποταγή στην ιεραρχία. Τα πάντα ήταν οργανωμένα και σε γνώση της Κεντρικής Διοίκησης». Το στίγμα της εκτίμησής της για την εγκληματική οργάνωση Χρυσή Αυγή, έδωσε με την αγόρευσή της που συνεχίζεται η εισαγγελέας της Έδρας του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Κυριακή Στεφανάτου.
Η εισαγγελέας αναφερόμενη στη Χρυσή Αυγή δεν εξέφρασε καμία αμφιβολία για το βασικό χαρακτηριστικό της οργάνωσης: «πρόκειται περί ενός ναζιστικού κόμματος κατά τα πρότυπα της Εταιρείας της Θούλης, μήτρας του εθνικοσοσιαλισμού κόμματος της Γερμανίας, το τάγμα της οποίας με το όνομα Χρυσή Αυγή είχε ως βασική αρχή ότι “ ο χώρος στην Γη δεν φτάνει για όλους”». Σημείωσε μάλιστα πως στο συγκεκριμένο Τάγμα θήτευσε ο Χίτλερ.
Όπως είπε χαρακτηριστικά η εισαγγελέας για την Χρυσή Αυγή και τους 42 κατηγορούμενους, «είναι γνήσιο τέκνο ναζιστικής ιδεολογίας και αυτό είναι το κίνητρο των πράξεών τους». Ανέφερε μάλιστα ότι αν και οι κατηγορούμενοι ισχυρίζονται ότι διεκδικούσαν γερμανικές αποζημιώσεις, ωστόσο «είναι θιασώτες της Γερμανίας του Χίτλερ».
Είπε επίσης ότι η Χρυσή Αυγή δεν είναι κόμμα αλλά εγκληματική οργάνωση, σημειώνοντας ότι το κόμμα ήταν «βιτρίνα» για να ενδυθεί η «δράση και ο ακτιβισμός». Επικαλούμενη τα λόγια μάρτυρα στην δίκη, συνιδρυτής της Χρυσής Αυγής, ανέφερε ότι τα μέλη της οργάνωσης ήταν «απόβλητα, επαγγελματικά αποτυχημένοι.. Ο Μιχαλολιάκος ενδιαφερόταν να στήνει γιουρούσια. Ήταν άνθρωπος του πεζοδρομίου. Η Χρυσή Αυγή ήταν πεζοδρόμιο».
Η εισαγγελική λειτουργός επεσήμανε ότι ο εν λόγω μάρτυρας δεν τα είπε αυτά για να επιτεθεί στην Χρυσή Αυγή, αλλά για να στηρίξει τον παλιό του συνοδοιπόρο Νίκο Μιχαλολιάκο. «Δεν είναι εγκληματική οργάνωση μία συμμορία είναι, μας είπε εδώ».
Η κ. Στεφανάτου ανέπτυξε με λεπτομέρειες την διαδρομή του ιδρυτή και αρχηγού της Χρυσής Αυγής Νίκου Μιχαλολιάκου. Αναφέρθηκε εκτενώς επίσης και στο θέμα του καταστατικού της Χρυσής Αυγής.
«Πάντα έχω την απορία γιατί άνθρωποι πραγματικά ευφυείς θεωρούν όλους τους άλλους ηλίθιους» είπε η Εισαγγελέας αναφερόμενη στην προσπάθεια κατηγορουμένων για την ηγεσία της εγκληματικής οργάνωσης να κρύψουν τη ναζιστική ιδεολογία τους. «Πριν αλέκτωρ λαλήσει τρεις αρνήθηκαν τη ναζιστική τους ιδεολογία» είπε.
«Όταν κοιτάμε το Άουσβιτς βλέπουμε το τέλος της διαδικασίας» ανέφερε η κ. Στεφανάτου, επικαλούμενη παλαιότερη ανακοίνωση του Ιστορικού Μουσείου Άουσβιτς – Μπιργκεναου στην οποία τονίζεται ότι έχει προηγηθεί μια πορεία απάνθρωποποίησης και απαξίωσης κοινωνικών ομάδων. «Κατσαρίδες» έλεγαν κατηγορούμενοι, είπε η Εισαγγελέας.
«Το γεγονός ότι ο καθένας στο σπίτι του μπορεί να έχει όποια ιδεολογία θέλει, δεν αναιρεί τον αντιρατσιστικό νόμο και τις καταστροφικές για την κοινωνία συνέπειες του εθνικοσοσιαλισμού. Την στοχοποίηση μειονοτήτων, την κοινωνική απαξία που μετατρέπεται σε στίγμα και επιζητείται η εξόντωσή τους» σημείωσε η κ. Στεφανάτου, υπογραμμίζοντας πως η ιδεολογία της Χρυσής Αυγής δεν άλλαξε ποτέ.
Στην διάρκεια της αγόρευσής της η εισαγγελέας επικαλέστηκε σωρεία δηλώσεων και κείμενα του Νίκου Μιχαλολιάκου και άλλων καταδικασμένων πρωτόδικα για την ηγεσία, που αναφέρονται σαφώς στη ναζιστική ιδεολογία. «Ο Μιχαλολιάκος λέει “ είμαστε ναζιστές” και σημειώνει πόσο απεχθάνονται τις εκλογές και την Δημοκρατία» είπε η Εισαγγελέας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η εισαγγελική λειτουργός στην ιεραρχική δομή της Χρυσής Αυγής, την πλήρη υποταγή των μελών στον κεντρικό σχεδιασμό της οργάνωσης και την αδιάλειπτη ενημέρωση της κεντρικής διοίκησης για όσα συμβαίνουν. Έτσι διάβασε σειρά εσωτερικών εγκυκλίων και κανονισμών που, όπως είπε η κ. Στεφανάτου, «τα πάντα ήταν οργανωμένα και σε γνώση της Κεντρικής Διοίκησης».
Κατά την έναρξη της αγόρευσής της, η κ. Στεφανάτου ανέπτυξε πλήρως το νομικό πλαίσιο που ισχύει για τους κατηγορούμενους μετά τις διαδοχικές αλλαγές του Ποινικού Κώδικα, τονίζοντας ότι εφαρμόζεται η ευμενέστερη διάταξη τόσο ως προς την επιμέτρηση ποινών όσο και ως προς την υπόσταση του αδικήματος που αφορά την ένταξη σε εγκληματική οργάνωση.
Η εισαγγελική λειτουργός τόνισε εξαρχής πως η Χρυσή Αυγή είναι «μια εγκληματική οργάνωση που δρούσε για τριάντα χρόνια και μετεξελίχθηκε σε κόμμα. Δεν είναι μπουλούκι ούτε συμμορία».
Η αγόρευση της κ. Στεφανάτου συνεχίζεται.
Θα υιοθετήσει η Εισαγγελέας την πρωτόδικη κρίση περί εγκληματικής οργάνωσης;
Το πιο κρίσιμο ερώτημα της σημερινής ημέρας αφορά τη στάση της εισαγγελικής λειτουργού απέναντι στην ομόφωνη πρωτόδικη κρίση ότι η Χρυσή Αυγή ήταν εγκληματική οργάνωση με πολιτικό μανδύα.
Θα επιβεβαιώσει το δικαστήριο ότι οι δολοφονικές επιθέσεις ήταν οργανωμένες, προαποφασισμένες και ενταγμένες σε μια δομημένη και ιεραρχική οργάνωση με ναζιστική ιδεολογία; Ή θα υιοθετήσει τη θέση της εισαγγελέως της πρώτης δίκης, η οποία είχε υποστηρίξει πως οι πράξεις ήταν μεμονωμένα περιστατικά, αποσυνδεδεμένα από την κομματική λειτουργία;
Η απάντηση της Εισαγγελέως θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το εύρος και τη βαρύτητα των τελικών ποινών.
Ποιες είναι οι δύο αντίθετες εφέσεις που εξετάζει το δικαστήριο;
Η σημερινή διαδικασία έχει ιδιαίτερο βάρος επειδή κρίνονται όχι μόνο οι εφέσεις των κατηγορουμένων –οι οποίοι επιζητούν ελαφρύτερες ποινές– αλλά και η έφεση που άσκησε ο εισαγγελέας Στέλιος Κωσταρέλλος υπέρ του νόμου.
Ο εισαγγελικός λειτουργός ζητά αύξηση των ποινών για τη διευθυντική ομάδα της οργάνωσης:
Νίκο Μιχαλολιάκο, Ηλία Κασιδιάρη, Χρήστο Παππά, Ιωάννη Λαγό, Γιώργο Γερμενή, Ηλία Παναγιώταρο και Αρτέμη Ματθαιόπουλο, οι οποίοι έχουν ήδη καταδικαστεί σε κάθειρξη από 10 έως 13 έτη.
Ζητά, επίσης, αυστηρότερη ποινική μεταχείριση για τους πέντε που έχουν καταδικαστεί για την απόπειρα δολοφονίας του Αμπουζίντ Εμπάρακ στο Πέραμα.
Ποιοι κάθονται στο εδώλιο στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο;
Το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων εξετάζει συνολικά 42 κατηγορούμενους.
Ανάμεσά τους:
- Οι επτά πρώην βουλευτές που καταδικάστηκαν για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης.
- Άλλοι έντεκα πρώην βουλευτές, ανάμεσά τους η Ελένη Ζαρούλια, ο Παναγιώτης Ηλιόπουλος και ο Κωνσταντίνος Μπαρμπαρούσης, για ένταξη σε εγκληματική οργάνωση.
- 24 μέλη της οργάνωσης, μεταξύ των οποίων οι πυρηνάρχες Νίκαιας και Περάματος, κατηγορούμενοι για συμμετοχή σε τάγματα εφόδου, δολοφονία ή απόπειρα ανθρωποκτονίας.
Από τους πρωτόδικα καταδικασθέντες, οι περισσότεροι έχουν αποφυλακιστεί, πλην του ισοβίτη Γιώργου Ρουπακιά, του Ηλία Κασιδιάρη και του Γιάννη Λαγού.
Ποια είναι τα τρία κακουργήματα που εξετάζονται;
Η εισαγγελική αγόρευση θα επικεντρωθεί σε τρεις βασικούς άξονες:
- Τη λειτουργία της εγκληματικής οργάνωσης:
Τη δομή, την ιεραρχία, την πειθαρχία και τη ναζιστική ιδεολογία που –σύμφωνα με το πρωτοβάθμιο δικαστήριο– καθόριζαν τις βίαιες δράσεις των ταγμάτων εφόδου. - Τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα:
Οργανωμένο σχέδιο, με στόχο ένα πρόσωπο που –σύμφωνα με την πρωτόδικη απόφαση– ήταν «στόχος της Χρυσής Αυγής στον Πειραιά».
Καταλογισμός ευθυνών σε 16 κατηγορούμενους, με πρωταγωνιστή τον Γιώργο Ρουπακιά. - Την απόπειρα δολοφονίας του Αμπουζίντ Εμπάρακ:
Βίαιη νυχτερινή επίθεση στο σπίτι των Αιγύπτιων αλιεργατών στο Πέραμα, με θύματα κοιμισμένους εργάτες που δέχθηκαν λοστούς και κοντάρια.
Πρωτόδικες καταδίκες για πέντε δράστες, μεταξύ των οποίων ο πυρηνάρχης Περάματος Αναστάσιος Πανταζής.
Πώς αντιδρά η κοινωνία στην κρίσιμη στιγμή της δίκης;
Η σημερινή αγόρευση έχει προκαλέσει ευρύ κάλεσμα κινητοποίησης.
Σωματεία, συλλογικότητες και φορείς καλούν τους πολίτες να συγκεντρωθούν έξω από το Εφετείο για να στηρίξουν την ιστορική διαδικασία και να τιμήσουν τη μνήμη των θυμάτων της ναζιστικής βίας.
Στο κάλεσμα πρωτοστατεί και η Μάγδα Φύσσα, η οποία δήλωσε συγκινητικά:
«Σας θέλω πάλι όλους δίπλα μου».
Τι θα καθορίσει η σημερινή αγόρευση;
Η τοποθέτηση της Εισαγγελέως θα αποτελέσει τη νομική και ηθική βάση πάνω στην οποία το δικαστήριο θα χτίσει την τελική του κρίση:
αν η Χρυσή Αυγή ήταν πράγματι μια εγκληματική οργάνωση με πολιτική βιτρίνα και δομημένη εγκληματική δράση ή αν οι επιθέσεις αποτελούσαν αποσπασματικές ενέργειες χωρίς κεντρικό σχεδιασμό.
Η απόφαση θα διαμορφώσει οριστικά την ποινική και ιστορική αποτίμηση ενός από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της νεότερης ελληνικής δημοκρατίας.
