Τις Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς (ΕΗΠΚ) γιορτάζει από χθες μέχρι αύριο, για 25η χρονιά, το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, με δράσεις ψηφιακές και φυσικής παρουσίας.
Όπως αναφέρει το ΥΠΠΟΑ με αυτή την αφορμή, το Σαββατοκύριακο η είσοδος στους αρχαιολογικούς χώρους, τα μουσεία και τα μνημεία του κράτους είναι ελεύθερη και θα πραγματοποιείται σύμφωνα με τα ισχύοντα υγειονομικά πρωτόκολλα.
Φέτος, το κοινό ευρωπαϊκό θέμα του εορτασμού είναι «Κληρονομιά ανοιχτή σε όλους», ενώ ως δευτερεύουσα θεματική έχει ορισtεί «Το ταξίδι με σιδηρόδρομο» στο πλαίσιο του «2021 Ευρωπαϊκού έτους σιδηροδρόμων». Επιπλέον η χώρα μας, στο πλαίσιο της επετείου των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση, τιμά τη φυσιογνωμία και το έργο του Ιωάννη Καποδίστρια.
Το υπουργείο υποστηρίζει πως «με την κύρια θεματική των ΕΗΠΚ εορτάζεται η Ανοιχτή σε όλους και Ποικιλόμορφη Πολιτιστική Κληρονομιά, προκειμένου να ενθαρρυνθεί μέσω αυτής η ευρεία συμμετοχή των πολιτών στον πολιτισμό, να προαχθεί η ποικιλομορφία, να δοθεί έμφαση στη συμπερίληψη ατόμων και κοινοτήτων με διαφορετικό πολιτιστικό και κοινωνικό υπόβαθρο, καθώς και να υπάρξει μέριμνα για ενίσχυση της φυσικής πρόσβασης όλων στις εκδηλώσεις. Η απόκτηση κοινών εμπειριών μέσω του πολιτισμού και της καλλιτεχνικής έκφρασης είναι ένα δυνατό εργαλείο για την ενδυνάμωση της κοινωνικής συνοχής, τον σεβασμό στην ετερογένεια και στα ανθρώπινα δικαιώματα.
»Πολλές από τις εκδηλώσεις αντλούν έμπνευση από τη θεματική αυτή αλλά και από τον σιδηρόδρομο. Ωστόσο αξιοσημείωτος είναι και ο αριθμός των δράσεων που αφιερώνονται στην προσωπικότητα του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας αλλά και στα διακόσια χρόνια από την έναρξη του Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Ο φετινός εορτασμός των ΕΗΠΚ θα διαρκέσει από 24 έως 26 Σεπτεμβρίου 2021 και λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών που έχει δημιουργήσει η πανδημία, δόθηκε η δυνατότητα στους κατά τόπους διοργανωτές να πραγματοποιήσουν δράσεις που θα απευθύνονται στο κοινό είτε με φυσική παρουσία αυτού, τηρώντας τα μέτρα κατά της εξάπλωσης του COVID-19, είτε με εικονικά/ψηφιακά μέσα.
»Οι ψηφιακές δράσεις που έχουν προγραμματιστεί μπορεί να προβάλλονται σε πραγματικό αλλά και μη χρόνο. Επίσης, εκτός από τα ηλεκτρονικά μέσα των φορέων τους (ιστοσελίδες, σελίδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κλπ.) θα φιλοξενηθούν και στη σελίδα των ΕΗΠΚ στο Facebook και στο Instagram. Περισσότερες πληροφορίες ΕΔΩ
Διήμερο οικονομικής ενίσχυσης της «El Chef» διοργανώνεται σήμερα στο Κηπάκι της Τσαμαδού (Τσαμαδού 12) στα Εξάρχεια.
Εκτός από τη συλλογική κουζίνα, το κάλεσμα απευθύνουν επίσης το Στέκι Μεταναστών, η παιδαγωγική ομάδα «το Σκασιαρχείο», τα «Πίσω Θρανία» και το «Δίκτυο για τα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα».
Σαφείς αιχμές για σκάνδαλο εσωτερικής πληροφόρησης το οποίο βρίσκεται πίσω από την πτώση της τιμής της μετοχής της ΔΕΗ μετά την επίσημη ανακοίνωση για πώληση του ΔΕΔΔΗΕ, και έως την ημέρα που ανακοινώθηκε η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, αφήνει με ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, ο οποίος καλεί την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς να ελέγξει ποιοι είχαν εσωτερική ενημέρωση για τη μετοχή της ΔΕΗ και από ποιους.
Επισημαίνει ότι «χιλιάδες μικροεπενδυτές έχασαν τα χρήματά τους από κινήσεις στο Χρηματιστήριο με τη μετοχή της ΔΕΗ που είναι τουλάχιστον ύποπτες», καθώς «την ώρα δηλαδή που μικροεπενδυτές αγόραζαν μετοχές της ΔΕΗ, κάποιοι για ανεξήγητο λόγο ξεφορτώνονταν πακέτα μετοχών μέχρι να ανακοινωθεί η ΑΜΚ της Επιχείρησης».
Προσθέτει, μεταξύ άλλων ότι «για την ΑΜΚ της ΔΕΗ γνώριζε μόνο η Διοίκησή της και ο κ. Μητσοτάκης με τους στενούς συνεργάτες του» και καλεί την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς «να ελέγξει μία προς μία όλες τις πράξεις πώλησης που έγιναν τις 9 αυτές μέρες και να ενημερώσει Αρχές και πολίτες ποιοι ήταν αυτοί που πουλούσαν μετοχές όταν όλοι προεξοφλούσαν άνοδο και από πού είχαν εσωτερική πληροφόρηση».
Η επιτροπή Κεφαλαιαγοράς να ελέγξει
ποιοι είχαν εσωτερική ενημέρωση για τη μετοχή της ΔΕΗ και από ποιους
Χιλιάδες μικροεπενδυτές έχασαν τα χρήματά τους από κινήσεις στο Χρηματιστήριο με τη μετοχή της ΔΕΗ που είναι τουλάχιστον ύποπτες. Για εννιά μέρες, μετά την ανακοίνωση πώλησης του 49% της θυγατρικής της (ΔΕΔΔΗΕ) αντί να ανέβει η μετοχή της, όπως όλοι προεξοφλούσαν, βυθίστηκε από τα 10,5 στα 9,02 ευρώ στις 23 Σεπτεμβρίου, ημέρα που μετά το κλείσιμο του Χρηματιστηρίου ανακοινώθηκε η Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου. Την ώρα δηλαδή που μικροεπενδυτές αγόραζαν μετοχές της ΔΕΗ, κάποιοι για ανεξήγητο λόγο ξεφορτώνονταν πακέτα μετοχών μέχρι να ανακοινωθεί η ΑΜΚ της Επιχείρησης.
Δεδομένου ότι για την ΑΜΚ της ΔΕΗ γνώριζε μόνο η Διοίκησή της και ο κ. Μητσοτάκης με τους στενούς συνεργάτες του, περιμένουμε από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς που παρενέβη μόνο μετά την κατακραυγή, το αυτονόητο: Να ελέγξει μία προς μία όλες τις πράξεις πώλησης που έγιναν τις 9 αυτές μέρες και να ενημερώσει Αρχές και πολίτες ποιοι ήταν αυτοί που πουλούσαν μετοχές όταν όλοι προεξοφλούσαν άνοδο και από πού είχαν εσωτερική πληροφόρηση.
Την Τρίτη, 21 Σεπτεμβρίου 2021, μία μέρα πριν τη φθινοπωρινή ισημερία, ο νυχτερινός ουρανός της Ελλάδος, από τη Σαντορίνη μέχρι την Αττική, κι από την Θεσσαλία έως τον Έβρο, πήρε στιγμιαία «φωτιά», εξαιτίας ενός θαυμαστού και σπάνιου φαινομένου. Ο χρόνος θέασης και αντίδρασης μπροστά στο γεγονός ήταν μάλιστα τόσο λίγος, όσος απαιτείται για να πάρουμε μία βαθιά ανάσα. Τι ήταν όμως αυτό που έκανε μια χώρα να κοιτά με δέος τον ουρανό;
«Ένα τέτοιο γεγονός ήταν το μεγάλο μετέωρο που εμπίπτει στη κατηγορία των φαινομένων «fireball» (σ.σ φωτόμπαλα). Είναι ένα γεγονός σπάνιο και επιστημονικά ενδιαφέρον», εξήγησε μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό του ΑΠΕ ΜΠΕ, «Πρακτορείο 104.9FM» ο κ.Ιωάννης Μπαζιώτης, επίκουρος καθηγητής ορυκτολογίας-πετρολογίας στο τμήμα Αξιοποίησης Φυσικών Πόρων και Γεωργικής Μηχανικής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Φωτοβόμβες από κοσμικό υλικό
«Η πλειονότητα του υλικού που περνά την ατμόσφαιρα της Γης είναι μικροσκοπικοί κόκκοι- μικρότεροι του ενός χιλιοστού- που καίγονται σε ύψος μεγαλύτερο των 70 χιλιομέτρων. Ωστόσο, τα μεγαλύτερα σε μέγεθος σώματα, συνοδεύονται από τη παραγωγή δυνατού φωτός, έχοντας φωτεινότητα μεγαλύτερη από την αντίστοιχη που έχει ο πλανήτης Αφροδίτη στο μέγιστο της φωτεινότητάς της!», εξηγεί ερωτηθείς για την αιτία που προκάλεσε το τόσο εντυπωσιακό “φως” στον ουρανό, ο ειδικευμένος ερευνητής.
Πόσο συχνά συμβαίνει κάτι τέτοιο; Είναι μια συγκυρία που μπορεί να προκαλέσει ανησυχία; «Αντίστοιχα γεγονότα έχουν εμφανιστεί στο παρελθόν σε διάφορες περιοχές του πλανήτη μας. Αξιοσημείωτο είναι αυτό που συνδέεται με τον τραυματισμό περισσότερων των 1.000 ανθρώπων, κι έλαβε χώρα στη Ρωσία, στις 15 Φεβρουαρίου 2013. Τότε, ένας μικρός αστεροειδής εκτιμώμενης διαμέτρου 17 μέτρων εισήλθε στην ατμόσφαιρα της Γης με την απίστευτη ταχύτητα των περίπου 20 χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο» απαντά ο κ.Μπαζιώτης.
Ο Έλληνας επιστήμονας εξηγεί πως στο συγκεκριμένο περιστατικό της Ρωσίας, το βραχώδες σώμα από το διάστημα, άρχισε να «σπάει» σε κομμάτια σε ύψος 19 έως 24 χιλιομέτρων, και κατέπεσε βόρεια της περιοχής Τσελιάμπινσκ και η ενέργεια που συνόδεψε την πτώση του ήταν υψηλότατη. «Το μεγαλύτερο από τα κομμάτια που ανακτήθηκαν είχε βάρος λίγο μεγαλύτερο από 650 κιλά (!) και ανασύρθηκε από τη λίμνη Cebarkul. Η συνολική ενέργεια που απορροφήθηκε από την ατμόσφαιρα κατά την είσοδο του μετεώρου, ισοδυναμούσε με περίπου 470 κιλοτόνους ΤΝΤ, όντας κατά μέσο όρο 30 φορές μεγαλύτερη από εκείνη που εκλύθηκε κατά την έκρηξη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα! Το κρίσιμο σε αυτό το γεγονός μάλιστα ήταν ότι τον αστεροειδή αυτό δεν τον «είδαμε». Πριν μπει στην ατμόσφαιρα της Γης, «κινούνταν στη σκιά» ενός άλλου αστεροειδούς, του 2012 DA14, και δεν ήταν γνωστός στους επιστήμονες» τονίζει ο κ.Μπαζιώτης.
Σε ότι αφορά δε την Ελλάδα, εξηγεί πως υπάρχει μόνο μία περίπτωση επιβεβαιωμένης ανάκτησης μετεωρίτη, τον Ιούνιο 1818, στη περιοχή των Σερρών. Το δείγμα αυτό, που ονομάστηκε Seres, εκτίθεται στο μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Βιέννης στην Αυστρία.
Επιστήμη και Προειδοποίηση
«Όπως γίνεται αντιληπτό, πάντα έπεφταν αστεροειδείς διαφορετικών μεγεθών και το ίδιο θα συνεχίσει να γίνεται και στο μέλλον. Η προσπάθεια ιχνηλάτησης της πορείας εισόδου τέτοιων σωμάτων, μέχρι τη πτώση τους στην επιφάνεια της Γης και η πιθανή επιβίωσή τους από τη πρόσκρουση γίνεται σήμερα δυνατή μέσω της τεχνολογίας. Από το 2016 έχει αναπτυχθεί ένα Διεθνές δίκτυο ιχνηλάτησης μετεώρων -το FRIPON (Fireball Recovery and Interplanetary Observation Network)- που έχει φθάσει σήμερα να αριθμεί τη συμμετοχή 10 ευρωπαϊκών χωρών», απαντά ο κ.Μπαζιώτης στο ζήτημα της ύπαρξης εργαλείων παρατήρησης των μετεώρων. «Η ανάκτηση των μετεωριτών από την επιφάνεια της Γης, είναι το επόμενο βήμα της ιχνηλάτησης εκείνων των μετεώρων που διασώθηκαν μερικώς, κι εκείνο που μας βοηθά να κοιτάξουμε με μεγάλη λεπτομέρεια τα μητρικά τους σώματα -τους αστεροειδείς, τα πλανητοειδή, τους πλανήτες- που εισέβαλαν βιαίως στην ατμόσφαιρα της Γης», τονίζει για την επιστημονική οπτική.
Μάτια στον ουρανό
«Μέχρι τη στιγμή που θα στήσουμε στην Ελλάδα ένα δίκτυο ιχνηλάτησης μετεώρων, η βοήθεια του καθημερινού ανθρώπου είναι κάτι παραπάνω από σημαντική. Αν πιστεύετε ότι είδατε ένα μεγάλο μετέωρο, αντίστοιχο με αυτό της 21ης Σεπτεμβρίου 2021, τότε μπορείτε να το αναφέρετε στην ιστοσελίδα της International Meteor Organization (https://fireball.amsmeteors.org/members/imo/report_intro/)», τονίζει ο κ. Μπαζιώτης που καλεί κάθε παρατηρητή και σε προσωπική επαφή με τον ίδιο και την ομάδα του.
Για όσους ενδιαφέρονται για τον τομέα, στο πλαίσιο της Agri Innovation Expo (1η έκθεσης Έκθεση Έρευνας, Καινοτομίας & Μεταφοράς Τεχνολογίας) του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, και στο διάστημα 28-30 Σεπτεμβρίου 2021, το εργαστήριο Ορυκτολογίας-Γεωλογίας, «θα δώσει τη δυνατότητα στον επισκέπτη να δει εξοπλισμό τηλεπισκόπησης και χαρτογράφησης, να θαυμάσει και να αγγίξει εκπληκτικής ομορφιάς μετεωρίτες ηλικίας 4,5 δισεκατομμυρίων ετών», και να ευαισθητοποιηθεί σε θέματα σχετικά με τους -«αμελητέους, αλλά υπαρκτούς…»- κινδύνους που μπορούν να προκληθούν από μία πιθανή πρόσκρουση ενός αστεροειδούς στη Γη.
Μία ακόμη πολύ αισιόδοξη πρόβλεψη ταχύτερη ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας ακόμη κι από τις κυβερνητικές προβλέψεις, κάνει, εν μέσω παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης και αυξήσεων στα ναύλα και στις πρώτες ύλες, κάνει ο Διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Γιάννης Στουρνάρας, σε συνέντευξη του προς την εφημερίδα «Τα Νέα» και τη δημοσιογράφο Ελένη Στεργίου. Πρόβλεψη που θυμίζει τις αντίστοιχες του 2008 περί αντοχών της ελληνικής οικονομίας μπροστά στο επερχόμενο, τότε, “τσουνάμι” της οικονομικής κρίσης.
Ο κ. Στουρνάρας θεωρεί πιθανή από εφέτος την επιστροφή της ελληνικής οικονομίας στα προ της πανδημίας επίπεδα, ενώ επισημαίνει πως ο συνδυασμός της ισχυρής ανάκαμψης με την υλοποίηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων θα ανοίξει τον δρόμο για τη συνέχιση της απόκτησης ελληνικών χρεογράφων από την ΕΚΤ, ακόμη και μετά από την λήξη του έκτακτου προγράμματος. Είναι μάλιστα ιδιαίτερα αισιόδοξος για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας λέγοντας ότι στην επόμενη δεκαετία θα διατηρηθούν υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης – 3,5% κατά μέσο όρο κάθε χρόνο.
Οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης θα συμβάλουν στη μείωση του λόγου του χρέους ως προς το ΑΕΠ – το χρέος από 200% του ΑΕΠ εφέτος, θα μειωθεί στο 187% το 2022. Σχετικά με τα πρόσφατα κυβερνητικά μέτρα ο κεντρικός τραπεζίτης τα αξιολογεί ως θετικά, σημειώνοντας ότι με τα μέτρα αυτά που κατέστησαν δυνατά λόγω των αυξημένων φορολογικών εσόδων, πρόκειται να διοχευτεθούν στην οικονομία άλλα 4,4 δισ. ευρώ στο δεύτερο εξάμηνο του 2021.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες χρειάζεται να παρέμβουν σε επίπεδο ενεργειακής πολιτικής. Κι αυτό διότι οι παράγοντες οι οποίοι προκάλεσαν τριπλασιασμό της τιμής του φυσικού αερίου στη Γηραιά Ηπειρο, εκτινάσσοντας το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος σε δυσθεώρητα ύψη, δεν πρόκειται να εξαλειφθούν.
Παρά ταύτα, όπως γράφει ο αναλυτής George Hay στο Reuters, η επίλυση του προβλήματος προϋποθέτει ότι θα εξευρευθούν τρόποι να μειωθεί η χρήση ενέργειας και όχι μόνο να γίνει στροφή σε άλλες μορφές παραγωγής της. Η πρόσφατη κρίση έχει φέρει εμφανώς στο φως όλες τις αδυναμίες χωρών, όπως είναι η Βρετανία και η Ιταλία, οι οποίες εξαρτώνται σε μέγιστο βαθμό από τις εισαγωγές φυσικού αερίου. Το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να αποφύγει τα μελλοντικά του προβλήματα επισπεύδοντας τα σχέδιά του για τετραπλασιασμό της παραγωγικής ικανότητας αιολικής ενέργειας από τις υπεράκτιες εγκαταστάσεις του έως το 2030. Εντούτοις, τα πρόσφατα προβλήματα εφοδιασμού στη χώρα οξύνθηκαν από μια περίοδο με χαμηλό άνεμο.
Μια αύξηση των ποσοτήτων φυσικού αερίου, που αποθηκεύονται, θα ήταν μια αναδρομική κίνηση, ενώ το να αναπτυχθούν νέοι τρόποι αποθήκευσης ηλεκτρικού ρεύματος απαιτεί χρόνο. Το να κατασκευαστούν, δε, νέοι πυρηνικοί σταθμοί θα μπορούσε να συμβάλει στην παραγωγή ενέργειας μόνο μετά το 2030.
Μια εναλλακτική λύση είναι η εστίαση στη μείωση της ζήτησης. Σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας, η αύξηση του πληθυσμού της Γης και η ανάπτυξη της οικονομίας τείνουν στο να χρειάζεται ο κόσμος έως το 2050 αρκετά περισσότερη ενέργεια από τα 600 εξατζάουλ, αντίστοιχη με 14 δισεκατομμύρια τόνους πετρελαίου.
Αρα κάνουμε λόγο για μια μεγάλη αύξηση από τα 412 εξατζάουλ που καταναλώθηκαν το 2020 απ’ όλο τον πλανήτη. Ακόμα κι αν κατασκευαστούν μαζικά αιολικά πάρκα και φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, η χρήση των ορυκτών καυσίμων θα παραμένει ενεργή.
Οπότε, στο σημείο αυτό η συζήτηση επικεντρώνεται στην εξοικονόμηση. Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας υπολογίζει ότι ο περιορισμός της υπερθέρμανσης στον 1,5 βαθμό Κελσίου πέραν των προβιομηχανικών επιπέδων έως το 2050 απαιτεί περιστολή κατανάλωσης στα 344 εξατζάουλ. Η σχεδόν κατά 50% μείωση της ζήτησης μπορεί κυρίως να επιτευχθεί κάνοντας τα εργοστάσια, τα αυτοκίνητα και ειδικά τα κτίρια λιγότερο ενεργοβόρα.
Η παρέμβαση με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στη μειωμένη ζήτηση έχει να κάνει με την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων. Κανένα από τα μέτρα αυτά δεν θα αμβλύνει τον σημερινό πανικό των υψηλών τιμών και των ελλείψεων φυσικού αερίου.
Ωστόσο, η γρήγορη κινητοποίηση τουλάχιστον θα συνδράμει στο να αρχίσουν να αποτρέπονται μελλοντικές κρίσεις.
Τέλος, όπως παρατηρεί η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας, η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης είναι ο άριστος τρόπος να ενισχυθεί η ασφάλεια των ενεργειακών αποθεμάτων.
Λιγότερες από 24 ώρες πριν ανοίξουν οι κάλπες για τις ομοσπονδιακές εκλογές στη Γερμανία οι δύο υποψήφιοι με τις περισσότερες πιθανότητες να διαδεχθούν την Άγγελα Μέρκελ στην καγκελαρία – ο Όλαφ Σολτς (SPD) και ο Άρμιν Λάσετ (CDU)-θα πραγματοποιήσουν τις τελευταίες τους προεκλογικές εμφανίσεις.
Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, η διαφορά μεταξύ τους είναι μικρή, με το ποσοστό των Σοσιαλδημοκρατών (SPD) να κυμαίνεται γύρω στο 25% και των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) μεταξύ του 21% και του 23%.
Η Μέρκελ, που ηγήθηκε της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης επί σχεδόν 16 χρόνια, στηρίζει τον υποψήφιο του κόμματός της Λάσετ και θα εμφανιστεί στο πλευρό του στην προεκλογική συγκέντρωση που θα πραγματοποιήσει σήμερα στη γενέτειρά του, το Άαχεν, στο κρατίδιο της Βόρειας Ρηνανίας- Βεστφαλίας.
Χθες η απερχόμενη καγκελάριος βρισκόταν στην πρώτη γραμμή μιας προεκλογικής συνάντησης στο Μόναχο, από όπου κάλεσε τους Γερμανούς να ψηφίσουν τον Λάσετ, ο οποίος θα εγγυηθεί «τη σταθερότητα» της Γερμανίας.
Από την πλευρά του Σολτς θα πραγματοποιήσει μια τελευταία προεκλογική εμφάνιση σήμερα στο κρατίδιο του Βρανδεμβούργου.
Η υποψήφια των Πράσινων Αναλένα Μπέρμποκ έχει ολοκληρώσει την προεκλογική της εκστρατεία. Καθώς πλέον το κόμμα της εμφανίζεται στην τρίτη θέση στην πρόθεση ψήφου, με περίπου 15%, η Μπέρμποκ δεν έχει πιθανότητες να διεκδικήσει την καγκελαρία. Όμως οι Πράσινοι αναμένεται να βελτιώσουν το ποσοστό τους σε αυτές τις εκλογές και πιθανόν να συμμετάσχουν και στη νέα κυβέρνηση συνασπισμού που θα σχηματιστεί στη Γερμανία.
Οι περισσότεροι αναλυτές αναμένουν ότι στην κυβέρνηση θα συμμετέχουν τρία κόμματα, αν και δεν είναι ξεκάθαρο ποια θα είναι αυτά.
Αν τελικά το CDU καταφέρει να βρεθεί στην πρώτη θέση, ο νέος κυβερνητικός συνασπισμός θα είναι κεντροδεξιός.
Αντίθετα, αν επικρατήσει το SPD, η Γερμανία θα κάνει μια στροφή, μεγαλύτερη ή μικρότερη, προς τα αριστερά ανάλογα με τα κόμματα με τα οποία θα αποφασίσει να συνεργαστεί ο Σολτς.
Μια άλλη επιλογή είναι να συνεχιστεί «ο μεγάλος συνασπισμός» μεταξύ Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών.
Οι εκλογές σε αριθμούς
60,4 εκατομμύρια: Οι ψηφοφόροι που καλούνται αύριο να προσέλθουν στις κάλπες.
31,2 εκατομμύρια: Οι γυναίκες με δικαίωμα ψήφου· 29,2 εκατ. οι άνδρες
60,7 εκατομμύρια: Οι ψηφοφόροι στις εκλογές του 2017. Από τότε έως σήμερα, πέθαναν περισσότεροι από όσους στο μεταξύ ενηλικιώθηκαν και απέκτησαν δικαίωμα ψήφου. Μεγάλο είναι το κόστος της πανδημίας του νέου κορονοϊού, καθώς από επιπλοκές της COVID-19 έχουν πεθάνει πάνω από 93.000 άνθρωποι.
2,8 εκατομμύρια: Οι νέοι ψηφοφόροι.
9ος : Ο επόμενος ομοσπονδιακός καγκελάριος από το 1949.
1η φορά που εν ενεργεία Καγκελάριος δεν διεκδικεί την επανεκλογή.
5.869: Οι μέρες που έμεινε στην εξουσία ο Χέλμουτ Κολ. Αναμένεται με ενδιαφέρον αν η Άγγελα Μέρκελ θα σπάσει το ρεκόρ.
6.211: Οι υποψήφιοι για μια θέση στην Bundestag.
46: Τα χρόνια της ηλικίας του υποψήφιου βουλευτή κατά μέσο όρο.
17,1%: Το ποσοστό των υποψηφίων κάτω των 30 ετών.
47: Ο αριθμός των κομμάτων που συμμετέχουν στις εκλογές. Ανάμεσά τους υπάρχουν ορισμένα με αν μη τι άλλο ενδιαφέροντα ονόματα και ατζέντες, όπως το Κόμμα του Κήπου, Οι Γκρι, το Κόμμα της Προστασίας των Ζώων, η Συμμαχία για την Προστασία των Ζώων, το Κόμμα για την Ιατρική Έρευνα, η Αγάπη, οι Ανθρωπιστές…
506: Οι βουλευτές από το σύνολο των 709 της απερχόμενης ολομέλειας που διεκδικούν την επανεκλογή τους.
598: Οι εντολές για τις βουλευτικές έδρες. Το πολύπλοκο γερμανικό εκλογικό σύστημα επιτρέπει την σημαντική υπέρβαση του αριθμού των βουλευτών. Ο πρόεδρος της Bundestag, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έχει προειδοποιήσει ότι η Γερμανία μπορεί να φθάσει ακόμη και τους 1.000 βουλευτές, επισημαίνοντας ότι αν συμβεί κάτι τέτοιο, μόνο το κινεζικό κοινοβούλιο θα είναι μεγαλύτερο (2.980 μέλη).
650.000: Τα μέλη των Εφορευτικών Επιτροπών στις αυριανές εκλογές.
10: Οι ώρες που θα μείνουν ανοιχτές οι κάλπες.
299: Οι εκλογικές περιφέρειες της Γερμανίας. Οι περισσότερες (64) βρίσκονται στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, οι λιγότερες (2) στη Βρέμη.
61η: Από τη συγκεκριμένη περιφέρεια, στο Πότσνταμ του Βρανδεμβούργου, προέρχονται οι δύο από τους τρεις υποψηφίους για την Καγκελαρία, ο Όλαφ Σολτς (SPD) και η Αναλένα Μπέρμποκ (Πράσινοι). Είναι κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά.
100 εκατομμύρια ευρώ: το κόστος της διεξαγωγής των αυριανών ομοσπονδιακών εκλογών. Το 2017 το κόστος υπολογίστηκε πως ανήλθε σε 92 εκατ. ευρώ. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο πάντως οι γερμανικές εκλογές μάλλον πρέπει να θεωρούνται «φθηνές» – στη Γαλλία οι πιο πρόσφατες εκλογές κόστισαν 200 εκατομμύρια ευρώ, στην Ισπανία 130 εκατ., στη Βρετανία 159.
26η Οκτωβρίου: Η ημερομηνία ορκωμοσίας της νέας Bundestag. Έως τότε, η σημερινή κυβέρνηση είναι «πλήρως λειτουργούσα», από εκείνη την ημέρα όμως, εφόσον δεν έχει σχηματιστεί νέα κυβέρνηση, μετατρέπεται σε υπηρεσιακή.
171 ημέρες: διήρκεσαν το 2017 οι διερευνητικές συνομιλίες για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού.
50%: το ποσοστό των ψήφων που θα κατατεθούν στις φετινές εκλογές επιστολικά, κατά την εκτίμηση της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής. Η επιστολική ψήφος εφαρμόζεται στη Γερμανία από το 1957.
Οι διαρκείς μετατοπίσεις των ψηφοφόρων τους τελευταίους μήνες ως προς την πρόθεση ψήφου, στοιχείο επίσης ενδεικτικό της μεταμερκελικής “κόπωσης”, έχουν πάντως ανακοπεί όσο πλησιάζει η ώρα της κάλπης, ενώ και η διαφορά των δύο μεγάλων κομμάτων (αν τους αξίζει ακόμη η ονομασία, εφόσον αμφότερα πολύ απέχουν από την κατάκτηση έστω του ενός τρίτου της λαϊκής ψήφου) έχει περιοριστεί στα όρια του στατιστικού λάθους.
Του Κώστα Ράπτη
Οποιοδήποτε και αν είναι το αποτέλεσμά τους, οι μεθαυριανές ομοσπονδιακές εκλογές της Γερμανίας αντικειμενικά συνιστούν τέλος εποχής. Όχι μόνο διότι η Άγκελα Μέρκελ τερματίζει την 16ετή παραμονή της στην κορυφή της εξουσίας (μοναδικός καγκελάριος από το 1949 που αποχωρεί σε χρόνο της επιλογής του και όχι μετά από εκλογική ήττα), αλλά και γιατί η πολιτική της “κληρονομιά” ενδέχεται να ακυρωθεί.
Μετά από μία σειρά δοκιμασιών (κρίση της ευρωζώνης, προσφυγικό κύμα του 2015, πανδημία του κορονοϊού), που η Μέρκελ διαχειρίστηκε με την χαρακτηριστική της προτίμηση στην αποφυγή πειραματισμών και στην εξαγορά χρόνου, το γερμανικό πολιτικό σύστημα είναι περισσότερο κατακερματισμένο από ποτέ: με τους άλλοτε πρωταγωνιστές του γερμανικού δικομματισμού αποδυναμωμένους και τη Μπούντεσταγκ να περιλαμβάνει έξι κόμματα (ή επτά, αν μετρήσουμε την βαυαρική CSU χωριστά από την CDU της καγκελαρίου, πράγμα που ίσως να είναι συντόμως και πολιτικά αναγκαίο), αφότου παγιώθηκε η κεντρική πολιτική παρουσία της ακροδεξιάς AfD, που ξεκίνησε ως κίνημα ακαδημαϊκών κατά της διάσωσης του ευρωπαϊκού Νότου, μετεξελίχθηκε σε αντιμεταναστευτικό κόμμα και τώρα δρέπει την ψήφο ποικίλων “αρνητών” της εποχής Covid.
Ακόμη περισσότερο: το κόμμα της Άγκελα Μέρκελ κινδυνεύει, αν πιστέψουμε τις δημοσκοπήσεις, να υποστεί δραματική υποχώρηση και να καταγραφεί δεύτερο – πράγμα που θα συμβεί για μόλις τέταρτη φορά στις 20 εκλογικές αναμετρήσεις της μεταπολεμικής ομοσπονδιακής Γερμανίας.
Οι διαρκείς μετατοπίσεις των ψηφοφόρων τους τελευταίους μήνες ως προς την πρόθεση ψήφου, στοιχείο επίσης ενδεικτικό της μεταμερκελικής “κόπωσης”, έχουν πάντως ανακοπεί όσο πλησιάζει η ώρα της κάλπης, ενώ και η διαφορά των δύο μεγάλων κομμάτων (αν τους αξίζει ακόμη η ονομασία, εφόσον αμφότερα πολύ απέχουν από την κατάκτηση έστω του ενός τρίτου της λαϊκής ψήφου) έχει περιοριστεί στα όρια του στατιστικού λάθους.
Σύμφωνα με τις τελευταίες σφυγμομετρήσεις, η Σοσιαλδημοκρατία (SPD), με υποψήφιο καγκελάριο τον Όλαφ Σολτς, νυν υπουργό Οικονομικών στον “μεγάλο συνασπισμό”, εμφανίζεται σταθερή στο 25%, ενώ η Ένωση CDU-CSU με επικεφαλής τον πρωθυπουργό της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Άρμιν Λάσετ ανήλθε στο 21-22% και οι Πράσινοι της Αναλένα Μπέρμποκ υποχωρούν στο 14-15% (μετά από μία προηγούμενη δημοσκοπική εκτίναξη). Ακολουθούν η AfD με 12%, οι Φιλελεύθεροι (FDP) του Κρίστιαν Λίντνερ με 11% και το κόμμα της Αριστεράς (Linke) με 6-7%, ενώ ενισχυμένο εμφανίζεται αθροιστικά το ποσοστό των κομμάτων που δεν προορίζονται να ξεπεράσουν το όριο κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης του 5%. Όλα αυτά με την επιφύλαξη ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται κυρίως σε σταθερές τηλεφωνικές γραμμές, γεγονός που ενδεχομένως υπερβάλλει τα ποσοστά των Σοσιαλδημοκρατών.
“Μεγάλος συνασπισμός” Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών, αντιστοίχως με αυτόν που τώρα κυβερνά την Γερμανία είναι εξαιρετικά δύσκολο να συγκροτηθεί ξανά. Όχι μόνο διότι απουσιάζει η πολιτική βούληση προς τούτο από τους υποψήφιους εταίρους, αλλά διότι ενδέχεται να μην αρκούν καν τα δεδομένα της κοινοβουλευτικής αριθμητικής. Εξ ού και τα υπό συζήτηση σενάρια αναφέρονται όλα σε τρικομματική κυβέρνηση.
Στη γερμανική δημόσια συζήτηση οι πιθανοί κυβερνητικοί συνασπισμοί ονοματίζονται με βάση τα χρώματα που συμβολίζουν το κάθε κόμμα. Έτσι γίνεται λόγος για κυβέρνηση “φαναριών της τροχαίας” (SPD, FDP και Πράσινοι) ή “σημαίας της Γερμανίας” (CDU, SPD, FDP) ή “Κένυας” (CDU, SPD, Πράσινοι) ή “Τζαμάικα” (CDU, FDP και Πράσινοι, όπως συζητούνταν το 2017) ή “Κοκκινο-κοκκινο-πράσινης συμμαχίας” (SPD, Πράσινοι και Αριστερά), με την τελευταία αυτή εκδοχή να κυκλοφορεί στην παραλλαγή μιας κυβέρνησης μειοψηφίας α λα πορτογαλικά, όπου η Αριστερά θα προσφέρει ψήφο ανοχής.
Καθοριστικό πάντως για τη νομιμοποίηση των επιχειρημάτων που θα προβάλει κάθε κόμμα κατά την μετεκλογική διαπραγμάτευση είναι το αν θα έχει κινηθεί ανοδικά ή καθοδικά και αν οι διαφορές θα είναι μεγάλες, πράγμα που δεν θεωρείται πιθανό.
Δεν υπάρχει κανένας γραπτός ή άγραφος κανόνας που να επιβάλλει την ανάληψη της καγκελαρίας από τον υποψήφιο του πρώτου κόμματος – ο Βίλι Μπραντ κατόρθωσε το 1969 να ηγηθεί κυβερνητικού συνασπισμού, μολονότι το κόμμα του είχε καταταγεί δεύτερο. Κανένας δε από τους πολιτικούς πρωταγωνιστές δεν έχει αποκλείσει καμία επιλογή συνεργασίας, εξαιρουμένου του Λάσετ ο οποίος έχει δεσμευθεί να μην συνεργασθεί με την AfD, καλώντας τον Σολτς να πράξει το ίδιο σε ό,τι αγορά το “έτερο άκρο” της Αριστεράς.
Εν ολίγοις, η έξοδος της Μέρκελ από την καγκελαρία μπορεί να καθυστερήσει αρκετές εβδομάδες ή και μήνες, μέχρι να τελεσφορήσουν οι διαβουλεύσεις για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης. “Πολύφερνοι” εταίροι, όπως οι Φιλελεύθεροι και οι Πράσινοι, δεν έχουν λόγους να βιαστούν να ανοίξουν τα χαρτιά τους, ενώ δημοσιογραφικές πληροφορίες φέρουν αυτές ακριβώς τις δύο δυνάμεις να συντονίζονται διακριτικά τις τελευταίες ημέρες ώστε την επιτύχουν την ανάληψη των υπουργείων Οικονομικών και Εξωτερικών αντιστοίχως.
Όμως ο δαίδαλος των σεναρίων εντέλει καταλήγει σε ένα απλό και πολιτικά κρίσιμο ερώτημα που εναπόκειται να απαντήσουν πρωτίστως ο Σολτς και ο Λίντνερ. Με μία κατάταξη σαν αυτή που αποτυπώνουν οι δημοσκοπήσεις θα προτιμήσει ο εκλεκτός των Σοσιαλδημοκρατών να στραφεί προς την Αριστερά (παραβλέποντας τις θέσεις της κατά του ΝΑΤΟ που τελευταία υποστέλλονται καταλλήλως), σε μια επιλογή μεγαλύτερης προγραμματικής συνοχής, ή θα επιλέξει κυβέρνηση ευρύτερης βάσεως συνεργαζόμενος με τους Φιλελεύθερους – και αν ναι, ποιες από τις “κόκκινες γραμμές” τους, ήτοι τη μη αύξηση των φόρων και τη διατήρηση του συνταγματοποιημένου “φρένου χρέους”, θα ήταν αυτοί πρόθυμοι να εγκαταλείψουν;
Με άλλα λόγια, θα υλοποιηθεί ή όχι η ριζικά επεκτατική οικονομική πολιτική (με αύξηση λ.χ. του κατώτατου μισθού κατά 25%) που υπόσχεται υπό την πίεση του ίδιου του του κόμματος ο κατά τα λοιπά “συνετός” Σολτς; Και δευτερευόντως, κατά πόσον θα προχωρήσει η πράσινη μετάβαση με τους ταχείς ρυθμούς που ζητά το κόμμα της Μπέρμποκ και δεν ενθουσιάζουν καθόλου το FDΡ αλλά κατά βάθος ούτε το SPD; Υπενθυμίζεται ότι η υποψήφια καγκελάριος των Πρασίνων έχει δηλώσει πως οι εκλογές της 26ης Ιανουαρίου είναι μάλλον οι τελευταίες οι οποίες θα μπορέσουν να έχουν κάποιον αντίκτυπο στην ανάσχεση της κλιματικής κρίσης, η οποία αποτελεί ακριβώς το αντικείμενο κινητοποιήσεων που προγραμματίζονται για σήμερα σε όλη τη Γερμανία.
Ο “γκαφατζής” Λάσετ, ο οποίος άρχισε να κατακρημνίζεται δημοσκοπικά αφότου η κάμερα τον συνέλαβε να γελά σε εκδήλωση στη μνήμη των θυμάτων των πλημμυρών του Ιουλίου στο κατεξοχήν πληγέν κρατίδιό του, θεωρείται πάντως και “βασιλιάς του comeback”. Επιχείρησε δε το τελευταίο διάστημα, με τη βοήθεια και της Μέρκελ η οποία επιστρατεύτηκε όψιμα για τις ανάγκες της καμπάνιας, να τονώσει τους φόβους των Γερμανών απέναντι σε μία “αριστερή στροφή” και την απέχθειά τους για την προοπτική αύξησης των φόρων, η οποία, όπως υποστηρίζει, θα θέσει εν κινδύνω την μεταπανδημική ανάκαμψη. Συμβαίνει όμως το ίδιο εκλογικό σώμα να εκφράζει ταυτόχρονα και μια ασαφή επιθυμία εξόδου από ό,τι βιώνει ως στασιμότητα των τελευταίων ετών, ενώ ο Λάσετ δυσκολεύεται να εμπνεύσει την ίδια του την κομματική βάση και η βαυαρική CSU (ο χαρισματικός ηγέτης της οποίας Μάρκους Ζέντερ στερήθηκε το χρίσμα κατόπιν ενεργειών των “βαρώνων” της CDU) προαναγγέλλει ότι μετεκλογικά θα πρέπει “να δοθούν εξηγήσεις”, προεξοφλώντας ήττα.
Σε κάθε περίπτωση, η Γερμανία καταδιώκεται από μία τριπλή “κληρονομιά”: την αύξηση των ανισοτήτων (που δρομολόγησαν οι Σοσιαλδημοκράτες με τις μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης Σρέντερ και τώρα θέλουν μετανοήσαντες να αντιστρέψουν), την καθήλωση των επενδύσεων κατά την εποχή του “απόλυτου μηδενός” στα ελλείμματα, με αποτέλεσμα την τωρινή υστέρηση των υποδομών και της εκπαίδευσης-κατάρτισης, την ώρα που οι ανταγωνίστριες χώρες εφορμούν στην ψηφιοποίηση, αλλά και την απόφαση της Μέρκελ να αποπυρηνικοποιήσει την παραγωγή ενέργειας, εξαρτώντας τη χώρα της ακόμη περισσότερο από το ρωσικό φυσικό αέριο. Καθημερινά, μικρές και μεγάλες κρίσεις υπενθυμίζουν πόσο βαριά είναι αυτή η “κληρονομιά”.
Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, οι συνέπειες των γερμανικών εκλογών δεν θα είναι εύκολο να προβλεφθούν, ακόμη και μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος, όσο δεν θα είναι γνωστή η συγκρότηση του νέου κυβερνητικού συνασπισμού και οι συμβιβασμοί που θα τον θεμελιώσουν. Θα αποτελέσει πάντως ιστορική ειρωνεία πρώτης τάξεως το ενδεχόμενο η ηγέτιδα δύναμη της ευρωζώνης να εγκαταλείψει το πρότυπο της “πειθαρχίας” που η ίδια επέβαλε (όχι χωρίς ιδιοτέλεια) στα λοιπά κράτη-μέλη και να παρεκκλίνει από το κοινοτικό πλαίσιο που το ενσαρκώνει.
Για δε την εξωτερική πολιτική, η οποία ουδόλως απασχόλησε τον προεκλογικό αγώνα, το μίγμα που μπορεί να προκύψει ανάμεσα στον “ατλαντισμό” των Πρασίνων, τον “αντιτουρκισμό” των Φιλελευθέρων και τη φιλορωσική κλίση των Σοσιαλδημοκρατών είναι αδύνατον να διαγνωσθεί.
Αιχμές κατά επιλογών της κυβέρνησης αφήνει ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς με αφορμή τον πρόσφατο ανασχηματισμό σημειώνοντας πως «με το να μετακινηθούμε σε θέσεις “Ποταμιού”, δεν κατακτάμε το πολιτικό κέντρο».
Μιλώντας στην εφημερίδα «τα Νέα», ο κ. Σαμαράς τονίζει πως η Ελλάδα και η Κύπρος θα έπρεπε να είχαν ασκήσει βέτο μετά τις «φιέστες» του Ερντογάν στην Αμμόχωστο.
«Είναι αδιαμφισβήτητο δικαίωμα του πρωθυπουργού να επιλέγει τους υπουργούς του. Όμως απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή. Διότι σε κάθε ανασχηματισμό εκπέμπεται και ένα «μήνυμα», υπάρχει συμβολισμός. Και ο συμβολισμός αυτός δεν πρέπει να στείλει αντιφατικά μηνύματα. Ότι δηλαδή η παράταξή μας υιοθετεί σήμερα απόψεις που η ίδια έχει πολεμήσει, όπως οι Πρέσπες και το σχέδιο Ανάν. Ή ότι επιβραβεύει πρόσωπα που έχουν αντίθετη πολιτική άποψη…», είπε ο κ. Σαμαράς.
Εν συνεχεία πρόσθετσε ότι «στις εκλογές του 2019 το εκλογικό σώμα έδωσε αυτοδυναμία στη ΝΔ, εκφράζοντας την αντίθεσή του μεταξύ άλλων στην πολιτική ΣΥΡΙΖΑ στο μεταναστευτικό, την εγκληματικότητα και τις Πρέσπες. Ταυτόχρονα έδωσε καθαρή εντολή στη ΝΔ για εκκαθάριση των σκευωριών του ΣΥΡΙΖΑ και για να αποκατασταθεί η ανταγωνιστικότητα, η ανάπτυξη και η μεσαία τάξη. Όποιος θέλει να υπηρετήσει αυτές τις θέσεις για τις οποίες έλαβε αυτοδυναμία η ΝΔ είναι ευπρόσδεκτος. Αυτό σημαίνει “διεύρυνση”. Αλλά όταν επιλέγονται άτομα με αντίθετες θέσεις, αυτό δεν λέγεται “διεύρυνση”, λέγεται “μετατόπιση”. Ξέρετε, με το να μετακινηθούμε σε θέσεις “Ποταμιού”, δεν κατακτάμε το πολιτικό κέντρο. Είναι άλλο πράγμα να απευθύνεσαι σε πολίτες άλλων των παρατάξεων και εντελώς άλλο να εκφράζεις άλλες παρατάξεις. Σε μια πλουραλιστική δημοκρατία οφείλουν να εκφράζονται όλες οι παρατάξεις αυτόνομα. Το σημαντικότερο όμως είναι το εξης ερώτημα: με τη σύγχρονη Δεξιά – Κεντροδεξιά, τι θα γίνει; Ή στο όνομα της διεύρυνσης θα θεωρείται ότι μπήκε στη γωνία η μεγαλύτερη παράταξη της χώρας; Κατανοώ την άποψη περί διεύρυνσης, αλλά η προϋπόθεση μιας διεύρυνσης είναι να έχεις τη βάσης σου. Αλλιώς κινδυνεύεις να απομακρύνεις περισσότερους απ όσους προσελκύεις».
«Θα έπρεπε να ασκήσουμε βέτο για την Αμμόχωστο»
Επιπρόσθετα, ο κ. Σαμαράς τόνισε πως η Αθήνα και η Λευκωσία θα έπρεπε να απαντήσουν με «βέτο» στις φιέστες Ερντογάν στην Αμμόχωστο, σημειώνοντας συνολικά για τα ελληνοτουρκικά. «Ποια εξομάλυνση; Ξεχάσατε τις συνεχείς NAVTEX όλο το καλοκαίρι; Τις προκλήσεις τουρκικών αλιευτικών έξω από τις ακτές μας; Τις συνεχείς δηλώσεις για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών; Ακόμα και το όνομα του Αιγαίου επιχειρούν να αλλάξουν.(…) Το σημαντικότερο για εμένα όμως είναι οι “φιέστες” Ερντογάν στην Αμμόχωστο που μετατρέπεται πια σε ενισχυμένη στρατιωτική βάση των Τούρκων. Η Άγκυρα τόλμησε να παραβιάσει τα δύο μοναδικά ψηφίσματα του ΟΗΕ που κανείς δεν τόλμησε να ακουμπήσει. (…) Ελλάδα και Κύπρος θα έπρεπε να είχαν ήδη αντιδράσει εντονότερα. Πρώτον θα έπρεπε να πιέζουν συνεχώς την ΕΕ για κυρώσεις κατά της Τουρκίας. (…) Ακόμα και βέτο σε ευρωπαϊκές αποφάσεις θα έπρεπε ίσως να θέσουμε. Δεύτερον θα έπρεπε να ζητήσουμε ενεργοποίηση της ρήτρας αλληλεγγύης της ΕΕ όπως παλαιότερα είχαν κάνει άλλες χώρες».
Κοινή είσοδος με Καραμανλή στη ΔΕΘ
Για την κοινή είσοδο του με τον Κώστα Καραμανλή στο Βελλίδειο στη ΔΕΘ ο πρώην πρωθυπουργός σχολίασε λέγοντας τα εξής: «Κοιτάξτε, εδώ έφτασε κάποιος άνθρωπος που κατέχει σημαντική θέση να μας πει ότι η ποίηση του Ελύτη… χτυπάει την Εκκλησία! Περνάμε λοιπόν, μια περίοδο αμφισβήτησης απ’ όλους και για όλα… Σε αυτό που με ρωτήσατε, λοιπόν: Πρόβλημα θα είχε μια παράταξη εάν οι πρώην πρωθυπουργοί της είχαν διαγράψει ο ένας τον άλλο ή δεν μιλιόντουσαν. Οπως συνέβη στον χώρο του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ. Οταν οι δύο πρώην πρωθυπουργοί της ΝΔ έχουν καλές προσωπικές σχέσεις και εμφανίζονται μαζί δημόσια, αυτό μόνο μήνυμα ενότητας είναι».
Σε πάρκο πτηνών βρέθηκε χθες, Πέμπτη, η Καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ, στο πλαίσιο επίσκεψής της στη μέχρι τώρα εκλογική της περιφέρεια, το Μεκλεμβούργο-Πομερανία. Η κυρία Μέρκελ φάνηκε να διασκεδάζει ταΐζοντας τους παπαγάλους, ωστόσο ένας από αυτούς προτίμησε το χέρι της από την ειδική τροφή.
Φωτογραφία: Georg Wendt/picture alliance via Getty Images
Είναι γεγονός το διαζύγιο μεταξύ Christopher Nolan και Warner Bros. καθώς μετά την ταραχώδη κυκλοφορία του TENET, φαινόταν πως το γυαλί είχε ραγίσει και ήδη ο χορός των διαπραγματεύσεων για την επόμενη μέρα είχε ξεκινήσει. Μετά από 19 χρόνια ο διάσημος σκηνοθέτης των “The Dark Knight Trilogy“, “Inception” και “Interstellar” αφήνει τη Warner Bros., που αποτελούσε το σπίτι του από το 2002 και την ταινία “Insomnia” με τους Robin Williams και Al Pacino.
Ποιο είναι όμως το νέο στούντιο που θα τον φιλοξενεί;
Τελικά η Universal Pictures έκλεισε συμφωνία με τον Christopher Nolan και έτσι θα χρηματοδοτήσει την επόμενη ταινία του, έχοντας εξασφαλίσει σαφώς και τα δικαιώματα διανομής της. Το νέο του project όπως έχουμε αναφέρει θα είναι η αυτοβιογραφία του Robert Oppenheimer και του ρόλου του στη δημιουργία της ατομικής βόμβας. Ήταν θεωρητικός φυσικός στο επάγγελμα που αργότερα έγινε διευθυντής στο εργαστήριο του Λος Άλαμος και ήταν ο επικεφαλής για την έρευνα και την ανάπτυξη της βόμβας που ουσιαστικά έληξε τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και είχε την κωδική ονομασία “Manhattan Project“.
Ακούγεται επίσης πως ο επί χρόνια συνεργάτης του Nolan στις ταινίες του, Cillian Murphy θα συμμετέχει με κάποιον ρόλο, ωστόσο δεν γνωρίζουμε ακόμα ποιον ακριβώς.
Οι πηγές του Deadline αναφέρουν πως η Universal Pictures έδωσε το πράσινο φως για να ξεκινήσει η παραγωγή της ταινίας εντός του πρώτου τριμήνου του 2022.
Οι φάλαινες δεν ήταν πάντα αυτό που ξέρουμε σήμερα. Μέσα στην πάροδο εκατομμυρίων ετών η εξέλιξή τους ήταν δραματική και όπως αναφέρουν οι επιστήμονες εξελίχθηκαν από φυτοφάγα χερσαία θηλαστικά σε σαρκοφάγα πλάσματα του ωκεανού. Η εξέλιξη αυτή ήταν φυσικά αργή και μόλις τώρα ανακαλύψαμε ένα πολύ σημαντικό κρίκο.
Μία ομάδα Αιγύπτιων επιστημόνων ανακάλυψε στην έρημο Σαχάρα, τα απολιθώματα από μία τετράποδη αμφίβια φάλαινα 43 εκατομμυρίων ετών, της οποίας το είδος έχει προφανώς εξαφανιστεί. Ναι, καλά διαβάσατε, μία φάλαινα με πόδια.
Το πλάσμα ονομάστηκε Phiomicetus Anubis, προς τιμήν του θεού Άνουβις ο οποίος είχε κεφάλι σκύλου και σχετιζόταν με τη μεταθανάτιο ζωή. Η φάλαινα είχε “μοναδικά χαρακτηριστικά στο κρανίο” και η σιαγόνα της υποδεικνύει ένα “αποδοτικό μηχανικά σύστημα δαγκώματος”, που σημαίνει πως είχε τροφικές συνήθειες αρπακτικού, ενώ ήταν μάλλον ο κορυφαίος θηρευτής της εποχής, όπως η όρκα σήμερα. Εκτιμάται πως ζύγιζε 600 κιλά και είχε μήκος τριών μέτρων, ενώ μπορούσε να περπατήσει στη στεριά και να κολυμπήσει στη θάλασσα.
Ανακαλύψαμε πόσο τρομακτικά και θανατηφόρα ήταν τα πανίσχυρα σαγόνια της, ικανά να κατασπαράξουν ένα μεγάλο εύρος θηραμάτων. Αυτή η φάλαινα ήταν ο θεός του θανάτου για όλα τα ζώα που ζούσαν στην περιοχή της.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Proceedings of the Royal Society B.
Νευρικότητα στις αγορές της Ασίας, με αφορμή την Evergrande. Μεταβλητότητα στις ευρωπαϊκές και λόγω Γερμανικών εκλογών, μεθαύριο Κυριακή. Και στο Χρηματιστήριο Αθηνών οι εξελίξεις στην ΔΕΗ, αιφνιδιαστικές και ραγδαίες έχουν βάλει την επενδυτική και επιχειρηματική κοινότητα στην “πρίζα”, από εχθές το απόγευμα.
Κύριο θέμα και με πολιτικές προεκτάσεις-ήδη- με την πρώτη αποτίμηση να αποτυπώνεται-εύγλωττα- από την προσυνεδρίαση. Από τις πρώτες κιόλας εντολές.
Με το “άνοιγμα” στη μετοχή της ΔΕΗ πέρασαν εντολές από τα 8 στα 7,81 ευρώ με τις αμέσως επόμενες να εκτείνονται σε ευρύ μέρος της μεγάλης κεφαλαιοποίησης. Στο μείον 13% με τις πρώτες εντολές.
Στις 871 μονάδες ο Γενικός Δείκτης, στις 2.104 ο FTSE25 , στις 545 ο Δείκτης Τραπεζών με τις συναλλαγές στα 3,9 εκατ. στις 10.34′
Η καθυστέρηση της ενσωμάτωσης των Δυτικών Βαλκανίων στους κόλπους της ΕΕ, ενεργοποίησε πρωτοβουλίες από τους ηγέτες κάποιων χωρών, για περιφερειακή πολυεπίπεδη συνεργασία.
Χωρίς στην ουσία να έχουν ξεπεραστεί τα κατάλοιπα των εθνοτικών πολέμων στην πρώην Γιουγκοσλαβία, η προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεων των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων μεταξύ τους θεωρήθηκε επιβεβλημένη στον δρόμο για την Ευρωπαϊκή ενσωμάτωση.
Στο πλαίσιο αυτό με πρωτοβουλία του Edi Rama, η Αλβανία, η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία, προχώρησαν στη δημιουργία της πρωτοβουλίας “mini Schengen” στο Νόβι Σαντ της Σερβίας το 2019.
Μια πρωτοβουλία που στοχεύει στην αύξηση του εμπορίου και της συνεργασίας καθώς και στη βελτίωση των διμερών σχέσεων, βασισμένη στις αρχές της ΕΕ, για ελεύθερη κυκλοφορία πολιτών, εμπορευμάτων, κεφαλαίων και υπηρεσιών.
Η πρωτοβουλία αυτή, που μετονομάστηκε «Ανοιχτά Βαλκάνια» το 2021, δεν έρχεται ως υποκατάστατο της ΕΕ, αλλά ως αναγκαιότητα για την περιοχή των Βαλκανίων σύμφωνα με τους οραματιστές της. Για το λόγο αυτό προσκάλεσαν από την δεύτερη κιόλας συνάντηση των Vucic, Rama και Zaev και τις υπόλοιπες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, Κοσσυφοπέδιο, Μαυροβούνιο και Βοσνία Ερζεγοβίνη να συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία.
Παρότι συμμετείχαν και οι υπόλοιπες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων ως παρατηρητές στο ξεκίνημα της πρωτοβουλίας, θεωρήθηκε από κύκλους της ΕΕ ως ανταγωνιστική προς την ευρωπαϊκή πορεία των χωρών αυτών, εκφράζοντας ανησυχίες για την πρωτοβουλία.
Δεδομένου ότι οι διαφορές μεταξύ του Κοσσυφοπεδίου, του Μαυροβουνίου και της Βοσνίας Ερζεγοβίνης με την Σερβία είναι μεγάλες και με ένταση, οι χώρες αυτές προσέγγισαν στο ξεκίνημα τους τα «Ανοιχτά Βαλκάνια».
Τι συνέβη όμως και δεν συνέχισαν τη συμμετοχή τους, αλλά εναντιώνονται κιόλας με συναντήσεις όπως συνέβη χτες στη Νέα Υόρκη, μεταξύ των Προέδρων Κοσσυφοπεδίου, Μαυροβουνίου και του μέλους της Προεδρίας της Β-Ε;
Παρόλο που η Angela Merkel στο τελευταίο της ταξίδι στα Τίρανα πριν λίγες μέρες όπου συνάντησε τους ηγέτες των Δυτικών Βαλκανίων, «ευλόγησε» την πρωτοβουλία, κύκλοι της ΕΕ αλλά και των ΗΠΑ, δεν βλέπουν με καλό μάτι τα «Ανοιχτά Βαλκάνια».
Η αυτόνομη συνεργασία μεταξύ των χωρών της περιοχής, φοβίζει την ΕΕ για την ισχυροποίηση τους αλλά και για συνεργασίες με άλλες χώρες που εποφθαλμιούν για την περιοχή, όπως η Κίνα και η Ρωσία.
Για το λόγο αυτό, η πίεση προς τις αδύναμες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, Μαυροβούνιο, Βοσνία-Ερζεγοβίνη και Κοσσυφοπέδιο, από την ΕΕ και τις ΗΠΑ, είναι ισχυρή ώστε να μην προχωρήσει αυτή η πρωτοβουλία.
Σερβία, Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία, χώρες που είναι πιο κοντά στο δρόμο για την ΕΕ, μαζί με το Μαυροβούνιο, με τα «Ανοιχτά Βαλκάνια» προσπαθούν να πιέσουν με τον δικό τους τρόπο την Ένωση για την πιο γρήγορη ενσωμάτωση τους.
Η χτεσινή συνάντηση των ηγετών των χωρών που δεν συμμετέχουν στα «Ανοιχτά Βαλκάνια» και η κοινή ανησυχία που εξέφρασαν για τις εξελίξεις στην περιοχή, δείχνει ότι δημιουργείται ένας δεύτερος πόλος στην περιοχή των Βαλκανίων, που για άλλη μια φορά διχάζει την πολύπαθη περιοχή.
Μια περιοχή που αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε ένταση, καθώς στο Μαυροβούνιο υπάρχουν ακόμα εντάσεις για τον νέο Μητροπολίτη Μαυροβουνίου και Παραθαλασσίας, ενώ συνεχίζεται και το κλείσιμο των συνόρων Σερβίας Κοσσυφοπεδίου εδώ και τέσσερεις μέρες από διαμαρτυρόμενους Σέρβους για την απόφαση της Πρίστινα να μην επιτρέπει σε αυτοκίνητα με σερβικές πινακίδες να εισέλθουν στο Κοσσυφοπέδιο αν δεν τις αλλάξουν με προσωρινές.
Για άλλη μια φορά, τα Βαλκάνια βρίσκονται διχασμένα, κάτι που δίνει τη δυνατότητα σε αποσταθεροποιητικές δυνάμεις να δημιουργήσουν γι’ άλλη μια φορά χαοτική κατάσταση στην περιοχή, πολύ κοντά στην Ελλάδα και με άμεσο αντίκτυπο.
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης το πρωί της Παρασκευής δεν θα μεταβεί στο Ground Zero λόγω προσθήκης συνάντησης με το Editorial Board της Wall Street Journal, αναφέρει λιτή ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του Μεγάρου Μαξίμου.
Είναι φανερό ότι ο κ. Μητσοτάκης δεν επιθυμεί να συναντήσει τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Ελπιδοφόρο, ο οποίος είχε προγραμματίσει να πάει στο Σημείο Μηδέν για να βγάλει φωτογραφίες με τον πρωθυπουργό, σύμφωνα και με το Hellasjournal.
Στο δελτίο του OPEN, ο δημοσιογράφος Μιχάλης Ιγνατίου είχε μεταδώσει τα εξής:
Η υπόθεση της συμμετοχής του κ. Ελπιδοφόρου στα εγκαίνια του Τουρκικού Κέντρου είναι μία πολύ δυσάρεστη ιστορία και πλέον πρέπει να καταβληθούν μεγάλες προσπάθειες για να προστατευθούν η Εκκλησία και η Ομογένεια.
Εύκολα εντοπίζει κανείς την οργή των ομογενών και τη μεγάλη απογοήτευση και δυσαρέσκεια τους. Οπότε, θα έλεγα, ότι η Αθήνα και η Λευκωσία πρέπει να είναι προσεκτικές και να δουν τη μεγάλη εικόνα: Την Ελληνορθόδοξη Εκκλησία και την Ελληνοαμερικανική Κοινότητα.
Ο Πρωθυπουργός, σύμφωνα με πληροφορίες του ΟΠΕΝ, δεν θα ήθελε να συναντηθεί καθόλου με τον Αρχιεπίσκοπο. Και αντιλαμβάνομαι ότι για αυτό ενημερώθηκε ο κ. Ελπιδοφόρος.
Ο Πρωθυπουργός είναι ενοχλημένος διότι οι ελληνικές αρχές ζήτησαν ευγενικά από τον Αρχιεπίσκοπο να μην πάει στα τουρκικά εγκαίνια, αλλά και αρνητικά απάντησε και κυρίως υποτιμητικά για την κυβέρνηση. Έγιναν πράγματα στο παρασκήνιο, που θύμωσαν την Αθήνα.
Αν με ρωτάς, λοιπόν, αν ο κ. Ελπιδοφόρος θα ξεναγήσει τον Πρωθυπουργό στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου, θα σου έλεγα ότι το βλέπω υπερβολικά χλωμό. Οι ελληνικές αρχές απαίτησαν να μην τον προσφωνήσει ο Αρχιεπίσκοπος στην αποψινή εκδήλωση της Ομογένειας, άρα υποθέτω ότι θα ζητήσουν από τον κ. Ελπιδοφόρο να μην εμφανιστεί στο Σημείο Μηδέν.
Οι μακροχρόνιες προβλέψεις έχουν πολλά μειονεκτήματα, ακόμα και αν αποδειχθούν σωστές. Ισως το πιο σοβαρό πρόβλημα είναι ότι πολλές φορές οι μακροχρόνιες προβλέψεις μας κάνουν να μην μπορούμε να δούμε τι πρόκειται να συμβεί στο άμεσο μέλλον. Βλέποντας τα πράγματα μέσα από τα γυαλιά των μακροχρόνιων προβλέψεων μπορεί να μας δώσει μια εντελώς λανθασμένη εικόνα του τι συμβαίνει γύρω μας.
Του Τάκη Μίχα
Ετσι τα τελευταία χρόνια η δημόσια συζήτηση κυριαρχείται από δυσοίωνες προβλέψεις για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας -με την τεχνητή νοημοσύνη να οδηγεί εκατομμύρια εργαζομένους στην ανεργία. Σύμφωνα με τις προβλέψεις στο μέλλον θα επιβιώσουν μόνο οι υψηλής ειδίκευσης εργαζόμενοι, ενώ αντίθετα για τους εργαζόμενους χαμηλής ειδίκευσης το εργασιακό μέλλον προβλέπεται ιδιαίτερα αβέβαιο.
Καθώς, όμως, η ανθρωπότητα -ιδιαίτερα οι οικονομικά ανεπτυγμένες οικονομίες- βγαίνει από την κρίση της πανδημίας το πρόβλημα που αντιμετωπίζει είναι ακριβώς το αντίθετο. Δεν υπάρχει έλλειψη Phd ή γενικώς κατόχων πανεπιστημιακών τίτλων. Ελλειψη παντού υπάρχει σε οδηγούς φορτηγών, πωλητές στα καταστήματα, ανθρώπους που στρώνουν τα κρεββάτια στα ξενοδοχεία, receptionist, λαντζέρηδες, μάγειρες, συλλέκτες αγροτικής παραγωγής, μεταφορείς αχθοφόρους κ.λπ. Με άλλα λόγια η έλλειψη αφορά το προσωπικό χαμηλής ειδίκευσης. Αυτή η έλλειψη οδηγεί σε κλείσιμο επιχειρήσεων, σε άδεια ράφια, σε σαπισμένη αγροτική παραγωγη.
Στην Αγγλία πρόσφατα ανακοινώθηκε ότι υπάρχει έλλειψη 1 εκατομμυρίου εργαζομένων στους τομείς που ανέφερα προηγουμένως. Στη Γερμανια ο αριθμός είναι μισό εκατομμύριο. Ανάλογα είναι τα μαντάτα και από τις άλλες βοριοευρωπαικές χώρες.
Η πανδημία έπαιξε σημαντικό ρόλο σε αυτές τις εξελίξεις. Τα περιοριστικά μέτρα που υιοθέτησαν διάφορες κυβερνήσεις περιόρισαν την κινητικότητα των εργαζομένων που είναι τόσο απαραίτητη για να δουλέψει η οικονομία. Τα μέτρα σήμαιναν λιγότερους κεντροευρωπαίους εργαζόμενους στη Γερμανία, λιγότερους εργαζόμενους από τις Βαλτικές χώρες στην Σκανδιναβία και (πιθανώς) λιγότερους Αλβανούς εργαζόμενους στην Ελλάδα.
Ομως για τον οικονομολόγο Mathew Lynn το πιο επιζήμιο μέτρο για την οικονομία ήταν οι πολιτικές της «αναστολής εργασίας» με την παροχή επιδομάτων στους εργαζομένους για να μην κάνουν τίποτα. Καθε οικονομία στην εποχή μας βρίσκεται σε κατάσταση συνεχούς αλλαγής. Αλλοι κλάδοι συρρικνώνονται και άλλοι επεκτείνονται. Πληρώνοντας τους εργαζομένους για να κάθονται στο σπίτι στην ουσία τους «πάγωνε» στο χρόνο, καταδικάζοντας τους να παραμένουν σε κλάδους που πιθανώς μαράζωναν και τους εμποδίζοντας τη μετακίνηση σε αναπτυσσόμενους τομείς της οικονομίας που δεν έβρισκαν εργαζόμενους.
Φυσικά δεν υπάρχει λόγος να ανησυχούμε. Η αγορά αν αφεθεί να λειτουργήσει -και δεν πνιγεί από τους φόρους και τις ευρωρυθμίσεις- θα διορθώσει το πρόβλημα. Απλά θα αυξηθούνοι αποδοχές των εργαζομένων χαμηλής ειδίκευσης, ενώ αντιθέτως θα μειωθούν οι μισθοί των μέχρι σήμερα καλά αμειβόμενων στελεχών. Αυτό ήδη έχει αρχίσει να συμβαίνει σε διεθνές επίπεδο. Στην Αγγλία τα καφέ Costa αύξησαν τους μισθούς των εργαζομένων κατά 5%.
Η Wincanton που είναι μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες μεταφορών στον κόσμο ανακοίνωσε ότι αυξάνει τους μισθούς των οδηγών των φορτηγών κατά 30%. Η Amazon προσφέρει 1.000 λίρες σαν μπόνους σε όποιον προσφερθεί να εργασθεί στις αποθήκες της. Στη Florida τα MacDonalds προσφέρουν 50 δολάρια σε όποιον δεχθεί να παραστεί σε μια συνέντευξη για να προσληφθεί στην επιχείρηση.
Ετσι η αναδιανομή του εισοδήματος δεν απαιτεί την κρατική παρέμβαση, ούτε τον σοσιαλιστικό σχεδιασμό. Η ίδια η αγορά την εφαρμόζει καθώς θα αυξάνονται οι αμοιβές των «μη προνομιούχων» εργαζομένων και θα μειώνονται οι αμοιβές των «προνομιούχων». Είναι χαρακτηριστικό ότι το περασμένο έτος οι μέσες αποδοχές των 100 καλύτερα αμοιβομένων CEO μειώθηκαν κατά 17%.
Υπάρχει ένα ερώτημα σε όλα αυτά: Πώς εν μέσω τέτοιας μαζικής παρουσίας μεταναστών στην Ευρώπη υπάρχει έλλειψη εργαζομένων χαμηλής ειδίκευσης. Αυτό είναι τεράστιο ερώτημα, όμως, σίγουρα καταδεικνύει την αδυναμία του ευρωπαϊκού κράτους κοινωνικών παροχών να ενσωματώσει στην αγορά εργασίας το δυναμικό που αντιπροσωπεύουν οι μετανάστες.
Θα φανεί ίσως παράδοξο να αντιπαραθέτουμε στον τίτλο δυο τόσο ανόμοιες μεταξύ τους πρόσφατες ταινίες. Ωστόσο, οι συγκεκριμένες ταινίες αποτυπώνουν δυο διαμετρικά αντίθετες στάσεις ζωής –την εγκόσμια και τη μεταφυσική– υποβοηθώντας, μέσω της αντίστιξης, μια συζήτηση του περιεχομένου αυτών των στάσεων στις μέρες μας.
Αν και ένα μεταφυσικό μεσαιωνικό φιλμ φαντασίας, ο Πράσινος Ιππότης εμφορείται από μια βαθιά εγκόσμια προσέγγιση. Ο σκηνοθέτης Ντέιβιντ Λόουερι, μεταφέρει στην οθόνη ένα ποίημα του 14ου αιώνα, Ο Σερ Γκάουεν και ο Πράσινος Ιππότης, από τις πιο γνωστές αρθουριανές ιστορίες της εποχής.
Μετά από μια εισαγωγή με τον Γκάουεν και την ερωμένη του Έσελ, μια πόρνη, η δράση ξεκινά στο παλάτι του βασιλιά Αρθούρου, του οποίου ανιψιός είναι ο Γκάουεν. Στη γιορτή των Χριστουγέννων ο Αρτούρος προσκαλεί τον Γκάουεν πλάι του, την ώρα που η μάγισσα μητέρα του, που τον προορίζει για βασιλιά, με ένα μαγικό καλεί στο παλάτι τον Πράσινο Ιππότη. Ο τελευταίος υπόσχεται ότι όποιος ιππότης τον αντιμετωπίσει θα κερδίσει το πράσινο τσεκούρι του, αλλά μετά από ένα χρόνο θα πρέπει να τον επισκεφτεί στο Πράσινο Παρεκκλήσι, όπου θα λάβει το ίδιο κτύπημα σε ανταπόδοση. Ο Γκάουεν αποκεφαλίζει τον ιππότη, που αποχωρεί με το κεφάλι του ανά χείρας, υπενθυμίζοντάς του τον όρκο του.
Μετά από ένα χρόνο ασωτίας, ο Γκάουεν αναχωρεί για το Πράσινο Παρεκκλήσι, παίρνοντας μαζί το πράσινο τσεκούρι και μια πράσινη ζώνη από τη μητέρα του, προστασία από κάθε κακό. Στο δρόμο του τυχαίνουν διάφορες περιπέτειες: μια ομάδα ληστών του κλέβει το άλογο, το τσεκούρι και τη ζώνη· μια αποκεφαλισμένη χωρική σε μια καλύβα του ζητά να βάλει το κεφάλι της στη θέση του· συναντά μια αλεπού με ανθρώπινη φωνή και φιλοξενείται από έναν λόρδο, του οποίου η γυναίκα, μια σωσίας της Έσελ, τον αποπλανά.
Τελικά, ο Γκάουεν φτάνει στο Πράσινο Παρεκκλήσι, όπου ο κοιμισμένος Ιππότης ξυπνά το πρωί των Χριστουγέννων και ετοιμάζεται να τον αποκεφαλίσει. Ο Γκάουεν αντιδρά, λέει ότι δεν είναι έτοιμος, και σε ένα όραμα φαντασιώνεται πως δραπετεύει και επιστρέφει στο Κάμελοτ. Γίνεται ιππότης και βασιλιάς μετά το θάνατο του Αρθούρου. Η Έσελ τού χαρίζει έναν γιο, αλλά εκείνος την εγκαταλείπει και παντρεύεται μια ευγενή. Ο γιος του σκοτώνεται στη μάχη, το κάστρο του πολιορκείται, η οικογένειά του τον εγκαταλείπει και ο ίδιος, αφαιρώντας την πράσινη ζώνη, πέφτει τελικά αποκεφαλισμένος στο έδαφος.
Έχοντας δει τι του επιφυλάσσει το μέλλον, ο Γκάουεν αφαιρεί τη ζώνη, στρέφεται στον Πράσινο Ιππότη και του δηλώνει ότι τώρα είναι έτοιμος να δεχτεί την ποινή του. Ο τελευταίος υψώνει το τσεκούρι με τα λόγια, «Και τώρα, ας φύγει το κεφάλι σου».
Ο Πράσινος Ιππότης είναι μια έντονα αλληγορική ταινία, μια μεταφορά για την ανθρώπινη αναζήτηση, ώστε να επιδέχεται ποικίλες ερμηνείες. Ωστόσο, ένας κεντρικός πυρήνας είναι ευδιάκριτος. Σε αντίθεση με το μεσαιωνικό μύθο, που αναδεικνύει τα ιπποτικά ιδανικά, ο ήρωας του Λόουερι δεν έχει πάνω του τίποτα το ιπποτικό. Όντας ένας αντι-ιππότης, μοιάζει πολύ περισσότερο με το σύγχρονο άνθρωπο. Έχει καλά στοιχεία και διαθέσεις μέσα του, αποζητά το μεγαλείο, χωρίς όμως να έχει ένα δικό του θετικό στόχο. Η ύπαρξή του παρασύρεται και εξουσιάζεται από δυνάμεις που δεν ελέγχει και στις οποίες προσαρμόζεται παθητικά ή αντιδρά σπασμωδικά.
Αυτές οι εξωτερικές, ξένες δυνάμεις ενσαρκώνονται στο έργο από τη μητέρα του και τον κόσμο της μαγείας που αυτή θέτει σε κίνηση. Η Πράσινος Ιππότης, από την άλλη, προσωποποιεί την εμπειρία της ζωής, τη σοφία και την αυτογνωσία που κάθε άνθρωπος αποκομίζει στο ταξίδι του. Μακριά από το να είναι μια τρομερή δύναμη, στο τέλος αντιμετωπίζει τον Γκάουεν με συγκατάβαση και ανθρώπινα. Οι ληστές μπορεί να παραβληθούν με τις δυσχέρειες στο δρόμο, η αλεπού με το ζωώδες ένστικτο της αυτοσυντήρησης –προειδοποιεί τον Γκάουεν να μη συνεχίσει την πορεία του προς το παρεκκλήσι, γιατί αυτό θα είναι ο χαμός του– και ο λόρδος και η λαίδη με το ιδεώδες της ευτυχίας που θα ποθούσε ο Γκάουεν για τον εαυτό του και την Έσελ.
Αυτή η ευτυχία αποδεικνύεται ανέφικτη, γιατί λείπουν οι όροι για την εκπλήρωσή της. Οι φαύλες κοινωνικές συμβάσεις δεν επιτρέπουν σε έναν βασιλιά να πάρει γυναίκα του μια πόρνη. Έτσι, βλέποντας τι θα γινόταν αν ζούσε –ένας βασιλιάς, που το φαινομενικό μεγαλείο του θα βασιζόταν σε ένα ψέμα– λέει στον ιππότη να του πάρει τη ζωή. Σε αυτή την καθοριστική τελική σκηνή συνοψίζεται το νόημα της ταινίας: η αναγνώριση ότι ο θάνατος και η ανυπαρξία είναι καλύτερα από μια ψεύτικη, χωρίς νόημα, έστω και φανταχτερή ζωή.
Ακόμη κι αν δώσουμε μια τέτοια ερμηνεία στην ταινία, θα ρωτήσει ο αναγνώστης, τι σχέση μπορεί να έχουν όλα αυτά με τον Άνθρωπο του Θεού;
Ο Άνθρωπος του Θεού είναι μια ταινία που επίσης καταδικάζει την εξωτερική φαυλότητα και τον κομφορμισμό απέναντί της. Σε αντίθεση όμως με τον Πράσινο Ιππότη, που θέτει με ρεαλιστικούς όρους το πρόβλημα, Ο Άνθρωπος του Θεού διεκδικεί να προσφέρει μια μυστικιστική διέξοδο ανύψωσης σε μια εσωτερική γαλήνη και ανωτερότητα, η οποία αψηφά και υπερβαίνει το κακό. Και εδώ ακριβώς είναι που, με την τυπική χριστιανική λογική της μη αντίστασης στο κακό, δημιουργεί τελικά μόνο μια ψευδαίσθηση υπέρβασης, ενώ η εξωτερική φαυλότητα μένει ανέπαφη, και επί της ουσίας μας κάνει να κλείνουμε τα μάτια απέναντί της και να δηλώνουμε αδυναμία.
Σε αρκετά άρθρα στο διαδίκτυο, από έγκυρους κριτικούς, δόθηκε έμφαση στις σκηνοθετικές αδυναμίες της ταινίας, της οποίας το σενάριο και τη σκηνοθεσία υπογράφει η Γέλενα Πόποβιτς. Ενώ είναι αλήθεια ότι –σε αντίθεση με την αισθητική αρτιότητα του Πράσινου Ιππότη– παρουσιάζει εμφανείς ατέλειες, δεν θα σταθούμε σε αυτές. Πολύ περισσότερο μας ενδιαφέρει να συζητήσουμε την οπτική της και τα ζητήματα που θέτει.
Ο Άνθρωπος του Θεού αφηγείται τη ζωή του Άγιου Νεκτάριου, κατά κόσμο Αναστάσιου Κεφαλά (1846-1920), επίσκοπου και θεολόγου της ορθόδοξης εκκλησίας. Μετά από μια δύσκολη παιδική ηλικία στην Κωνσταντινούπολη και τη Χίο, ο Νεκτάριος σπούδασε θεολογία και χειροτονήθηκε επίσκοπος Πενταπόλεως. Αποπέμφθηκε από τη θέση του μετά από μια συνωμοσία των επισκόπων της Αλεξάνδρειας, που υπέβλεπαν τη δημοτικότητα και το φιλανθρωπικό έργο του, και αφού ήρθε στην Αθήνα, βρήκε μια κατώτερη θέση κήρυκα στην Χαλκίδα. Στα 1894-1908 διετέλεσε διευθυντής της Ριζαρείου Σχολής και αργότερα αποσύρθηκε σε ένα μοναστήρι στην Αίγινα, όπου έζησε ως το τέλος της ζωής του. Μετά το θάνατό του ανακηρύχτηκε άγιος από την Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία, ως υπόδειγμα φιλανθρωπίας και ταπεινότητας.
Στην ταινία παρακολουθούμε τη ζωή του Νεκτάριου, δοσμένη μέσα από μια εξιδανικευτική οπτική που επιχειρεί να ανυψώσει τις παραδοσιακές χριστιανικές αξίες, αποθεώνοντας τη θρησκευτική πίστη και παρουσιάζοντάς τη σαν το κατάλληλο φάρμακο για όλες τις ασθένειες της εποχής μας. Το γιατί πρέπει να συμβαίνει αυτό δεν επιδέχεται λογική απόδειξη ή θεμελίωση· προκύπτει ταυτολογικά από την ίδια την πίστη και επιβεβαιώνεται θαυματουργά, με τη θεία χάρη, όταν στο τέλος της ταινίας ένας παράλυτος θεραπεύεται χάρη στη δέηση του ετοιμοθάνατου Νεκτάριου.
Αυτός ο αναχρονιστικός πυρήνας της ταινίας γίνεται έκδηλος στην αντιπαράθεση ανάμεσα στον Νεκτάριο και τον Χρήστο, τον οικονομικό διευθυντή της Ριζαρείου. Ο Χρήστος είναι πρακτικός και ορθολογιστής, έναν εκπρόσωπος του παρεφθαρμένου αστικού διαφωτισμού της εποχής που προκρίνει την εγκόσμια στάση. Σε μια σημαντική σκηνή, κατά την αποχώρηση του Νεκτάριου από τη σχολή, εκφράζει την αντίρρησή του στην άποψη του Νεκτάριου: «Μακάρι να είχα πίστη και να πίστευα, αλλά δεν μπορώ να αρνηθώ τη λογική». Ο Νεκτάριος του αντιτείνει, «Πιστεύεις σε κάτι, θα βρεις το δρόμο σου».
Το νόημα της σκηνής είναι ότι η λογική και η επιστήμη έχουν μια αξία, αλλά κατώτερη· η υπέρτατη αξία είναι η θρησκευτική πίστη, οι δε άλλες πρέπει να λειτουργούν ως θεραπαινίδες της. Η ταινία μένει εδώ πιστή στο αυθεντικό πνεύμα του Νεκτάριου, ο οποίος σε συγγράμματά του αναγνώριζε μια αξία στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία, αλλά μόνο ως οχήματος για την πίστη, μιας φιλοσοφικής προπαρασκευής για το χριστιανισμό. Ότι μια τέτοια θεώρηση παραχαράσσει το πνεύμα της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας μετά βίας χρειάζεται να εξηγηθεί· ήδη οι πατέρες της εκκλησίας, όντας πολύ πιο ειλικρινείς, την απέρριπταν για τις αθεϊστικές τάσεις της, την αντίληψη της αυθυπαρξίας και του άφθαρτου της ύλης, τον ουσιαστικό εξοβελισμό του Θεού από το Σύμπαν, κ.ά.
Οι μεγάλοι φυσικοί επιστήμονες της εποχής μας, από τον Χόκινγκ και τον Φάινμαν ως τον Ντόκινς, όλοι τους μαχόμενοι αθεϊστές, προειδοποιούν ενάντια στους κινδύνους από το θρησκευτικό σκοταδισμό. Ο Στίβεν Γουάινμπεργκ, αφού χαρακτηρίζει την έννοια του Θεού «άσκοπη», εκτιμά: «Πραγματικά βλαβερή είναι η συντηρητική δογματική θρησκεία… Στην Ασία και στην Αφρική οι σκοτεινές θρησκευτικές ενθουσιαστικές δυνάμεις έχουν συγκεντρώσει αρκετή ισχύ, με αποτέλεσμα η λογική και η ανεκτικότητα να μην είναι αρκετά ασφαλείς ούτε και στα εκκοσμικευμένα κράτη της Δύσης… ίσως χρειαστεί να βασιστούμε και πάλι στην επίδραση της επιστήμης, ώστε να διατηρήσουμε τον κόσμο σώφρονα».
Αυτή είναι η άποψη των πιο φωτεινών μυαλών της ανθρωπότητας. Να όμως που στην εποχή μας, στο σωτήριο έτος 2021, κυκλοφορεί και μια ταινία που μας νουθετεί στην πίστη και την προσευχή ως πηγή κάθε σωτηρίας…
Σε ένα άλλο σημαντικό σημείο, ο Χρήστος επικρίνει τον Νεκτάριο ότι ο ασκητισμός του είναι ένα είδος εξωτερικού εντυπωσιασμού. Ο ασκητής, του απαντά ο Νεκτάριος, δεν ενδιαφέρεται για τον εξωτερικό κόσμο. «Προσπαθεί να αποκαθάρει εσωτερικά τον εαυτό του για να πλησιάσει το Θεό».
Αυτή η στροφή στην εσωτερικότητα, η πεμπτουσία της άποψης του Νεκτάριου, υποδηλώνει μια ουσιώδη φυγή από την πραγματικότητα και αδυναμία επίδρασης στον εξωτερικό κόσμο. Στον Πράσινο Ιππότη, η δυνατότητα μιας τέτοιας στάσης παρουσιάζεται αφηρημένα στην τελική σκηνή. Θα είχε υλοποιηθεί αν ο Γκάουεν, αντί να δηλώσει έτοιμος να δεχτεί το πλήγμα του ιππότη, ανακάλυπτε πως ήρθε η ώρα να αποκαθάρει εσωτερικά τον εαυτό του, αποσυρόμενος σε ένα μοναστήρι. Αλλά για κάθε εγκόσμια θεώρηση, αυτή η δυνατότητα δεν αποτελεί πραγματική επιλογή και είναι το προσόν της ταινίας του Λόουερι να την αποκλείει από τον ορίζοντά της. Μια επίδοση στην «εσωτερική αυτοκάθαρση» διαφέρει ελάχιστα από το να μην κάνει κανείς τίποτα, αφήνοντας τα πράγματα όπως είναι.
Στον 20ό αιώνα υπήρξαν μερικά εξέχοντα παραδείγματα ιερωμένων, από τον παπά Γκαπόν ως τον Καμίλο Τόρες, οι οποίοι, μακριά από το να στραφούν στην εσωτερική αυτοκάθαρση, έγιναν αγωνιστές ενάντια στην κοινωνική αδικία συμμετέχοντας στα μεγάλα επαναστατικά κινήματα του καιρού τους. Από τον Άνθρωπο του Θεού, αντίθετα, λείπει έστω μια νύξη ακόμη και για τη δυνατότητα μιας τέτοιας στάσης. Οι μόνες απόψεις που γνωρίζει και αντιπαραθέτει είναι ο στεγνός αστικός ορθολογισμός του Χρήστου και η ασκητική, εσωστρεφής ηθική του Νεκτάριου, η οποία στη σύγκριση με τις προλήψεις του κόσμου ενάντια στο μοναχισμό βγαίνει τελικά φωτισμένη και νικήτρια.
Η άρνηση του κοινωνικού ακτιβισμού για χάρη της εσωτερικής τελείωσης είναι το στοιχείο που εκτιμά στον Νεκτάριο το εκκλησιαστικό κατεστημένο και ο λόγος που στήριξε τόσο ενεργά την ταινία. Αν παρά τους κατατρεγμούς που του επιφύλασσε εν ζωή, η ορθόδοξη εκκλησία τον αγιοποίησε μετά θάνατο, είναι ακριβώς λόγω του ανώδυνου της φιλανθρωπίας του, που μη θίγοντας τα κακώς κείμενα, προσφέρεται σαν ένα φύλλο συκής για τη δική τους υπηρεσία στην εξουσία. Αν αντίθετα ο Νεκτάριος είχε στιγματίσει τους κρατούντες, το πολύ θα του αφιέρωναν σήμερα 1-2 επιτιμητικές γραμμές, ότι παρά τις άγιες προθέσεις του ξεστράτισε από το δρόμο του Θεού, όπως κάνουν με τον Καμίλο Τόρες.
Τα ελάχιστα σημεία στην ταινία που υπονοούν ένα στοιχείο αγωνιστικότητας είναι αντιφατικά και αυτοαναιρούμενα. Σε μια κουβέντα με τον Κώστα, τον πνευματικό ακόλουθό του, ο Νεκτάριος δηλώνει: «Όταν αδικούν εσένα πρέπει να στρέφεις το άλλο μάγουλο, όταν όμως αδικούν τα τέκνα σου πρέπει να αγωνιστείς».
Φαινομενικά αυτό ηχεί σαν μια έκκληση για αγωνιστική στάση, αλλά μόνο φαινομενικά. Ο καθένας θα δει ότι όταν με το ατομικό σου παράδειγμα διδάσκεις τη μη αντίσταση στο κακό, τότε ωθείς και τα «τέκνα» σου ως άτομα σε μια υποτακτική λογική. Οδηγείται κανείς έτσι αναπόφευκτα σε μια μεσσιανική θεώρηση, στην οποία ο ένας εκλεκτός αγωνίζεται για λογαριασμό όλων και θυσιάζεται για χάρη τους. Μια τέτοια λογική όμως οδηγεί μοιραία στην παθητικοποίηση της μάζας και τα υπόλοιπα τετριμμένα αποφθέγματα του Νεκτάριου, όπως ότι «η εξουσία διαφθείρει», ωθούν στην ίδια κατεύθυνση.
Κατά τον 20ό αιώνα ο φασισμός και, στο εσωτερικό του κομμουνιστικού κινήματος, ο σταλινισμός υπήρξαν δυο μεγάλα ιστορικά ρεύματα μεσσιανικού τύπου παθητικοποίησης. Στην περίπτωση του σταλινισμού είχαμε μάλιστα ατόφιο και το φαινόμενο της τυφλής πίστης και της αγιοποίησης από μια αχρεία προπαγάνδα που γινόταν πηγή τερατωδίας προφασιζόμενη απατηλά μια κομμουνιστική δέσμευση. Ενώ όμως θα ήταν άδικο να καταλογιστεί στον Νεκτάριο μια ανάλογη προσέγγιση (κεντρικό στοιχείο της οποίας είναι ένας κενόδοξος φανατισμός, τον οποίο στην ιστορία του χριστιανισμού θα βρούμε στην Ιερά Εξέταση), γεγονός παραμένει ότι η μη αντίσταση στο κακό δημιουργεί το κατάλληλο υπέδαφος γι’ αυτές τις διαστροφές.
Ασφαλώς θα ήταν λάθος να εκτιμηθεί η ηθική του Νεκτάριου ως γενικά αρνητική ή υποκριτική. Πτυχές της που παρουσιάζονται στην ταινία, όπως η επιλογή του να τιμωρήσει τον εαυτό του αντί για τους ταραξίες μαθητές ή η αρωγή του σε απλούς εργαζόμενους στη Ριζάρειο, έχουν θετική αξία. Εδώ όμως δεν πρόκειται για μια εφαρμογή του «να στρέφεις και το άλλο μάγουλο» στα κτυπήματα των ισχυρών, αλλά για μια οικειοθελή παραίτηση από την άσκηση εξουσίας, που όντας ατομικά τιμητική δεν μπορεί να βρει σε μια ταξική κοινωνία μιμητές ούτε να αλλάξει τα πράγματα. Μια τέτοια στάση μπορεί βέβαια να ωθήσει όσους δεν συναισθάνονται ακόμη την ανάγκη να έχουν ιδανικά και αξίες να κάνουν ένα βήμα εμπρός. Αλλά βοηθώντας τους να προχωρήσουν από το «άλφα» στο «βήτα», στην απόκτηση μιας υποκειμενικής ηθικής, σφάλλει κατά το ότι παριστάνει αυτό το βήμα σαν φτάσιμο στο «ωμέγα». Δυσχεραίνει έτσι το προχώρημα στο παραπέρα καίριο ερώτημα για το ποια ιδανικά μπορεί στην εποχή μας να είναι αληθινά και πρακτικά αποτελεσματικά.
Σε μια συνέντευξή του ο Χρήστος Λούλης, που υποδύεται τον ορθολογιστή Χρήστο, δήλωσε ότι «Η ταινία δεν έχει να κάνει με τη θρησκεία –είναι βέβαια ένας άγιος της ορθόδοξης ελληνικής εκκλησίας– αλλά έχει να κάνει με το πώς αυτός ο άνθρωπος μπορούσε μέσω της στάσης του να επηρεάζει τους γύρω του».
Ποια ήταν όμως αυτή η επίδραση, μετρημένη στην ιστορική κλίμακα; Ή, για το θέσουμε κάπως αλλιώς, τι θα μπορούσε να κάνει ένας νέος Άγιος Νεκτάριος στις μέρες μας; Στην καλύτερη περίπτωση όχι κάτι παραπάνω από ό,τι έκανε ο ιστορικός Άγιος Νεκτάριος πριν 100 χρόνια. Θα δημιουργούσε μια νησίδα καλού σε μια σχολή όπως η Ριζάρειος ή σε κάποιο απόμερο μοναστήρι στην Αίγινα.
Ακόμη και αν δεχτούμε ότι θα το πετύχαινε, είναι αυτό κάτι πραγματικά σημαντικό; Θα έθετε τέρμα στις κτηνωδίες των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν και των Άσαντ στη Συρία; Θα άλλαζε τίποτα στο γεγονός ότι περί τις 2000 δισεκατομμυριούχοι κατέχουν σήμερα το 50% του παγκόσμιου πλούτου; Θα έθετε τέρμα στους εμπορικούς πολέμους και τη δυνατότητα των κερδοσκόπων, σε μια κατάλληλη συγκυρία, να ανεβάζουν τις τιμές των πρώτων υλών κατά 100, 200 ή 500%; Θα έθετε τέρμα στο μιλιταρισμό που φουντώνει παγκόσμια και τους πολεμικούς κινδύνους; Θα έθετε τέρμα στην αναλγησία των αστικών κυβερνήσεων, που μεταχειρίζονται τους πρόσφυγες και τους λαούς τους σαν υποζύγια δεύτερης κατηγορίας; Θα έθετε τέρμα στην απειλή του φασισμού και του ακροδεξιού εθνικισμού; Θα έθετε τέρμα στην καταστροφή του περιβάλλοντος και τις ολέθριες απειλές της κλιματικής αλλαγής; Μπορεί κανείς να πιστεύει κάτι τέτοιο ή να ελπίζει ότι αν αντί για ένας εμφανίζονταν 10 ή 50 Νεκτάριοι θα συνέβαινε κάτι διαφορετικό;
Αρκεί να τεθούν αυτά τα ερωτήματα για να τους δοθεί μια αρνητική απάντηση. Καμιά ουσιώδης αλλαγή δεν θα προέκυπτε, όπως δεν προέκυψε και από τη δράση του Άγιου Νεκτάριου στην εποχή του· μόνο ένας αρωματισμός της φαυλότητας, που δεν είναι δυνατό να καταπολεμηθεί χωρίς να αποκοπούν με συλλογική δράση οι ρίζες της και που σαρώνει ανελέητα στο διάβα της τις χριστιανικές ή άλλες ατομικές «νησίδες».
Σε μια εποχή τεράστιων κινδύνων για την ανθρωπότητα, Ο Άνθρωπος του Θεού, συστήνοντας ως λύση την προσφυγή στην πίστη, την προσευχή και την προσδοκία ενός θαύματος, δείχνει ένα ριζικά λάθος δρόμο. Από τον Πράσινο Ιππότη μαθαίνουμε τουλάχιστον ότι πραγματική αξία μπορεί να έχουν μόνο οι εγκόσμιες στάσεις.
*Ο Χρήστος Κεφαλής είναι μέλος της ΣΕ της Μαρξιστικής Σκέψης.
Ο απομονωμένος «παραβάτης» του Διεθνούς Δικαίου και «ταραξίας» της Μεσογείου Τούρκος Πρόεδρος, ολοκλήρωσε την επίσκεψη του στην Νέα Υόρκη για την 76η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
Μπορεί ο ίδιος να μην έκανε τις σημαντικές συναντήσεις στην έδρα του ΟΗΕ, όμως άφησε γι’ άλλη μια φορά το αποτύπωμα του με τα εγκαίνια του ουρανοξύστη του
«Τουρκικού σπιτιού» απέναντι από τον ΟΗΕ, τη συμμετοχή του στο 11ο Επενδυτικό Συνέδριο Αμερικανών και Τούρκων αλλά και στην ομιλία του από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης.
Με τον γνωστό του τρόπο, επιβεβαίωσε ότι είναι αναντικατάστατο μέλος της Δύσης και της ευρωατλαντικής συμμαχίας, ότι η Τουρκία είναι περιφερειακή δύναμη με ιδιαίτερο ειδικό βάρος, ότι το προσφυγικό περνάει από τη χώρα του, ότι είναι υπέρ του διαλόγου για την επίλυση των διαφορών με την Ελλάδα και φυσικά ότι επιθυμεί μια μόνιμη και δίκαιη λύση στο Κυπριακό.
Όποιος παρακολουθεί χωρίς μυωπικά γυαλιά τον Erdogan δεν θα ένιωσε έκπληξη για όσα είπε. Ούτε για όσα έγιναν από τον εξ απορρήτων του Kalin και τον Υπουργό Εξωτερικών Cavusoglu.
Ο σύμβουλος του Προέδρου συναντήθηκε με τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας του Αμερικανού Προέδρου ενώ ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών με τον Αμερικανό ομόλογο του όπου οι αβρότητες ξεπέρασαν τα συνηθισμένα.
Μπορεί να μην συναντήθηκε με τον Αμερικανό Πρόεδρο ο Erdogan, όμως οι επαφές με την αμερικανική διοίκηση έγιναν στο ανώτερο επίπεδο, καταρρίπτοντας το αφήγημα της ελληνικής κυβέρνησης για απομόνωση της Τουρκίας.
Ο Τούρκος Πρόεδρος βέβαια δεν πήρε τη φανέλα με το Νο 9 από την FIFA με το όνομα του, όπως ο Έλληνας Πρωθυπουργός.
Εξάλλου η ελληνική πολιτική σκηνή είχε να ασχοληθεί με σοβαρότερα πράγματα, όπως τα εγχώρια μέσα ενημέρωσης αναπαρήγαγαν, τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ελπιδοφόρο και τη συμμετοχή του στα εγκαίνια του Τουρκικού Σπιτιού στη Νέα Υόρκη.
Μόνο προδότη δεν αποκάλεσαν ευθέως τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής, ο οποίος για όσους δεν γνωρίζουν είναι Τούρκος υπήκοος και προσκλήθηκε ως τέτοιος στα εγκαίνια, εκπροσωπώντας το Πατριαρχείο, έναν οργανισμό που εδρεύει στην Κωνσταντινούπολη.
Η παρουσία του Αρχιεπισκόπου Ελπιδοφόρου δίπλα στον Erdogan και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Tatar, δεν σημαίνει φυσικά ότι αναγνωρίζει την αποκαλούμενη από την Τουρκία «ΤΔΒΚ».
Θα έπρεπε να χαροποιεί τους Έλληνες η παρουσία του Αρχιεπισκόπου Αμερικής στην εκδήλωση της Τουρκικής Προεδρίας στη Νέα Υόρκη, καθώς θεωρείται ένας σεβαστός και αναγνωρίσιμος θεσμός για την Τουρκία το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Η παρουσία εκεί του Αρχιεπισκόπου Αμερικής, παρότι μπορεί να υπάρχουν δεύτερες και τρίτες σκέψεις από την τουρκική πλευρά, είναι μια αναγνώριση του Πατριαρχείου από την Τουρκία ως αναπόσπαστο κομμάτι της τουρκικής κοινωνίας.
Το να σταυρώνουμε τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής γιατί συμμετείχε, στα εγκαίνια του Σπιτιού της χώρας του, εκπροσωπώντας την Ορθοδοξία, κατά την προσωπική μου άποψη, είναι άδικο.
Δεν είναι πολιτικός οργανισμός το Οικουμενικό Πατριαρχείο για να ασκεί πολιτική ή να έχει πολιτικό αποτύπωμα. Η οικουμενικότητα του Πατριαρχείου δεν πρέπει να επηρεάζεται από εθνικισμούς και εθνοτισμούς. Η Μητέρα Εκκλησία είναι παντού για το ποίμνιο της που δεν έχει γεωγραφικά ή εθνικά χαρακτηριστικά. Ας το κατανοήσουμε κάποια στιγμή βοηθώντας το Πατριαρχείο να εκπληρώσει το ρόλο του ως πνευματικός φάρος της Ορθοδοξίας.
Στροφή 180 μοιρών από την efood που με μακροσκελή ανακοίνωση, μετά το σάλο στο διαδίκτυο και τις μαζικές κινητοποιήσεις των εργαζομένων, γνωστοποιεί ότι μεταφέρει όλες τις υπάρχουσες συμβάσεις ορισμένου χρόνου, προσλαμβάνοντας 2.016 εργαζόμενους στο efood με συμβάσεις αορίστου χρόνου, αναγνωρίζοντας παράλληλα την προϋπηρεσία τους.
Στην ανακοίνωση αναφέρει:
Συνεχίζουμε να επενδύουμε στους ανθρώπους μας
Τις τελευταίες ημέρες πολλοί μίλησαν για εμάς χωρίς να γνωρίζουν την οικογένεια του efood. Ακούσαμε όλες και όλους. Τα σωματεία εργαζομένων και τα αιτήματά τους. Το διάλογο των πολιτικών κομμάτων. Τους ανθρώπους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις επικοινωνίες τους μαζί μας. Τους δημοσιογράφους. Και κυρίως τους εργαζόμενούς μας, που γνωρίζουν τον τρόπο δουλειάς μας και την καθημερινότητά μας.
Κάναμε αυτό που έχουμε ως υποχρέωση, γιατί είμαστε μια εταιρεία ανθρωποκεντρική.
Πολλές από τις κριτικές που ακούσαμε μας βοήθησαν στη λήψη των αποφάσεων που θα ανοίξουν το δρόμο για την περαιτέρω βελτίωση των υπηρεσιών μας με μεγαλύτερη επένδυση στους ανθρώπους μας. Ακόμα και στις πιο ακραίες φωνές επιχειρήσαμε να βρούμε τα σημεία που θα μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε.
Και τώρα ήρθε η ώρα των αποφάσεων και των πράξεων για εμάς. Με βασικό γνώμονα τους ανθρώπους μας, την ποιότητα υπηρεσιών προς τους πελάτες μας (καταναλωτές και επιχειρήσεις), και την εξέλιξη μας, λάβαμε τις εξής αποφάσεις:
Μεταφέρουμε όλες τις υπάρχουσες συμβάσεις ορισμένου χρόνου, προσλαμβάνοντας 2.016 εργαζόμενους στο efood με συμβάσεις αορίστου χρόνου, αναγνωρίζοντας παράλληλα την προϋπηρεσία τους
Διατηρούμε τα διευρυμένα δικαιώματα και τις πρόσθετες παροχές που απολάμβαναν, όπως για παράδειγμα την ιδιωτική ασφάλιση
Αναδιαμορφώνουμε τα κριτήρια αξιολόγησης τα οποία θα καθοριστούν και σε συνεργασία με τους διανομείς μας
Από την πρώτη ημέρα λειτουργίας μας πιστεύαμε ότι ο δρόμος της ανάπτυξης που έχουμε επιλέξει μπορεί να επιτευχθεί μέσα από την ομάδα μας. Είναι ο δρόμος που μας επέτρεψε να δημιουργήσουμε τη σημερινή αγορά και να παραμένουμε η μεγαλύτερη και πρωτοπόρος εταιρεία σε αυτήν. Και αυτό το καταφέραμε επενδύοντας στους ανθρώπους μας. Παρέχοντας μια σειρά από ανταγωνιστικά κίνητρα, ξεπερνώντας κατά πολύ τις απαιτήσεις της εργατικής νομοθεσίας και την πρακτική ομοειδών εταιρειών: καλύτερες αποδοχές, πλήρη ασφαλιστική κάλυψη, μηνιαίο bonus απόδοσης, μηνιαία παροχή σε κάρτα καυσίμων, πρόσθετη ιδιωτική ασφάλεια, αποζημίωση δικύκλου, πλήρη επαγγελματικό εξοπλισμό (κράνος, μπουφάν, κουτί, κτλ), ακόμη και προστασία στις δύσκολες καιρικές συνθήκες με κατάργηση βάρδιας, συνεχή εκπαίδευση και ευκαιρίες εξέλιξης. Προσφέρουμε παροχές, που δημιούργησαν τη βάση και για τις υπόλοιπες εταιρείες που δραστηριοποιούνται και εισέρχονται στην ελληνική αγορά.
Μένουμε σταθεροί σε αυτές τις επιλογές και ανταποκρινόμαστε στις ανάγκες της εποχής με όσες αλλαγές θεωρούμε απαραίτητες προκειμένου να συνεχίσουμε να πρωτοπορούμε.
Η τεχνολογία είναι το εργαλείο μας. Οι άνθρωποί μας, η κινητήριος δύναμή μας. Αυτά έχουν επιτρέψει στην οικογένεια του efood να βρίσκεται καθημερινά, στα σπίτια όλων μας.
Αναμφίβολα το The Queen’s Gambit ήταν μια από τις μεγάλες επιτυχίες του Netflix στην ιστορία της streaming πλατφόρμας του και μια από τις σειρές που λατρεύτηκε την περίοδο των lockdown λόγω της πανδημίας.
Στα βραβεία Emmy 2021 η σειρά που έλαμψε το άστρο της Anya Taylor-Joy κατάφερε να αποσπάσει 11 βραβεία από τις 18 συνολικά υποψηφιότητες, σαρώνοντας στη μεγάλη βραδιά της Τηλεοπτικής Ακαδημίας.
Σε περίπτωση που δεν γνωρίζατε η σειρά βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του 1981, που ακολουθεί την πορεία της Beth Harmon στον σκακιστικό κόσμο και πως αντιμετώπισε τους καλύτερους του αθλήματος στη Σοβιετική Ένωση. Ωστόσο στο πλαίσιο του να αποδώσει με “πιστότητα” τη σκακιστική σκηνή των ’60s, υπέπεσε σε ένα παράπτωμα που απαξιώνει την πραγματική “βασίλισσα του σκακιού” ονόματι Nona Gaprindashvili.
Η Γεωργιανής καταγωγής σκακίστρια που μεσουράνησε στον σκακιστικό κόσμο εκείνη την περίοδο μηνύει το Netflix για συκοφαντική δυσφήμισηζητώντας μάλιστα αποζημίωση 5 εκατομμυρίων.
Γιατί όμως;
Στην αγωγή που κατέθεσε η Nona αναφέρεται ένα στιγμιότυπο από το φινάλε του “Γκαμπί της Βασίλισσας” όπου ο σχολιαστής στην περιγραφή του λέει:
«…Το μόνο πραγματικά ασυνήθιστο με την Beth Harmon είναι το φύλο της και ακόμη κι αυτό δεν είναι μοναδικό στη Ρωσία. Υπάρχει η Νόνα Γκαπριντασβίλι, αλλά αυτή είναι η παγκόσμια πρωταθλήτρια γυναικών και δεν έχει αντιμετωπίσει ποτέ άντρες».
Στο ρεπορτάζ του Deadline γίνεται λόγος πως ο ισχυρισμός ότι η Gaprindashvili “δεν αντιμετώπισε ποτέ άντρες είναι προφανώς ψευδής, καθώς επίσης σεξιστικός και απαξιωτικός“. Η αγωγή της κάνει λόγο πως μέχρι το 1968, χρονιά όπου διαδραματίζεται το τελευταίο επεισόδιο, είχε αγωνιστεί με τουλάχιστον 59 άντρες σκακιστές, 28 εκ των οποίων ταυτόχρονα σε ένα παιχνίδι, που περιλάμβανε 10 grandmasters και τρεις παγκόσμιους πρωταθλητές.
Tί απαντά το Netflix;
Το Netflix σε ανακοίνωσή του υπερασπίζεται τη θέση του και αναφέρει:
“Τρέφουμε απέραντο σεβασμό για την κυρία Γκαπριντασβίλι και τη λαμπρή καριέρα της, αλλά πιστεύουμε ότι ο ισχυρισμός δεν ευσταθεί και θα υπερασπιστούμε σθεναρά την υπόθεση”.
Η Gaprindashvili που πλέον είναι 80 χρονών και ακόμα παίζει σε τουρνουά ηλικιωμένων ήταν η πρώτη γυναίκα παίκτρια που απέσπασε τον τίτλο του “General” grandmaster το 1978. Για 16 χρόνια, από το 1962 μέχρι το 1978 η Γεωργιανή σκακίστρια ήταν επίσης η παγκόσμια πρωταθλήτρια γυναικών.
