Τι κι αν είναι 91 ετών, ο θρυλικός Clint Eastwood συνεχίζει ακμαιότατος και σφυροκοπάει τη μια ταινία μετά την άλλη. Στη νέα του δημιουργία με τίτλο “Cry Macho” όχι μόνο τη σκηνοθετεί αλλά πρωταγωνιστεί κιόλας, όπως έκανε στο “The Mule” (Το Βαποράκι) του 2018 και τώρα η Warner Bros. έδωσε στη κυκλοφορία το πρώτο της trailer.
Η νέα του ταινία βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του N. Richard Nash του 1975 και από τότε έχουν γίνει δεκάδες προσπάθειες να μεταφερθεί στη μεγάλη οθόνη. Μεγάλα ονόματα του Χόλιγουντ, όπως οι Arnold Schwarzenegger, Pierce Brosnan και Burt Lancaster είχαν προταθεί για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, ενώ ο ίδιος ο Eastwood βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις για να παίξει στην μεταφορά πίσω στο 1988. Εν τέλει πάνω από 30 χρόνια μετά κατάφερε να το διασκευάσει.
Πρωταγωνιστεί επίσης ο Eduardo Minett, στο υποκριτικό του ντεμπούτο, μαζί με τους Natalia Traven, Dwight Yoakam, Fernanda Urrejola (“Blue Miracle,” Netflix’s “Narcos: Mexico”), Horacio Garcia-Rojas (“Netflix’s “Narcos: Mexico,” TV’s “La querida del Centauro”). Στη διεύθυνση φωτογραφίας συναντάμε τον βραβευμένο με BAFTA, BenDavis, γνωστός από τη δουλειά του στο οσκαρικό “Three Billboards Outside Ebbing Missouri” και το “Captain Marvel”. Στο σχεδιασμό παραγωγής βρίσκεται ο Ron Reiss (Richard Jewell, The Mule) και ο βραβευμένος με Όσκαρ μοντέρ, Joel Cox (Unforgiven) που αποτελεί συχνός συνεργάτης του Eastwood.
Το Cry Macho θα κάνει πρεμιέρα στις 17 Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ και στο HBO Max, ενώ σύντομα αναμένεται και στους ελληνικούς κινηματογράφους.
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Τόκιο ολοκληρώθηκαν την Κυριακή (8/8), μέσα από μία διαδρομή 16 ημερών υψηλής έντασης εντός και εκτός αγωνιστικών χώρων.
Οι κυριότεροι αριθμοί που σημάδεψαν την κορυφαία αθλητική διοργάνωση στον κόσμο:
17 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΡΕΚΟΡ
Η καθυστέρηση ενός έτους που προκάλεσε η πανδημία Covid-19, δεν μείωσε την ένταση του ανταγωνισμού, αφού σημειώθηκαν 17 παγκόσμια ρεκόρ. Τρία παγκόσμια ρεκόρ έγιναν στον στίβο με τον Νορβηγό Κάρστεν Γουόρχολμ στα 400μ με εμπόδια ανδρών, την Αμερικανίδα Σίντνεϊ ΜακΛάφλιν στο ίδιο αγώνισμα στις γυναίκες και την Γιούλιμαρ Ρόχας από τη Βενεζουέλα στο τριπλούν γυναικών.
Τρία ακόμη, έγιναν στην ποδηλασία, ενώ έξι ρεκόρ ήλθαν από την πισίνα. Σκοποβολή και αναρρίχηση, που έκανε το Ολυμπιακό της ντεμπούτο, βρίσκονται επίσης στην σχετική λίστα.
Ο Γεωργιανός αθλητής της άρσης βαρών Λάσα Ταλακάντζε έκανε τρία παγκόσμια ρεκόρ σε ένα αγώνισμα, στα 109 κιλά, σε αρασέ, ζετέ και σύνολο.
Στην κωπηλασία καταγράφηκαν πέντε νέες κορυφαίες επιδόσεις, οι οποίες δεν καταγράφονται ως παγκόσμια ρεκόρ, λόγω διαφοράς στις συνθήκες (άνεμος, θερμοκρασίες).
ΧΩΡΙΣ ΘΕΑΤΕΣ
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες διεξήχθησαν χωρίς την παρουσία θεατών, προκειμένου να υπάρξει προστασία από την μόλυνση της Covid-19, με προπονητές, μέλη της ομάδας και αξιωματούχους να επευφημούν τους αθλητές σε σχεδόν άδειους χώρους.
Αυτό ήταν ένα μεγάλο οικονομικό πλήγμα για την πόλη υποδοχής, η οποία ήθελε να ανακτήσει μέρος του κόστους διεξαγωγής των αγώνων από τις πωλήσεις εισιτηρίων.
Οι διοργανωτές ήλπιζαν να καλύψουν το 50% των θέσεων με έως και 10.000… εγχώριους θεατές σε κάθε χώρο, αλλά τελικά αποφάσισαν την πλήρη απαγόρευση, αφού το Τόκιο κήρυξε τέταρτη κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω των αυξανόμενων αριθμών κρουσμάτων.
Κάτι που έβλαψε επίσης ξενοδοχεία και εστιατόρια της πόλης και θα μπορούσε να οδηγήσει σε οικονομικό πλήγμα έως και 151 δισεκατομμυρίων γιεν (1,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων), σύμφωνα με το Nomura Research Institute.
11.000 ΑΘΛΗΤΕΣ
Περίπου 11.000 αθλητές αγωνίστηκαν στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο σε 42 χώρους στην Ιαπωνία, συμπεριλαμβανομένου του νησιού Χοκάιντο, στα βόρεια της χώρας, το οποίο επιλέχθηκε να φιλοξενήσει το τελευταίο αθλητικό γεγονός, τον Μαραθώνιο, λόγω των πιο ήπιων θερμοκρασιών του καλοκαιριού.
Οι αθλητές συμμετείχαν σε 339 αγώνες μεταλλίων, εκπροσωπώντας 205 εθνικές Ολυμπιακές επιτροπές, ενώ μία ομάδα αποτελείτο από πρόσφυγες.
Σύμφωνα με τη ΔΟΕ, οι Αγώνες ήταν οι πιο ίσοι μεταξύ των δύο φύλων, με ελαφρώς λιγότερο από τους μισούς αθλητές, να είναι γυναίκες.
ΣΕ ΕΞΙ ΜΗΝΕΣ ΞΑΝΆ ΑΓΩΝΕΣ
Μετά το Τόκιο 2020, οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του 2022 θα γίνουν στο Πεκίνο από 4-20 Φεβρουαρίου, καθιστώντας, την πρωτεύουσα της Κίνας, την πρώτη πόλη που φιλοξενεί τόσο τους Χειμερινούς όσο και τους Θερινούς Αγώνες.
Το Παρίσι θα φιλοξενήσει τους επόμενους Θερινούς Αγώνες σε τρία χρόνια, από τις 27 Ιουλίου 2024, με δέσμευση για πλήρη ευθυγράμμιση με τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, χρησιμοποιώντας μόνο ανανεώσιμες πηγές ενέργεια και με πολιτική μηδενικών αποβλήτων.
Οι διαφημίσεις είναι αναπόσπαστο κομμάτι της οικονομίας μας, υπάρχουν παντού, στο internet, στην τηλεόραση, στις εφημερίδες ακόμα και στο δρόμο. Τώρα φαίνεται πως ούτε καν το κενό του διαστήματος δε θα γλιτώσει από αυτές. Η SpaceX σύναψε μία συνεργασία με την καναδική Geometric Energy Corporation (GEC), με σκοπό την εκτόξευση διαφημιστικών ψηφιακών πινακίδων στο διάστημα.
Προς το παρόν δεν είναι ξεκάθαρο πόσοι θα μπορέσουν να δουν μία διαφημιστική πινακίδα από τόσο μακριά, ακόμα όμως και η δημοσιότητα που θα επέλθει από το εγχείρημα είναι διαφήμιση. Η διαδικασία του να αγοράσεις μία τέτοια διαφήμιση σίγουρα δεν είναι απλή. Ξεκινάει με τις τιμές προσφοράς από τις οποίες θα επιλεγεί φυσικά η υψηλότερη. Έπειτα, οι διαφημιζόμενοι αγοράζουν “tokens”, τα οποία ορίζουν το πόσο φωτεινή θα είναι, το χρώμα της, τις συντεταγμένες της και το χρόνο που θα παραμείνει στον ουρανό. Τέλος, τα tokens αυτά θα αγοράζονται αποκλειστικά με κρυπτονομίσματα, καθώς όπως δήλωσε ο CEO της GEC, Samuel Reid, είναι το σχέδιο για την υποστήριξη του Dogecoin ως μορφή πληρωμής.
«’Η τους σταματάμε ή σταματάνε αυτοί κάθε προοπτική αειφόρου ανάπτυξης της περιοχής ,για εμάς και τα παιδιά μας»: Μια απόφαση ή καλύτερα μια κραυγή ,που βγήκε ομόφωνα από το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Λίμνης -Μαντουδίου -Αγίας Αννας ,στις 22 Ιουλίου-σχεδόν δύο εβδομάδες πριν να ξεσπάσουν οι εφιαλτικές πυρκαγιές ,που κατέκαψαν τη βόρεια Εύβοια και την περιοχή του Δήμου Λίμνης.
Η κραυγή απόγνωσης ήταν η απάντηση του Δημοτικού Συμβουλίου στην απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) , να δώσει αρχές άδεια εγκατάστασης 65 ανεμογεννητριών σε «αιολικά πάρκα», στη βόρεια και κεντρική Εύβοια. Μια κραυγή αγωνίας ,που για πολλούς Λιμνιώτες ,αλλά και κατοίκους των γύρω χωριών ,φαίνεται πως «δικαιώθηκε» με τις πυρκαγιές που μαίνονται ανεξέλεγκτα για έβδομη ημέρα στη βόρεια Εύβοια, έχοντας μετατρέψει σε στάχτη και μπούρμπουλη περίπου 400.000 στρέμματα δάσους, πάνω από 500 κατοικίες και ανυπολόγιστες απώλειες σε υποδομές και σε περιουσίες.
Μα,συνδέονται οι πυρκαγιές με τις ανεμογεννήτριες; Ουδείς μπορεί με βεβαιότητα να δώσει κατηγορηματική απάντηση και μακριά από εμάς η συνομωσιολογία. Οι κάτοικοι όμως είναι πεπεισμένοι: «Μας άφησαν να καούμε για να βάλουν στα βουνά μας ανεμογεννήτριες» λέει στη «Δημοκρατία», η επιχειρηματίας Αγλαία Κισκούκη ,από τις Ροβιές, που είδε το χωριό της να τυλίγεται στις φλόγες και με το δίκιο της είναι εξαγριωμένη. «Πάνω από τα πτώματά μας ,θα περάσουν για να εγκαταστήσουν ανεμογεννήτριες», λέει , με την οργή της να ξεχειλίζει. Την άποψή της μοιράζονται πολλοί κάτοικοι της περιοχής. Δίκαια ή άδικα.
Κάποιοι είπαν το ίδιο και στα κανάλια ,που ρωτήθηκαν για τις πυρκαγιές. Ωστόσο υπάρχουν πολλές «συμπτώσεις» που πρέπει να αναφερθούν : Συγκεκριμένα η απόφαση της ΡΑΕ στις 24 Ιούνη (αναρτήθηκε στη «Διαύγεια» στις 6 Ιούλη), χορηγεί άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικούς σταθμούς σε δύο δήμους : Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Αννας στη βόρεια Εύβοια και Διρφύων – Μεσσαπίων, στην κεντρική.
– Η πρώτη άδεια αφορά έναν αιολικό σταθμό ισχύος 48 MW στη θέση «Πυξαριά Πριόνας» των δημοτικών ενοτήτων Κηρέως, Μεσσαπίων, των δήμων Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Αννας και Διρφύων – Μεσσαπίων.
– Η δεύτερη άδεια αφορά έναν αιολικό σταθμό ισχύος 48 MW στη θέση «Γερακοβούνι Βασκαντήρα» των δημοτικών ενοτήτων Κηρέως, Μεσσαπίων, των δήμων Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Αννας και Διρφύων – Μεσσαπίων.
– Η τρίτη άδεια αφορά έναν αιολικό σταθμό ισχύος 34 MW με 17 ανεμογεννήτριες στη θέση «Μπαρδάκος Σουληνό» της δημοτικής ενότητας Κηρέως, του δήμου Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Αννας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρώτη αίτηση για αυτό το αιολικό πάρκο είχε υποβληθεί από το 2005 ,αλλά ξαφνικά, «αδειοδοτήθηκε» μόλις τώρα! Επί 16 ολόκληρα χρόνια έμενε στα χαρτιά γιατί αντιδρούσαν οι κάτοικοι και οι τοπικές αρχές.
Τα μεγάλα συμφέροντα
«Φαίνεται ότι δεν αρκούν για τα συμφέροντα στο χώρο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ( ΑΠΕ) οι υπάρχουσες 350 ανεμογεννήτριες σε 34 γιγαντιαία πάρκα στη νότια Εύβοια, ούτε οι εκδοθείσες πρόσφατα από τη Διϋπουργική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων άδειες παραγωγού για μία νέα επένδυση 8 αιολικών πάρκων συνολικής ισχύος 470 MW στη Βόρειο–Κεντρική και 4 στη Νότια Εύβοια», τονίζει στη «δημοκρατία» , ο Βαγγέλης Βαγγέλη Αποστόλου, βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ στην Εύβοια και πρώην Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης , με αφορμή τις αποφάσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας για την εγκατάσταση νέων ανεμογεννητριών στην Βόρεια Εύβοια.
Η απόφαση αυτή της ΡΑΕ προκάλεσε κύμα αγανάκτησης στη βόρεια Εύβοια. Θυμάμαι σαν τώρα , τον αγωνιστή δήμαρχο Μαντουδίου-Λίμνης-Αγίας Αννας Γιώργο Τσαπουρνιώτη να μου λέει τότε: «Οι περιοχές στο δήμο μας που πρόκειται να εγκατασταθούν οι ανεμογεννήτριες είναι δασικές, κάποιες είναι και περιοχές NATURA! Θα δεις που θα καταστραφούν». Με πρωτοβουλία του Τσαπουρνιώτη συνεδρίασε εκτάκτως με τηλεδιάσκεψη το Δημοτικό Συμβούλιο και είχα την ευκαιρία να την παρακολουθήσω καθώς η συνεδρίαση αναμεταδόθηκε live από το σάιτ Palmosev.gr της Ιστιαίας, που «τρέχει» η εξαιρετική συνάδελφο Πάρη Ντελκή. Ακούστηκαν πολύ ενδιαφέροντα και αποκαλυπτικά πράγματα από όλους τους δημοτικούς συμβούλους ,αλλά και τους ειδικούς επιστήμονες που μετείχαν στη συζήτηση:
– Οι ιδιοκτησίες στις οποίες η ΡΑΕ έδωσε άδειες για τις ανεμογεννήτριες στη Βόρεια Εύβοια ανήκουν σε δασικούς συνεταιρισμούς, στην Εκκλησία. Και βρίσκονται και σε περιοχές NATURA!
– Η ΡΑΕ στο παρελθόν έχει πει ότι στην περιοχή της Βόρειας Εύβοιας χρειάζεται να γίνει αναθεώρηση του υπάρχοντος χωροταξικού σχεδίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας!
– Οι εκτάσεις για τις οποίες η ΡΑΕ εξέδωσε άδειες στη Βόρεια Εύβοια (εκεί ακριβώς που εδώ και μέρες καίγονται) είναι πυκνές δασικές εκτάσεις!
– Η περιοχή που προβλέπεται να γίνουν αιολικά πάρκα στη Βόρεια Εύβοια έχει μεγάλη δασοκάλυψη και ταυτόχρονα θα πρέπει να διανοιχθούν πολυάριθμοι δρόμοι μεγάλου πλάτους στο δάσος και τεράστιες πλατείες για την τοποθέτηση των ανεμογεννητριών ενώ θα πέσουν περίπου 500 κυβικά μέτρα μπετόν σε κάθε βάση. -Υπάρχει τεράστιος κίνδυνος πυρκαγιών και κατά την μεταφορά και εγκατάσταση των ανεμογεννητριών.
Ο δημοτικός σύμβουλος Στάθης Λιαγκάκης είχε εκφράσει την καχυποψία του: “Θα μας κάψουν” είπε επί της ουσίας.
Και η απόφαση βγήκε ομόφωνα: `Η τους σταματάμε ή μας τελειώνουν αυτοί κάθε προοπτική αειφόρου ανάπτυξης της περιοχής για εμάς και τα παιδιά μας.
«Σε αντίθετη περίπτωση , το όραμα για ισόρροπη ανάπτυξη του πρωτογενούς -δευτερογενούς και τουριστικού τομέα στην περιοχή μας θα μείνει όνειρο απατηλό», είπε ορθά κοφτά ο δήμαρχος Τσαπουρνιώτης. «Το μέγεθος της αντίδρασής πρέπει να είναι ανάλογο της επιχειρούμενης βάρβαρης επιβολής σχεδίων μεγαλοεργολάβων και αρπαχτικών που βρήκαν την ευκαιρία να περάσουν σχέδια εν κρυπτώ σε μια περίοδο που η κοινωνία μας είναι πεσμένη στα γόνατα από την οικονομική κρίση και την πανδημία. Η υπόθεση αφορά ένα μεγάλο πολιτικό και οικονομικό σκάνδαλο. Είναι χρέος μας να αντισταθούμε», τόνισε τότε στη «Δημοκρατία» ο δήμαρχος Τσαπουρνιώτης.
Ομόφωνη η καταδίκη
Και εισακούστηκε ο δήμαρχος: «Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Μαντουδίου Λίμνης-Αγ.Αννας με ψήφισμα εξέφρασε ομόφωνα την αντίθεσή του, στην απόφαση της ΡΑΕ για εγκατάσταση ανεμογεννητριών», αναφέρεται στην ανακοίνωση . Συγκροτήθηκε μάλιστα Διαπαραταξιακή Επιτροπή με επικεφαλής τον δήμαρχο και ανέθεσε στην κ. Αγγελική Καλλία – Αντωνίου, δικηγόρο παρ’ Αρείω Πάγω και καθηγήτρια Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης εκ μέρους του Δήμου Μαντουδίου-Λίμνης -Αγ.Αννας την κατάθεση ενδικοφανών προσφυγών.
Στην τηλεσυνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου είχε κληθεί μάλιστα να μετάσχει και ο πρόεδρος του Ορειβατικού Συλλόγου Χαλκίδας, Τάσος Μπαλτάς, που ανέφερε πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία: Οι ανεμογεννήτριες έχουν περίοδο ζωής έως 20-25 χρόνια και μετά είναι για …παλιοσίδερα. Και αυτή η χρονική περίοδος είναι για τα αιολικά πάρκα σε χαμηλό υψόμετρο. Αν πρόκειται να εγκατασταθούν σε ορεινούς όγκους και με τις ακραίες καιρικές συνθήκες ,όπως στη βόρεια Εύβοια , η διάρκεια ζωής τους δεν ξεπερνά τα 15 χρόνια. « Μετά παραμένουν γιγάντια κουφάρια στα βουνά και τα δάση ,αμαυρώνοντας ακόμη περισσότερο το τοπίο.. Μόνο στην Κάρυστο έχουμε τέσσερα νεκροταφεία ανεμογεννητριών», λέει ο Μπαλτάς.
«Στην Ελλάδα υπάρχουν κάπου 4000 ανεμογεννήτριες σε λειτουργία, οι οποίες παρέχουν μόλις το 3% του ηλεκτρικού ρεύματος. Αλλά και τα λεγόμενα «ανταποδοτικά» οφέλη για τον πληθυσμό είναι ελάχιστα. Το χωριό Αργυρό στο δήμο Κύμης- Αλιβερίου που έχει περικυκλωθεί από ανεμογεννήτριες και φτάνουν μέχρι τα πρώτα σπίτια, η ιδιοκτήτρια εταιρία προσέφερε ανταποδοτικά στους κατοίκους μια παιδική χαρά, κάποιες πλατείες και λίγα ορειβατικά μονοπάτια ,που κι αυτά έχουν εξαφανιστεί. Αν κάποιος περιμένει μάλιστα μείωση της τιμής του ρεύματος ,είναι γελασμένος. Οσο για τις θέσεις εργασίας; Η ένωση των ιδιοκτητών αιολικών πάρκων ανακοίνωσε ότι την τελευταία 20ετία δημιουργήθηκαν … εξήντα δύο (62) θέσεις εργασίας στις ανεμογεννήτριες !», τονίζει ο Τάσος Μπαλτάς.
«Στηρίζουμε την προσπάθεια κατά της εγκατάστασης των ανεμογεννητριών των δύο Δήμων, των περιβαλλοντικών οργανώσεων και των πολιτών των συγκεκριμένων περιοχών» λέει ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ ,Βαγγέλης Αποστόλου: Γιατί η Εύβοια έχει ήδη καλύψει τη συμβολή της στον εθνικό στόχο για αιολική ενέργεια εδώ και χρόνια , ένα μέρος των ανεμογεννητριών θα εγκατασταθεί σε περιοχές Natura και τρίτον θέλουμε να στηρίξουμε την τεράστια περιβαλλοντική βαρύτητα του φυσικού περιβάλλοντος της Εύβοιας στην παραγωγική της ανασυγκρότηση, μέσα από τη σύνδεση του αγροτοδιατροφικού χώρου με τον αγροτοτουριστικό», λέει ο Αποστόλου.
«Η αιολική πανούκλα»
«Η αιολική ενέργεια – όπως και η ηλιακή ενέργεια – είναι το μέλλον, είναι πολύ καλή. Αλλά θέτουν προβλήματα ενσωμάτωσης στο δίκτυο και κόστους ή προμήθειας υλικών» ,λέει ,αντίθετα,ο Ντομινίκ Βινιόν, πρόεδρος του Τομέα Ενέργειας στη Γαλλική Τεχνολογική Ακαδημία. Και ο ίδιος σημειώνει όμως ότι «πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί με αυτούς που θα ήθελαν να πιστεύουμε ότι τα πράγματα είναι απλά. Ότι θα μπορέσουμε να δημιουργήσουμε ένα ενεργειακό σύστημα που λειτουργεί μόνο με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».
Ο Πατρίς Καχάρ , πρώην ανώτατο στέλεχος του Γαλλικού υπουργείου Οικονομικών και ειδικός σε θέματα ενέργειας , έχει προκαλέσει αναταραχή στη Γαλλία με το βιβλίο που κυκλοφόρησε πρόσφατα . Ένα βιβλίο ,με έναν άκρως προκλητικό τίτλο: «Η αιολική πανούκλα» . Ο Καχάρ υποστηρίζει στο βιβλίο του μάλιστα ότι «η ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας βλάπτει το κλίμα» και τονίζει ότι «οι ανεμογεννήτριες ευδοκιμούν χάρη στη συνεχή άγνοια του κοινού και τη δογματική υποστήριξη από τους υπεύθυνους στη λήψη των αποφάσεων» . Στο βιβλίο του ο Καχάρ προειδοποιεί μάλιστα για τα προβλήματα που δημιουργούν οι ανεμογεννήτριες:
«Για τους “ιδεολόγους” ,που ονειρεύονται μια πράσινη λύση, οι ανεμογεννήτριες δεν είναι τόσο πράσινες», λέει και εξηγεί: Δεν έχουν μόνο κόστος κατασκευής αλλά σε διάφορες πτυχές, απαιτούν, για κάθε νέο αιολικό πάρκο, την εγκατάσταση ενός «εργοστασίου φυσικού αερίου», προκειμένου να αντισταθμιστεί η πτώση της παραγωγής αυτών των “γιγάντων”, το ύψος των οποίων υπερβαίνει μερικές φορές τα 200 μέτρα. «Η αιολική ενέργεια έχει ένα κοινό με την πανούκλα που εξαπλώνεται παρά τις προειδοποιήσεις και σκοτώνει. Στην περίπτωση της αιολικής “πανούκλας”, τα θύματα είναι τα γαλλικά τοπία. Η ρύπανση που προκαλεί η αιολική ενέργεια οφείλεται πρώτα απ ‘όλα στον αναγκαστικό “γάμο” της με το φυσικό αέριο. Μια χερσαία ανεμογεννήτρια λειτουργεί μόνο στο 25% από μόνη της, κατά μέσο όρο. Τις περισσότερες φορές, είναι στάσιμη ή δουλεύει στο ρελαντί. Για να διασφαλίσουν το συμπλήρωμα σε ενέργεια, οι υπεύθυνοι πρέπει επομένως να στραφούν στο φυσικό αέριο, το οποίο έχει τρία σοβαρά μειονεκτήματα: η καύση του απελευθερώνει διοξείδιο του άνθρακα, δεν είναι ανανεώσιμη πηγή και μας βάζει σε εξάρτηση από τη Ρωσία» ,λέει ο Γάλλος ειδικός στην ενέργεια. Με μια κουβέντα: Η αιολική ενέργεια και το φυσικό αέριο αποτελούν ένα κολασμένο ζευγάρι», υποστηρίζει Καχάρ
Ο Γάλλος ειδικός υποστηρίζει ότι «σκόπιμα καλλιεργείται μια άγνοια στην κοινή γνώμη για την αιολική ενέργεια ,που την εκμεταλλεύεται μια ισχυρή και πλούσια, σε μεγάλο βαθμό ξένη ομάδα λόμπι, η οποία έχει τις άκρες της στα υπουργεία». Όπως λέει «η αιολική ενέργεια είναι ένα από τα ελάχιστα επαγγέλματα όπου, στη Γαλλία, μπορεί κανείς ακόμη να κάνει γρήγορα μια περιουσία. Γιατί αυτή η ιδιαιτερότητα; Λόγω της γενναιοδωρίας του κράτους, το οποίο παρέχει στους ιδιοκτήτες των αιολικών πάρκων εγγύηση εισοδήματος για 20 χρόνια». Είναι πολλά τα λεφτά παιδιά….
Ισχυρό, αν μη τι άλλο, το (συγκριτικό) αφήγημα που δεξιοτεχνικά καλλιέργησε η κυβέρνηση μεταξύ των πυρκαγιών φαραωνικής καταστροφής που έτυχαν “στην βάρδια της” με την τραγωδία στο Μάτι. Διαπερνά τις δηλώσεις όλων των κυβερνητικών στελεχών και των “συνηγόρων” στα social media, μαζί με υπαινιγμούς περί εμπρηστών, ενίοτε αποδιδόμενους υποδόρια και δηλητηριωδώς ακόμα και στον #Συριζα_εμπρηστες.
Ραχοκοκαλιά του αφηγήματος η στρατηγική των εκκενώσεων (112) τεράστιων περιοχών. Αρκεί να μην χαθεί ανθρώπινη ζωή, ήταν η εντολή. Αναμφίβολα σωστή ως επιδίωξη, σε ορισμένες περιπτώσεις, δε, και επιτυχής. Το ζήτημα είναι, όμως, πως οι πολίτες δεν ανταποκρίθηκαν, κι αυτό διότι διαπίστωναν πως εναέρια μέσα και επίγειες δυνάμεις δεν έσπευδαν -από καθόλου έως καθυστερημένα- για να προστατέψουν τις περιουσίες τους και το φυσικό περιβάλλον.
Ο απολογισμός θα γίνει στο χρόνο του, αν και αυτός ο χρόνος ίσως να μην έρθει ποτέ, εάν ανακαλέσει κανείς στη μνήμη του τι έχει συμβεί όλα τα προηγούμενα χρόνια. Ας θυμηθούμε:
–Από το 1998 που όλες οι αρμοδιότητες πέρασαν στην Πυροσβεστική, θέτοντας εκτός πλαισίου πρόληψης των πυρκαγιών την Δασική Υπηρεσία, η πρώτη κοινή σύσκεψη των δύο φορέων έγινε το…2019 (!!!) μετά το Μάτι. Ο πρώην υπαρχηγός της Πυροσβεστικής Ανδριανός Γκουρμπάτσης παραιτήθηκε με ηχηρό/καταγγελτικό τρόπο, την άνοιξη, επισημαίνοντας πως το μοντέλο που αποφάσισε η κυβέρνηση ήταν σε λάθος κατεύθυνση. Αν και μέλος της Ν.Δ απευθύνθηκε με σκληρό τρόπο προς τον πρωθυπουργό, προβλέποντας πως επίκειται καταστροφή- και δυστυχώς επιβεβαιώθηκε.
–Τα πορίσματα των επιτροπών (και της Βουλής) μετά από κάθε μεγάλη πυρκαγιά (2007 κ.ά) παρέμειναν “ενδόξως” στα συρτάρια των καλών προθέσεων. Σε αυτά επισημαίνεται, μεταξύ άλλων, πως τόσο στην πρόληψη, όσο και στην κατάσβεση πυρκαγιών, εμπλέκονται ατάκτως δεκάδες φορείς που δρουν αντιφατικά, ανταγωνιστικά, γραφειοκρατικά, και εν τέλει αναποτελεσματικά (σχετικό το πρωτοσέλιδο των “Νέων”).
Οι ένοχοι κατά τα “Νέα”…
Κατά την εφημερίδα και την προσέγγιση που υιοθετεί η κυβέρνηση, για την καταστροφή φταίνε όλα τα παραπάνω αλλά όχι η ίδια. Μετά την τραγωδία στο Μάτι (σε συνθήκες πολύ πιο “ακραίες”) οι ένοχοι ήταν άλλοι και είχαν πολιτικό πρόσημο. Τώρα, οι ένοχοι είναι …ο κακός μας ο καιρός και η γραφειοκρατία.
–Το 2018 δεν υπήρχε κλιματική αλλαγή; Στις πυρκαγιές που κατακαίνε ακόμα τη χώρα, η κλιματική αλλαγή είναι η βασική αιτία. Ορθόν, με την διαφορά πως το παγκόσμιο κλίμα και η υπερθέρμανση δεν επήλθε κατά την θητεία της σημερινής κυβέρνησης.
–Για το έλλειμμα συντονισμού που επισημαίνεται από πολίτες και ειδικούς δεν έχει ειπωθεί ακόμα κουβέντα. Ακόμα και ο περιφερειάρχης Αττικής Γιώργος Πατούλης αποκάλυψε πως οι εντολές εκκενώσεων οικισμών δόθηκαν από την Πυροσβεστική και όχι από τον ίδιο. Το 2018, κατηγορήθηκε η προκάτοχός του Ρένα Δούρου επειδή δεν έδωσε τις σχετικές εντολές. Ο αρχηγός της Πυροσβεστικής, δε, ευχαρίστησε τους “πολιτικούς του ηγέτες” (γιατί;), αλλά ουδείς έως τώρα δεν του έχει αποδώσει την ελάχιστη ευθύνη. Είναι το ίδιο πρόσωπο που ηγήθηκε της επιχείρησης στο Μάτι. Εκεί κρίθηκε ανεπαρκής, τώρα είναι επαρκέστατος…
Εάν ανατρέξει κανείς στις επισημάνσεις των ειδικών καταλήγει σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Η πανελλήνια Ένωση Δασολόγων, για παράδειγμα, επικρίνει τη στρατηγική της κυβέρνησης και επισημαίνει το εγκληματικό λάθος που ξεκίνησε το 1998. Ο Γερμανός καθηγητής και ειδικός Γκέοργκ Γκόλνταμερ, επικεφαλής του Διεθνούς Παρατηρητηρίου για τις πυρκαγιές στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ, έχει καταθέσει τις απόψεις του αλλά ουδέποτε εισακούστηκαν. Τον Μάϊο, σε συνέντευξή του στην “Καθημερινή” και τον Τάσο Τέλλογλου, τονίζει πως η στρατηγική ενίσχυσης της Πολιτικής Προστασίας κινείται προς την λάθος κατεύθυνση.
” Εχω την εντύπωση ότι δίδεται έμφαση μόνον στην αναδιοργάνωση της Πολιτικής Προστασίας με σχεδόν αποκλειστική εστίαση στην καταστολή. Ο νόμος δεν περιλαμβάνει οποιεσδήποτε σε βάθος προβλέψεις για κοινές και συντονισμένες διατομεακές προσεγγίσεις στον σχεδιασμό της πρόληψης των πυρκαγιών και στη δημόσια ενημέρωση και ευαισθητοποίηση. Οι κρίσιμες παράμετροι του φαινομένου, όπως η διαχείριση του δάσους, τα μέτρα πρόληψης, η αποκατάσταση των καμένων περιοχών, η γεωργία και η κτηνοτροφία, η περιφερειακή και αστική ανάπτυξη, η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών δεν προβλέπονται στο σχέδιο νόμου…
…Το πόρισμα της ανεξάρτητης επιτροπής παρουσιάστηκε σε όλα τα πολιτικά κόμματα, καθώς η προσπάθειά μας από την αρχή προοριζόταν να είναι διακομματική και χωρίς αποκλεισμούς. Η κύρια ιδέα της πρότασής μας ήταν η ίδρυση μιας ανεξάρτητης υπηρεσίας – του Οργανισμού Διαχείρισης Πυρκαγιών Δασών και Υπαίθρου (ΟΔΙΠΥ). Ο οργανισμός αυτός θα λειτουργούσε επιτελικά και συνεργατικά με τους άλλους αρμόδιους φορείς έχοντας ρόλο συμβουλευτικό, συντονιστικό και επιτελικό σε θέματα διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών στη χώρα και την αποστολή να σχεδιάζει και να παρακολουθεί το επιχειρησιακό έργο της διαχείρισης των πυρκαγιών.
Χωρίς έναν τέτοιο μηχανισμό δεν θα είναι δυνατό να επιτευχθεί ούτε η συνεχής και ουσιαστική προσπάθεια για την πρόληψη ούτε το απαραίτητο κλίμα και πνεύμα συνεργασίας ανάμεσα στους εμπλεκόμενους φορείς.
Πριν από τις εκλογές του καλοκαιριού επιτεύχθηκε ένα ορόσημο του πορίσματος – η υπογραφή της κοινής υπουργικής απόφασης τον Μάιο του 2019, η οποία ρυθμίζει τη συνεργασία και τον συντονισμό μεταξύ της Δασικής Υπηρεσίας και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας σχετικά με την πρόληψη και καταστολή πυρκαγιών.
Η νέα κυβέρνηση επικεντρώνει τις προσπάθειές της στην ενίσχυση των δομών της Πολιτικής Προστασίας και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Η επιτροπή μου δεν μπόρεσε να εντοπίσει μέτρα ή ανακοινώσεις που να δείχνουν αλλαγές προς την κατεύθυνση των προτάσεών μας για μια ολιστική και ολοκληρωμένη προσέγγιση στη διαχείριση των πυρκαγιών.”
Οι οιωνοί υπήρχαν, τα πορίσματα υπήρχαν, οι επισημάνσεις των ειδικών υπήρχαν. Η προηγούμενη κυβέρνηση αιφνιδιάστηκε και κρίθηκε ανέτοιμη και ανεπαρκής στη διαχείριση της τραγωδίας στο Μάτι. Η κλιματική αλλαγή και οι ακραίες συνθήκες (με ριπές έως και 12 μποφόρ μέσα σε πυροθύελλα, όπως είπε ο επικεφαλής του Αστεροσκοπείου Αθηνών Κ. Λαγουβάρδος) υπήρχαν κι εκεί. Όλα συνέβησαν, βεβαίως, σε δύο ώρες, με έναν κρατικό μηχανισμό που σχεδόν κατέρρευσε. Τώρα, με την κλιματική αλλαγή παρούσα αλλά σαφώς μικρότερης έντασης ακραίες συνθήκες, τι συνέβη; Οι πυκαγιές καίνε τη χώρα επί πολλές μέρες και όσα λένε οι πολίτες στις πυρόπληκτες περιοχές εγείρουν μείζονα ερωτηματικά.
Οι απαντήσεις είναι γνωστές και δεν χρειάζεται να εφευρεθούν. Ο όλεθρος δεν αντιμετωπίζεται με επικοινωνιακή διαχείριση, ούτε με συγκρίσεις και συμψηφισμούς. Απαιτείται ενσυναίσθηση και αυτοκριτική. Πρωτίστως από την κυβέρνηση. Στα καμένα θα κριθεί για ακόμα μία φορά η σοβαρότητα και αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος. Εάν η κυβέρνηση παραμείνει οχυρωμένη πίσω από το επικοινωνιακό αφήγημα “Μάτι”, σε 20 χρόνια από τώρα θα λέμε τα ίδια πράγματα…
Όλοι μιλούν πλέον για την κλιματική αλλαγή: πυρκαγιές, ακραίος καύσωνας, πλημμύρες. Τη Δευτέρα συνεδριάζει η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος στη Γενεύη.
Ναι, πρόκειται για τυπικές εκφάνσεις της κλιματικής αλλαγής, για τις οποίες οι επιστήμονες εδώ και χρόνια προειδοποιούν. Αυτό που σήμερα μας εκπλήσσει είναι η σφοδρότητα με την οποία εμφανίζονται τα καιρικά φαινόμενα.«Ως πατέρας τριών παιδιών ανησυχώ. Ήταν άραγε οι μέχρι τώρα προβλέψεις μας πολύ αισιόδοξες; Είναι τα πράγματα χειρότερα από ό,τι φοβόμασταν;» διερωτάται ο Γερμανός μετεωρολόγος Πέτερ Κνίπερτς από το Τεχνολογικό Ινστιτούτο Καρλσρούης μιλώντας στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων dpa.
Αδιαμφισβήτητη η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή
Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (ICCC) δημοσιεύει κάθε επτά χρόνια έκθεση σχετικά με τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα που αφορούν την κλιματική αλλαγή. Το πρώτο μέρος της τελευταίας έκθεσης δημοσιεύεται τη Δευτέρα 9 Αυγούστου. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της ICCC Τζόναθαν Λυν τα επιστημονικά δεδομένα της επιτροπής «βοηθούν στο να κατανοήσουμε καλύτερα τον βαθμό, στον οποίον η κλιματική αλλαγή ευθύνεται για την εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων και καταστροφών ανά τον πλανήτη».
Μεταξύ των επιστημόνων δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα μέσω της εκτεταμένης παραγωγής ενέργειας, της εντατικής γεωργίας και κτηνοτροφίας, της αποψίλωσης δασών και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης συμβάλλουν στην αλλαγή του κλίματος. Η Διακυβερνητική Επιτροπή εξετάζει, μεταξύ άλλων, την έκταση της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Η τελευταία έκθεση δημοσιεύτηκε το 2013/2014. Έκτοτε έχουν μεσολαβήσει τα τρία θερμότερα έτη από την αρχή των μετρήσεων: 2016, 2019, 2020. Η παγκόσμια μέση θερμοκρασία έχει αυξηθεί περίπου κατά 1,2 βαθμούς σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα (1850-1900). Στη βιομηχανική Γερμανία έχει αυξηθεί κατά 1,6 βαθμούς, σύμφωνα με την Άστριντ Κίντλερ Σαρ, διευθύντρια του Ινστιτούτου Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής στο Ερευνητικό Κέντρο Γιούλιχ. Στόχος της Διάσκεψης του Παρισιού για το Κλίμα το 2015 ήταν να διατηρηθεί η αύξηση της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας κάτω από 1,5 βαθμούς.
Για τον Κνίπερτς η αλλαγή του τρόπου ζωής με στόχο την προστασία του κλίματος δεν σημαίνει αυτόματα και μείωση της ποιότητας της καθημερινότητάς μας. Για παράδειγμα σε πόλεις, στις οποίες δεν θα κυκλοφορούν αυτοκίνητα, τα παιδιά θα έχουν περισσότερο χώρο να παίζουν. Η ζωή θα είναι πιο ήρεμη. Οι άνθρωποι θα έχουν υιοθετήσει πιο υγιεινές συνήθειες, όπως το ποδήλατο, δεν θα είναι υπέρβαροι ή δεν θα πάσχουν από προβλήματα υγείας, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση. «Κάνοντας περισσότερα για την προστασία του κλίματος, όχι μόνο θα επιβραδύνουμε την κλιματική αλλαγή αλλά θα γίνουμε και πιο χαρούμενοι», λέει κλείνοντας ο Γερμανός επιστήμονας.
Αιματηρό επεισόδιο σημειώθηκε αργά το απόγευμα σε περιοχή του Ρεθύμνου. Άνδρας πυροβόλησε και σκότωσε μία γυναίκα και στη συνέχεια αυτοπυροβολήθηκε.
Το περιστατικό σημειώθηκε στο Λιμανάκι Πανόρμου του Ρεθύμνου όταν ένας άνδρας ελληνικής καταγωγής εισέβαλε σε επιχείρηση της 47χρονης γυναίκας και την πυροβόλησε με καραμπίνα.
Στο σημείο έσπευσε ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ το οποίο παρέλαβε τη γυναίκα και την μετέφερε βαριά τραυματισμένη στο νοσοκομείο Ρεθύμνου. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, η γυναίκα, παρά τις προσπάθειες των διασωστών κατέληξε ενώ από τους πυροβολισμούς τραυματίστηκε στο χέρι κι ένας ακόμη άνδρας.
Αμέσως μετά το συμβάν ο δράστης, ένας 49χρονος ο οποίος είναι γνωστός στις αρχές, διέφυγε με το αυτοκίνητό του, με την αστυνομία να εξαπολύει ανθρωποκυνηγητό για να τον συλλάβει. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, ο δράστης αυτοπυροβολήθηκε και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο σοβαρά τραυματισμένος.
Δράστης και θύμα είναι από την ευρύτερη περιοχή του Μυλοποτάμου ενώ φέρονται να διατηρούσαν φιλικές σχέσεις.
Τζα έκανε η κυβερνητική εκπρόσωπος Αριστοτελία Πελώνη βεβαίως βεβαίως και με ανάρτηση της στο Twitter έδειξε ότι χαίρει άκρας υγείας, είναι στις επάλξεις του αγώνα και φυσικά κατακεραυνώνει όσους διασπείρουν fake news.
Σε ποιες επάλξεις δεν μας το είπε, αλλά δεν έχει και τόσο σημασία καθώς «αυτές τις κρίσιμες ώρες είναι επιλογή της κυβέρνησης η ενημέρωση να είναι επιχειρησιακή και να γίνεται από τον κ. Χαρδαλιά δυο φορές την ημέρα» όπως ανέφερε στην ανάρτηση της.
Η επιχειρησιακή ενημέρωση όπως είναι γνωστό γίνεται από κάθε σοβαρή κυβέρνηση. Αν δεν έχει ο πολίτης επιχειρησιακή ενημέρωση δεν αισθάνεται ασφάλεια. Εξάλλου ο Χαρδαλιάς δυο φορές την ημέρα λειτουργεί και ως αντιβίωση, αλλά και προστασία.
Τι Υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας θα ήταν. Προστατεύει πολιτικά την Κυβέρνηση, τι δεν καταλαβαίνετε; Πιστεύετε ότι θα προστάτευε τους πολίτες;
Όμως ας επανέλθουμε στην κυρία Πελώνη που μετά από μια βδομάδα έκανε τη εμφάνιση της στο προσκήνιο, γιατί μέχρι σήμερα ήταν στο παρασκήνιο, να κουνήσει εκ νέου το δάχτυλο της εναντίον όσων διακινούν fake news «για Κούβες και άλλες αθλιότητες».
Δυο tweet έκανε η κυρία Πελώνη, επί προσωπικού. Να σταματήσει την διασπορά ψευδών ειδήσεων προς το πρόσωπο της.
Φυσικά και καλά έκανε αν θίχτηκε με όσα της καταμαρτυρούν.
Όμως κυρία Εκπρόσωπε, εδώ και μια βδομάδα, που καίγεται η μισή Ελλάδα δεν κάνατε ούτε μια δήλωση, ούτε ένα tweet για να δηλώσετε την συμπαράσταση σας έστω και ως fake προς τους πολίτες που βλέπουν να καίγονται οι περιουσίες τους τα χωριά τους οι τόποι τους.
Ακόμα και σήμερα που εμφανιστήκατε από το πουθενά, δεν νιώσατε την ανάγκη να απευθυνθείτε στους πολίτες. Να πείτε δυο λόγια συμπαράστασης κι ας μην σας νοιάζει κι ας μην σας ενδιαφέρει, απλά για τα μάτια του κόσμου.
Δεν είστε εκλεγμένη, όμως εκπροσωπείτε μια εκλεγμένη κυβέρνηση.
Όταν εκφράζεστε, εκφράζετε και την Κυβέρνηση, που είναι εκλεγμένη από τους πολίτες που αυτή την στιγμή, δεν έχουν επιχειρησιακή ενημέρωση, αλλά επιχειρούν εκεί που θα έπρεπε να επιχειρεί το Επιτελικό Κράτος που εκπροσωπείτε.
Η ζωή έχει γυρίσματα και στο απυρόβλητο δεν μένει κανείς. Όλοι κάνουμε λάθη και είναι το φυσιολογικό.
Όμως ο σεβασμός προς τους πολίτες από την Εκπρόσωπο μιας εκλεγμένης κυβέρνησης, από τα παιδιά προς τους γονείς, από τον μαθητή προς τον δάσκαλο, τον διδακτορικό φοιτητή προς τον επιβλέπων του, νομίζω είναι το λιγότερο που θα έπρεπε να έχετε.
Υποψίες για οργανωμένη προβοκάτσια με “φύτεμα” υποτιθέμενων “εμπρηστικών μηχανισμών”.
Με αφορμή την “ανακάλυψη” ενός “εμπρηστικού μηχανισμού” στη Βαρυμπόμπη ο π. Υπαρχηγός της Πυροσβεστικής Ανδριανός Γκουρμπάτσης αναφέρει σε ανάρτησή του:
“Ανακοινώθηκε σήμερα ότι ο διωκτικός μηχανισμός εντόπισε τον εμπρηστικό μηχανισμό της επισυναπτόμενης φωτογραφίας. Από την εμπειρία μου αντιλαμβάνομαι ότι τοποθετήθηκε εκ των υστέρων. Και τούτο γιατί δεν φέρει ίχνη έντονης θερμικής βλάβης, όπως θα έπρεπε στο σημείο που βρέθηκε”.
Υποτίθεται ότι εθελοντές βρήκαν κάτω απο δέντρο τη συσκευασία ενημέρωσαν την Πυροσβεστική και στη συνέχεια την Αστυνομία. Εκτιμήθηκε οτι πρόκειται για αυτοσχέδιο εμπρηστικό μηχανισμό, ειδοποιήθηκε το Τμήμα Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών Μηχανισμών (Τ.Ε.Ε.Μ) και οι αστυνομικοί διαπίστωσαν οτι επρόκειτο για φυτίλια, κερωμένα σπίρτα, βαμβάκι, σπάγγο και άλλα σύνεργα ικανά να προκαλέσουν εμπρησμό.
Ανακοινώθηκε σήμερα ότι ο διωκτικός μηχανισμός εντόπισε τον εμπρηστικό μηχανισμό της επισυναπτόμενης φωτογραφίας. Από την εμπειρία μου αντιλαμβάνομαι ότι τοποθετήθηκε εκ των υστέρων. Και τούτο γιατί δεν φέρει ίχνη έντονης θερμικής βλάβης, όπως θα έπρεπε στο σημείο που βρέθηκε pic.twitter.com/fvTEhmdQVq
“Από την έλλειψη εντολής οργανωμένης απομάκρυνσης των πολιτών στη φονική πυρκαγιά στο Μάτι, στις τωρινές και σε εξέλιξη πυρκαγιές, υπό τον φόβο του ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ να μην βρεθούν κατηγορούμενοι, οι αρμόδιοι δίνουν δια της ΓΓΠΠ/112 εντολή ακόμη και για “τυφλές” εκκενώσεις”
Η κυβερνητική εκπρόσωπος Αριστοτελία Πελώνη εμφανίστηκε μέσω Twitter, έπειτα από μέρες που κορυφώνεται η οργή των πολιτών για την απουσία της κυβέρνησης και την ανυπαρξία σχεδίου για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών.
Ωστόσο το έκανε όχι για να δώσει απαντήσεις στα σοβαρά ερωτήματα που ταλανίζουν όλη τη χώρα, έπειτα από έξι ολόκληρες ημέρες που καίγονται η Εύβοια, η Αττική και η Ηλεία, αλλά για να μιλήσει για fake news και να κουνήσει το δάχτυλο.
Αναφέρει στην ανάρτησή της:
«Σταματήστε επιτέλους τα fake news! Όλοι είμαστε εδώ και ο,τιδήποτε άλλο το διαψεύδω κατηγορηματικά. Αυτές τις κρίσιμες ώρες, είναι επιλογή της κυβέρνησης η ενημέρωση να είναι επιχειρησιακή και να γίνεται από τον κ.Χαρδαλιά δύο φορές την ημέρα».
Και:
«Παρακαλώ να σταματήσει η διασπορά ψευδών ειδήσεων για Κούβες και άλλες αθλιότητες. Τώρα είναι η ώρα της μάχης. Τα υπόλοιπα στην ώρα τους.»
Πριν από λίγες ώρες διάβασα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια ανάρτηση του κ. Σκέρτσου που αφορά στις δαπάνες για την προετοιμασία της αντιπυρικής περιόδου 2021, για την ΓΓΠΠ.
Του Χρήστου Χριστοδούλου*
Σε πρώτη ανάγνωση είπα μπράβο όλα καλά. Όμως επειδή γνωρίζω ότι οι αριθμοί καμιά φορά μπερδεύουν, έκανα δεύτερη και τρίτη ανάγνωση των γραφόμενων, ώστε να δω το επιχειρησιακό αποτέλεσμα των δαπανών αυτών, μια και δόξα τω Θεώ έχω αρκετή εμπειρία στο θέμα αυτό.
Αναφέρεται λοιπόν ότι, σύμφωνα με το Λογιστήριο του Κράτους έχουμε αύξηση δαπανών κατά 56% από το 2018 μέχρι το 2021 για την ΓΓΠΠ. Επίσης, αύξηση των εργαζομένων στην ΠΥ κατά 15,6% για την ίδια περίοδο. Ακόμη αύξηση των διαθέσιμων πτητικών μέσων πυρόσβεσης κατά 45%. Τέλος, σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ, η Ελλάδα διαθέτει πολλά περισσότερα εναέρια μέσα.
• Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Ας εξετάσουμε όμως την πραγματική κατάσταση όπως αυτή έχει διαμορφωθεί τόσο εντός του 2021 όσο και στα προηγούμενα έτη. Στις προηγούμενες 10ετίες η οικολογική καταστροφή στη χώρα μας είχε να κάνει κυρίως με τις δασικές εκτάσεις. Με τις υπάρχουσες φωτιές όμως όπως εξελίσσονται μέχρι στιγμής, ήδη έχουμε αύξηση 180% καμένης γης σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, ενώ ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί η αντιπυρική περίοδος. Επιπλέον, σήμερα μαζί με τη καταστροφή των δασών, έχουμε για πρώτη φορά τόσο μεγάληοικονομική καταστροφή, αφού καίγονται επιχειρήσεις, σπίτια, λοιπές περιουσίες, υποδομές κλπ. Βέβαια προκύπτει το θέμα της ανθρώπινης ζωής. Το πόσο προστατεύεται πραγματικά θα το δούμε στη συνέχεια.
Το ερώτημα που ευλόγα τίθεται σήμερα είναι : γιατί και πως με τόσες επενδύσεις, με τόσα μέσα, κυρίως πτητικά και με 16% περισσότερο κόσμο, έχουμε ήδη διπλάσια οικολογική καταστροφή και υπερβολικά πολλαπλάσια οικονομική καταστροφή, σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.
Ας ξεκαθαρίσουμε όμως το τοπίο στον αναγνώστη, που αφορά στους παράγοντες των πυρκαγιών. Αυτοί είναι: οι συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας (καιρός), η καύσιμη ύλη, και ο σπινθήρας.
Γνωρίζαμε πολλές ημέρες πριν για την έλευση του καύσωνα, ότι θα ήταν διάρκειας τουλάχιστον 15 ημερών. Στην περίοδο αυτή δεν είχαμε εντάσεις ανέμων αν και επιχειρήθηκε από κάποιους να πουν ότι είχαμε 7-8 μποφόρ, αλλά τα μάζεψαν γρήγορα αφού τους διαψεύδει η ΕΜΥ και το ΕΑΑ.
Άλλωστε αρκεί να παρατηρήσει κάποιος τις φλόγες και τους καπνούς που ανεβαίνουν κατακόρυφα, για να καταλάβει ότι είχαμε σχεδόν άπνοια. Το θέμα της έντασης του ανέμου θα εξηγηθεί επίσης παρακάτω.
Η καύσιμη ύλη υπάρχει και είναι τα δάση μας, αλλά και τα ξερά χόρτα, οι χώροι που δεν αποψιλώθηκαν, τα κλαδιά και οι κορμοί δέντρων που δεν απομακρύνθηκαν μετά τις χιονοπτώσεις που είχαμε, τα σκουπίδια , η βίαιη ανάπτυξη αστικού ιστού εντός των δασών κλπ.
Ο σπινθήρας στις περισσότερες φωτιές το καλοκαίρι, προέρχεται από το σύστημα διανομής ρεύματος της ΔΕΗ (υψηλή, μέση και χαμηλή στάθμη), αφού τα καλώδια αυτά ¨τρέχουν¨ χιλιάδες χιλιόμετρα εντός των δασικών εκτάσεων, πάνω από σκουπιδότοπους κλπ.
Η θερμοκρασία ευνοεί τη διαστολή των καλωδίων, οι άνεμοι την επαφή μεταξύ τους λόγω ταλάντωσης και έτσι έχουμε παραγωγή σπινθήρων και έναρξη φωτιάς. Πέραν αυτών, υπάρχουν χιλιάδες μετασχηματιστές που έχουν εξαντλήσει το όριο ζωής τους, εκρήγνυνται όταν υπάρχει μεγάλη ζήτηση ρεύματος, με αποτέλεσμα την πρόκληση πυρκαγιών. Τα προαναφερόμενα που καταγράφονται ενταύθα με δικαιολογημένο ενδιαφέρον, για την υπεράσπιση του δημοσίου συμφέροντος, προκύπτουν απο κανόνες της κοινής πείρας. Το θέμα εμπρηστών, αγροτών, μελισσοκόμων, κυνηγών κλπ υφίσταται, αλλά είναι ένα μικρότερο ποσοστό στην πρόκληση των πυρκαγιών.
•ΤΑ ΜΕΣΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ
Επανερχόμενοι στο θέμα των μέσων πυρόσβεσης θα διαπιστώσουμε και εδώ ακόμη ένα μεγάλο λάθος. Επενδύουμε συνεχώς στα πτητικά μέσα που είναι πανάκριβα, αλλά όμως ενθουσιάζουν, και αφήνουμε στην άκρη τα κύρια μέσα πυρόσβεσης που είναι τα επίγεια μέσα, τα οποία λειτουργούν 24/7 και μπορούν να φτάσουν παντού. Η φωτιά ΔΕΝ σβήνει από αέρος παρά μόνο εάν υπάρξει έγκαιρη προειδοποίηση, όπου με μια-δυο ρίψεις γρήγορα μπορεί να γίνει καταστολή της και να σβήσει οριστικά και πάλι από τις επίγειες δυνάμεις. Ας ανατρέξει ο κ. Σκέρτσος στα στοιχεία της ΓΓΠΠ του 2014 όπου το 70% των πυρκαγιών κατασβήστηκαν στο πρώτα 50-100 στρέμματα, ο σημερινός ΓΓ Πολιτικής κ. Β. Παπαγεωργίου το γνωρίζει πολύ καλά.
Όμως δυστυχώς γίνεται μεγάλη προπαγάνδα στο σχεδιασμό ανάπτυξης των πτητικών μέσων, ιδιαίτερα των Α/Φ Canader, όπου τοπικοί παράγοντες, βουλευτές και λοιποί, πιέζουν την εκάστοτε διοίκηση της ΠΥ ώστε να έχουν έξω από το σπίτι τους από ένα Α/Φ CL.
Επίσης η διάσπαση των μεγάλων μέσων αεροπυρόσβεσης δεν επιτρέπει την ταυτόχρονη επέμβαση περισσότερων Α/Φ για καταστολή μιας φωτιάς με την έναρξη της, αλλά και την αποκατάσταση βλαβών άμεσα. Για παράδειγμα υπάρχουν περιπτώσεις που Α/Φ CL δεν εκτέλεσαν επιχειρησιακές αποστολές από την βάση ανάπτυξης τους στο παρελθόν, όμως κάλυπταν το αίσθημα ασφάλειας με την παρουσία τους την τοπική κοινωνία, όχι όμως την κύρια αποστολή τους. Εδώ διευκρινίζεται ότι, την ευθύνη ανάπτυξης των αεροπορικών μέσων έχουν αποκλειστικά η ΠΥ και η ΓΓΠΠ και όχι η ΠΑ που σηκώνει το βάρος της συντήρησης και εκτέλεσης της αποστολής.
Ένα ακόμη σημείο που χρήζει προσοχής είναι ο τρόπος δράσης αυτών. Δηλαδή, το πώς επιχειρούν στα μέτωπα της φωτιάς. Τα ενοικιαζόμενα πτητικά μέσα, διαφορετικών εθνικοτήτων, με ιπταμένους χωρίς κίνητρο ή και γνώση της επιχειρησιακής εκμετάλλευσης του μέσου, χωρίς να γνωρίζουν την γεωγραφία της χώρας μας, με χαμηλό ενδιαφέρον και ρίσκο στη εκτέλεση της αποστολής, κάνουν αφέσεις από όποιο ύψος τους βολεύει.
• ΟΤΑΝ ΔΥΝΑΜΩΝΕΙ Η ΦΩΤΙΑ…ΚΑΙ ΜΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΜΑΤΙ
Χαρακτηριστική είναι η περιγραφή ρεπόρτερ σε ελληνικό κανάλι στην πρόσφατη φωτιά στην Βαρυμπόμπη, που έλεγε: «Ενώ γίνεται ρίψη νερού η φωτιά δυναμώνει αντί να σβήσει!» Απλή είναι η εξήγηση, στην περιοχή του μετώπου η θερμοκρασία είναι πάνω από 250-300Ο C, το νερό που αφήνεται από μεγάλο ύψος διασπάται σε Η2 και Οξυγόνο, στοιχεία που ενισχύουν την φωτιά αντί να την καταστείλουν. Και 1000 Α/Φ Beriev-200 να είχαμε, με αυτόν τον τρόπο δράσης, η φωτιά θα σβήσει στη χαράδρα ή στη θάλασσα.
Πέραν όμως αυτών, είδαμε τις ημέρες αυτές να γίνεται τεράστια διάσπαση όχι μόνο των εναέριων μέσων, αλλά και των επίγειων δυνάμεων. Από την άλλη είχαμε καθυστερημένη εφαρμογή του Σχεδίου «Δευκαλίων», δηλαδή της εμπλοκής των ΕΔ όπως αυτή προβλέπεται. Τελικά επενδύσαμε μόνο στην «εκκένωση» κατοικημένων περιοχών, αφού της ανθρώπινης ζωής αποτελεί βασικό μέλημα.
Γιατί όμως έγινε μόνο αυτό! Η απάντηση απλή, επειδή υπήρξε απώλεια 102 συνανθρώπων μας στο Μάτι. Έτσι περάσαμε στην άλλη πλευρά του ποταμού, και αφήσαμε να καούν τα πάντα.
Στο σημείο αυτό χρήζει να πούμε δυο λόγια για το Μάτι. Στις 23/7/2018 οι άνεμοι που έπνεαν στην Αττική έφταναν στα 100Κμ/ώρα. Μάλιστα στην περιοχή της Αν. Πεντέλης περίπου στις 15:50 ο άνεμος ήταν 130Κμ/ώρα. Αυτό είχε ως συνέπεια το ύψος κύματος να ξεπερνά τα όρια υδροληψίας των Α/Φ πυρόσβεσης, αλλά και τα όρια απογείωσης και προσγείωσης των Α/Φ, με αποτέλεσμα να γίνει διασπορά τους σε παρακείμενα Α/Μ. Παρά τις αντίξοες αυτές συνθήκες, τα πτητικά μέσα της ΠΑ την ημέρα εκείνη εκτέλεσαν πάνω από 210 ώρες πτήσης σε αποστολές πυρόσβεσης. Σημειώνεται ότι το απόγευμα εκείνης της ημέρας, είχε τεθεί εκτός και το Α/Μ Ελ. Βενιζέλος λόγω ανέμου και ορατότητας από τους καπνούς. Παράλληλα, ήταν ταυτόχρονα σε εξέλιξη μεγάλες φωτιές στις περιοχές Κινέττα, Κόρινθο, Δυτική Πάρνηθα, Ασπρόπυργος, Κάλαμος, ενώ μόλις είχε αρχίσει η φωτιά στην Πεντέλη, περίπου στις 16:00. Το θερμικό φορτίο που αναπτύχθηκε στην περιοχή της Πεντέλης σε συνδυασμό με την γεωγραφία της περιοχής, οδήγησε σε βίαια μεταφορά (με ταχύτητα πάνω από 150Κμ/ώρα (Venturi effect)) θερμικού φορτίου και μονοξειδίου του άνθρακα στο Μάτι. Όπως περιγράφουν οι ιατροδικαστικές εκθέσεις, οι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους λόγω εισπνοής θερμού αέρα και μονοξειδίου του άνθρακα που προκλήθηκε λόγω της ατελούς καύσης της θερμικής ύλης. Πηγή:https://www.iefimerida.gr/news/436399/tragodia-sto-mati-apo-asfyxia-oi-perissoteroi-thanatoi-sti-foniki-pyrkagia 08/08/2018
Η αναφορά αυτή γίνεται για να κατανοηθεί από όλους όσους έχουν ευθύνη στον επιχειρησιακό σχεδιασμό αντιμετώπισης ακραίων καιρικών φαινόμενων, αλλά και του κόσμου που δεν γνωρίζει επιμέρους λεπτομέρειες, ότι μπορεί να έγινε μεν εκκένωση των οικισμών που επλήγησαν από τις φωτιές, αλλά αυτοί που πραγματικά κινδύνεψαν χωρίς να το γνωρίζουν, είναι οι κάτοικοι όλου του αστικού ιστού της Αθήνας, ιδιαίτερα στα βόρεια προάστια και στο κέντρο, από τον ¨αόρατο δια γυμνού οφθαλμού¨ εχθρό, που είναι το θερμικό κύμα. Η κατάσταση στις περιοχές αυτές σε περίπτωση που είχαμε εντάσεις σταθερού ανέμου πάνω από 50Κμ/ώρα θα ήταν δραματικές και ο λόγος είναι ότι είχαμε χιλιάδες φορές μεγαλύτερο θερμικό φορτίο με τις φωτιές γύρω από την Αθήνα τις μέρες αυτές σε σύγκριση με την φωτιά στην Πεντέλη του 2018. Όμως ο «Στρατηγός Άνεμος» ευτυχώς ΔΕΝ φύσηξε και έτσι σώθηκαν πραγματικά πολλές ανθρώπινες ζωές.
Κλείνοντας λοιπόν η απάντηση μου είναι ότι οι αριθμοί που αναφέρονται λένε τόση αλήθεια όσο και η μαθηματική σχέση που αποδεικνύει ότι το 2 είναι ίσο με το 1.
Έχουμε λοιπόν: α=β όπου α, β πραγματικοί αριθμοί, πολλαπλασιάζουμε με α τους δύο παράγοντες άρα α2=αβ, αφαιρούμε β2 οπότε έχουμε α2 – β2 = αβ – β2 παραγοντίζουμε οπότε (α + β)(α – β) = β(α – β) διαιρούμε με α-β άρα α + β = β επειδή α=β έχουμε β + β = β, άρα 2β=β, οπότε 2=1
Εάν αγαπητέ Κύριε δέχεστε την παραπάνω μαθηματική απόδειξη του 2=1, τότε θα συμφωνήσω με τους αριθμούς που δώσατε. Εάν πάλι όχι και εάν είναι όντως πραγματικά τα στοιχεία που φέρατε στη δημοσιότητα, τότε η τελική μου θέση είναι ότι ξοδέψατε πολλά,πάρα πολλά χρήματα, χωρίς όμως να επενδύσατε στην ασφάλεια των πολιτών, των οποίων τρία είναι τα κυρίαρχα συστατικά της ύπαρξης τους, η περιουσία (property), η ζωή (life) και η τιμή τους (honor), με τη σειρά που γράφονται.
ΥΓ: Ελπίζω με την ανάλυση αυτή να έγινε κατανοητό, γιατί οι <κουτόφραγκοι> επενδύουν λίγα στα αεροπορικά μέσα και πολλά στις επίγειες δυνάμεις και κυρίως στην πρόληψη.
* ο Πτέραρχος Χρήστος Χριστοδούλου είναι επίτιμος Α/ΓΕΕΘΑ.
Για την κακή διαχείριση της κρίσης από την κυβέρνηση και τις διακοπές της κυβερνητικής εκπροσώπου, τη θετική στάση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αλλά και τα έγγραφα που έρχονται στο φως για πιθανή επιστράτευση ή τις πληροφορίες για αναστολή άρθρων του Συντάγματος, έκανε λόγο ο Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Στέλιος Κούλογλου, μιλώντας το Σάββατο στο ραδιοσταθμό «Στο Κόκκινο» και το δημοσιογράφο Κώστα Σαββόπουλο.
«Σίγουρα θα υπάρξουν Ιφιγένειες, ετοιμάζονται ήδη. Αν δει κανείς ακόμη και τα μέσα ενημέρωσης, φαίνονται ήδη τα πρόσωπα που θα θυσιαστούν.
Στο προχθεσινό διάγγελμα του πρωθυπουργού, χάθηκε το πρώτο ενικό πρόσωπο και για πρώτη φορά υιοθετήθηκε ο πρώτος πληθυντικός» είπε ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ.
«Σε τρία λεπτά διαγγέλματος είπε τρεις φορές τη λέξη “δυστυχώς” αλλά δεν αρκεί αυτό». O πρωθυπουργός λέει ότι η χώρα λόγω του καύσωνα και της ξηρασίας είχε μετατραπεί σε μπαρουταποθήκη. Θα ρωτήσει κανείς απο τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ τον πρωθυπουργό, γιατί τότε, αντί να πάρει έκτακτα μέτρα, έστελνε selfie από τις παραλίες; Η κυβερνητική εκπρόσωπος αγνοείται. Και μόνο το γεγονός ότι την έστειλαν σε διακοπές, είναι χαρακτηριστικό της αμεριμνησίας και της ανικανότητας διαχείρισης αυτής της κρίσης. Νομίζω ότι, όταν ξέσπασε η κρίση, δεν την έφεραν πίσω για να μην απαντάει στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων».
«Από τη δική του την πλευρά ο ΣΥΡΙΖΑ κάνει καλά και κρατά χαμηλά τους τόνους γιατί δεν είμαστε σαν κι αυτούς. Στις πυρκαγιές του 2017 ο κ. Μητσοτάκης δήλωνε «οργή για την ανικανότητα» της τότε κυβέρνησης. Αυτή τη στιγμή η χώρα κινδυνεύει και πρέπει να υποστείλουμε την κριτική και να την αφήσουμε για αργότερα».
Ανησυχία για τις πληροφορίες για επιστράτευση ή αναστολή άρθρων του Συντάγματος
Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία του για τις προθέσεις της κυβέρνησης γύρω από πιθανή επιστράτευση ή αναστολή άρθρων του Συντάγματος. «Είναι αρκετά ανησυχητικό ότι με τους ανέμους τα πράγματα δεν φαίνεται να καλυτερεύουν. Μόλις είδα στο tvxs.gr ένα απόρρητο έγγραφο εξαιρετικά επείγον με ημερομηνία 3/8/2020 που κάνει λόγο για επιστράτευση των υγειονομικών».
Στη συνέχεια υπενθύμισε ότι η Εστία ανέφερε στο πρωτοσέλιδό της ότι υπάρχουν εισηγήσεις προς τον Πρωθυπουργό για επιβολή κατάστασης πολιορκίας, με αναστολή άρθρων του Συντάγματος. «Θέλω να πιστεύω ότι πρόκειται ή λάθος πληροφορίες ή συμβουλές αφρόνων προς τον Πρωθυπουργό γιατί κάτι τέτοιο θα μας πήγαινε σε άλλες καταστάσεις».
Είχε δημιουργηθεί πλασματική εικόνα για τις ικανότητες της κυβέρνησης και καταρρέει
Για πλασματική εικόνα που είχε δημιουργηθεί για τις ικανότητες της κυβέρνησης, η οποία εικόνα καταρρέει κατά τη διαχείριση των καταστροφικών πυρκαγιών σε όλη τη χώρα, έκανε λόγο ο Στέλιος Κούλογλου, απαντώντας σε ερώτηση για τη διαχείριση των πυρκαγιών.
Όπως σημείωσε, πριν την «κρίση των συνόρων» και την έλευση της πανδημίας, όταν και αντέδρασε αυτοματοποιημένα αλλά με επιτυχία, η κυβέρνηση αδυνατούσε να λύσει ακόμη και το μικρότερο πρόβλημα ενώ υπενθύμισε το βιβλίο του «Η βίβλος του Μωυσή » όπου απαριθμεί τις άστοχες κινήσεις και γκάφες του πρώτου ενάμιση χρόνου της κυβέρνησης ΝΔ.
Η αιτία της καταστροφικής διαχείρισης της πυρκαγιάς, σύμφωνα με τον Στέλιο Κούλογλου είναι η «αλαζονεία σε συνδυασμό με την εντύπωση οτι τα ΜΜΕ μπορούν να εξωραΐσουν τα πάντα αλλά και η ανικανότητα», η οποία τώρα ξεδιπλώνεται.
Λοιδωρήθηκαν οι προτάσεις Τσίπρα για την αντιμετώπιση του καύσωνα
Υπενθύμισε, τέλος, ότι πριν τον καύσωνα και αρκετά έγκαιρα ο Αλέξης Τσίπρας είχε ζητήσει να ληφθούν έκτακτα μέτρα και να μην πάνε στη δουλειά τους τη Δευτέρα οι εργαζόμενοι, πρόταση που λοιδορήθηκε αλλά αποδείχθηκε σωστή. «Δεν είναι η πρώτη φορά και ξέρω ότι έχουν γίνει και άλλες τέτοιες προτάσεις από ηγέτες της αντιπολίτευσης για κοινή διαχείριση σε θέματα αυξημένους ενδιαφέροντος που έχουν απορριφθεί από τον κύριο Μητσοτάκη σε μια λογική αχαλίνωτης εγωπάθειας». Η αλαζονεία είναι κακός σύμβουλος, προσέθεσε.
Ο εκπρόσωπος Τύπου της Νέας Δημοκρατίας Τάσος Γαϊτάνης έκανε “την ακόλουθη – απάντηση σε ρεπορτάζ του δημοσιογράφου Μανώλη Κωττάκη στην ΕΣΤΙΑ κάνοντας ταυτόχρονα επίθεση στον βουλευτή και π. υπουργό του ΣΥΡΙΖΑ, Χριστόφορο Βερναρδάκη:
“Τα δημοσιεύματα που αφορούν την κήρυξη της χώρας σε κατάσταση πολιορκίας είναι τόσο φαιδρά που είναι ανάξια σχολιασμού. Το το ότι αυτά αναπαράγονται από στελέχη της αντιπολίτευσης, όπως έπραξε ο κύριος Βερναρδάκης, συνιστά σοβαρότατο πρόβλημα για τον τρόπο που αντιλαμβάνεται η αντιπολίτευση τους θεσμούς”.
Απαντώντας, ο Χρ. Βερναρδάκης αναφέρει:
“Προφανώς, η ΝΔ βρίσκεται σε πανικό. Αντί να διαψεύσει το αναλυτικό ρεπορτάζ της ΕΣΤΙΑΣ, απαντά σε μένα γιατί ανέβασα το θέμα της μη-απάντησης από πλευράς Κυβέρνησης ενός τόσο σοβαρού ζητήματος. Ομως, ο προσεκτικός αναγνώστης της ανακοίνωσης θα διαπιστώσει ότι ο εκπρόσωπος τύπου κάνει λόγο μόνο για την “κατάσταση πολιορκίας” και όχι για την αναστολή άρθρων του Συντάγματος. Εν τω μεταξύ, η “κατάσταση πολιορκίας” την οποίαν χλευάζει ήταν το χθεσινό πρωτοσέλιδο των ΝΕΩΝ και των ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ. Συμπέρασμα: η Κυβέρνηση παραπαίει...”
Υπενθυμίζεται ότι πληροφορίες για «εισηγήσεις» που φέρεται να δέχεται ο Κυριάκος Μητσοτάκης για την «κήρυξη της χώρας σε κατάσταση πολιορκίας με αναστολή άρθρων του Συντάγματος» δημοσιίευσε το Σάββατο στο πρωτοσέλιδό της η συντηρητική εφημερίδα «Εστία», με πρόφαση την αντιμετώπιση των πυρκαγιών που ξέσπασαν στη χώρα.
Την ίδια ημέρα, η εφημερίδα «Παραπολιτικά» κυκλοφορεί με τίτλο «Η Ελλάδα σε κατάσταση πολιορκίας», ενώ «Τα Νέα» του συγκροτήματος Μαρινάκη κυκλοφορούσε την Παρασκευή με έναν ακόμα πηχυαίο τίτλο «Κατάσταση Πολιορκίας». Παράλληλα, υπηρεσιακό έγγραφο προς την 5ης Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας με τη σήμανση «Εξαιρετικά επείγον» ζητάει από όλες τις δομές υγείας της περιοχής προετοιμασία «σε περίπτωση επιστράτευσης».
«Διπλό σοκ: το βαρύ κόστος για την οικονομία από την κρατική αρωγή στις πληγείσες περιοχές και η επιβάρυνση του δημοσίου χρέους για νέο δανεισμό- η πιθανή κήρυξη της χώρας σε κατάσταση πολιορκίας με αναστολή άρθρων του Συντάγματος όπως εισηγούνται αξιωματούχοι του Μαξίμου στον πρωθυπουργό» γράφει στο πρωτοσέλιδό της η συντηρητική εφημερίδα «Εστία», κάτω από τίτλο «Σε αχαρτογράφητα ύδατα η Ελλάς» και υπέρτιτλο «Η διαρκής αβεβαιότης (sic) λόγω πανδημίας, φυσικών καταστροφών, λουκέτων αποσταθεροποιεί τη χώρα».
Το άρθρο υπογράφει ο έγκριτος και με δεσμούς με τη δεξιά παράταξη Μανώλης Κοττάκης, ο οποίος μεταξύ άλλων, αναφέρει πως «οι διαρροές σε δύο πρωτοσέλιδα χθες ότι η χώρα ευρίσκεται σε “κατάσταση πολιορκίας” δημιουργούν ήδη αδιανόητους συνταγματικούς συνειρμούς και… πολιτική ανατριχίλα. Διότι κατάσταση πολιορκίας όπως φαίνεται να εισηγούνται κάποιοι στον κύριο Πρωθυπουργό -ο Κώστας Καραμανλής απέρριψε ανάλογες εισηγήσεις στα Δεκεμβριανά του 2008- σημαίνει αναστολή βασικών άρθρων του Συντάγματος. Περιορισμό ελευθεριών. Συρρίκνωση δικαιωμάτων».
Ακολούθως εκφράζει αγωνία για το τι μπορεί μία τέτοια απόφαση να σημάνει για την εφαρμογή του προϋπολογισμού και τι οικονομικό κόστος μπορεί να επιφέρει, ενώ κάτω ακριβώς από το άρθρο, κατά τραγική ειρωνία, φιλοξενείται άρθρο για «Το Σύνταγμα του Μεταξά» και την συμπλήρωση 85 ετών από την αναστολή «ορισμένων διατάξεων του Συντάγματος» από τον δικτάτορα Μεταξά. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως η εφημερίδα φιλοξενεί και άλλα άρθρα που αναφέρονται σε διάφορα «σχέδια αποσταθεροποίησης», όπως «Ὑποψίες γιά ὀργανωμένο σχέδιο ἐμπρησμῶν κατά τῆς χώρας» και «Ἀποσταθεροποίηση καί ἐκλογές».
Όπως προκύπτει από τα πρωτοσέλιδα των υπολοίπων εφημερίδων, τα δύο πρωτοσέλιδα στα οποία αναφέρεται ο δημοσιογράφος είναι των Παραπολιτικών και των Νέων. Η πρώτη εφημερίδα κυκλοφόρησε το Σάββατο με τίτλο «Η Ελλάδα σε κατάσταση πολιορκίας – Ζωντανός εφιάλτης», ενώ την Παρασκευή, η δεύτερη εφημερίδα του ομίλου έγραφε «Κατάσταση πολιορκίας – 99 νέες πυρκαγιές σε 24 ώρες», ενώ παρακάτω αναφέρει μεταξύ άλλων «Τι υποψίες προκαλούν τα πολλά μέτωπα σε όλη τη χώρα».
Το έγγραφο της 5ης ΥΠΕ για την «περίπτωση επιστράτευσης»
Ακόμα, την ίδια ημέρα ήρθε στη δημοσιότητα από το tvxs.gr ένα έγγραφο της 5ης Υγειονομικής Περιφέρειας Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας με σήμανση «Εξαιρετικά Επείγον», το οποίο απευθυνόταν σε όλα τα νοσοκομεία και τα κέντρα υγείας της περιφέρειας, ζητώντας τα ονόματα του προσωπικού τους που οι μονάδες θέλουν να εξαιρεθούν «σε περίπτωση επιστράτευσης», συμπληρώνοντας πως «καθώς η παραμονή τους στις δομές υγείας κρίνεται απαραίτητή για τη λειτουργία τους σε περίοδο κρίσης ή πολέμου».
Δείτε το έγγραφο:
Αρκετές ώρες έπειτα από την δημοσίευση του εν λόγω εγγράφου, η 5η ΥΠΕ εξέδωσε ανακοίνωση, με την οποία υποστηρίζει πως πρόκειται για τυπική διαδικασία που αφορά τις καταστάσεις αναστολών κατάταξης, «με δεδομένο ότι οι προηγούμενοι πίνακες ίσχυαν από 1-1-2019 και λήγουν 31-12-2021», υποστηρίζοντας πως η ένδειξη του επείγοντος αφορά διορία οριζόμενη από το υπουργείο Υγείας και «όχι με κάποιον άλλον λόγο».
Αναλυτικά η ανακοίνωση:
Η 5η Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδας με αφορμή το ανωτέρω δημοσίευμα σας ενημερώνει τα εξής:
Κάθε τρία χρόνια συντάσσονται καταστάσεις για αναστολές κατάταξης σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Νομοθετικό Διάταγμα 107/1973.
Στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής και με δεδομένο ότι οι προηγούμενοι πίνακες ίσχυαν από 1-1-2019 και λήγουν 31-12-2021, στάλθηκε έγγραφο στις δομές υγείας. Η ένδειξη επείγον σχετίζεται με την οριζόμενη από το Υπουργείοπροθεσμία υποβολής καταστάσεων και όχι με κάποιον άλλο λόγο.
Κλείνοντας επισημαίνεται πως οι αναστολές κατάταξης δίνονται και σε υπαλλήλους άλλων οργανισμών που σε περίοδο κρίσης πρέπει να είναι σε λειτουργία.
Άλλωστε το ίδιο έγγραφο του Υπουργείου έχει κοινοποιηθεί και σε άλλες υπηρεσίες.
Άγνωστες πτυχές της ζωής και της δράσης του Μοχάμεντ Άλι ως θεμελιωτή του νεότερου αιγυπτιακού κράτους, της εμπλοκής του στην ελληνική επανάσταση, και της ιδιαίτερης σχέσης που είχε με τον τόπο καταγωγής του, την Καβάλα, παρουσιαστήκαν μεταξύ άλλων στη διάρκεια εκδήλωσης, που διοργάνωσαν το Ερευνητικό Κέντρο Μοχάμεντ Άλι (MOHA) και οι εκδόσεις Παπασωτηρίου.
Υπό το βλέμμα του έφιππου ανδριάντα του Μοχάμεντ Άλι, στους κήπους του εντυπωσιακού αρχοντικού όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, στην άκρη της χερσονήσου της Παναγίας, στην παλιά πόλη της Καβάλας, ο πρόεδρος του MOHA και διαπρεπής αρχαιολόγος Μιχάλης Λυχούνας παρουσίασε το νέο βιβλίο του διακεκριμένου συγγραφέα και ερευνητή Χάλεντ Φάχμι (Khaled Fahmy), με τίτλο «Μοχάμεντ Άλι, ο εκ Καβάλας».
Ο αναπληρωτής καθηγητής Σύγχρονων Αραβικών Σπουδών του Πανεπιστήμιου του Κέμπριτζ, Χάλεντ Φάχμι, αναφέρθηκε με ιδιαίτερη γλαφυρότητα σε όλα εκείνα που συνδέουν τον «εκ Καβάλας» Μοχάμεντ Άλι, (ή Μεχμέτ Αλί όπως έχει συνηθίσει να αποκαλείται) με την Ελλάδα, τον ρόλο του στον αγώνα για την ανεξαρτησία των Ελλήνων και τη σχέση του με τον Σουλτάνο στην Κωνσταντινούπολη.
Μιλώντας τη γλώσσα της αλήθειας και χωρίς να κρύψει ιστορικά γεγονότα και λεπτομέρειες, που καθόρισαν σημαντικές στιγμές της πλούσιας και πολυτάραχης ζωής του θεμελιωτή της νεότερης Αιγύπτου, ο καθηγητής Χάλεντ Φάχμι παρουσίασε στο κοινό της Καβάλας τα χαρακτηριστικά μιας πολυσχιδούς ιστορικής προσωπικότητας, που αναφέρονται στο νέο βιβλίο του που κυκλοφόρησε και πρόσφατα μεταφράστηκε στα ελληνικά και το οποίο αποτελεί «καρπό» μιας πολύχρονης έρευνας του ιδίου.
Από την Καβάλα στην Αίγυπτο
Με πολύ ταπεινή καταγωγή από την Καβάλα (ήταν αγράμματος και όχι από ιδιαιτέρως εύπορη οικογένεια) ο Μοχάμεντ Άλι μεγάλωσε στο σπίτι του εύπορου θείου του, που ήταν φρούραρχος της Καβάλας, και κατόρθωσε να μεταμορφωθεί σε έναν πολύ έξυπνο πολιτικό, ο οποίος έφθασε στην Αίγυπτο το 1801 ως μέλος μιας οθωμανικής δύναμης που στάλθηκε για να εκδιώξει τον Ναπολέοντα, ο οποίος είχε αποβιβαστεί στην Αίγυπτο το 1798.
«Στα μέσα της μακράς του πορείας» επισήμανε ο καθηγητής Χάλεντ Φάχμι, «είχε μεταλλαχθεί σε έναν οξυδερκή Οθωμανό πολιτικό, ο οποίος κατόρθωνε να διαμορφώνει τις εξελίξεις στην Κωνσταντινούπολη, χωρίς καν να πατάει το πόδι του στην πόλη του Βοσπόρου. Στο τελευταίο μάλιστα στάδιο της πορείας του έγινε ένας διεθνής πολιτικός, ικανός να διαβάζει τις απόψεις των μεγάλων αστικών κέντρων, όπως του Λονδίνου, του Παρισιού, της Βιέννης και της Αγίας Πετρούπολης και να τους κερδίζει συχνά στο “δικό τους γήπεδο”. Ήταν εργατικός, πειθαρχημένος, ντυνόταν απλά και φρόντιζε ιδιαίτερα την εμφάνισή του. Ήταν πνευματώδης και οξυδερκής και γοήτευε συχνά τους Ευρωπαίους αξιωματούχους».
Για όλους τους παραπάνω λόγους δεν ήταν τυχαίο ότι διέβλεψε από νωρίς πως οι συσχετισμοί στην Ελληνική Επανάσταση είχαν αλλάξει και όλες οι μεγάλες δυνάμεις από ένα σημείο και μετά είχαν στραφεί στο πλευρό των Ελλήνων, στηρίζοντας έμπρακτα τον αγώνα τους για ανεξαρτησία. Το προσωπικό δίκτυο πληροφοριών που δημιούργησε του επέτρεπε να έχει πρωτογενή ενημέρωση για τα τεκταινόμενα, ώστε έγκαιρα να αντιληφθεί πως ο αγώνας είχε πλέον κριθεί υπέρ των Ελλήνων, οπότε θέλησε να αποστασιοποιηθεί και αυτή η δικαίωση φάνηκε στο Ναυαρίνο.
Στην οθωμανική αυτοκρατορία ο Μοχάμεντ Άλι ήταν γνωστός ως Kavalali Mehmed Ali, με το τοπωνυμικό της πόλης καταγωγής του και την τουρκική εκδοχή του ονόματός του. Στην οθωμανική ιστορία εμφανίζεται ως μια ιδιαιτέρως προβληματική μορφή. Βοήθησε τον Σουλτάνο να καταπνίξει πολλές στάσεις στο εσωτερικό της χώρας, αλλά στο τέλος στράφηκε ο ίδιος εναντίον του. Το 1831 χρησιμοποίησε τον σύγχρονο στρατό του για να εισβάλει στη Συρία, να διασχίσει τη Μικρά Ασία και να απειλήσει την ίδια την πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας, προκαλώντας μια από τις σοβαρότερες κρίσεις που αντιμετώπισε η αυτοκρατορία στη μακρά ιστορία της.
Η ελληνική επανάσταση έμπνευση για τον Μοχάμεντ Άλι
«Η εμπλοκή του Μεχμέτ Αλί στον αγώνα της ανεξαρτησίας των Ελλήνων» τόνισε ο καθηγητής, «έγινε στο όνομα του νόμιμου μονάρχη του, του σουλτάνου Μαχμούτ Β’. Ξεκίνησε με την εντολή να καταπνίξει την επανάσταση στην Κρήτη το 1821. Οι Αιγύπτιοι αγρότες- στρατιώτες, με την ηγεσία Μαμελούκων και Γάλλων αξιωματικών, αποδείχτηκαν αποτελεσματικότεροι από τα σουλτανικά στρατεύματα και υπήρξαν πολλές τριβές μεταξύ του Ιμπραήμ Πασά που ηγούνταν των αιγυπτιακών στρατευμάτων και του Χουσρέβ Πασά που ηγούνταν των οθωμανικών. Όταν τα οθωμανικά στρατεύματα δεν εμφανίστηκαν για να βοηθήσουν εκείνα του Ιμπραήμ μετά την άλωση του Μεσολογγίου τον Απρίλιο του 1826, τα αιγυπτιακά στρατεύματα διέπραξαν απίστευτες φρικαλεότητες. Αυτή η ένταση μεταξύ Ιμπραήμ και Χουσρέβ ήταν ένας από τους λόγους της κοινής του ήττας στο Ναυαρίνο τον Οκτώβριο του 1827».
«Στη διάρκεια της εμπλοκής του στην Ελληνική Επανάσταση», συνέχισε ο κ. Χάλεντ Φάχμι, «υπήρξε μια θεμελιώδης μετακίνηση στην προσέγγιση του Μοχάμεντ Άλι. Ενώ βεβαίως δεν ταυτίστηκε ποτέ με τους Έλληνες στασιαστές, αποστασιοποιήθηκε σταδιακά από την οθωμανική γραμμή που επέμενε στην ένοπλη διαχείριση. Από το 1826 ήταν υπέρ μιας διπλωματικής λύσης και το 1828 αγνόησε τις εντολές του σουλτάνου να συνεχίσει τον αγώνα και προσήλθε σε άμεσες διαπραγματεύσεις με τους Βρετανούς, τους Γάλλους και τους Ρώσους για να αποσύρει τον γιο του και τα στρατεύματά του πίσω στην Αίγυπτο. Η επιτυχία της Ελληνικής Επανάστασης ήταν μια από τις πηγές έμπνευσης για τη δική του επανάσταση κατά του σουλτάνου το 1831».
Η Καβάλα κατείχε ιδιαίτερη θέση στην καρδιά του
Ιδιαίτερη μνεία έκανε ο συγγραφέας στο συναισθηματικό δεσμό του Μοχάμεντ Άλι και μελών της οικογενείας του με τον γενέθλιο τόπο του σημειώνοντας: «Στα αιγυπτιακά εθνικά αρχεία υπάρχει μεγάλος αριθμός εγγράφων που σχετίζονται με το Ιμαρέτ και τη διοίκηση της Θάσου. Αυτά τα έγγραφα πιστοποιούν την πολύ ιδιαίτερη θέση, που κατείχε η Καβάλα στην καρδιά του. Αρκεί να πω ότι μετά το μεγάλο αυτοκρατορικού στυλ τεμένους που έκτισε στο Κάιρο, όπου και τάφηκε, το Ιμαρέτ της Καβάλας είναι το δεύτερο μεγαλύτερο κτίσμα που ανοικοδόμησε. Όταν επισκέφθηκε την Κωνσταντινούπολη το 1846, μόλις τρία χρόνια πριν τον θάνατό του, σταμάτησε στην Καβάλα κατά την επιστροφή του και οι περιγραφές εκείνης της επίσκεψης τον παρουσιάζουν να θυμάται με συγκίνηση τα παιδικά του χρόνια και την περίοδο της νεότητάς του».
Δεν είναι διόλου τυχαίο το γεγονός πως η Καβάλα είναι ίσως η μόνη πόλη στην Ελλάδα, που το 1949 έστησε σε περίοπτη θέση το άγαλμα ενός Οθωμανού -Αιγυπτίου αξιωματούχου, το οποίο μάλιστα χρηματοδότησαν οι ελληνικές κοινότητες της Αιγύπτου. Η πρωτοβουλία αυτή για την τοποθέτηση του αγάλματος, που φιλοτεχνήθηκε στο Παρίσι και αποτελεί έργο του διάσημου γλύπτη Κωνσταντίνου Δημητριάδη, φανερώνει το ενδιαφέρον των Ελλήνων για τον Μοχάμεντ Άλι.
«Ο Μοχάμεντ Άλι ενδιαφερόταν πολύ να ενισχύσει το εμπόριο» υπογράμμισε ο καθηγητής Χάλεντ Φάχμι και συνέχισε: «Μετέτρεψε όλη την εγχώρια παραγωγή σε κρατικό μονοπώλιο και προσκάλεσε Ευρωπαίους εμπόρους, για να εμπορευθούν μαζί του, παρά με τοπικούς παραγωγούς. Ταυτόχρονα, επέτρεψε να λύνονται οι εμπορικές διαφορές των ξένων εμπόρων στα προξενεία και όχι στα μουσουλμανικά δικαστήρια. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα οι Ευρωπαίοι έμποροι και οι επιχειρήσεις τους -και μεταξύ αυτών οι Έλληνες- να ακμάσουν. Ο Μοχάμεντ Άλι συμπαθούσε ιδιαίτερα τους Έλληνες και μετά τον αγώνα της ανεξαρτησίας τούς έδωσε ιδιαίτερα προνόμια και έτσι γρήγορα η κοινότητα τους στην Αλεξάνδρεια έγινε μια από τις σπουδαιότερες στον κόσμο».
Η κληρονομιά του Μοχάμεντ Άλι στη σημερινή Αίγυπτο
«Όπως όλοι οι μεγάλοι άνδρες, ο Μοχάμεντ Άλι έχει μια διαφιλονικούμενη κληρονομιά» τόνισε με έμφαση ο αναπληρωτής καθηγητής Σύγχρονων Αραβικών Σπουδών του Πανεπιστήμιου του Κέμπριτζ και συνέχισε: «Για κάποιους είναι ο οξυδερκής, ισχυρός ηγέτης που έβγαλε τη χώρα από τον Μεσαίωνα και την εκτόξευσε στη σύγχρονη εποχή. Σε αυτήν τη διαδικασία έπρεπε να πάρει σκληρές αποφάσεις, να υπερνικήσει τις τοπικές αντιστάσεις και, σε κάποιες περιπτώσεις, διέπραξε φρικαλεότητες. Το ισοζύγιο ωστόσο είναι μια ισχυρή χώρα με καθορισμένα όρια στον δρόμο για την ανεξαρτησία. Για άλλους είναι ένας τύραννος, που αντιμετώπισε την Αίγυπτο σαν χρυσοτόκο όρνιθα και τους Αιγύπτιους ως ανίκανους και ανάξιους για αυτοδιοίκηση. Η επιτυχία του να δημιουργήσει έναν ισχυρό κεντρικό κράτος και μια δυναστεία έγιναν εις βάρος εκατομμυρίων Αιγυπτίων που καλλιεργούσαν τη γη και παρήγαγαν πλούτο».
Παρά την πρόκληση της πανδημίας οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Τόκιο διοργανώθηκαν και ήδη πλησιάζουν στο τέλος. Μετά τον ενθουσιαμό έρχεται η ανησυχία για τους κατοίκους.
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες ήταν «μια απόδειξη νίκης απέναντι στον κορωνοϊό»ανέφερε ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Γιοσιχίντε Σούγκα. Τώρα που οι Ολυμπιακοί Αγώνες πλησιάζουν προς το τέλος, ο Σούγκα θα πρέπει να αποδείξει κατά πόσο ισχύουν τα λόγια του. Πριν από τους Ολυμπιακούς είχε υποσχεθεί: «Θα προστατεύσουμε την υγεία και την ασφάλεια του ιαπωνικού λαού». Λίγο πριν από την τελετή λήξης των Ολυμπιακών τα νέα κρούσματα κορωνοϊού έχουν ξεπεράσει το φράγμα των 5.000. Ειδικοί προειδοποιούν ότι τις επόμενες εβδομάδες θα ξεπεράσουν τις 10.000.Η Ολυμπιακή φλόγα θα σβήσει, όχι όμως και η ανησυχία των πολιτών.
«Όσοι ανήκουν στον οργανωτικό κύκλο των Ολυμπιακών Αγώνων θα ισχυριστούν ότι ήταν μια μεγάλη επιτυχία. Ότι μόνο μια χώρα, όπως η Ιαπωνία, θα μπορούσε να τα έχει καταφέρει έτσι» παρατηρεί ο Κοΐτσι Νακάνο, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Σοφία του Τόκιο επικαλούμενος δήλωση μέλους της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, που είχε κάνει λόγο για «παράλληλους κόσμους». Με αυτό εννοούσε ότι η «ολυμπιακή φούσκα» δεν αποτελούσε κίνδυνο για την υγεία των πολιτών. Πράγματι μεταξύ των συμμετεχόντων δεν καταγράφηκαν πολλά κρούσματα. Ωστόσο ο Νακάνο θεωρεί ότι η έννοια των «παράλληλων κόσμων» δεν ανταποκρίνεται στο πνεύμα των Ολυμπιακών.
Δόθηκε η εικόνα ότι ο κορωνοϊός δεν είναι κάτι σοβαρό;
Οι επικριτές των Ολυμπιακών Αγώνων στο Τόκιο διαμαρτύρονται ότι η εικόνα που μεταδόθηκε από τα τηλεοπτικά δίκτυα οδήγησε πολλούς νέους να μην παίρνουν πια στα σοβαρά τον κορωνοϊό και τις επιπτώσεις του. «Τέτοιοι ισχυρισμοί είναι αβάσιμοι. Δεν γνωρίζω αριθμούς που να το αποδεικνύουν» ανέφερε ο Τόμας Μπαχ, πρόεδρος της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής. Οι δηλώσεις Μπαχ δεν βρίσκουν σύμφωνο τον γιατρό Σιγκέρου Όμι, σημαντικότερο σύμβουλο της ιαπωνικής κυβέρνησης σε θέματα κορωνοϊού. Ο Όμι θεωρεί ότι η διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων εν καιρώ πανδημίας επηρέασε αρνητικά «τη συνείδηση των πολιτών».
Μια τέτοια στάση, σαν αυτή του Μπαχ, αποδεικνύει πόσο μικρό είναι το ενδιαφέρον για την προστασία και τα προβλήματα του ιαπωνικού λαού, εκτιμά ο Νακάνο.Την ίδια ώρα η κυβέρνηση της Ιαπωνίας δίνει τη δική της μάχη με τον κορωνοϊό. Λίγο πριν από τη λήξη των Ολυμπιακών αποφάσισε να νοσηλεύονται στα νοσοκομεία μόνο ασθενείς με σοβαρά συμπτώματα ή σοβαρές επιπλοκές του κορωνοϊού. Πολλοί φοβούνται ότι ασθενείς που θα παραμείνουν στα σπίτια τους μπορεί να μείνουν τελικά αβοήθητοι. Με τον τρόπο αυτό η κυβέρνηση Σούγκα προσπαθεί πάντως να αποτρέψει μια «κατάρρευση» του ιαπωνικού συστήματος υγείας, σύμφωνα με την οικονομική εφημερίδα Tokio Keizei.
Δυσαρέσκεια για την ιαπωνική κυβέρνηση
Γεγονός είναι πάντως, ότι πέρα από την ολυμπιακή γιορτή, στην Ιαπωνία αυξάνεται η δυσαρέσκεια των πολιτών έναντι της κυβέρνησης Σούγκα. Όπως σημειώνει ο Νακάνο: «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες έθεσαν περιορισμούς στην κυβέρνηση και αποσυντόνισαν τη διαχείριση των έκτακτων αναγκών της πανδημίας. Οι πολίτες ήταν μπερδεμένοι, χωρίς υπομονή, θυμωμένοι».
Οι Ιάπωνες φορολογούμενοι πάντως έχουν πληρώσει ακριβά τη διοργάνωση των Ολυμπιακών. Η κυβέρνηση προσδοκούσε να κάνει μια νέα αρχή με τους Ολυμπιακούς Αγώνες και σε οικονομικό επίπεδο, όπως είχε συμβεί και με τους Ολυμπιακούς του 1964. Ήθελε να παρουσιάσει την εικόνα μιας Ιαπωνίας που ξαναγεννιέται μετά από μια οικονομική κρίση δεκαετιών, επιστρέφοντας στην κορυφή του κόσμου. Ωστόσο παρά τον ενθουσιασμό των αθλητών από όλον τον κόσμο στο Τόκιο, τα προβλήματα παραμένουν: αργή διαδικασία εμβολιασμού, διαρκής παράταση των έκτακτων μέτρων για τη διαχείριση της πανδημίας, ελλείμματα στην ψηφιοποίηση.
Σε κάθε περίπτωση η ώρα της αλήθειας για την κυβέρνηση Σούγκα δεν θα αργήσει. Η θητεία της λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου, λίγο μετά τους Παραολυμπιακούς. Οι εκλογές πρέπει να διεξαχθούν το αργότερο μέχρι τις 21 Οκτωβρίου.
Οι μέγα-πυρκαγιές που ξέσπασαν στην Ελλάδα στις αρχές Αυγούστου 2021 είναι ενδεικτικές για πολλά πράγματα. Αν αφαιρέσουμε τα κενά και στη διαχείριση των δασών και των απειλών εναντίον του, όπως εκδηλώνονται διαχρονικά μετά τον πόλεμο, είναι ενδεικτικές για την ουσία της πολιτική που ακολουθεί η παρούσα διοίκηση στο Μέγαρο Μαξίμου. Είναι επίσης ενδεικτικές για την ουσία της νεοσυντηρητικής κοσμοθεωρίας και πρακτικής, ιδιαίτερα στη βαλκανική της εκδοχή. Για να γίνει κατανοητό ας θυμηθούμε κάτι που συνέβη αλλού και άλλοτε.
Οι νεοσυντηρητικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ, από την εκλογή του Ρήγκαν και μετά είχαν κλείσει αρκετά Πανεπιστημιακά Τμήματα της χώρας με το πρόσχημα της περικοπής δαπανών και της εξοικονόμησης πόρων, ενώ στην πραγματικότητα αυτό ήταν πρόσχημα για να εξαρθρώσουν πανεπιστημιακά τμήματα λόγω ιδεολογικής αντίθεσης με το αντικείμενο που θεράπευαν ή με διδάσκοντες που το θεράπευαν, όπως ήταν το Τμήμα Ισλαμικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Μόνο που όταν οι τρομοκράτες της Αλ Κάϊντα χτύπησαν τους Δίδυμους Πύργους οι αρχές έψαχναν ειδικούς στον Ισλαμικό πολιτισμό και δεν έβρισκαν.
Οι αμερικανικές νεοσυντηρητικές κυβερνήσεις έκαναν δηλαδή ό,τι κάνει κάθε συνεπής προς τον εαυτό της νεοφιλελεύθερη, αλλά και κάθε νεοσυντηρητική κυβέρνηση. Διότι αυτό κάνουν. Ακολουθούν μια «πολιτική της ακρίδας». Αφού εξαντλήσουν τους πόρους σε ένα έδαφος που ελέγχουν ψάχνουν να κατακτήσουν άλλο, για να εξαντλήσουν και τους δικούς του πόρους κοκ.
Υπάρχουν όμως διαφορές μεταξύ νεοφιλελεύθερων και νεοσυντηρητικών. Οι νεοφιλελεύθεροι πράγματι θεωρούν την οικονομική βιωσιμότητα ενός δημόσιου, αλλά και ιδιωτικού οργανισμού, με όρους αγοράς ως θεμελιώδες κριτήριο της συνέχειάς τους. Αντίθετα, για τους νεοσυντηρητικούς, παρότι ασπάζονται την νεοφιλελεύθερη αγοραία λογική, οι ιδεολογικές και πολιτικές σκοπιμότητες είναι συνήθως περισσότερο βαρύνουσες από τα αγοραία οικονομικά κριτήρια. Για τους νεοσυντηρητικούς, η εξοικονόμηση πόρων είναι απλώς ένα πρόσχημα για να κλείσουν, περιορίσουν ή καθυποτάξουν στη βούλησή-τους τους πάσης φύσεως δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς. Το «έργο» αυτό το είδαμε στην Ελλάδα το 2013 όταν η κυβέρνηση Σαμαρά έκλεισε τη δημόσια ΕΡΤ. Την είχε πρώτα περιλάβει στο δεύτερο μνημόνιο με πρόσχημα τις απολύσεις και την περικοπή δαπανών στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, ενώ ο πραγματικός λόγος του «μαύρου» ήταν η αδυναμία πολιτικού ελέγχου της ΕΡΤ. Ήταν η προσπάθεια να καταστείλει την πολιτική κριτική που του ασκούσαν ακόμα δημοσιογράφοι της κρατικής τηλεόρασης. Το είχε αποκαλύψει σε σχετικό τουί σύμβουλός του, σχεδόν ένα χρόνο πριν το κλείσιμο της ΕΡΤ. Το είχαν αναγνωρίσει ευθαρσώς δημόσια στελέχη του μεγαλύτερου εκ των συγκυβερνώντων κομμάτων κομμάτων αμέσως μετά το κλείσιμο της ελληνικής κρατικής τηλεόρασης.
Η ίδια λογική, αν και με διαφορετικό τρόπο, φαίνεται πως ξεδιπλώνεται εν έτει 2021, όπως διαφαίνεται από την ανατομία των μέγα-πυρκαγιών. Αυτή η λογική συνίσταται στην απέχθεια αν όχι στο μίσος των νεοσυντηρητικών για τον δημόσιο τομέα, όχι τόσο για οικονομικούς όσο για συμβολικούς – ιδεολογικούς λόγους, γεγονός που αποδεικνύει πως κάνουν πολιτική διακατεχόμενοι από ισχυρή ιδεοληψία.
Αν και είναι νωρίς, αν και δεν έχει γίνει πλήρης καταγραφή της έκτασης των πυρκαγιών, αν και δεν έχουν φανεί οι πολλαπλές συνέπειές τους, εντούτοις κάποια βασικά χαρακτηριστικά τους έχουν αρχίσει διαφαίνονται με κραυγαλέο τρόπο. Μεταξύ αυτών αξίζει να σημειώσουμε τα ακόλουθα. Πρώτον, όπως φαίνεται από πολλά στοιχεία, υπήρξε ελλιπής αντιμετώπιση των ίδιων των πυρκαγιών, τόσο στο σκέλος της πρόληψης (λ.χ. αγορά και συντήρηση εξοπλισμού, πρόσληψη προσωπικού κ.ά.) όσο και στο σκέλος της καταστολής (χρήση εναέριων μέσων πυρόσβεσης για την κατάσβεση των πυρκαγιών, αποστολή ικανού αριθμού πυροσβεστικών οχημάτων, καθυστερημένη αναζήτηση εξωτερικής βοήθειας κ.ά.).
Δεύτερον, κατεβλήθη ιδιαίτερη μέριμνα να μην υπάρξουν ανθρώπινα θύματα, διότι όπως προκύπτει από την εγχώρια εμπειρία, αλλά και από το εξωτερικό, από ίδια ή ανάλογες περιπτώσεις από εκεί προέρχεται η μεγάλη πολιτική φθορά. Για το σκοπό αυτό κινητοποιήθηκαν αστυνομικές δυνάμεις σε μεγαλύτερο βαθμό από ότι πυροσβεστικές, γεγονός που επιπλέον προβάλλεται και ως δικαιολογία για την αύξησή τους, ασχέτως αν δεν έγινε για αυτόν τον σκοπό όπως διαφαίνεται από τον σχεδιασμό. Δεν είναι καθόλου κακό που υπήρξε μέριμνα να μη χαθούν ανθρώπινες ζωές, το αντίθετο. Αν και ο ρόλος των αστυνομικών φαίνεται πως ήταν να ενημερώσουν τους πολίτες να εκκενώσουν τις κατοικίες και τις περιοχές τους, κάτι δηλαδή που κάνει και το 112, και όχι να τους εξαναγκάσουν να το κάνουν. Φαντάζομαι αυτό ήταν ανέφικτο. Το κακό ήταν πως δεν υπήρξε αντίστοιχη φροντίδα και για την κατάσβεση. Συνεπώς, καταγράφεται ασσυμετρία στην αντιμετώπιση των μέγα-πυρκαγιών. Η ασσυμετρα μεταξύ κατάσβεσης των πυρκαγιών και διάσωσης κατοίκων προδίδει την προτεραιότητα των πολιτικών κριτηρίων στην αντιμετώπιση του συνόλου των παραμέτρων που περικλείουν οι μέγα-πυρκαγιές, και που «σκεπάζουν» τα οικονομικά, κάτι που είναι χαρακτηριστικό για τη νεοσυντηρητική σκέψη.
Χρειάζεται να πούμε ότι μια πυρκαγιά ή άλλη φυσική καταστροφή δεν συνιστά από μόνη της μείζονα κρίση, αλλά γίνεται τέτοια από τον τρόπο διαχείρισής της. Μια φωτιά μπορεί να ξεκινήσει από αμέλεια ή επιπολαιότητα, από σκοπιμότητα για διαφόρους λόγους, ή πάλι χωρίς την άμεση ανάμειξη του ανθρώπινου παράγοντα. Το πώς όμως θα εξελιχθεί εξαρτάται από τον ανθρώπινο παράγοντα, τόσο πριν το ξέσπασμα της πυρκαγιάς όσο και κατά τη διάρκειά της. Από αυτόν εξαρτάται αν θα σβηστεί έγκαιρα ή θα εξελιχθεί σε μέγα – πυρκαγιά η οποία ενδεχομένως θα οδηγήσει περαιτέρω σε γενική κρίση μια ή περισσότερες περιοχές για ένα μικρότερο ή μεγαλύτερο διάστημα, με ότι αυτό σημαίνει σε επίπεδο οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών.
Η ανάμειξη του ανθρώπινου παράγοντα στην αντιμετώπιση μιας φυσικής καταστροφής ξεκινά από την πρόληψη, συνεχίζεται με την καταστολή και περαιτέρω με την αποκατάσταση των ζημιών: στην υγεία όσων επλήγησαν, στο φυσικό περιβάλλον (αναδάσωση ή/και αντιπλημμυρικά έργα), στα κτήρια (κατοικίες, επιχειρήσεις ή κοινόχρηστα κτίρια), στη γη και το ζωικό κεφάλαιο, στην εκπαίδευση του παιδιών, ενηλίκων και υπερηλίκων, για αντιμετώπιση μελλοντικών κινδύνων κοκ. Τόσο η πρόληψη όσο και η καταστολή είναι υπόθεση κατ’ εξοχήν πολιτική εξαρτάται δηλαδή από την κυβέρνηση και τις κρατικές υπηρεσίες, αλλά και από την περιφερειακή και τοπική αυτοδιοίκηση. Ο πυρήνας όμως τόσο της προληπτικής όσο και κατασταλτικής αντιμετώπισης εξαρτάται από τη βασική, από τη θεμελιώδη αντίληψη που έχει η διοίκηση, λ.χ. η κυβέρνηση για τη τον δημόσιο χώρο, για τα δημόσια αγαθά όπως είναι τα δάση. Αποτελεί μέρος της ευρύτερης αντίληψής της για τα δημόσια αγαθά εν γένει (πάρκα, παραλίες, δρόμοι, εκπαίδευση κ.ά.).
Όπως έχω ξαναπεί, η παρούσα ελληνική κυβέρνηση είναι κατά την κρίση μου μια λαϊκιστική νεοσυντηρητική κυβέρνηση βαλκανικού τύπου. Η κριτική αυτή δεν αποτελεί δια της εις άτοπον απαγωγής κολακεία για οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση παρά μόνο αυτό που είναι: κριτική της παρούσας. Η παρούσα κυβέρνηση πιστεύει δογματικά (παρά τις κατακλυσμιαίες διεθνώς αλλαγές) στα νεοφιλελεύθερα δόγματα περί απελευθέρωσης των αγορών. Απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας, απελευθέρωση της αγοράς υγειονομικών και εκπαιδευτικών υπηρεσιών (έτσι αντιλαμβάνονται την υγεία και την εκπαίδευση), απελευθέρωση της αγοράς νερού, εμπορευματοποίηση της Ακρόπολης και εν γένει των πολιτιστικών αγαθών κοκ, των οποίων ουκ έστιν αριθμός. Ωστόσο, σε αντίθεση με τους νεοφιλελεύθερους, αυτά τα νεοφιλελεύθερα δόγματα περικλείονται από ένα σκληρό ιδεολογικό περίβλημα που περιλαμβάνει ισχυρά και παχιά στρώματα εθνικισμού, ρατσισμού, θρησκοληψίας και παραδοσιοκρατίας. Γι΄αυτό και οι γνωστές από δεκαετίες αντίστοιχες πολιτικές και πολιτιστικές δυνάμεις αποτελούν φυσικό της σύμμαχο.
Και όλα αυτά διοχετεύονται στη δημόσια σφαίρα με μια τριτοκοσμικής αντίληψης επικοινωνιακή διαχείριση των πραγματικών προβλημάτων. Η οποία όμως κομματιάζεται όταν ξεσπά η πραγματική κρίση, την οποία προκαλούν σε μεγάλο βαθμό τα ίδια τα δόγματα που ασπάζεται η νεοσυντηρητική σκέψη.
Τα νεοφιλελεύθερα δόγματα επιβάλλουν κατά τους νεοσυντηρητικούς περικοπές στο δημόσιο τομέα. Στην υγεία, την παιδεία, τον πολιτισμό, τις μεταφορές κλπ. Σε όλο τον δημόσιο τομέα; Όχι! Μόνο στον παραγωγικό τομέα του δημοσίου, όπως είναι η εκπαίδευση, η υγεία, ο πολιτισμός κοκ ή ακόμα και υπηρεσίες της αστυνομίας που δεν αποτελούν την ενσάρκωση του δόγματος «νόμος και τάξη». Δηλαδή γενικότερα το τμήμα του δημόσιου τομέα που που δεν μπορεί να χωρέσει στο ιδεολογικό περιτύλιγμα των νεοσυντηρητικών «νόμος και τάξη», πειθαρχία και υπακοή, παράδοση, θρησκεία και οικογένεια, εξοβελισμός της εναντίωσης και των ιδεών περί κοινωνικής αλλαγής κοκ.
Έτσι, επιβάλλουν περικοπές στην υγεία και στην εκπαίδευση, αλλά όχι στις υπηρεσίες της αστυνομίας από τις οποίες εκρέει από όλους τους πόρους το δόγμα «νόμος και τάξη», που συνήθως στελεχώνονται από τους λιγότερο εκπαιδευμένους. Διακηρύσσει αριστεία και αξιοκρατία στην εκπαίδευση και στις διοικητικές υπηρεσίες του δημοσίου που στελεχώνονται μέσω ΑΣΕΠ, αλλά όχι στις προαναφερθείσες αστυνομικές δυνάμεις ή στις μυστικές υπηρεσίες ή ακόμα και στις διοικήσεις των δημοσίων οργανισμών (λ.χ. νοσοκομεία), που διορίζει εκτός ΑΣΕΠ η κυβέρνηση.
Σε αυτή τη αντίθεση φαίνεται κρυστάλλινα ο υβριδικός συνδυασμός νεοφιλελεύθερων και συντηρητικών πρακτικών που επιχειρούν οι νεοσυντηρητικοί. Η βαλκανική του διάσταση διαφαίνεται με κωμικό πλην επώδυνο τρόπο στην επιλογή υπέργηρων ή με ελλιπή προσόντα στελεχών από τον κομματικό στρατό, αλλά και στην στρατηγική να κερδηθεί το στοίχημα της δημοσιότητας όχι με την επαγγελματική πολιτική επικοινωνία της κυβέρνησης και των δημοσίων οργανισμών, αλλά με την επαγγελματική ενεργοποίηση της τακτικής δημοσιογραφίας προς αντικατάσταση της ελλείπουσας πολιτικής (κομψά).
Στο πλαίσιο αυτό φαίνεται πως ανήκει και η αντιμετώπιση της πολιτικής πυροπροστασίας. Όπως φαίνεται η λογική των περικοπών κατέστησε δύσκολη τη χρήση εναέριων, πιθανώς και επίγειων, μέσων για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Πολύ δεν περισσότερο, που η πυροσβεστική, για διάφορους λόγους δεν προσφέρεται πρακτικά και συμβολικά για ενσάρκωση του δόγματος «νόμος και τάξη» ειδικά μετά την προμήθεια μιας σειρά από «αύρες» από την αστυνομία. Σημειωτέο ότι κάτι τέτοιο διαρρηγνύει την πάλαι ποτέ ενιαία αντιμετώπιση των «σωμάτων ασφαλείας» που είχε η παραδοσιακά είχε η συντηρητική παράταξη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Γενικότερα, η ελληνική/βαλκανική εκδοχή του νεοσυντηρητισμού φαίνεται να υιοθετεί την πρακτική περικοπών και εν γένει νεοφιλελεύθερης αντιμετώπισης κυρίως για το παραγωγικό τμήμα του δημόσιου τομέα, γενικότερα εκείνου που δεν προσφέρεται για το ιδεολογικό της περίβλημα που προαναφέρθηκε, και επικράτηση ιδεολογικο-πολιτικών κριτηρίων προτεραιότητας για τη διαχείριση του εκείνου του δημόσιου που αποτελεί προβολή του δόγματος «νόμος και τάξη», και συχνά αγγίζει τα απομεινάρια της μετεμφυλιοπολεμικής περιόδου ή θεωρείται πως μπορεί να αποφέρει πολιτικά – ιδεολογικά κέρδη.
Με άλλα λόγια, η διαχείριση των πυρκαγιών όπως έλαβε χώρα ήταν ενθηκευμένη σε σπερματική μορφή, υπήρχε ήδη προδιαγεγραμμένη στη θεμελιώδη αντίληψη της τρέχουσας διαχείρισης των δημοσίων υποθέσεων. Ήταν ήδη σχηματισμένη στο φως της νύχτας, όπως τα είδωλα στη πλατωνική σπηλιά. Όπως και οι πυρκαγιές, φαίνονται καλλίτερα στο σκοτάδι παρά στο φως της μέρας, γιατί εκεί έχουν προετοιμαστεί, με διαφορετικούς τρόπους κάθε φορά.
Υπό το πρίσμα αυτό μπορούμε πλέον να κατανοήσουμε την ανισομερή χρήση πυροσβεστικών και αστυνομικών δυνάμεων. Τόσο στο επιχειρησιακό πεδίο, αυτό των πυρκαγιών όσο και με τρόπο που αυτό να φαίνεται στη σκηνή των Μέσων. Αλήθεια δεν είναι παράδοξο που ενώ σε άλλες περιπτώσεις που επιχειρεί η αστυνομία απαγορεύεται η πρόσβαση των δημοσιογράφων ενώ τώρα η δράση της ήταν καταφανής στη σκηνή των Μέσων, την ίδια στιγμή που ήταν σπανιότερη η εμφάνιση των πυροσβεστικών δυνάμεων, κάτι που πιθανόν προσβάλλει τους πυροσβέστες που επιχειρούν να σβήσουν τις φωτιές άυπνοι, χωρίς επαρκή τροφή και νερό, χωρίς μέσα μερικές φορές, με χαμηλούς μισθούς, συχνά δυσφημιζόμενοι κ.ά.
Αυτή η ανισομέρεια δεν είναι προϊόν ανικανότητας. Είναι προϊόν επιλογής και προσεκτικά σχεδιασμένης και ικανής διαχείρισης, υπό το πρίσμα της κρατούσας αντίληψης για τις δημόσιες υποθέσεις. Στο σκηνικό αυτό δεν πρέπει να λησμονήσουμε τις πράξεις και παραλείψεις όλων των κυβερνητικών και αυτοδιοικητικών αρχών ή των κρατικών υπηρεσιών, που προηγήθηκαν και ευθύνονται για τη μη διάνοιξη ζωνών πυρασφάλειας, για την έκδοση οικοδομικών αδειών σε καμένες περιοχές, για τη μη ένταξη περιοχών στο σχέδιο πόλεως και πολλά άλλα.
Ωστόσο η μνημονευθείσα ανισομέρεια είναι ενδεικτική της κρατούσας αντίληψης. Το ερώτημα είναι μετά τα δάση, τι έχει σειρά να δοκιμάσει την εφαρμογή της;
Ο Γιώργος Πλειός είναι Καθηγητής στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ, και Επισκέπτης Καθηγητής στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Συνοψίζοντας μέχρι σήμερα, 5η ημέρα ολοκαυτώματος.
Στις ελάχιστες τολμηρές εμφανίσεις, ό,τι απέμεινε από το κυβερνητικό επιτελείο, δεν ανέλαβε καμία ευθύνη μέσω μιας δήλωσης απολογίας, συγνώμης και δειλά παραίτησης.
Ο Χαρδαλιάς της καρδιάς μας ακόμα διαβάζει λογύδρια με ρομαντικές κατακλείδες περί συλλογικής ευθύνης, με απόπειρες συσπείρωσης τύπου “όλοι μαζί” και άλλα εύθυμα, πιθανόν για να σκάσει κανένα χαμόγελο δικαίωσης η ηλικιωμένη με το μπαστούνι που οδεύει πάνω στο αμμοχάλικο προς τον καταπέλτη του οχηματαγωγού που την περιμένει στην παραλία για εκκένωση.
Ο δε Ρουά Σολέιγ – Βασιλιάς Ήλιος και Πρωθυπουργός της Ελλάδας εν έτει 2021, ο υπέρλαμπρος αυτός πολυχρονεμένος ηγέτης επισκέπτεται επιτέλους μετά από εξιχνίαση του μυστηρίου του “Απολεσθέντος Canadair”, τη βάση τους στην Ελευσίνα. Πλούσιο το φωτογραφικό υλικό χαιρετισμού στους πιλότους. Θαρρώ δε πως είδα και αρνιά στο βάθος να ψήνονται για το τραπέζι μετά, καθώς η εικόνα ήταν ξεκάθαρα βγαλμένη από κλασικό ρεπορτάζ Κυριακής Πάσχα.
Κατά τα φαινόμενα άλλες ευθύνες δεν υφίστανται, καθώς οποιοσδήποτε άλλος κυβερνητικός παράγοντας είναι εξαφανισμένος σε κάποιο λαγούμι, οργανώνοντας πιθανώς την αναστολή άρθρων του Συντάγματος σύμφωνα με άρθρο της Εφημερίδας Εστία.
Η δε Μαφάλντα της Δημοκρατίας, συνέστησε “αυτοσυγκράτηση”.
Ο κ. Μητσοτάκης όταν η Αριστοτελεία Πελώνη δημοσιογράφος τότε στην Καθημερινή, εξαφανισμένη κι αυτή σήμερα, κάποτε τον ρωτούσε για τις πολιτικές ευθύνες που είχε αναλάβει ο Αλέξης Τσίπρας για τις πυρκαγιές στο Μάτι, είχε πει πως αδυνατεί να αντιληφθεί τι σημαίνει πολιτική ευθύνη χωρίς παραίτηση. Είχε συνδέσει δε την παραίτηση και με την προσωπική ευθύνη.
Τότε για τον κ. Μητσοτάκη έφταιγαν ο ΓΓ Πολιτικής προστασίας, ο Αρχηγός της αστυνομίας, η περιφερειάρχης και ένα σωρό άλλοι επιτελικοί. Όλοι όσοι σήμερα δηλαδή είναι εξαφανισμένοι.
Κατά τα φαινόμενα για τον κ. Μητσοτάκη η ευθύνη δεν αναλαμβάνεται από πολιτικούς ούτε από επιτελεία. Ανελήφθη ήδη εις τους Ουρανούς. Κι εδώ στην επίγεια Κόλαση, έμειναν τα όνειρα, οι κόποι και οι ζωές 1100 νοικοκυριών (προς ώρας) που έγιναν αποκαΐδια.
Αληθώς Ανελήφθη.
Φωτογραφία: από την ταινία του Albert Serra, Roi Soleil (2018)
Πρόκειται για ένα “διαρκές έγκλημα”. Όσα ζει η χώρα τις τελευταίες ημέρες με τις καταστροφικές πυρκαγιές που αποτεφρώνουν τεράστιες δασικές αλλά και αστικές/οικιστικές εκτάσεις ανά την επικράτεια -με έμφαση στην Αττική, την Εύβοια και την Ηλεία- είναι ένα deja vus ερέβους και απουσίας οργανωμένης αντιμετώπισης εκ μέρους του κράτους.
Εάν διαβάσει κανείς τα πορίσματα των αρμοδίων επιτροπών, μετά τις πυρκαγιές του 2007 και μέχρι την τραγωδία στο Μάτι, μπορεί να κατανοήσει πως πολλά απ΄ αυτά που έχουν ήδη διαπιστωθεί δεν έγιναν πράξη.
Για παράδειγμα, όλα τα πορίσματα καταλήγουν στην προβληματική πολυδιάσπαση των αρμοδίων υπηρεσιών που οδηγούν σε έλλειψη συντονισμού.
«Είναι ενδεικτικό ότι στην πρόληψη των δασικών πυρκαγιών συμμετέχουν 45 συναρμόδιοι φορείς που πρέπει να συντονιστούν σε ένα κοινό πλαίσιο. Ο συντονισμός της πρόληψης θα έπρεπε να ασκείται σύμφωνα με το Ν.2612/1998 από τη Δασική Υπηρεσία, κάτι το οποίο λόγω νομικού κενού (μη ενεργοποίηση του άρθρου 100 του Ν.4249/2014) δεν γίνεται. Για την καταστολή των πυρκαγιών πρέπει να συνεργαστούν 17 φορείς, που ανήκουν σε 6 υπουργεία, προκειμένου να ασκήσουν 11 διαφορετικές αρμοδιότητες», αναφέρει το πόρισμα της ανεξάρτητης επιτροπής Γκολντάμερ το 2019.
Δείτε, τώρα, τι αναφέρει σήμερα η Πανελλήνια Ένωση Δασολόγων:
Είναι από τις λίγες φορές που η Π.Ε.Δ.Δ.Υ βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση να ασκήσει κριτική στην Κυβέρνηση για τον τρόπο διαχείρισης του προβλήματος των δασικών πυρκαγιών, τη στιγμή που ολόκληρη η Χώρα φλέγεται και βλέπουμε τα δάση να καίγονται και να εξελίσσονται τραγικές στιγμές σε πόλεις και χωριά που εγκαταλείπονται και παραδίνονται στις φλόγες.
Είναι για όλους τους δασικούς υπαλλήλους γνωστά τα χρονίζοντα προβλήματα διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών, ιδίως στις ακραίες συνθήκες (θερμοκρασίας και έντασης ανέμου) και της ιδιαίτερα «εύφλεκτης» σύνθεσης της μεσογειακής δασικής βλάστησης.
Είναι επίσης γνωστό σε όλους ότι οι πυρκαγιές αυτές αντιμετωπίζονται πολύ δύσκολα όταν δεν αντιμετωπιστούν άμεσα στο ξεκίνημά τους, οπότε παίρνουν διαστάσεις και απειλούν όχι μόνο τα δάση αλλά και κατοικημένες περιοχές, η δε μη σωστή επιμέλεια τους μας δίνουν αναζωπυρώσεις με καταστροφικά αποτελέσματα δημιουργώντας πυρκαγιές μακράς διαρκείας επιτείνοντας τα προβλήματα.
Όπως όλοι οι πολίτες της χώρας, αγανακτούμε βλέποντας δάση και περιουσίες να γίνονται στάχτη και ανθρώπινες ζωές να χάνονται και τον κρατικό μηχανισμό «εξουδετερωμένο» να μην μπορεί να σηκώσει το βάρος της διαχείρισης του προβλήματος ή να καταφεύγει στην επικοινωνιακή αναφορά στατιστικών (για τα εναέρια μέσα, τα οχήματα και προσωπικό) του αρμόδιου Υφυπουργού Πολιτικής Προστασίας για να δικαιολογήσει την παρουσία του, που για εμάς όμως ήταν είναι επιεικώς ανεπαρκής.
Ασφαλώς αν ψάξει κανείς λίγο βαθύτερα τις αιτίες των δυσκολιών αποτελεσματικής διαχείρισης περιστατικών πυρκαγιών που πήραν διαστάσεις, θα καταλήξει να εντοπίσει τις αδυναμίες του υπάρχοντος επιχειρησιακού δόγματος του Πυροσβεστικού Σώματος και του τρόπου οργάνωσης και λειτουργίας του, που εξαρτάται “υπερβολικά” από την εναέρια πυρόσβεση και υποφέρει από κακό συντονισμό (Πόρισμα επιτροπής Γκολντάμερ) δεδομένα, που υπό την τρέχουσα συγκυρία και τις καταστροφές που γίνονται εξαιτίας των δασικών πυρκαγιών, καθιστούν απαραίτητη την ανάγκη αλλαγών στο σύστημα δασοπυρόσβεσης,
Δεν είναι στις προθέσεις μας να εντοπίσουμε ή να θίξουμε συνδικαλιστικά τα κακώς κείμενα του επιχειρησιακού σχεδιασμού ή του τρόπου λειτουργίας τρίτων Υπηρεσιών, ιδίως τη στιγμή που η χώρα μας βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση και θα αποφύγουμε τον πειρασμό να το κάνουμε και φυσικά δείχνουμε σεβασμό στις προσπάθειες των πυροσβεστών.
Όμως είναι υποχρέωσή μας να ζητήσουμε από την Κυβέρνηση και ιδίως τον Πρωθυπουργό της Χώρας, ο οποίος έχει πλήρη επίγνωση του προβλήματος των δασικών πυρκαγιών, να σεβαστούν το συνταγματικό δικαίωμα των πολιτών, για την προστασία των δασών και του φυσικού περιβάλλοντος (που στην πραγματικότητα έχουν εγκαταλειφθεί στην τύχη τους) αλλά και την υποχρέωση της πολιτείας να οργανώσει τον κρατικό μηχανισμό για την αντιμετώπιση των Δασικών Πυρκαγιών
Στη βάση αυτή ζητάμε την εφαρμογή του πορίσματος της Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, η οποία μετά τις καταστρεπτικές πυρκαγιές του έτους 2007 στην Πελοπόννησο (σ.σ. με πρόεδρο τον σημερινό Πρωθυπουργό), είχε καταλήξει σε επίσημο και σαφέστατο πόρισμα για την ανάγκη αναθεώρησης του επιχειρησιακού σχεδιασμού και των επιμέρους συντελεστών του συστήματος πυροπροστασίας (δηλαδή της πρόληψης και της καταστολής) με πλήρη αναθεώρηση του νόμου 2612/1998 που εκ των αποτελεσμάτων απέτυχε.
Στα ίδια συμπεράσματα καταλήγουν τόσο το πόρισμα της Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής για τα δάση του έτους 1993 όσο και το πόρισμα της Ανεξάρτητης Επιτροπής για τη Διερεύνηση των Αιτίων των Πυρκαγιών του καθηγητή Γιόχαν Γκόλνταμερ που συστάθηκε μετά την καταστροφική πυρκαγιά στο Μάτι,
Σήμερα είναι απαραίτητο να ληφθεί «κεντρική πολιτική απόφαση» για την αναδιοργάνωση και το ζωντάνεμα των δασικών υπηρεσιών και την επανασύνδεση τους με το φυσικό τους αντικείμενο στο οποίο συμπεριλαμβάνονται ιδίως οι δασικές πυρκαγιές και να εξασφαλιστεί η επαρκής χρηματοδότηση και στελέχωση τους.
Η κοινωνία μας έχει πληρώσει πολύ ακριβά την λανθασμένη απόφαση της κυβέρνησης του έτους 1998 η οποία διαχώρισε το αντικείμενο της πρόληψης από την καταστολή των πυρκαγιών, το λάθος δεν πρέπει να συνεχιστεί.
Αυτό πρέπει να αλλάξει και είναι ευθύνη της Κυβέρνησης να το πράξει.
Κοινός τόπος, το μεγάλο σφάλμα του 1998, όταν -επί κυβέρνησης Σημίτη- οι δασικές υπηρεσίες βρέθηκαν εκτός του στενού πυρήνα πρόληψης και καταστολής των πυρκαγιών και όλα πέρασαν στην Πυροσβεστική Υπηρεσία. Και στις πυρκαγιές του 2007, και στο Μάτι, και σήμερα, η Πυροσβεστική Υπηρεσία παρά τις ηρωϊκές προσπάθειες των γυναικών και ανδρών της υπηρεσίας δείχνουν ανήμποροι/ες να αντιμετωπίσουν επαρκώς το τεράστιο πρόβλημα
Από το 2007, γίνεται η ίδια επισήμανση:
“Το 1998 η ευθύνη της δασοπυρόσβεσης μεταφέρθηκε στην Πυροσβεστική Υπηρεσία και οι Δασικές Υπηρεσίες – που μέχρι τότε είχαν την ευθύνη – αποδυναμώθηκαν. Την ίδια περίοδο καταργήθηκε η Γενική Γραμματεία Δασών και οι Δασικές Υπηρεσίες υπήχθησαν αρχικά στις νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις και έπειτα στις Γενικές Γραμματείες των Περιφερειών όπου παραμένουν έως σήμερα.”
Άρξασθαι από το 2007
Το πόρισμα της Μόνιμης Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής, μετά τις πυρκαγιές του 2007, υπό την προεδρία του τότε βουλευτή (πρωθυπουργού σήμερα) Κυριάκου Μητσοτάκη:
Τα δεδομένα που τέθηκαν και τα βασικά συμπεράσματα τα οποία εξήχθησαν, κατά την διάρκεια των συνεδριάσεων και των επισκέψεων της Επιτροπής, μπορούν να συνοψισθούν στα εξής: • Η προστασία των δασών είναι ένα ζήτημα με περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές προεκτάσεις, το οποίο πρέπει να αποτελέσει εθνική προτεραιότητα. Η χώρα χρειάζεται μια συνεπή, μακροπρόθεσμη και αποτελεσματική δασική πολιτική με άμεσους και μακροπρόθεσμους στόχους. Η ανυπαρξία της τα τελευταία 30 χρόνια καθώς και η μεταβολή των κλιματικών συνθηκών, αποτελούν τις βασικές αιτίες για την καταστροφή από τις πυρκαγιές ενός μεγάλου τμήματος των δασών και των δασικών εκτάσεων στη χώρα μας. Η αντιμετώπιση της αποδάσωσης αποτελεί άλλωστε έναν από τους αποτελεσματικότερους και σχετικά οικονομικότερους τρόπους αντιμετώπισης των κλιματικών αλλαγών. 28
• Οι δασικές πυρκαγιές είναι ένα φυσικό φαινόμενο που, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, επιτελεί ένα ρόλο στην ισορροπία και την αναγέννηση των δασικών οικοσυστημάτων τόσο στη χώρα μας όσο και συνολικά στην Μεσόγειο. Η ειδοποιός διαφορά είναι ότι τα τελευταία χρόνια οι δασικές πυρκαγιές είναι πλέον πολύ πιο συχνές, ανεξέλεγκτες και πιο καταστροφικές. Οι τεράστιες ανεξέλεγκτες δασικές πυρκαγιές (mega fires) όπως αυτές που συνέβησαν το καλοκαίρι του 2007, εκτιμάται ότι θα αποτελούν πια τον κανόνα και όχι την εξαίρεση για τα επόμενα χρόνια. • Οι καταστροφικές δασικές πυρκαγιές των δεκαετιών του ΄70 και του ΄80, οδήγησαν στις αρχές της δεκαετίας του ΄90 σε μία προσπάθεια αναμόρφωσης και ενίσχυσης της δασικής πολιτικής της χώρας. Η δημιουργία ανεξάρτητης Γενικής Γραμματείας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος εντός του Υπουργείου Γεωργίας και η σύσταση διακομματικής επιτροπής της Βουλής, η οποία κατέληξε σε ομόφωνο πόρισμα το Μάιο του 1993, ήταν δύο από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις εκείνης της περιόδου με τις οποίες επετεύχθησαν μετρήσιμα αποτελέσματα. • Το 1998 η ευθύνη της δασοπυρόσβεσης μεταφέρθηκε στην Πυροσβεστική Υπηρεσία και οι Δασικές Υπηρεσίες – που μέχρι τότε είχαν την ευθύνη – αποδυναμώθηκαν. Την ίδια περίοδο καταργήθηκε η Γενική Γραμματεία Δασών και οι Δασικές Υπηρεσίες υπήχθησαν αρχικά στις νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις και έπειτα στις Γενικές Γραμματείες των Περιφερειών όπου παραμένουν έως σήμερα.
Η πρόληψη, η άμεση πυρανίχνευση και η δασοπυρόσβεση αποτελούν τα τρία διακριτά επίπεδα για την πυροπροστασία. Με βάση αυτούς τους τομείς, τα κεντρικά προβλήματα που παρουσιάζει σήμερα ο τομέας της δασοπροστασίας και της δασοπυρόσβεσης και χρήζουν συγκεκριμένων παρεμβάσεων, μπορούν γενικά να συνοψιστούν στα εξής: • Η απουσία Ενιαίου Φορέα Δασοπροστασίας. Η διαδικασία πρόληψης, πυρόσβεσης και αποκατάστασης των δασών εμπλέκει δεκάδες συναρμόδιες υπηρεσίες,που συχνά έχουν επιφορτιστεί με αντικρουόμενα μεταξύ τους αντικείμενα χωρίς κεντρικό συντονισμό. Η πολυδιάσπαση των επιμέρους τομέων της δασικής πολιτικής και των αρμοδιοτήτων μεταξύ υπηρεσιών, δεν συμβάλλει στην αποτελεσματική προστασία των δασών, αλλά επιτείνει τη σύγχυση ειδικά στους τομείς της άμεσης πυρανίχνευσης και της πυρόσβεσης. Η επιστροφή στο προ του 1998 καθεστώς κρίνεται ανέφικτη, είναι όμως ανάγκη να μελετηθεί το ενδεχόμενο σύστασης και λειτουργίας ισχυρού ενιαίου φορέα, με ξεκάθαρες αρμοδιότητες, που θα συντονίζει όλες τις δράσεις δασοπροστασίας, σε όλα τα στάδια, με έμφαση πρωτίστως στην πρόληψη και δευτερευόντως στην καταστολή.
• Η ελλιπής συμμετοχή των Δασικών Υπηρεσιών στην πρόληψη και την καταστολή. Η καλή γνώση του δάσους και των ιδιαιτεροτήτων του είναι ένα κρίσιμης σημασίας ζήτημα, προκειμένου να επιτύχουν οι δράσεις πρόληψης, άμεσης πυρανίχνευσης και της δασοπυρόσβεσης. Η Δασική Υπηρεσία πρέπει να έχει συμμετοχή και στα τρία στάδια της πυροπροστασίας, καθώς η διάσπαση των αρμοδιοτήτων και η συμμετοχή της μόνο στο στάδιο της πρόληψης και όχι σε αυτό της καταστολής έχει αποδειχθεί ότι δεν αποδίδει. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία καταβάλλει ομολογουμένως τεράστιες προσπάθειες με μεγάλο κόστος, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις δασικές πυρκαγιές, αλλά εκ του αποτελέσματος είναι πια φανερό, ότι χρειάζεται την αρωγή της Δασικής Υπηρεσίας.
• Η υποστελέχωση των Δασικών Υπηρεσιών. Περίπου το 60% των θέσεων που προβλέπονται για τις Δασικές Υπηρεσίες δεν είναι στελεχωμένο, ενώ και η συντριπτική πλειοψηφία των ήδη υπηρετούντων στελεχών υποαπασχολούνται σε άλλες δραστηριότητες (έκδοση πράξεων χαρακτηρισμών κ.λπ.). Μία σημαντική συνέπεια της αποδυνάμωσης των Δασικών Υπηρεσιών είναι τα περιορισμένης έκτασης και ανεπαρκή δασοκομικά έργα (αραιώσεις, κλαδεύσεις, απομάκρυνση εύφλεκτου υπόροφου κ.λπ.), που συμβάλλουν αποφασιστικά στην πρόληψη. Είναι ανάγκη οι Δασικές Υπηρεσίες να αναδιοργανωθούν και να ενισχυθούν σε εξοπλισμό και προσωπικό προκειμένου να συμβάλλουν ουσιαστικά στην προστασία των δασών. 30 • Η ανυπαρξία δασικών χαρτών και δασολογίου. Παρά το γεγονός ότι η σύνταξη δασικών χαρτών και δασολογίου αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας, ήδη από τη δεκαετία του ΄70, δυστυχώς μέχρι σήμερα η χώρα μας δεν έχει αποκτήσει ούτε το ένα ούτε το άλλο. Είναι δεδομένο ότι δεν νοείται άσκηση δασικής πολιτικής χωρίς την απαραίτητη γνώση του χώρου στον οποίο θα ασκείται. Από την άλλη πλευρά, η ακριβής γνώση του δασικού πλούτου μπορεί να αποτελέσει έναν ισχυρό αποτρεπτικό παράγοντα για διεκδικήσεις και αμφισβητήσεις του ιδιοκτησιακού καθεστώτος δασικών εκτάσεων, που συχνά αποτελούν κίνητρο για εμπρησμούς.
• Η ελλιπής αστυνόμευση και εποπτεία του δάσους. Μια από τις σημαντικότερες αδυναμίες του συστήματος δασοπροστασίας είναι η απουσία έγκαιρης αναγγελίας της πυρκαγιάς και άμεσης αποτροπής της μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η εμπειρία έχει δείξει ότι, κάτω από συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες, όταν μία πυρκαγιά ξεφύγει από τον έλεγχο, η κατάσβεσή της καθίσταται δύσκολη. Για το σκοπό αυτό απαιτείται, ανάμεσα σε άλλα, ένα ικανοποιητικό δίκτυο πυροφυλακίων επαρκώς επανδρωμένων, σύγχρονος εξοπλισμός επικοινωνιών και παρακολούθησης, εξειδικευμένο προσωπικό, ομάδες «δασοκομάντος» και ειδικά πυροσβεστικά οχήματα. • Οι αδυναμίες σε επιχειρησιακό επίπεδο. Ο κακός συντονισμός και η ανεπαρκής διασύνδεση των εμπλεκόμενων φορέων δασοπροστασίας είναι, κατά κοινή ομολογία, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα. Η μηδαμινή αξιοποίηση μεθόδων διαχείρισης της βλάστησης, η απόλυτη προσήλωση στα εναέρια μέσα, η ανεπαρκής αξιοποίηση χερσαίων δυνάμεων στην άμεση πυρανίχνευση με τον περιορισμό τους στην προστασία οικισμών κ.λπ., κατά την διάρκεια της κορύφωσης του φαινομένου της πυρκαγιάς, και η ελλιπής αξιοποίηση της εθελοντικής προσφοράς είναι παθογένειες του συστήματος που πρέπει να αντιμετωπιστούν. • Οι αδυναμίες του συστήματος αποκατάστασης πυρόπληκτων περιοχών. Η αδιάλειπτη παρακολούθηση και επιτήρηση των καμένων εκτάσεων, η έμφαση 31 στην ανάπτυξη φυτευτικού υλικού που θα καλύψει πιθανές ανάγκες αποκατάστασης (φυτώρια κ.λπ.), η ρύθμιση των δραστηριοτήτων στις συγκεκριμένες περιοχές (θήρα, κτηνοτροφία κλπ.) με γνώμονα τις ανάγκες ανασύστασης των οικοσυστημάτων, αλλά και η ανάπτυξη της δασοκομικής έρευνας και της τεχνογνωσίας σε αυτόν τον τομέα, είναι ορισμένα από τα ζητήματα που πρέπει να εξετασθούν, προκειμένου να έχουμε πρακτικά αποτελέσματα στον τομέα της αποκατάστασης. Τα παραπάνω συμπεράσματα αφορούν και τα περιαστικά δάση και βουνά της Αττικής, αλλά ειδικότερα για αυτά είναι ανάγκη να τονιστούν τα παρακάτω σημεία: • Η Πεντέλη, η Πάρνηθα, το Ποικίλο Όρος και ο Υμηττός είναι οι τελευταίοι πνεύμονες πρασίνου της Αττικής, γι’ αυτό είναι ανάγκη να προστατευθούν και να αναπλαστούν με κάθε δυνατό τρόπο. Είναι ζήτημα ζωτικής σημασίας για την ποιότητα ζωής των 4 εκατομμυρίων πολιτών και την διαμόρφωση του μικροκλίματος στο λεκανοπέδιο τα επόμενα χρόνια. Κεντρικός γνώμονας των πολιτικών πρωτοβουλιών που θα αναληφθούν, θα πρέπει πλέον να είναι όχι μόνο τι αποτελεί δάσος, αλλά τι θέλουμε ως οργανωμένη Πολιτεία να είναι δάσος στην Αττική. • Με εξαίρεση την Πάρνηθα, η οποία από το 1961 έχει χαρακτηριστεί Εθνικός Δρυμός εξασφαλίζοντας ένα πλέγμα προστασίας, οι κύριες απειλές για τα περιαστικά βουνά και δάση της Αττικής είναι, ανάμεσα σε άλλα, οι καταπατήσεις, οι διεκδικήσεις και αμφισβητήσεις του ιδιοκτησιακού καθεστώτος μεγάλων εκτάσεων και οι κίνδυνοι εκδήλωσης πυρκαγιών σε δασικές περιοχές αλλά και σε τμήματά τους που βρίσκονται σε διαδικασία αναδάσωσης. • Η ίδρυση ανεξάρτητων δασαρχείων σε όσα περιαστικά βουνά δεν διαθέτουν μέχρι σήμερα (π.χ. στον Υμηττό) καθώς και η κήρυξή τους ως προστατευόμενες περιοχές (Εθνικοί Δρυμοί ή Εθνικά Πάρκα), αποτελούν καθολικά αιτήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των Συνδέσμων Προστασίας τους, που μπορούν να συμβάλλουν στην καλύτερη προστασία τους και είναι ανάγκη να εξεταστούν.
• Είναι ανάγκη να δοθεί ακόμα μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη τόσο ενόψει της τρέχουσας αντιπυρικής περιόδου όσο και μακροπρόθεσμα. Γι’ αυτό πρέπει να επισπεύδονται οι διαδικασίες έγκρισης των προγραμματικών συμβάσεων για έργα πυροπροστασίας, να εντατικοποιηθούν οι προσλήψεις εποχικών πυροφυλάκων και να εξεταστεί η επέκταση της θητείας τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, να δοθεί μεγαλύτερη χρηματοδότηση για έργα καθαρισμού των δασών και περιορισμού της δασικής βιομάζας, να ενισχυθεί η αστυνόμευση και η επιτήρηση των δασικών περιοχών και να ενισχυθούν οι τοπικοί Σύνδεσμοι Προστασίας σε εξοπλισμό και προσωπικό.
• Η αποσαφήνιση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των περιαστικών δασικών εκτάσεων, ο αυστηρός προσδιορισμός των χρήσεων γης και η κατά το δυνατόν ανάσχεση των διεκδικήσεων, είναι ζητήματα που πρέπει επίσης να εξεταστούν. Η ανάρτηση οριστικών δασικών χαρτών και η σύνταξη δασολογίου κατά προτεραιότητα για τα 4 περιαστικά βουνά της Αττικής ή ακόμα και το ενδεχόμενο απαλλοτρίωσης των δασικών εκτάσεων από το Κράτος, είναι μέτρα που πρέπει να εξεταστούν.
• Όσον αφορά στην ανάπλαση, είναι ανάγκη να δοθεί έμφαση στην ολοκλήρωση των τεχνητών αναδασώσεων, στην εξασφάλιση της υδροδότησης και την αυστηρή επιτήρηση των αναδασωμένων εκτάσεων, ειδικά όσων έχουν φυτευτεί για δεύτερη και τρίτη φορά. Ιδιαίτερη μέριμνα πρέπει τέλος να λαμβάνεται για τα έργα υδροδότησης (φράγματα, υδατοδεξαμενές κ.λπ.) και συγκράτησης των εδαφών που είναι ζωτικής σημασίας, προκειμένου να αποδώσουν οι αναδασώσεις και να αναγεννηθούν τα δασικά οικοσυστήματα σε βάθος χρόνου.
Έξι χρόνια μετά (2013), ένα άλλο πόρισμα της ίδιας επιτροπής έρχεται να επισημάνει τα λάθη και τις αστοχίες του περιβόητου Ταμείου Μολυβιάτη (για την αποκατάσταση πληγέντων από τις πυρκαγιές του 2007). Το σχετικό δημοσίευμα στο “Βήμα” αποκαλύπτει πως ελάχιστα από αυτά που θα έπρεπε να είχαν γίνει δρομολογήθηκαν. Επί της ουσίας, ακόμα και το προηγούμενο πόρισμα του 2008 κατέληξε στα συρτάρια των “καλών προθέσεων”. Η χώρα είχε ήδη μπει υπό τον ασφυκτικό κλοιό της τρόϊκας των δανειστών και τα κονδύλια δεν επαρκούσαν για δημόσιες δαπάνες στον τομέα της αντιμετώπισης των πυρκαγιών και της κλιματικής αλλαγής.
Με νωπές τις μνήμες για την τραγωδία του 2007, έγινε και σχετική συζήτηση στο Ευρωκοινοβούλιο. Νέα παράθεση “ευχών” και “προθέσεων”, με την υπογραφή και της ΕΕ αυτή τη φορά.
Έλεγε, τότε, ο Δημήτριος Παπαδημούλης, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. – Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, η χώρα μου η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια τραγωδία. Αυτό το καλοκαίρι χάθηκαν 75 ανθρώπινες ζωές. Κάηκαν περίπου 3 εκατομμύρια στρέμματα δάσους, και αντιμετωπίζουμε μια τεράστια οικολογική και οικονομική καταστροφή.
Το κράτος βρέθηκε ανέτοιμο. Οι κυβερνώντες προσπάθησαν να αποδώσουν όλη αυτή την τραγωδία στον αόρατο εχθρό, στις ασύμμετρες απειλές, υπονοώντας εσωτερική ή εξωτερική δράση τρομοκρατών. Η αλήθεια είναι ότι πληρώνουμε τις αμαρτίες και της σημερινής και της προηγούμενης κυβέρνησης. Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που δεν έχει δασολόγιο και κτηματολόγιο· στην οποία επιχειρείται να μειωθεί η προστασία του δάσους με την αναθεώρηση του άρθρου 24· που έχει 2 εκατομμύρια αυθαίρετα, αρκετά από αυτά μέσα σε δασικές εκτάσεις, ενώ χτίζονται με ευκολία βίλες στα καμένα και παίρνουν ρεύμα και νερό μετά με τροπολογίες ψηφοθηρικές των κυβερνήσεων.
Αυτά πρέπει να αλλάξουν. Δυστυχώς, σ’ αυτή την τραγωδία υπήρξε ανεπαρκής πρόληψη. Παρότι ο ξηρός και άνυδρος χειμώνας προειδοποιούσε μαζί με τους καύσωνες για μεγάλες πυρκαγιές, υπήρξε ελλιπής προστασία, κακός συντονισμός την ώρα της καταστροφής, και δεκάδες εκατομμύρια ευρώ εγκεκριμένα από το Ταμείο Συνοχής για τη δασική προστασία δεν έχουν διατεθεί ακόμη και τώρα. 33 εκατομμύρια ευρώ είναι εγκεκριμένα από το 2000 και ούτε ένα ευρώ δεν έχει απορροφηθεί μέχρι τώρα.
Το κράτος μέλος λοιπόν που λέγεται Ελλάς πρέπει να κάνει περισσότερα. Αλλά πρέπει και εμείς, ως Ευρωπαϊκή Ένωση και ως Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να κάνουμε περισσότερα για να αντιμετωπίσουμε την κοινή ευρωπαϊκή δασική μας κληρονομιά.
Όχι πια λόγια, κύριε Špidla. Όχι «θα μελετήσουμε τις προτάσεις Barnier» τις οποίες έχετε εδώ και πάρα πολύ καιρό στο συρτάρι. Τις προτάσεις Barnier εσείς τις παραγγείλατε και πρέπει να τις εφαρμόσετε, να τις προωθήσετε. Πρέπει να δώσετε περισσότερα χρήματα από το Ταμείο Αλληλεγγύης και από το Ταμείο Ανάπτυξης της Υπαίθρου άμεσα, χωρίς γραφειοκρατία και στην Ελλάδα και στις άλλες χώρες που επλήγησαν. Να φτιαχτεί επί τέλους ένα Ταμείο για την προστασία των ευρωπαϊκών δασών, για την αποτροπή των πυρκαγιών και να εξετάσετε και το ενδεχόμενο, όπως κάνατε και για τις πλημμύρες, να υπάρξει μια οδηγία για την προστασία από τον κίνδυνο των πυρκαγιών.
Και κάτι ακόμη: χρειαζόμαστε – και το ζητώ στο όνομα της πολιτικής μου ομάδας – περισσότερη Ευρώπη για την προστασία των δασών και του περιβάλλοντος. Αντί να συνδράμουμε τους Αμερικανούς με δυνάμεις ταχείας επέμβασης στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, να φτιάξουμε μια ευρωπαϊκή δύναμη ταχείας επέμβασης για την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών.
Δεν αρκεί να συζητούμε θεωρητικά για τον κίνδυνο των κλιματικών αλλαγών. Πρέπει να κάνουμε περισσότερα γι’ αυτό ως Ευρωπαϊκή Ένωση, που σημαίνει κοινές πολιτικές, περισσότερα χρήματα από τα κοινά ταμεία και αυστηρότερο έλεγχο των κρατών μελών όταν παραβιάζουν την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί περιβάλλοντος.
Σε άλλο μήκος κύματος ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης ευχαριστούσε την ΕΕ για την αμέριστη συμπαράστασή της:
Ιωάννης Βαρβιτσιώτης, εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. – Κύριε Πρόεδρε, ο Επίτροπος κύριος Špidla περιέγραψε κατά τρόπο αναλυτικό τη μεγάλη καταστροφή που υπέστη η χώρα μου. Άλλωστε τη χώρα και τις περιοχές που υπέστησαν καταστροφές τις επισκέφθηκε ο Πρόεδρος της Επιτροπής, κύριος Barroso, καθώς και η Επίτροπος κυρία Hübner.
Θα ήθελα, με την ευκαιρία της σημερινής συζητήσεως, να ευχαριστήσω, εκ μέρους όλων των Ελλήνων, για την άμεση ανταπόκρισή τους την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα κράτη μέλη, αλλά και άλλες χώρες που διέθεσαν ειδικά εκπαιδευμένους πυροσβέστες και εναέρια μέσα συνδράμοντας αποφασιστικά τη χώρα μου στην κατάσβεση των καταστροφικών πυρκαγιών.
Θα ήθελα επίσης να σημειώσω ότι ανάλογες καταστροφικές πυρκαγιές – όχι τόσο στην έκταση που υπέστη η Ελλάδα – έχουν υποστεί όλες οι χώρες της νότιας Ευρώπης που έχουν ζήσει παρόμοια φαινόμενα.
Εκείνο το οποίο προέχει τώρα είναι ότι πρέπει να κοιτάξουμε την επόμενη μέρα. Και η επόμενη μέρα έχει αρχίσει. Τα πρώτα μέτρα οικονομικής στήριξης των πληγέντων έχουν ήδη αποτελέσματα. Μέσα σε λίγες μέρες, οι περισσότεροι από τους δικαιούχους έχουν εισπράξει τόσο τα χρήματα για την κάλυψη των πρώτων αναγκών τους όσο και για την αντικατάσταση της οικοσκευής τους. Ένας μεγάλος αριθμός αστέγων έχουν στη διάθεσή τους μεταφερόμενες κατοικίες για την προσωρινή στέγασή τους.
Οι ζημιωθέντες αγρότες και οι κτηνοτρόφοι – θα ήθελα εδώ να σημειώσω ότι οι κτηνοτρόφοι μετρούν πάνω από 73.000 καμένα ζώα –, κατόπιν συνεννοήσεως μεταξύ της Ελληνικής Κυβερνήσεως και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, λαμβάνουν προκαταβολές των αποζημιώσεων για το φυτικό και ζωικό κεφάλαιο και τις εγκαταστάσεις που καταστράφηκαν.
Θα ήθελα επίσης να ενημερώσω τον κύριο Επίτροπο ότι αυτό το οποίο είπε ήδη πραγματοποιείται· ήδη ξεκίνησε η μελέτη και η διαμόρφωση ενός σχεδίου ανασυγκρότησης για όλες τις πυρόπληκτες περιοχές. Το σχέδιο στοχεύει, αφενός, στη γρήγορη και αποτελεσματική κάλυψη των αμέσων ανθρωπιστικών και οικονομικών αναγκών των πληγέντων και, αφετέρου, στην ταχύτερη δυνατή αποκατάσταση της ζημιάς που υπέστη το φυσικό περιβάλλον.
Ειδικό κεφάλαιο του σχεδίου αφορά την ανάπλαση του τοπίου στον αρχαιολογικό χώρο της Ολυμπίας, ο οποίος, αρχαίο στάδιο, μουσείο και λοιπά κτίρια, διεσώθη με τις υπεράνθρωπες προσπάθειες των δυνάμεων πυρόσβεσης.
Η Ελλάδα – και οφείλουμε να το ομολογήσουμε – δέχθηκε από τον κοινοτικό μηχανισμό πολιτικής προστασίας τη μεγαλύτερη συνδρομή που έχει αυτός προσφέρει από την εποχή της δημιουργίας του το 2001. Η συνδρομή αυτή έδειξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρώτα απ’ όλα στηρίζεται στις αρχές της συνεργασίας και της αλληλεγγύης.
Με το ψήφισμα το οποίο θα ψηφίσουμε αύριο επιδιώκουμε όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβεί στην ταχεία κινητοποίηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Αλληλεγγύης, καθώς και στην εξασφάλιση όλων των χρηματοδοτικών μέσων που προβλέπονται για την αντιμετώπιση των μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων συνεπειών.
Δεύτερον, τη σύσταση ενός ειδικού μηχανισμού ταχείας αντιμετώπισης σε περίπτωση μεγάλων φυσικών καταστροφών – υπάρχει άλλωστε μια προεργασία σ’ αυτό -, και πιστεύουμε ακόμη ότι η Επιτροπή – το ανέφερε ο κύριος Špidla, αλλά θέλω να το τονίσω ιδιαίτερα – πρέπει να εξετάσει τη δημιουργία μιας ανεξάρτητης συμπληρωματικής δύναμης που θα αποτελείται από ιδιωτικά αεροσκάφη πυρόσβεσης ή χωρών που δεν αντιμετωπίζουν κίνδυνο πυρκαγιών κατά τους θερινούς μήνες στην Ευρώπη. Αυτή η υποστηρικτική δύναμη θα μπορούσε να τοποθετηθεί στις χώρες υψηλής επικινδυνότητας και να είναι έτοιμη να δράσει από το καλοκαίρι του 2008.
Είμαι βέβαιος ότι η Ένωση θα σταθεί στο πλάι της χώρας μου αποδεικνύοντας έτσι έμπρακτα ότι η αλληλεγγύη είναι η βασική αρχή που διέπει τις μεταξύ μας σχέσεις.
Τελειώνοντας θα ήθελα για μια ακόμη φορά να σας ευχαριστήσω για τη μέχρι τώρα συμπαράστασή σας.
Έγραφε, τότε, το “Βήμα”:
Καθυστερήσεις, αστοχίες και αδυναμία διοχέτευσης κονδυλίων στις πυρόπληκτες περιοχές από τις φωτιές του 2007 «δείχνει» το πόρισμα της κοινοβουλευτικής Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας του Περιβάλλοντος για το «Ταμείο Μολυβιάτη» που παραδόθηκε στα χέρια του προέδρου της Βουλής και αναμένεται να συζητηθεί και να ψηφιστεί το επόμενο διάστημα από την Ολομέλεια.
«Έξι χρόνια μετά τις πυρκαγιές του 2007, τις χειρότερες στην ιστορία της χώρας μας, η ανασυγκρότηση των περιοχών που επλήγησαν δεν έχει προχωρήσει με τους ρυθμούς που θα έπρεπε και η σημερινή συγκυρία θέτει το ελληνικό κράτος ενώπιον των ευθυνών του, καθώς σήμερα, περισσότερο από ποτέ, θα πρέπει να διαθέσει τους εναπομείναντες πόρους με αναλογικότητα και αποτελεσματικότητα» αναφέρει μεταξύ άλλων το πόρισμα.Όταν οι φλόγες περικύκλωσαν την Αττική
Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το πόρισμα
Το πόρισμα αυτό αναμένεται να αποσταλεί στον επίτροπο αρμόδιο για την Περιφερειακή Ανάπτυξη, Γιοχάνες Χαν και έχει περιληφθεί μάλιστα στις δεσμεύσεις που αναλαμβάνει η Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Περιβάλλοντος να ενημερώσει για το θέμα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Χρειάστηκαν δεκάδες ώρες συνεδριάσεων με ακροάσεις φορέων και επιστημόνων, αλλά και επιτόπιες αυτοψίες από τα μέλη της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής προτού αυτή διατυπώσει τα συμπεράσματά της. Σημείο αιχμής αποτελεί ο τρόπος με τον οποία μέχρι τώρα κατανεμήθηκαν τα κονδύλια για την αποκατάσταση των ζημιών, καθώς -όπως ξεκάθαρα αναφέρεται στην έκθεση της Επιτροπής της Βουλής- «η αναλογικότητα δεν τηρήθηκε ως τώρα στην καταβολή των κονδυλίων και δεν έχει αποδοθεί περιβαλλοντική δικαιοσύνη.
«Δέον να παρατηρηθεί, ότι ειδικά ο πυρόπληκτος δήμος Ζαχάρως- Φιγαλείας, που υπέστη και τις μεγαλύτερες απώλειες σε ανθρώπινες ζωές, αλλά και σε περιβαλλοντική υποβάθμιση και υλικές ζημίες, καθώς και ο Δήμος Ανδρίτσαινας- Κρεστένων δεν έχουν λάβει παρά ελάχιστα κονδύλια για την αποκατάστασή τους. Ειδικά δε ο δήμος Ζαχάρως- Φιγαλείας, στον οποίο βρίσκονται, μεταξύ άλλων, τα μαρτυρικά χωριά Μάκιστος και Αρτέμιδα, και ο οποίος καταστράφηκε κατά το μεγαλύτερο ποσοστό από κάθε άλλο δήμο της χώρας το 2007, δεν έχει λάβει ούτε ένα ευρώ για έργα αποκατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος και βασικών υποδομών από το Ταμείο Μολυβιάτη» αναφέρεται στην έκθεση της επιτροπής.
Επισημαίνεται, παράλληλα, ότι «τα μόνα έργα που έχουν γίνει, είναι είτε από δωρεές ιδιωτών, είτε από άλλα, δημόσια κονδύλια, τα οποία θα διατίθεντο ούτως ή άλλως για κάθε περιοχή από τρέχοντα προγράμματα, ανεξαρτήτως αν είναι πυρόπληκτη ή όχι».
Ο ρόλος των ιδιωτών
Σε εισήγηση δε της προέδρου της Επιτροπής, Διονυσίας Αυγερινοπούλου που έχει περιληφθεί στην έκθεση, γίνεται ιδιαίτερη μνεία στην «έκφραση αλληλεγγύης προς τους ξεσπιτωμένους κατοίκους του νομού Ηλείας». Αναφέρονται, ειδικότερα, για τον δήμο Ζαχάρως, οι εισφορές ιδιωτών, οι δωρεές από το Ίδρυμα Βαρδινογιάννη που «υιοθέτησε» το χωριό της Μακίστου και ανακατασκεύασε πλήρως και ταχύτατα τις οικίες των πυρόπληκτων, όσο και η δωρεά από την Κυπριακή Δημοκρατία, με πρωτοβουλία τότε του αείμνηστου προέδρου του Κύπρου, Τάσσου Παπαδόπουλου, που ανακατασκεύασε όλο το χωριό της Αρτέμιδας.
«Παράλληλα, χιλιάδες πολίτες από την Ελλάδα, αλλά και από όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης, προσέτρεξαν προς βοήθεια των πυρόπληκτων και δώρισαν χρήματα, που συγκεντρώθηκαν σε ειδικό ταμείο για τους πυρόπληκτους από το ελληνικό κράτος» αναφέρεται στην έκθεση.
Πρωτοφανής υποχώρηση πληθυσμού
Η εικόνα που αποτυπώνεται στο πόρισμα δείχνει πρωτοφανή μείωση του πληθυσμού στις πληγείσες περιοχές, καθώς «η ανασυγκρότηση προχωρά αργά και ο πληθυσμός υποχωρεί, τόσο λόγω της οικολογικής, όσο και λόγω της οικονομικής κρίσης, που επιδεινώνει τους όρους διαβίωσης των πληγέντων».
Αναφέρεται μάλιστα ενδεικτικά ότι, με βάση την απογραφή του 2011, ο πληθυσμός της Ηλείας μειώθηκε κατά 17%. Στον πυρόπληκτο δήμο Ζαχάρως- Φιγαλείας ο πληθυσμός μειώθηκε κατά 41,9%. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή του πληθυσμού της Μακίστου, που μειώθηκε κατά 70%. Στον δήμο Ανδρίτσαινας- Κρεστένων, μετά τις πυρκαγιές, οι κάτοικοι μειώθηκαν κατά 35,2% και στον δήμο Αρχαίας Ολυμπίας κατά 32,5%.
Ο Γ. Παπακωνσταντίνου, η τρόικα, η δέσμευση Σαμαρά
Ειδικά για την τύχη του Ταμείου Μολυβιάτη, την κατάργησή του το 2010 και τη θέση του σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης, η Επιτροπή σημειώνει ότι αυτή προχώρησε παρά τις αντίθετες προηγούμενες διαβεβαιώσεις που δίνονταν από την τότε κυβέρνηση. «Μετά από εκείνο το χρονικό σημείο, υπήρξε παύση χρηματοδότησης έργων», χωρίς μάλιστα να ολοκληρωθούν ούτε και κατοικίες πυρόπληκτων, καθώς -όπως τονίζεται- τα χρήματα αυτά μεταφέρθηκαν στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και ετέθησαν υπό τους περιορισμούς των δημοσίων δαπανών που έθεσε η τρόικα, το καλοκαίρι του 2011, κατ΄ εφαρμογή του πρώτου Μνημονίου Συνεργασίας. Αναφέρει μάλιστα ότι η εξέλιξη αυτή δεν είχε ανακοινωθεί αλλά έγινε γνωστή στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου.
«Έκτοτε, τόσο μέσα από κοινοβουλευτικές πιέσεις όσο και από εξωκοινοβουλευτικές διαμαρτυρίες που έφτασαν ως την κατάθεση μήνυσης κατά παντός υπευθύνου, ασκήθηκε επαρκής πίεσης από βουλευτές όλων των κομμάτων και, εν τέλει, διασφαλίστηκε ότι αυτά τα χρήματα θα κατετίθεντο σε έναν Ειδικό Λογαριασμό και παραμένουν, ως και σήμερα, διαθέσιμα, για τους πυρόπληκτους», αναφέρεται στην έκθεση.
Για τον τρόπο που κατανεμήθηκαν τα χρήματα του Ταμείου Μολυβιάτη αναφέρεται ότι «το ΕΤΑΕΑ- Ειδικό Ταμείο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, κατά τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του, παρείχε με διαφανείς διαδικασίες και άνευ γραφειοκρατικών περιορισμών και καθυστερήσεων τα χρήματα για την ανασυγκρότηση των πυρόπληκτων περιοχών. Είναι ενδεικτικό ότι τα μισά χρήματα του Ταμείου δόθηκαν κατά τα δύο πρώτα χρόνια από την ίδρυσή του, η πορεία χρηματοδότησης, όμως, των έργων μέσα από το Ταμείο αυτό δεν ήταν στη συνέχεια απρόσκοπτη».
Τους τελευταίους μήνες, το θέμα άνοιξε ξανά και έγινε δυνατή και πάλι η χρηματοδότηση των πυρόπληκτων περιοχών από το πρώην Ταμείο Μολυβιάτη με τα υπόλοιπα κονδύλια, αναφέρεται στην έκθεση και επισημαίνεται ειδικότερα ότι «με δέσμευση του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, τα χρήματα που υπολείπονται θα διατεθούν αποκλειστικά σε έργα αποκατάστασης, ανοίγοντας παράλληλα τη δυνατότητα να χρηματοδοτηθούν και νέα έργα».
Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες
Όμως, ειδικά για τις παρελθούσες χρηματοδοτήσεις, η Επιτροπή επιμένει ότι δεν τηρήθηκε η αναλογικότητα και τονίζει ότι «δεν τηρήθηκε από τους Δήμους και τις Περιφέρειες -που είναι οι εντεταλμένες αρχές για να προτείνουν και να αξιολογήσουν έργα αποκατάστασης των πληγεισών περιοχών- ο όρος αποκλειστικά για έργα αποκατάστασης πυρόπληκτων περιοχών ως όρος αξιολόγησης και εκταμίευσης των κονδυλίων αυτών».
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται ότι στην Ηλεία, μέχρι σήμερα, από τα 28 εκατ. ευρώ που έχουν αποπληρωθεί ή έχουν εκτελεσθεί, λιγότερα από τα μισά δόθηκαν σε έργα που είχαν πραγματικά ευθεία σχέση με την αποκατάσταση υποδομών του φυσικού κεφαλαίου, που επλήγη από τις πυρκαγιές. Αντιθέτως, αρκετά κονδύλια δόθηκαν σε έργα οδοποιίας μεταξύ οικισμών ακόμη και για δρόμους που δεν προϋπήρχαν των πυρκαγιών.
Τραγωδία στο Μάτι, 2018- Ένα ακόμα πόρισμα
Το πόρισμα της ανεξάρτητης επιτροπής που συστάθηκε με απόφαση του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα μετά την πολύνεκρη πυρκαγιά στο Μάτι για την ανάλυση των αιτίων και τη διερεύνηση των προοπτικών διαχείρισης των μελλοντικών πυρκαγιών δασών και υπαίθρου στην Ελλάδα, παρέλαβε και έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα, ο πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης.
Στη μακροσκελή έκθεση των 150 και πλέον σελίδων, η εξαμελής επιστημονική επιτροπή με επικεφαλής τον πρόεδρο του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ και διευθυντή του Παγκόσμιου Κέντρου Παρακολούθησης Πυρκαγιών, καθηγητή δρ. Γιόχαν Γκέοργκ Γολντάμερ (dr. Johann Georg Goldammer), αποτυπώνει λεπτομερώς την υφιστάμενη κατάσταση σε ό,τι αφορά την πρόληψη και καταστολή των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα, καταγράφει τα μελανά σημεία του διαχειριστικού μηχανισμού και καταθέτει ολοκληρωμένη πρόταση για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του φυσικού φαινομένου στο μέλλον.
Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι υπάρχει αύξηση του αριθμού των δασικών πυρκαγιών και των καμένων δασικών εκτάσεων στη χώρα από τη δεκαετία του ’80 και μετά, φθάνοντας μάλιστα τα 2.700.000 καμένα στρέμματα κατά τη δραματική χρονιά του 2007 -περίπου πενταπλάσια του μέσου όρου των τελευταίων σαράντα ετών. Επίσης, από τα στατιστικά στοιχεία, που παρουσιάζονται στην έκθεση, προκύπτει ότι 75% των καμένων εκτάσεων είναι από πυρκαγιές που ξεπερνούν τα 10.000 στρέμματα και αντιστοιχούν σε 4% του συνόλου των πυρκαγιών, δείχνοντας ότι υπάρχει σαφώς ένα πρόβλημα μεγάλων δασικών πυρκαγιών.
Τα αίτια της μη αποτελεσματικής αντιμετώπισης των πυρκαγιών
Όπως τονίζεται στο πόρισμα, οι αδυναμίες στο κομμάτι της αποτελεσματικής πρόληψης, μπορούν να αποδοθούν, μεταξύ άλλων, «στην έλλειψη ενιαίου και κοινού σχεδιασμού αντιπυρικής προστασίας, στην απουσία εγκεκριμένων και τεκμηριωμένων τοπικών αντιπυρικών σχεδίων, στη δυσκολία να υιοθετηθεί η χρήση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων και επιστημονικών μεθόδων στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, στην άναρχη και απρογραμμάτιστη δόμηση δασικών εκτάσεων και τη δημιουργία ζωνών μείξης δασών οικισμών γύρω από μεγάλα αστικά και τουριστικά κέντρα. Επίσης, στην περιστασιακή ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση των πολιτών και την αναποτελεσματική οργάνωση του εθελοντισμού, αλλά και στη μεγάλη δυσαρμονία των κονδυλίων που διατίθενται για την πρόληψη σε σχέση με τα πολλαπλάσια κονδύλια που δαπανώνται για την καταστολή των πυρκαγιών».
Για το θέμα της καταστολής, το πόρισμα της επιτροπής επισημαίνει ότι «τα αυξανόμενα κονδύλια της τελευταίας εικοσαετίας δεν οδήγησαν σε αντίστοιχη αύξηση στην αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα του μηχανισμού», ενώ «τα επί μέρους προβλήματα αφορούν τόσο τις δυνάμεις και τα μέσα (επίγεια, εναέρια), όσο και τον τρόπο συνεργασίας των φορέων μεταξύ τους».
Γενικότερα, η πεποίθηση που σχηματίσθηκε από τη μελέτη της νομοθεσίας, τα ερωτηματολόγια που συμπλήρωσαν ειδικοί εμπειρογνώμονες και οι εμπλεκόμενοι φορείς, αλλά και από τις δια ζώσης επαφές με εκπροσώπους των φορέων αυτών, είναι ότι θεσμικό πλαίσιο και η εφαρμογή στην πράξη της διαχείρισης των πυρκαγιών δασών και υπαίθρου στην Ελλάδα, αποτελούν τους κύριους λόγους για αναποτελεσματική διακυβέρνηση σχετικά με την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Η επιτροπή στιγματίζει την πληθώρα των φορέων που εμπλέκονται στο έργο της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Είναι ενδεικτικό ότι στην πρόληψη των δασικών πυρκαγιών συμμετέχουν 45 συναρμόδιοι φορείς που πρέπει να συντονιστούν σε ένα κοινό πλαίσιο. Ο συντονισμός της πρόληψης θα έπρεπε να ασκείται σύμφωνα με το Ν.2612/1998 από τη Δασική Υπηρεσία, κάτι το οποίο λόγω νομικού κενού (μη ενεργοποίηση του άρθρου 100 του Ν.4249/2014) δεν γίνεται. Για την καταστολή των πυρκαγιών πρέπει να συνεργαστούν 17 φορείς, που ανήκουν σε 6 υπουργεία, προκειμένου να ασκήσουν 11 διαφορετικές αρμοδιότητες».
Οι προτάσεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών
* Δημιουργία του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης πυρκαγιών δασών και υπαίθρου που θα περιλάβει τον ενιαίο και κοινό σχεδιασμό μέτρων και δράσεων διαχείρισης των πυρκαγιών σε όλα τα επίπεδα διοίκησης με τη συμμετοχή και συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων.
* Αναθεώρηση της διάρκειας και της έναρξης-λήξης αντιπυρικής περιόδου σύμφωνα με τα διαθέσιμα στατιστικά δεδομένα και τις προβλέψεις για την κλιματική αλλαγή.
* Δημιουργία ενός επιστημονικά τεκμηριωμένου εθνικού συστήματος εκτίμησης κινδύνου δασικών πυρκαγιών.
* Εξισορρόπηση της σχέσης και εξορθολογισμός των δαπανών μεταξύ πρόληψης και καταστολής των δασικών πυρκαγιών.
* Αξιοποίηση της χρήσης όλων των πόρων βάσει κεντρικού σχεδιασμού και με έμφαση στη βελτιστοποίηση της αποδοτικότητας του συστήματος της δασοπυρόσβεσης.
* Διενέργεια κοινών ετήσιων και περιοδικών ασκήσεων μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών για εξοικείωση των συμμετεχόντων όσον αφορά ρόλους και διαδικασίες (ειδικότερα με τους κανόνες εμπλοκής), για εκπαιδευτικούς σκοπούς (στο πλαίσιο πιστοποιημένης εκπαίδευσης) και για αξιολόγηση της ετοιμότητας των εμπλεκόμενων φορέων.
* Σε συνεργασία με την ΓΓΠΠ (ΕΥΔΕΑ), ανάπτυξη ενοποιημένου και κοινού συστήματος διοίκησης περιστατικών καταστολής των πυρκαγιών δασών και υπαίθρου (NIMS/ICS) βασισμένο στις αρχές της επιχειρησιακής συνεργασίας, τη διάθεση και την αξιοποίηση των πόρων και των δυνατοτήτων (υπηρεσιών) όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
* Ανάπτυξη κεντρικού συστήματος αναφοράς ημερήσιας ετοιμότητας (αντιπυρική περίοδος) των εμπλεκόμενων φορέων σε θέματα αντιπυρικής προστασίας και συστήματος καταγραφής και χαρτογράφησης χρηματοδοτούμενων έργων πρόληψης (π.χ. ΟΤΑ).
* Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού με σκοπό την καλλιέργεια της αντίληψης ασφάλειας (από τις πυρκαγιές) και την ενίσχυση της εθελοντικής συμμετοχής των πολιτών στον κύκλο διαχείρισης των πυρκαγιών δασών και υπαίθρου.
Για την επιτροπή, σημαντικό στοιχείο του νέου συστήματος θα πρέπει να είναι και η ουσιαστική αναδιοργάνωση της δασικής υπηρεσίας η οποία θα πρέπει να υποστηριχθεί κατάλληλα σε μέσα και πόρους. «Χωρίς διαχείριση του αγρο-δασικού χώρου το πρόβλημα των πυρκαγιών νομοτελειακά θα αυξάνει ξεπερνώντας τις όποιες μονόπλευρες πολιτικές ενίσχυσης του μηχανισμού καταστολής» σημειώνει.
Σε ό,τι αφορά το Πυροσβεστικό Σώμα, «που θα συνεχίσει να προσφέρει τις υπηρεσίες του όσον αφορά τη δασοπυρόσβεση, αποτελώντας ως προς το μέγεθος των δυνάμεών του, τον κεντρικό πυλώνα του μηχανισμού της καταστολής στη χώρα», στο πόρισμα καταγράφονται σειρά πρωτοβουλιών για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς του.
Επιπλέον, ζητείται:
– Τάχιστη ολοκλήρωση της διαδικασίας κατάρτισης και θεσμοθέτησης των δασικών χαρτών και του δασολογίου και ανάκληση των ρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στους ψηφισμένους νόμους (Ν.4280/2014 και Ν.4315/2014), οι οποίοι αυξάνουν την ένταση και τον αριθμό των χρήσεων που επιτρέπονται στα ελληνικά δάση.
– Άμεση επίλυση των χρόνιων προβλημάτων και τροποποίηση της δασικής νομοθεσίας όσον αφορά την αλλαγή χρήσης γης των εκτάσεων που χαρακτηρίσθηκαν ως ΑΔ (δασωθέντες αγροί) στο κτηματολόγιο, ώστε να μειωθεί η συνέχεια και το φορτίο της καύσιμης ύλης.
– Τροποποίηση της νομοθεσίας αναφορικά με τη διαδικασία αδειοδότησης για παρεμβάσεις στη φυσική βλάστηση εντός ιδιοκτησιών (γηπέδων, οικοπέδων κ.λπ.).
– Συμβολή των ΟΤΑ στη δημιουργία μιας κεντρικής και ενιαίας βάσης δεδομένων Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ) Πολιτικής Προστασίας με τα μέσα, εργαλεία και προσωπικό όλων των εμπλεκόμενων φορέων που διατίθενται για επιχειρησιακή χρήση στη διαχείριση των πυρκαγιών.
– Νομοθετική ρύθμιση για την εκπόνηση από τους ΟΤΑ ολοκληρωμένων τοπικών σχεδίων αντιπυρικής προστασίας σε επίπεδο δημοτικού διαμερίσματος και των πολεοδομικών τους συγκροτημάτων.
Με πληροφορίες από το euronews, το tovima.gr, την ιστοσελίδα του Europarliament
“Ελευθερία, να είσαι σίγουρη πως θα μάθουμε ποιοι ήταν αυτοί οι αστυνομικοί”. Λογικότατη η αντίδραση της έμπειρης αστυνομικής συντάκτριας του Open Μίνας Καραμήτρου στην συγκλονιστική περιγραφή και καταγγελία της ρεπόρτερ του σταθμού Ελευθερίας Σπυράκη για την επίθεση των τραμπούκων στην ίδια, τον συνάδελφό της Κώστα Αλατζά και το τηλεοπτικό συνεργείο που τους συνόδευε την ώρα που μετέδιδαν από τα μέτωπα της πυρκαγιάς στην Βαρυμπόμπη.
Και είναι λογικότατη διότι με μία απλή αναζήτηση από τον επικεφαλής των αστυνομικών δυνάμεων στην περιοχή θα είχε γίνει γνωστό ποιοι ήταν οι αστυνομικοί που παρακολουθούσαν άπρακτοι το επεισόδιο. Έχουν παρέλθει δύο 24ωρα και κάτι τέτοιο δεν έχει καταστεί εφικτό, παρά τις αντιδράσεις της ΕΣΗΕΑ και όλων των πολιτικών κομμάτων, της Ν.Δ συμπεριλαμβανομένης δια του εκπροσώπου Τύπου Νίκου Ρωμανού. Ο Μιχάλης Χρυσοχοϊδης και ο Νίκος Χαρδαλιάς είναι προφανώς “πνιγμένοι” στις φλόγες και στις προσπάθειες εκκένωσης και κατάσβεσης. Ούτε μία λέξη…
Το ίδιο -έως τώρα- και από την κυβερνητική εκπρόσωπο. Δουλειά της είναι κι αυτό. Αλλά η Αριστοτελία Πελώνη, όπως έχει επισημανθεί, δεν έχει προβεί ακόμα σε κάποια ανακοίνωση, επιτείνοντας τις φήμες και τις απορίες για την περίεργη απουσία της όλες αυτές τις ημέρες.
Ο δημοσιογράφος Κώστας Αλατζάς περιέγραψε τους τραμπούκους. Μιλώντας στο κεντρικό δελτίο του Open και τον Γιάννη Παπαδόπουλο, ο δημοσιογράφος μίλησε αρχικά για 4-5 νεαρά άτομα που κυκλοφορούσαν ανενόχλητα, παρά την απαγόρευση μετακίνησης που έχει επιβάλλει η αστυνομία, αλλά και της παρουσίας αστυνομικών στο συγκεκριμένο σημείο.
Τόνισε επίσης ότι στην επίθεση έλαβαν μέρος τουλάχιστον 15 άτομα, τα οποία «είχαν μια τεράστια οργή κατά των καναλιών και έβριζαν τους δημοσιογράφους που τους χαρακτηρίζουν ψεκασμένους». Είπε ότι στα άτομα αυτά «υπήρχε μια φρασεολογία και ένας τραμπουκίστικος τρόπος δράσης που εμένα με παραπέμπει σε φασίστες».
Κατά των καναλιών, βεβαίως, αλλά οι δημοσιογράφοι και το συνεργείο του Open έγιναν στόχος των τραμπούκων. Περιέργως πως (;) το συγκεκριμένο κανάλι έδωσε βήμα στις καταγγελίες των πολιτών από τα μέτωπα της καταστροφής και από τον “αέρα” του ακούστηκαν βαριές κουβέντες οργής. Είναι, ο τηλεοπτικός σταθμός που έκανε τη διαφορά, αφενός με πλήρη δημοσιογραφική κάλυψη, κυρίως, όμως, επειδή έκανε την επιλογή να μην κρύψει τον θυμό των απελπισμένων ανθρώπων. Ακόμα και οι υπερβολές που ενδεχομένως ακούστηκαν είναι μια κατάσταση που δεν μπορεί να υποτιμηθεί δημοσιογραφικά. Θα ήταν ανόητο, άλλωστε, όταν η οργή και οι εικόνες βρίσκονται στα social media.
Η επίθεση στο Open μυρίζει παρακράτος. Πρόκειται για μια καταδρομική επίθεση φασιστών, η δε ανοχή των αστυνομικών που βρίσκονταν στο σημείο δείχνει ανοχή και εγείρει εύλογα ερωτηματικά. Οι πυροσβέστες ήταν αυτοί που έσωσαν τους δημοσιογράφους και τεχνικούς του καναλιού από τους τραμπούκους. Όχι η αστυνομία.
Και όσο ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη δεν προβαίνει στις ενέργειες αποκάλυψης για την ανοχή/συνενοχή των αστυνομικών που βρίσκονταν στο σημείο, τα εύλογα ερωτηματικά μετατρέπονται σε βεβαιότητα συγκάλυψης.
Την επίσκεψη του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, στην 112 Πτέρυγα Μάχης, που αποτελεί τη βάση των αεροσκαφών Canadair, σχολίασε σκωπτικά, με ανακοίνωσή του, ο ΣΥΡΙΖΑ.
Η Κουμουνδούρου, που τιτλοφορεί την ανακοίνωσή της, «Τελικά τα Canadair βρέθηκαν…», κατηγόρησε εκ νέου τον πρωθυπουργό ότι παίζει «επικοινωνιακά παιχνίδια την ώρα της καταστροφής» και τον κάλεσε, αντί της Ελευσίνας, να επισκεφθεί την Εύβοια, την Ηλεία ή την Ανατολική Αττική «και να μιλήσει με πολίτες, δημάρχους ή έστω με περιφερειάρχες του κόμματός του για να τον ενημερώσουν».
Στην ανακοίνωση, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης επαναφέρει τα ερωτήματά του προς την κυβέρνηση, ως προς το σχέδιο της πολιτικής προστασίας για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, καθώς και για τον αριθμό των εναέριων μέσα που επιχειρούν.
Ολόκληρη η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ:
«Τα έψαχναν οι πολίτες της χώρας μας εδώ και αρκετές ημέρες, που καίγονται οι περιουσίες τους στην Αν. Αττική, στην Εύβοια, στην Ηλεία, στην Μάνη, στην Αρκαδία. Τα ψάχνουν ακόμη σήμερα στην Εύβοια και στην Ηλεία.
Τα ανακάλυψε ο κος Μητσοτάκης στην Ελευσίνα, όπου φανταζόμαστε ότι θα είναι κρυμμένα και τα υπόλοιπα από τα 74 (;;;;) αντιπυρικά αεροσκάφη που μας ενημέρωσε ο κ. Σκέρτσος ότι διαθέτουμε.
Επειδή όμως τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά, καλό είναι ο κ. Μητσοτάκης να σταματήσει τα επικοινωνιακά παιχνίδια την ώρα της καταστροφής.
Αντί της Ελευσίνας για να πει σε όλους τους πολίτες της χώρας μας να μην πιστεύουν τα μάτια τους που δε βλέπουν αεροπλάνα να επιχειρούν, καλό θα ήταν να επισκεφθεί την Εύβοια, την Ηλεία ή την Ανατολική Αττική και να μιλήσει με πολίτες, δημάρχους ή έστω με περιφερειάρχες του κόμματος του για να τον ενημερώσουν.
Επαναφέρουμε λοιπόν τα ερωτήματα και θα τα επαναφέρουμε πρωί, μεσημέρι και βράδυ μέχρι η κυβέρνηση Μητσοτάκη να απαντήσει υπεύθυνα και με ειλικρίνεια:
Ποιο είναι το σχέδιο πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση της κρίσης των πυρκαγιών;
Πόσα εναέρια μέσα επιχειρούν, ποιες ώρες, σε ποιες περιοχές, και ποια η διασπορά τους στη χώρα;
Σε κάθε περίπτωση το χειρότερο που θα μπορούσε να κάνει ο κ. Μητσοτάκης και οι υπουργοί του είναι να προσπαθούν να ωραιοποιήσουν την σκληρή οδυνηρή πραγματικότητα, χωρίς το παραμικρό σχέδιο για την αντιμετώπισή της».
