«Τα δύσκολα είναι μπροστά μας. Θα πρέπει να αγωνιστούμε για να υπάρξουμε σε αυτόν τον πλανήτη, αλλιώς θα οδηγηθούμε σε χαοτικές συμπεριφορές, αγωνία και θλίψη από τον τεράστιο αριθμό των θυμάτων εξαιτίας των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, εάν δεν πάρουμε μέτρα μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες». Αυτό δήλωσε σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γενικός Γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών και Εκπρόσωπος της Ελλάδας για την Κλιματική Αλλαγή, Χρήστος Ζερεφός, με αφορμή τους καύσωνες και τις δασικές πυρκαγιές, σε Ελλάδα, Σιβηρία, Βόρεια Ευρώπη, Καναδά, ΗΠΑ κα, αλλά και τις καταστροφικές πλημμύρες σε Γερμανία, Κίνα και Ινδία.
Μάλιστα, σε οικονομικό επίπεδο, όπως τονίζει ο κ. Ζερεφός «στη χώρα μας, το κόστος των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής σε περίπτωση μη προσαρμογής αναμένεται να φθάσει τα 700 δισεκατομμύρια μέχρι το τέλος του αιώνα, ποσό διπλάσιο από το εθνικό μας χρέος».
«Η ζημιά σε περίπτωση που προσαρμοστούμε θα μειωθεί στο μισό. Είναι ακριβό πράγμα η κλιματική αλλαγή. Όλοι το ξέρουν αυτό», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον διεθνούς φήμης Έλληνα Ακαδημαϊκό: «Τα τελευταία 30 χρόνια έχουμε δει καύσωνες και δασικές πυρκαγιές στη Σιβηρία. Καύσωνες στην Αλάσκα, τον Βόρειο Καναδά, σε μεγάλα γεωγραφικά πλάτη, στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη και μάλιστα ανάλογους με αυτούς που παρατηρούμε στη Μεσόγειο. Καύσωνες που συνέβαιναν μία φορά στα 20 χρόνια, τώρα συμβαίνουν μία φορά στα δέκα ίσως και πιο σύντομα».
Ειδικότερα, όσον αφορά τη χώρα μας ο έγκριτος καθηγητής τονίζει: «Η Ελλάδα επλήγη τέσσερις φορές από καύσωνα στον προηγούμενο αιώνα. Η τελευταία φορά ήταν το 1987 που είχαμε σχεδόν 3.000 θύματα από θερμοπληξία. Στα 20 πρώτα χρόνια του αιώνα που διανύουμε, είχαμε καύσωνα το 2007 με τις φοβερές πυρκαγιές και τον φοβερό άνεμο. Συνολικά, ήρθαμε αντιμέτωποι με τρεις καύσωνες μέχρι τώρα, ενώ αυτός που αντιμετωπίζουμε αυτή την περίοδο είναι ο τέταρτος. Για να το πούμε απλά: Συνολικά αντιμετωπίζουμε έναν καύσωνα κάθε πέντε χρόνια», εξηγεί.
Και συνεχίζει λέγοντας: «Αν συγκρίνουμε τις συνέπειες των καυσώνων σε σχέση με τις απώλειες σε ανθρώπινες ζωές, θα διαπιστώσει ότι το 1987 και χωρίς βασικό εξοπλισμό στα νοσοκομεία, χωρίς επαρκή συστήματα θέρμανσης και ψύξης, είχαμε πάνω από δύο χιλιάδες θανάτους από θερμοπληξία. Στους καύσωνες του 2007 και του 2009 ωστόσο, δεν είχαμε αυξημένους θανάτους. Ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι όταν χτύπησε ο καύσωνας την κεντρική και δυτική Ευρώπη τον Αύγουστο του 2003, είχαμε 70.000 θύματα από θερμοπληξία. Το πάθημα φαίνεται ότι έγινε μάθημα, με αποτέλεσμα στον καύσωνα του 2010 και ιδιαιτέρως τον καύσωνα του 2017 στο Παρίσι, να μην έχουμε και εκεί κανένα θύμα από θερμοπληξία».
«Αυτό σημαίνει» αναφέρει ο κ. Ζερεφός, ότι «ο κόσμος άρχισε να προσαρμόζεται, να προσέχει και να μην εκτίθεται. Ειδικά εάν ανήκει σε ευάλωτες ομάδες ή είναι κάποιας ηλικίας, οφείλει να προσέχει να μην εκτίθεται σε υψηλές θερμοκρασίες, να μην αφυδατώνεται, να παραμένει σπίτι του, να αναβάλει τις δουλειές του για την επόμενη εβδομάδα εάν το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες».
«Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τα αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής και να μην προσπαθούμε να ανταγωνιστούμε τη φύση. Είναι ουσιωδέστατο αυτό έτσι ώστε και να μην έχουμε θύματα», δηλώνει ο εκπρόσωπος της χώρας μας για την Κλιματική Αλλαγή.
Κρούει δε, τον κώδωνα του κινδύνου επισημαίνοντας: «Ναι μεν τα θύματα μειώνονται σε αριθμό, όμως η ραγδαιότητα των φαινομένων αυξάνει, με αποτέλεσμα να εκτίθενται περισσότεροι άνθρωποι σε κινδύνους, όπως συνέβη πρόσφατα στη Γερμανία, μία χώρα με ένα εξαιρετικό σύστημα πολιτικής προστασίας. Παρόλα αυτά είχαμε εκατοντάδες θύματα, που πνίγηκαν, εξαιτίας των εξαιρετικής σφοδρότητας βροχοπτώσεων που έπνιξαν τη χώρα, αλλά και το Βέλγιο, την Ολλανδία, την Αγγλία και πολλές άλλες χώρες. Ενώ τα ίδια φαινόμενα βλέπουμε στην Κίνα και την Ινδία».
Και συμπληρώνει αναλύοντας τις αιτίες των καταστροφών που προκαλούνται από τις πλημμύρες και τις πυρκαγιές: «Αν και το νερό είναι κυρίαρχο στον πλανήτη μας και δεν μπορεί να αλλάξει το συνολικό ποσό του ύδατος που υπάρχει στη γη, με την αποσταθεροποίηση του κλίματος ανακατανέμεται σε διάφορες περιοχές. Αλλού αυξάνεται και αλλού μειώνεται. Σε περιοχές που πάσχουν από ξηρασία δυστυχώς μειώνεται και σε περιοχές που πάσχουν από πλημμύρες αυξάνεται. Αυτές οι μεταβολές είναι θεαματικές και στις δύο περιπτώσεις που μπορεί να τις καταλάβει ο καθένας», αναφέρει χαρακτηριστικά.
«Να σεβαστούμε τους φυσικούς πόρους του πλανήτη»
«Η υπερθέρμανση του πλανήτη, που είναι αποτέλεσμα ανθρώπινης παρέμβασης, έχει ως αιτία τον τρόπο με τον οποίο κινούμαστε, ζεσταινόμαστε, ψυχόμαστε, παράγουμε προϊόντα. Ο τρόπος αυτός στηρίχθηκε στον άνθρακα. Δηλαδή, σε φυσικούς πόρους που όταν καίγονται εκλύουν σημαντικές ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα και πολλά άλλα παράγωγα, που ονομάζονται αέρια του θερμοκηπίου. Αυτά τα αέρια δημιουργούν μία αόρατη κουβέρτα που περιβάλλει όλο τον πλανήτη, καθώς αυτά τα αέρια δεν έχουν χρώμα, με αποτέλεσμα να μην τον αφήνουν να ψυχθεί προς το διάστημα με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η θερμική του ισορροπία. Μαζί με τη διαταραχή αυτή ακολουθεί η αποσταθεροποίηση του κλίματος», εξηγεί ο κ. Ζερεφός.
«Αυτή τη στιγμή υπάρχει η βούληση να απαλλαγούμε από τα ορυκτά καύσιμα και να μεταβούμε σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Υπάρχει επιτακτική ανάγκη να μπορέσουμε να σταθεροποιήσουμε την ύπαρξή μας εξοικονομώντας φυσικούς πόρους», αναφέρει.
Τί μπορεί να κάνει ο κάθε ένας από εμάς; «Θα πρέπει ο καθένας να σέβεται τους φυσικούς πόρους, να μην σπαταλάει το νερό, να παράγει λιγότερα σκουπίδια, και ο ίδιος να συμπεριφέρεται όσο το δυνατόν πιο φιλικά προς το περιβάλλον. Και όχι μόνο ως προς τα οικοσυστήματα. Γενικότερα, στο σπίτι μας, να φροντίσουμε για ενεργειακή εξοικονόμηση και αποδοτικότητα, να μάθουμε να αντιδρούμε σε περίπτωση πυρκαγιάς», τονίζει ο Γενικός Γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών.
«Στην Ελλάδα γίνεται σοβαρή δουλειά»
Όπως αναφέρει ο κ. Ζερεφός: «Στην Ελλάδα γίνεται πολύ σοβαρή δουλειά. Με την αιγίδα του ΥΠΕΝ προχωράμε στην ολοκλήρωση των σχεδίων για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και για τις 13 Περιφέρειες της χώρας. Ενώ, το Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα είναι απότοκο της νομοθεσίας που δημιουργούμε για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή».
Μάλιστα, ο κ. Ζερεφός εξέφρασε την ικανοποίησή του για την πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση στον Ποινικό Κώδικα, με την οποία αυστηροποιήθηκαν οι ποινές για εξ΄αμελείας πρόκληση πυρκαγιάς, θέμα για το οποίο έχει αρθρογραφήσει επί σειρά ετών.
«Μόνο με δρακόντεια μέτρα θα αποτραπεί η αφέλεια ή η δήθεν αφέλεια αυτών των αδιάφορων ανθρώπων οι οποίοι ανάβουν σπινθήρες, γνωρίζοντας την καταστροφή που δημιουργούν με απώλεια ανθρώπινων ζωών», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Τέλος, ο Γενικός Γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών επισημαίνει δύο ακόμα κινδύνους για τη χώρα μας εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, που πρέπει να αντιμετωπιστούν: «Στα ακραία φαινόμενα είναι και η αύξηση της μέσης στάθμης της θάλασσας καθώς και του ρυθμού ερημοποίησης, που συμβαίνει στη νοτιοανατολική Ελλάδα. Και τα δύο φαινόμενα εξελίσσονται μονότονα και αδυσώπητα. Είναι εξαιρετικά επικίνδυνα ζητήματα. Πρέπει να προστατευθούν τα 15.147 χλμ ακτογραμμής που κινδυνεύουν, όσο και να αποφευχθεί και η υφαλμύρωση των παρακτίων εδαφών», τονίζει ο κ. Ζερεφός.
