Έφυγε σήμερα από τη ζωή, σε ηλικία 88 ετών, η σπουδαία ηθοποιός Γκέλυ Μαυροπούλου. Την είδηση έκανε γνωστή ο πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών, Σπύρος Μπιμπίλας.
“Βαρύ πένθος σήμερα για το καλλιτεχνικό μας χώρο. Tρεις πολύ αγαπημένοι άνθρωποι του χώρου μας δεν είναι πια κοντά μας ο σπουδαίος τραγουδιστής και ηθοποιός Τόλης Βοσκόπουλος που άφησε εποχή, η μεγάλη πρωταγωνίστρια του θεάτρου του κινηματογράφου και της τηλεόρασης και γόνος σπουδαίας οικογένειας ηθοποιών η Γκέλυ Μαυροπούλου και ο παλαίμαχος ηθοποιός και αγωνιστής της αριστεράς και των εταιρικών θιάσων Τάσος Παπαδάκης. Ποτέ δεν θα τους ξεχάσουμε για το έργο και τα μηνύματα που άφησαν στις καρδιές μας” αναφέρει ο Σπύρος Μπιμπίλας σε ανάρτησή του στο Facebook.
Σε διευκρινίσεις αναφορικά με τη χορήγηση 3ης, αναμνηστικής δόσης του εμβολίου κατά του κοροναϊού προέβη κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής του συνέντευξης τη Δευτέρα (19/7) ο καθηγητής πολιτικής της υγείας στη Σχολή Οικονομικών του Λονδίνου, Ηλίας Μόσιαλος.
Αναφερόμενος στο νέο κύμα εξάπλωσης της φονικής πανδημίας του κοροναϊού ο Ηλίας Μόσιαλος μιλώντας στον ΣΚΑΪ υπογράμμισε πως θα αφορά πολίτες χωρών μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος οι οποίοι δεν έχουν πρόσβαση στα εμβόλια. «Να θυμίσουμε πως μόνο το 12% του παγκόσμιου πληθυσμού είναι πλήρως εμβολιασμένο» είπε.
«Το κύμα εξάπλωσης θα πλήξει τους ανεμβολίαστους και κατά ένα πολύ μικρό ποσοστό εμβολιασμένους, οι οποίοι είτε θα είναι ανοσοκατασταλμένοι είτε θα ανήκουν σε πολύ ευάλωτες ομάδες» είπε και τόνισε πως για αυτούς προτάσσει την ανάγκη της χορήγησης αναμνηστικής δόση. «Πρέπει να προγραμματιστεί η 3η δόση αναμνηστική δόση για τους ανοσοκατασταλμένους, όπως ήδη γίνεται σε άλλες χώρες» διαμήνυσε.
Η Ηλίας Μόσιαλος επεσήμανε πως η 3η δόση θα πραγματοποιηθεί με τα εμβόλια της Pfizer και της Moderna αλλά αυτό δεν ενέχει κίνδυνο για όσους εμβολιάστηκαν αρχικά με mRNA εμβόλιο. «H μίξη των εμβολίων οδηγήσει σε μεγαλύτερη απόκριση στην ανοσία, να μην μας προβληματίζει αυτό» είπε.
Εστιάζοντας στο ότι ο αριθμός των θανάτων και των νοσηλειών έχει μειωθεί, είπε πως αυτό συνέβη χάρη στο εμβόλιο όχι επειδή εξασθένισε ο ιός.
Σχολιάζοντας την εμβολιαστική κάλυψη της χώρας μας ο καθηγητής πολιτικής της υγείας στη Σχολή Οικονομικών του Λονδίνου έκανε λόγο για ένα υψηλό ποσοστό σε σχέση με άλλες χώρες 56% του πληθυσμού εμβολιάστηκε ενώ το 68% των ενηλίκων. «Τα ποσοστά που έχουμε στη χώρα μας είναι αρκετά υψηλά σε σχέση με άλλα κράτη» είπε.
«Μπορεί να δούμε μεγάλη διασπορά του ιού στα παιδιά»
Ο Ηλία Μόσιαλος εξέφρασε την ανησυχία του αναφορικά με τα παιδιά δηλώνοντας: «Μπορεί να δούμε μεγάλη διασπορά του ιού στα παιδιά. Αν εμβολιαστούν όμως οι μεγαλύτεροι θα προστατεύσουν τα παιδιά».
Πότε θα απαλλαγούμε από τον ιό
Για το πότε θα απαλλαγούμε από τον ίο, εκτίμησε ότι για τις χώρες υψηλού εισοδήματος αυτό θα συμβεί στις αρχές του 2022. «Αν δεν υπάρξει μετάλλαξη που μεταδίδεται περισσότερο από τη Delta και σπάει σε μεγαλύτερο ποσοστό το τείχος ανοσίας, οι ανεπτυγμένες χώρες θα τελειώσουν με τον ιό στις αρχές του νέου έτους. Πρέπει να φροντίσουν να στείλουν εμβόλια σε κράτη με περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες» σημείωσε.
Τέλος για την περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου ότι θα πάρει αρκετό χρόνο η ανοσία της αγέλης. «Ένα ποσοστό 10-20% θα αφορά περιπτώσεις long covid» εξήγησε.
H σειρά The Simpsons για μία ακόμη φορά προέβλεψε το μέλλον.
Η αμερικανική σειρά κινουμένων σχεδίων «μάντεψε» ότι ο ιδρυτής του ομίλου Virgin, Ρίτσαρντ Μπράνσον θα έφτανε στο διάστημα, επτά χρόνια προτού κάνει το ιστορικής σημασίας ταξίδι του.
Ο Βρετανός δισεκατομμυριούχος Ρίτσαρντ Μπράνσον απογειώθηκε από το Νέο Μεξικό για την πτήση του στο διάστημα, με πέντε μέλη πλήρωμα στις 11 Ιουλίου.
Ήταν η πρώτη πτήση με επιβάτες για την εταιρεία διαστημικού τουρισμού Virgin Galactic.
Μετά το ταξίδι του, στιγμιότυπο από το επεισόδιο της σειράς The Simpsons του 2014 έγινε viral στα social media, καθώς εμφανίζει τον Μπράνσον στο διάστημα. Το επεισόδιο, με τίτλο «The War Of Art», περιελάμβανε τον animated χαρακτήρα του Μπράνσον να θαυμάζει ένα έργο τέχνης, ενώ βρίσκεται στο διαστημικό σκάφος του.
Το στιγμιότυπο από το επεισόδιο της σειράς έγινε viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με πολλούς χρήστες να εκφράζουν την έκπληξή τους. «Πώς μπορεί η σειρά The Simpsons να προβλέπει κάθε πράγμα;» αναρωτήθηκε χρήστης του Twitter.
«Ο Ρίτσαρντ Μπράνσον το 2014 στους Simpsons και ο Ρίτσαρντ στο Διάστημα χθες» σχολίασε χρήστης στο ίδιο μέσο κοινωνικής δικτύωσης και δημοσίευσε φωτογραφία του Βρετανού δισεκατομμυριούχου από το πρόσφατο ταξίδι του και εικόνα από το επεισόδιο της δημοφιλούς σειράς.
Στο παρελθόν, η σειρά προέβλεψε την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ και πολλά άλλα γεγονότα.
Στο άνοιγμα της πλατφόρμας για τον εμβολιασμό των παιδιών 12 – 15 ετών αναφέρθηκε μιλώντας με πολίτες ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη διάρκεια της περιοδείας που πραγματοποιεί στη Μεσσηνία.
Ο Μητσοτάκης ρώτησε ένα παιδί «πόσο χρονών είναι» και όταν εκείνο απάντησε ότι είναι 12 χρονών, στην συνέχεια είπε ότι θα ανοίξει η πλατφόρμα για να εμβολιαστούν κατά του κοροναϊού και τα παιδιά 12 – 15 ετών.
Έπειτα η μητέρα του παιδιού, η οποία βρισκόταν δίπλα, απάντησε πως δε θα ήθελε να εμβολιαστεί το παιδί της και ζήτησε από τον πρωθυπουργό να μη γίνει υποχρεωτικός ο εμβολιασμός για τα παιδιά. Τότε ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση. «Η κυβέρνηση θα ακούσει τις σχετικές εισηγήσεις των ειδικών» σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ethnos.gr, το ζήτημα αναμένεται να συζητηθεί στην Επιτροπή Εμβολιασμών το επόμενο χρονικό διάστημα.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Joe Biden, ρωτήθηκε από δημοσιογράφους έξω από το Λευκό Οίκο, για την παραπληροφόρηση σχετικά με την COVID-19 στις social media πλατφόρμες όπως το Facebook και ποιο είναι το μήνυμά του για αυτές, για να λάβουν την εξής απάντηση:
Σκοτώνουν ανθρώπους… πραγματικά. Κοιτάξτε, η μόνη πανδημία που έχουμε είναι ανάμεσα σε αυτούς που δεν έχουν εμβολιαστεί και αυτό σκοτώνει ανθρώπους.
Η απάντηση του Facebook ήταν άμεση, ζητώντας από τον Biden να μη φορτώνει τις αποτυχίες της διοίκησής του στο Facebook.
Τα δεδομένα δείχνουν πως το 85% των χρηστών του Facebook στις ΗΠΑ έχουν ή θέλουν να εμβολιαστούν κατά της COVID-19. Ο στόχος του Προέδρου Biden ήταν να έχει εμβολιαστεί το 70% των Αμερικανών έως τις 4 Ιουλίου. Το Facebook δεν είναι ο λόγος που αυτός ο στόχος δεν επετεύχθη. – Guy Rosen, Αντιπρόεδρος Facebook
Ο Λευκός Οίκος παίρνει ολοένα και μία αυξανόμενα επιθετική στάση ενάντια στις social media εταιρίες καλώντας τες να πάρουν αυξημένα μέτρα, ενώ οι εταιρίες αντιδρούν λέγοντας πως κάνουν ήδη αρκετά. Η εκπρόσωπος Τύπου, Jen Psaki δήλωσε:
Έχουμε να κάνουμε με θέμα ζωής και θανάτου εδώ, οπότε όλοι έχουν ένα ρόλο να παίξουν στο να υπάρχουν ακριβείς πληροφορίες. Είναι μία ιδιωτική εταιρία. Θα πάρουν αποφάσεις σχετικά με κάποια επιπλέον μέτρα που μπορούν να λάβουν. Είναι ξεκάθαρο πως μπορούν να πάρουν επιπλέον μέτρα. Όπως ξέρετε, η πληροφορία ταξιδεύει αρκετά γρήγορα. Αν είναι εκεί πάνω για πολλές μέρες, όταν οι άνθρωποι το δουν δεν μπορείς να το πάρεις πίσω.
Το Facebook απάντησε με αυστηρό τόνο.
Δε θα μας αποσπάσουν κατηγορίες που δεν υποστηρίζονται από γεγονότα. Το γεγονός είναι πως πάνω από 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι έχουν δει κρατικές πληροφορίες σχετικά με την COVID-19 και τα εμβόλια από το Facebook, περισσότεροι από οποιοδήποτε άλλο μέσο στον πλανήτη. Πάνω από 3.3 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν επίσης χρησιμοποιήσει το εργαλείο εύρεσης εμβολιασμού για να μάθουν πού και πώς θα κάνουν το εμβόλιο. Το γεγονότα δείχνουν πως το Facebook βοήθησε στο να σωθούν ζωές. Τελεία.
“Η πανδημία μας έδειξε τη σημασία της συνδεσιμότητας” δήλωσε η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Miapetra Kumpula-Natri, ανακοινώνοντας πως το 20% όλου του ευρωπαϊκού budget για την περίοδο 2021-2027 θα δεσμευτεί από τον ψηφιακό τομέα. Ο δρόμος όμως της υιοθέτησης των υψηλών ταχυτήτων στην Ευρώπη είναι δύσκολη για κάποια μέλη της, όπως αποδεικνύουν τα πιο πρόσφατα νούμερα.
Η Ελλάδα λοιπόν βρίσκεται στην τελευταία θέση από τις 27, όσον αφορά τη μέση ταχύτητα download στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με 29Mbps, ενώ στην 26η βρίσκεται η Κύπρος με 35Mbps. Εννέα χώρες διαθέτουν πάνω από 100Mbps μέσο όρο, ενώ στην κορυφή δεσπόζει η Δανία με το εξωπραγματικό για τα ελληνικά δεδομένα, 140Mbps.
Οι στόχοι της Ευρώπης για το 2025, φαίνονται αρκετά μακρινοί για την ελληνική πραγματικότητα.
Συνδέσεις τουλάχιστον 1 Gbps για κύριους κοινωνικο-οικονομικούς φορείς (σχολεία, πανεπιστήμια, σταθμοί μεταφορών, αεροδρόμια, μεγάλες επιχειρήσεις κλπ.).
Αδιάκοπη 5G κάλυψη για όλες τις αστικές περιοχές και τις μεγάλες οδικές διαδρομές.
Πρόσβαση σε συνδεσιμότητα τουλάχιστον 100 Mbps σε όλα τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά.
αν πρέπει να διαβάσεις ενα και μοναδικό ποστ μου φίλε φολοουερ, αυτό είναι το σημερινό. μιλάει για την προδοσία της Κύπρου και ειναι κάτι που πρέπει ΟΛΟΙ να ξέρουμε… ………………………………………..
στις 11 Φεβρουαρίου του 1959 στο ξενοδοχείο Ντόλτερ της Ζυρίχης και μια βδομάδα μετα στις 19 Φεβρουαρίου του 1959 στο Λάνκαστερ Χάουζ του Λονδίνου οι πρωθυπουργοί Ελλάδας και Τουρκιάς Κωνσταντίνος Καραμανλής και Αντνάν Μεντερές υπογραφούν συνθήκη, με την οποία τερματίζεται η βρετανική κυριαρχία στην Κύπρο και ιδρύεται ανεξάρτητο Κυπριακό κράτος. (μέχρι τότε η Κύπρος ήταν βρετανική αποικία) ……………………………………….. το 20% του πληθυσμού της Κύπρου ήσαν Τούρκοι, γι αυτο είχε και η Τουρκιά λόγο… ……………………………………….. Η συνθήκη αυτή λοιπόν μεταξύ άλλων: 🔴 κήρυσσε τη Κύπρο ανεξάρτητη χωρίς όμως να έχει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης(!) 🔴 απέκλειε την ολοκληρωτική ή μερική ένωση της Kύπρου με άλλο κράτος 🔴 απαγόρευε οποιαδήποτε δραστηριότητα προς αυτήν την κατεύθυνση. 🔴 καθιέρωνε τις Aγγλία, Eλλάδα, Tουρκία ως εγγυήτριες δυνάμεις, ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΔΙΝΕ ΤΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ στην Kύπρο από κοινού ή μονομερώς ΑΝ ΥΠΑΡΞΕΙ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗ… (προσοχή στα κεφάλαια θα μας χρειαστούν όταν μιλήσουμε για ΑΦΟΡΜΗ) ……………………………………….. στις 15 Ιουλίου 1974 ο Έλληνας δικτάτορας Δημήτρης Ιωαννίδης κηρύσσει στρατιωτικό νόμο στην Κύπρο με την Εθνική Φρουρά της Κύπρου, την ΕΛΔΥΚ και την ΕΟΚΑ Β΄. ……………………………………….. Ανατρέπει τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας αρχιεπίσκοπο Μακάριο και εγκαθιστά κυβέρνηση «μαριονετών» υπό τον δημοσιογράφο Νίκο Σαμψών. ήταν η ΑΦΟΡΜΗ που γύρευαν οι Τούρκοι… ……………………………………….. 4 μέρες μετά σα σήμερα Παρασκευή τοτε, 19 Ιουλίου 1974 στις 5 το απόγευμα, ξεκινά αποβατική δύναμη απ την Τουρκία, για την Κύπρο. ……………………………………….. το κλιμάκιο της ΚΥΠ (Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών) το αντιλαμβάνεται και ενημερώνει αναλυτικά Αθήνα και Λευκωσία για την ώρα αναχώρησης των τουρκικών δυνάμεων αλλά και για το οτι έρχονται… ……………………………………….. Με τέτοια ενημέρωση, έλεγε ο επικεφαλής του κλιμακίου της ΚΥΠ στην Κυρήνεια, Αλέξανδρος Σημαιοφορίδης, λέγαμε, πως οι Τούρκοι θα πάθουν τέτοια πανωλεθρία, που θα κάνουν δυό γενιές να μας ενοχλήσουν ξανά… πίστευα πως θα γεμίσει η θάλασσα πτώματα έλεγε χαρακτηριστικά… ……………………………………….. μετά από 12 ώρες, Σάββατο 20 Ιουλίου 1974, λίγο μετά τις 5 το πρωί, τα τουρκικά αποβατικά σκάφη, φτάνουν και άρχισαν να αποβιβάζουν δυνάμεις ανενόχλητα στην περιοχή Πέντε Μίλι, οκτώ χιλιόμετρα δυτικά της Κερύνειας… αν και η απόσταση απ’ τη Λευκωσία ήταν 35χλμ (μισή, το πολυ μια ώρα με αμάξι) και αν και Ελλάδα και Λευκωσία είχαν ενημερωθεί 12 ώρες πρίν απ’ την ΚΥΠ ότι έρχονται οι Τούρκοι ΚΑΜΙΑ ΔΥΝΑΜΗ ΔΕΝ ΠΗΡΕ ΔΙΑΤΑΓΗ ΝΑ ΣΠΕΥΣΕΙ…. ……………………………………….. γιατί με εντολή της χούντας του Ιωαννιδη, οι πιο μάχιμες δυνάμεις του νησιού αντι να ειναι στα παράλια και να τους περιμένουν, κυνηγούσαν τον Μακάριο στην Πάφο και ουδείς ασχολήθηκε με την επικείμενη απόβαση, που τελικά εξελίχθηκε απο απόβαση σε απλή…αποβίβαση των Τούρκων. ……………………………………….. η μαρτυρία του αξιωματικού Τάκη Τσαγκάρη είναι συγκλονιστική: “αν μία -μονο μία- μοίρα Καταδρομών πήγαινε στην Κυρήνεια οι Τούρκοι θα χάνανε παταγωδώς… αυτό το παραδέχονται ακόμα και οι ίδιοι οι Τούρκοι” “ΥΠΗΡΧΕ ΠΡΟΔΟΣΙΑ …” ……………………………………….. το παιχνίδι και ενδεικτικό του ότι ειχε προαποφασισθεί η παράδοση της μισής Κύπρου, ειναι το τηλεγράφημα του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Joseph Luns που στάλθηκε στις 12 Ιουλίου 1974, τρεις μέρες πριν το πραξικόπημα και 8 ημέρες πριν την εισβολή. ……………………………………….. Σε αυτό το τηλεγράφημα αναφέρεται χαρακτηριστικά : “Συμφωνήσαμε με τον κ. Σισκο (υφ. εξωτερικών ΗΠΑ), να υποστηρίξουμε τον Τουρκικό στρατό, κατά την διάρκεια της εισβολής καθώς και στην βίαιη ανατροπή του Μακαρίου” ……………………………………….. σε περίπτωση που εχει πιάσει και σε εσας το γελοίο αφήγημα οτι ο Παπαδόπουλος ηταν καλός και για ολα φταίει ο κακός Ιωαννίδης να πω οτι πρώτον: ο Δημήτρης Ιωαννίδης σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του ήταν το δεξί χέρι του Παπαδόπουλου. 🔴 το 1951 ήταν μαζί με τον Παπαδόπουλο στον ΙΔΕΑ 🔴 την νύχτα του πραξικοπήματος ειναι διοικητής της σχολής Ευελπίδων. 🔴 συμμετέχει κ καταλαμβάνει πολλά καίρια σημεία της πόλης. 🔴 το 1967 ο Παπαδόπουλος τον διορίζει αρχηγό της ΕΣΑ. 🔴 το 1969 τον κανει διευθυντή του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας. 🔴 το 1970 τον προάγει σε συνταγματάρχη. και 🔴 το 1973 τον κανει ταξίαρχο… ……………………………………….. και δεύτερον: στις 20 Οκτωβρίου 1964 η τοτε κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου αποφασίζει την αποστολή και εγκατάσταση στην Κύπρο μιας Μεραρχίας πλήρους σύνθεσης (3 συντάγματα πεζικού, 2 μοίρες καταδρομών και 2 ίλες αρμάτων) και δύναμης 8.500 αξιωματικών και οπλιτών εξοπλισμένη και με πυροβολικό που σε συνδυασμό με τα μόνιμα οχυρωματικά έργα ιδίως στις ακτές Κυρηνείας, Μόρφου, Αμμοχώστου αποτελούν σοβαρή εγγύηση για τις απειλές της Τουρκίας. ……………………………………….. και πράγματι για 3 χρόνια δεν εγινε τίποτα ……………………………………….. στις 29 Νοεμβρίου 1967 6 μήνες μετά την κατάληψη της εξουσίας απο τη χούντα, ο Παπαδόπουλος, ΔΙΕΤΑΞΕ ΝΑ ΑΠΟΣΥΡΘΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΣΙ Η ΜΕΡΑΡΧΙΑ…. ……………………………………….. τώρα με το νησί γυμνό απο στρατό να το υπερασπιστεί, μονο η αφορμή έλειπε που την έδωσε ο Ιωαννίδης καταπατώντας την συνθήκη Ζυρίχης-Λονδίνου ……………………………………….. η προδοσία της Κύπρου χτίστηκε βήμα-βήμα και η ιστορία όταν την διαβάζεις σωστά είναι ΤΟΣΟ ΞΕΚΑΘΑΡΗ που δείχνει ακομα και σε έναν τυφλό ενα-ενα τα βήματα της προδοσίας… ……………………………………….. μετα απ ολα αυτα να σε ρωτήσω κάτι τώρα μεταξύ μας;;; οταν φασίστες χουνταιοι σου το παίζουν πατριώτες το κάνουν γιατι είναι οι ίδιοι αστοιχείωτοι και ανιστόρητοι και δεν ξέρουν τι λένε ή απλά σε θεωρούν τόσο ντουβάρι που πιστεύουν πως οτι και να σε ταΐσουν θα το χάψεις;;;; εδώ σε Θέλω….
Οι Ταλιμπάν κατέγραψαν το τελευταίο διάστημα μεγάλα εδαφικά κέρδη στην ευρείας κλίμακας επίθεση που έχουν εξαπολύσει εναντίον των κυβερνητικών δυνάμεων και πλέον ελέγχουν 210 και πλέον από τις περιφέρειες του Αφγανιστάν, σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδουν οι ανταποκριτές του Γερμανικού Πρακτορείου.
Αυτό σημαίνει πως οι ισλαμιστές αντάρτες κατέχουν κάτι παραπάνω από το 50% της χώρας, καθώς η ασιατική χώρα μετράει περίπου 400 περιφέρειες στις 34 επαρχίες της.
Κατά την έρευνα του πρακτορείου, η κυβέρνηση διατηρεί τον πλήρη έλεγχο σε μόλις 110 περιφέρειες.
Σε περίπου 80 περιφέρειες, οι δύο πλευρές δίνουν μάχες.
Μεγάλο μέρος των εδαφικών κερδών των Ταλιμπάν αποσπάστηκε μετά την έναρξη της αποχώρησης των ξένων στρατευμάτων τον Μάιο.
Μια από τις επαρχίες στις οποίες σημειώθηκε τελευταία προέλαση των ισλαμιστών ανταρτών είναι η Παντσίρ (βορειοανατολικά), γενέτειρα του γνωστού πολέμαρχου Άχμαντ Σα Μασούντ.
Στην κεντρική επαρχία Μπαμιάν, οι κυβερνητικές δυνάμεις έχασαν για λίγο τον έλεγχο δύο περιφερειών, αλλά τις ανέκτησαν. Η επαρχία απολάμβανε τα τελευταία χρόνια ηρεμία, σε βαθμό που είχε μετατραπεί σε τουριστικό προορισμό.
Οι ισλαμιστές αντάρτες το τρέχον διάστημα επικεντρώνονται στο βόρειο τμήμα της χώρας, όπου είχαν συναντήσει τη σφοδρότερη αντίσταση όταν είχαν καταλάβει την εξουσία στο Αφγανιστάν, από το 1996 ως το 2001.
Οι Ταλιμπάν προελαύνουν ωστόσο ταυτόχρονα το τελευταίο διάστημα στο λίκνο του κινήματός τους, τη νότια επαρχία Κανταχάρ.
Στα μέσα της περασμένης εβδομάδας, οι φονταμενταλιστές μαχητές κατέλαβαν την περιφέρεια Σπιν Μπολντάκ, όπου βρίσκεται μια από τις σημαντικότερες συνοριακές και εμπορικές διελεύσεις της χώρας, σύμφωνα με τον κοινοβουλευτικό Γκιουλ Άχμαντ Καμίν και τον αυτοδιοικητικό αξιωματούχο Νεματουλά Ουάφα.
Θρηνεί το ελληνικό τραγούδι καθώς σε ηλικία 81 ετών πέθανε ο Τόλης Βοσκόπουλος.
Ο Τόλης Βοσκόπουλος γεννήθηκε στις 26 Ιουλίου το 1940) στον Πειραιά (Κοκκινιά). Ήταν το δωδέκατο παιδί της οικογένειας (έχει άλλες 11 αδερφές).
Θεωρείται απο τους σημαντικότερους τραγουδιστές της γενιάς του. Όταν πρωτοξεκίνησε στο τραγούδι λόγω του στησίματος του στο πάλκο, στο τρόπο ερμηνείας κι στο τρόπο ντυσίματος οι φανατικοί θαυμαστές του τον αποκαλούσαν “πρίγκιπα” ή “άρχοντα της πίστας”. Όπως είχε δηλώσει κάποτε σε συνέντευξη “Ξεκινώντας το τραγούδι, “πήρα” μαζί μου τον ηθοποιό Βοσκόπουλο” ενώ επίσης ήταν ο πρώτος τραγουδιστής που ερμήνευε όρθιος τα τραγούδια του εν αντιθέσει με την εποχή του που συνηθιζόταν ο καλλιτέχνης να ναι καθιστός. Κατά περιόδους έχει γράψει τραγούδια τόσο σε στίχο όσο και μουσική που έχει συμπεριλάβει σε προσωπικούς του δίσκους ή τα έχουν ερμηνεύσει άλλοι καλλιτέχνες
Η είσοδος στο καλλιτεχνικό στερέωμα Πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο το 1958 και τον κινηματογράφο το 1963, μπήκε στην δισκογραφία με το τραγούδι Βήμα βήμα του αξέχαστου μουσικοσυνθέτη Λυκούργου Μαρκέα. Η καθιέρωσή του στο “πεντάγραμμο” ήρθε με τη “Άγωνία” το 1968 (σύνθεση Γ. Ζαμπέτα) που μέσα σε πολύ λίγο χρονικό διάστημα ξεπέρασε τις 300.000 πωλήσεις.
Έχει ένα ευρύ φάσμα συνεργασιών ερμηνεύοντας τραγούδια Γιώργου Ζαμπέτα, Άκη Πάνου, Θανάση Πολυκανδριώτη, Μάριου Τόκα, Γιάννη Πάριου, Πλέσσα, Κατσαρού, Βασιλειάδη, Δερβενιώτη, Βίρβου Λυμπερόπουλου, Πυθαγόρα, Φοίβου και πολλών άλλων.
Προσωπική Ζωή
Στην ιστορία έχει μείνει το ειδύλλιο του με την τραγουδίστρια Δούκισσα αλλά και με την ηθοποιό Ζωή Λάσκαρη.
Έχει κάνει τέσσερις γάμους. Παντρεύτηκε πρώτα την Στέλλα Στρατηγού (ο γάμος του κράτησε από το 1960, μέχρι το 1965), την Μαρινέλλα (1973-1981), την Τζούλια Παπαδημητρίου, με την οποία έχει μία κόρη, τη Χαρά (εκκρεμεί δικαστική διαμάχη για την πατρότητα της από την πλευρά του Τόλη Βοσκόπουλου) (1990-1995) και την πρώην ηθοποιό και νυν βουλευτή του ΠΑΣΟΚ στην Κέρκυρα Άντζελα Γκερέκου (παντρεύτηκαν στις 2 Αυγούστου 1996 στην Κέρκυρα με κουμπάρο τον δημοσιογράφο Τέρενς Κουίκ). Με την Γκερέκου έχουν μία κόρη, τη Μαρία, που γεννήθηκε το 2001.
Καθώς πλησιάζουν οι μαύρες επέτειοι του πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής επανέρχεται στην επικαιρότητα η ανάγκη να χυθεί άπλετο φως, δεκαετίες μετά, στο δίδυμο έγκλημα σε βάρος της Κύπρου.
Του Γιαννάκη Λ. Ομήρου
Με λύπη διαπιστώνω ότι αυτά που συμφώνησα με τους τότε Προέδρους της Βουλής των Ελλήνων Ζωή Κωνσταντοπούλου και Νίκο Βούτση και μάλιστα με συνομολόγηση σχετικού πρωτοκόλλου, για να δοθούν τα πλήρη πρακτικά της εξεταστικής των πραγμάτων επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων για το «Φάκελο της Κύπρου» στην Κυπριακή Βουλή δεν φαίνεται να τηρούνται, καθώς υπάρχει αδικαιολόγητη καθυστέρηση.
Ελπίζω να υπάρχουν επαρκείς λόγοι που να δικαιολογούν αυτή την καθυστέρηση. Σε κάθε περίπτωση το αίτημα για πλήρη αποκάλυψη όλων των πτυχών της προδοσίας παραμένει. Θα επαγρυπνούμε καθηκόντως μέχρι να τηρηθούν όλες οι παράμετροι που περιελήφθησαν στο πρωτόκολλο μεταξύ των δύο Κοινοβουλίων Κύπρου και Ελλάδα ημερομηνίας 26 Ιανουαρίου 2016.
Πρόκειται για εθνικό χρέος και χρέος προς την ιστορία.
Ιδού τα γεγονότα.
ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΤΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ
Καθ΄ όλη τη διάρκεια της μεταπολιτευτικής περιόδου μετά τη διερεύνηση του «Φακέλου της Κύπρου» υπήρχε μια σκιά στις σχέσεις της Κυπριακής και της Ελληνικής Βουλής. Αιτία η άρνηση της Βουλής των Ελλήνων να ανταποκριθεί στο επανειλημμένο αίτημα της Κυπριακής Βουλής για να παραδοθεί το υλικό που συνέλεξε «η Εξεταστική των πραγμάτων Επιτροπή» της Βουλής των Ελλήνων για την προδοσία της Κύπρου τη διετία 1986 -1988, παρά τις επανειλημμένες και έντονες οχλήσεις της Βουλής των Αντιπροσώπων. Μάλιστα επί προεδρίας της Βουλής από τον αείμνηστο Σπύρο Κυπριανού είχε δημιουργηθεί κλίμα σοβαρής έντασης και δημόσιων αντεγκλήσεων και λογομαχιών με την Αθήνα για το θέμα του «Φακέλου της Κύπρου».
Ευρισκόμενος στην Αθήνα το 2015, ως Πρόεδρος της Κυπριακής Βουλής, όταν στην Προεδρία της Βουλής βρισκόταν η Ζωή Κωνσταντοπούλου, έθεσα ως στόχο να πείσω για την ανάγκη να δοθεί τέρμα σε αυτή την ιστορική εκκρεμότητα. Πολύ διακριτικά και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας συμφωνήσαμε ότι το θέμα θα έπρεπε να λήξει.
Δεδομένου ότι σε κοινοβουλευτικά συστήματα τον καθοριστικό λόγο για τις σημαντικές αποφάσεις της Βουλής έχει ο Πρωθυπουργός, επιδίωξα και είχα συνάντηση με τον Πρωθυπουργό Τσίπρα. Εξήγησα ότι ήταν αδιανόητο να υπάρχουν οποιεσδήποτε αναστολές και δισταγμοί στο να δοθεί στην Κύπρο το υλικό του «Φακέλου της Κύπρου», δεδομένου μάλιστα ότι οι όποιοι φόβοι για διασάλευση των σχέσεων της Ελλάδας με τις ΗΠΑ, είχαν ξεπεραστεί από δημόσιες τοποθετήσεις – ομολογίες Αμερικανών αξιωματούχων. Ο Πρωθυπουργός συμφώνησε και προχωρήσαμε στις 21 Ιανουαρίου 2016 στην Αθήνα, με τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων Νίκο Βούτση στη συνομολόγηση Πρωτοκόλλου συνεργασίας, για τη ψηφιοποίηση και παράδοση στον Κύπριο Πρόεδρο της Βουλής ολόκληρου του συλλεγέντος υλικού από την «Εξεταστική των πραγμάτων Επιτροπή», για το «Φάκελο της Κύπρου».
Με αυτό τον τρόπο τερματιζόταν μια ιστορική εκκρεμότητα δεκαετίες μετά από το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή. Το υλικό που θα παραδοθεί στην Κυπριακή Βουλή αναμένεται να χρησιμοποιηθεί για «κοινοβουλευτικούς, επιστημονικούς και ιστορικούς σκοπούς», σύμφωνα με το Πρωτόκολλο Συνεργασίας του Ιανουαρίου του 2016.
Ωστόσο θα πρέπει να υπομνησθεί, με την ευκαιρία, μια άλλη ιστορική εκκρεμότητα που συνιστά κολοσσιαίο εθνικό όνειδος όπως αναφέρεται πιο πάνω. Η μη ποινική δίωξη των πρωταιτίων που διενήργησαν το πραξικόπημα εναντίον του Προέδρου Μακαρίου.
Η ΑΤΙΜΩΡΗΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΔΟΣΙΑΣ
Τον Αύγουστο του 1997, ο Φαίδων Γκιζίκης «πρόεδρος της Δημοκρατίας» της στρατιωτικής χούντας των Αθηνών αλλά και πρόεδρος της Δημοκρατίας και τους πρώτους μήνες της μεταπολίτευσης, δηλαδή μετά την πτώση της χούντας, προέβη σε δήλωση στον ελληνικό τύπο, παραδεχόμενος ότι μαζί με τον Ιωαννίδη, τον Μπονάνο και τον Γεωργίτση, αυτός ως εγκάθετος πρόεδρος της Δημοκρατίας, διέταξε τους πραξικοπηματίες, να ενεργήσουν κατά της δημοκρατικής εξουσίας στην Κύπρο. Ο Γκιζίκης ουδέποτε δικάστηκε. Αντίθετα διατήρησε όλα τα ωφελήματα πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας.
Μετά το σάλο που προκλήθηκε, σε Κύπρο και Ελλάδα, από αυτές τις δηλώσεις του Φαίδωνα Γκιζίκη, ανέλαβα την πρωτοβουλία να συνοδεύσω στην Αθήνα την Παγκύπρια Ένωση Συγγενών των Πεσόντων Αντιστασιακών για να διατυπώσουμε το αίτημα ποινικής δίωξης των πρωταιτίων του πραξικοπήματος, μετά την κυνική ομολογία Γκιζίκη.
Η ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΩΞΗΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΑΙΤΙΩΝ ΤΟΥ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑΤΟΣ
Γιατί όμως δεν διώχθηκαν ποινικά οι πρωταίτιοι του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 1974 κατά του Προέδρου Μακαρίου και της νόμιμης Κυβέρνησης της Κύπρου;
Όταν μετά την πτώση της Χούντας, μέσα από τις στάχτες της Κυπριακής τραγωδίας, καταχωρήθηκαν ποινικές διώξεις κατά των πρωταιτίων του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 1974 εναντίον του Προέδρου Μακαρίου, η Κυβέρνηση Καραμανλή της μεταπολιτευτικής περιόδου, ανέστειλε τις διώξεις με επίκληση νομοθεσίας που προέβλεπε ότι μπορεί να υπάρξει μια τέτοια αναστολή «όταν απειλούνται οι σχέσεις της Ελλάδος μετά τρίτης τινός χώρας». (άρθρο 30 παρ. 2 του κώδικα ποινικής Δικονομίας). Η χώρα βέβαια δεν ανεφέρθη, αλλά ήταν προφανές ότι επρόκειτο για τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ. Δηλαδή δεν υπήρξε ποινική δίωξη των χουντικών που διέταξαν και εκτέλεσαν την προδοσία του πραξικοπήματος, που οδήγησε στην τουρκική εισβολή και ως εκ τούτου δεν υπήρξε τιμωρία, για να μην αποκαλυφθεί ο ρόλος και οι κραυγάζουσες ευθύνες των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΝΑΤΟ.
Στις 3 Δεκεμβρίου 1975 οι βουλευτές Γ. Φαράκος, Α. Γιάννου και Κ. Κάππος , κατέθεσαν επερώτηση στη Βουλή των Ελλήνων και το ίδιο έπραξε και ο Λεωνίδας Κύρκος στις 22 Ιανουαρίου του 1976, «σχετικά με την καθυστέρηση της διώξεως κατά των υπευθύνων της Κυπριακής τραγωδίας».
Μετά από συζήτηση της επερώτησης, ο τότε Υπουργός Δικαιοσύνης Κ. Στεφανάκης, απάντησε με δήλωση του Πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή ημερ. 16 Οκτωβρίου 1975:
«Θα παραμείνει βέβαια ακόμα εκκρεμής η δίωξις των υπευθύνων δια το πραξικόπημα της Κύπρου και τούτο, διότι η Κυβέρνησις νομίζει, ότι κατά την παρούσαν φάσιν του Κυπριακού, δεν είναι δυνατόν να διεξαχθεί η δίκη αυτή, αζημίως, δια την υπόθεσιν της Κύπρου».
Έτσι η χούντα διώχθηκε και τιμωρήθηκε μόνο για το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου του 1967 και για την αιματηρή καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 1973. Όχι για την εθνική προδοσία της Κύπρου.
Και όμως. Ενώ η Κυβέρνηση Καραμανλή φρόντισε να «προστατεύσει» τους Αμερικανούς και Νατοϊκούς και να επιβάλει συσκότιση για τις ευθύνες τους στην κυπριακή τραγωδία, ο Αμερικανός Πρόεδρος Μπιλ Κλίντον κατά την επίσημη επίσκεψη του στην Αθήνα το Νοέμβριο του 1999, ζήτησε συγνώμη για την στήριξη που πρόσφεραν οι ΗΠΑ προς την ελλαδική χούντα. Αλλά και ο ανώτατος Αμερικανός διπλωμάτης Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, σε στιγμές ειλικρίνειας, αναφώνησε το MEA CULPA, για το ρόλο που διαδραμάτισαν οι Αμερικανοί στη στήριξη της δικτατορίας αλλά και στην κυπριακή τραγωδία.
ΟΙ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ- Η ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΗ ΤΑΚΗ ΠΑΠΠΑ
Στην Αθήνα διατυπώσαμε το αίτημα για τον τερματισμό της αναστολής της ποινικής δίωξης των πρωταιτίων του πραξικοπήματος της Κύπρου. Συναντηθήκαμε με τον Υπουργό Δικαιοσύνης Ευάγγελο Γιαννόπουλο και με εκπροσώπους των Κοινοβουλευτικών Κομμάτων. Όλοι επέδειξαν κατανόηση ωστόσο καμιά πρωτοβουλία δεν αναλήφθηκε προς την κατεύθυνση προσαγωγής των πραξικοπηματιών ενώπιον της δικαιοσύνης.
Στην Αθήνα συναντήσαμε στο Γραφείο του τον αείμνηστο Δικηγόρο Τάκη Παππά από τον οποίο ζητήσαμε γνωμοδότηση «σχετικά με την παραγραφή ποινικών αδικημάτων, που έχουν τελεσθεί εναντίον ξένου κράτους, του Αρχηγού του και κάθε συναφούς εγκλήματος από Έλληνες υπηκόους.
Ο Τάκης Παππάς (google) «ήταν Έλληνας διαπρεπής ποινικολόγος, αντιστασιακός και πολιτικός, από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του νομικού κόσμου». Πέθανε το 2001, από νευρολογικά νοσήματα, λόγω των φρικτών βασανιστηρίων στα οποία υποβλήθηκε κατά τον εγκλεισμό του στα κολαστήρια της ΕΑΤ-ΕΣΑ το 1973.
Παραθέτω τα πιο σημαντικά ευρήματα της γνωμοδότησης του Τάκη Παππά: « Η γνωμοδότηση αφορά τις εγκληματικές πράξεις, κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος που οργάνωσε και εξετέλεσε, με όργανα της, στην Ελλάδα και την Κύπρο η Κυβέρνηση της ελληνικής χούντας εναντίον της νόμιμης κυβέρνησης και του Μακαρίου, τον Ιούλιο του 1974.
Αφορμή απετέλεσε, για τη διατύπωση της γνώμης μου, η πρόσφατη δήλωση του Γκιζίκη στον ελληνικό τύπο, ότι μαζί με τον Ιωαννίδη, τον Μπονάνο και τον Γεωργίτση (στρατιωτικό διοικητή των ελληνικών δυνάμεων στην Κύπρο), αυτός διέταξε, ως εγκάθετος Πρόεδρος της Δημοκρατίας, τους πραξικοπηματίες, να ενεργήσουν κατά της δημοκρατικής εξουσίας στην Κύπρο.
Πολύ εύλογα, η Παγκύπρια Ένωση συγγενών των πεσόντων κατά το πραξικόπημα ερωτούν: Αν τα εγκλήματα που με αναισχυντία ομολογούνται, μπορούν να τιμωρηθούν και με ποιες προϋποθέσεις»…
…« Μετά την πτώση της δικτατορίας, τον Ιούλιο του 1974, ανέλαβε την ηγεσία της χώρας η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας με πρωθυπουργό τον κ. Κωνσταντίνο Καραμανλή και υπουργό εξωτερικών τον Ευάγγελο Αβέρωφ.
Τότε διενεργήθηκε προκαταρκτική εξέταση (δηλαδή μια έρευνα κατά το ελληνικό δίκαιο), αν υπάρχουν οι προϋποθέσεις, με βάση τις τελεσθείσες πράξεις και τις υπάρχουσες αποδείξεις, να ασκηθεί ποινική δίωξη in personam (κατά συγκεκριμένων προσώπων), σύμφωνα με τα άρθρα 31,240,και 241 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Κατά τη διάρκεια της προαναφερθείσας προκαταρκτικής εξέτασης, ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης, μετά σύμφωνη απόφαση και του υπουργικού συμβουλίου, ανέστειλε την ποινική δίωξη κατά των τελεσθέντων εγκλημάτων, επειδή κατά τη γνώμη του έκρινε, ότι πρόκειται να διαταραχθούν οι διεθνείς σχέσεις του Κράτους, σύμφωνα με το άρθρο 30 παρ. 2 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
Έκτοτε τον Φεβρουάριο του 1986, έγινε συζήτηση στη Βουλή των Ελλήνων για τη σύσταση εξεταστικής των πραγμάτων επιτροπής για το Φάκελο της Κύπρου. Όμως, το νομικό καθεστώς της αναστολής της ποινικής διώξεως κατά των εγκλημάτων του πραξικοπήματος εξακολουθεί να ισχύει»…
… «Και βεβαίως, από πλευράς δικαιοπολιτικής, ο θεσμός της παραγραφής είναι θεσμός ΔΙΚΑΙΟΥ , ο οποίος λειτουργεί σύμφωνα με το περί δικαίου συναίσθημα, δηλ. όταν παρέλθει σημαντικός χρόνος από την τέλεση της αξιόποινης πράξης μέχρι του ποινικού κολασμού της, να εξαλείφεται το δικαίωμα της πολιτείας για ποινή.
Όταν όμως πρόκειται για εγκλήματα τεράστιας πολιτικής σημασίας, για τα οποία απασχολείται το Υπουργικό Συμβούλιο της χώρας, σύμφωνα με το άρθρο 30 παρ. 2 και όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση, προσβάλλονται σημαντικές ολότητες εννόμων αγαθών, τότε εγκληματοπροληπτικά η τιμωρία (που συνεπάγεται αναμφισβήτητα και μία σκληρότητα) αποκτά διαχρονική σημασία (έτσι δεν μπορεί να τεθεί και θέμα νεωτέρου επιεικούς Νόμου)…
… « Η δε Βουλή των Ελλήνων, το 1996, (και ο ίδιος ο Υπουργός εψήφισε τη διάταξη), επιβεβαίωσε πρόσφατα την εξαίρεση της αναστολής διώξεως του άρθρου 20 παρ.2 Π.Κ. από τις προθεσμίες παραγραφής των εγκλημάτων και πολύ λογικά, εξ αιτίας της φύσεως των ποινικών αδικημάτων, όπου το δόγμα της σκοπιμότητας ειδικά, επικρατεί του δόγματος της νομιμότητας.
Επομένως, η ανάκληση της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου και του Υπουργού Δικαιοσύνης για την αναστολή της ποινικής δίωξης δεν έχει νομικό πρόβλημα. Το ζήτημα της διώξεως των ηθικών αυτουργών για εγκλήματα κατά ξένου κράτους, ανθρωποκτονιών και άλλων συναφών κακουργημάτων και πλημμελημάτων είναι κυβερνητικό θέμα δηλ. πολιτικό και όχι νομικό.
Η Κυβέρνηση είναι η μόνη που γνωρίζει ποιες είναι οι διεθνείς σχέσεις της χώρας, που θα διαταραχθούν, αν καταδικασθούν οι πραξικοπηματίες, που οδήγησαν σε πλήθος νεκρών και άνοιξαν τον δρόμο στον Αττίλα και την Κυπριακή τραγωδία.
Και αν το 1974 υπήρχαν κατ’ επίφαση αποδεικτικές δυσχέρειες στην ποινική δίωξη, τώρα που οι ένοχοι αυτοαποκαλύπτονται, ποια ανοχή προστατεύει τη δημοκρατία από τα εγκλήματα των στρατοκρατών κατά της ελληνικής ολότητας στην Κύπρο; Και πώς η τιμωρία των ενόχων διαταράσσει τις διεθνείς μας σχέσεις σε μια αποκλειστικά ελληνική υπόθεση. Εκτός αν θεωρείται, ότι θίγονται οι ΗΠΑ, η ΤΟΥΡΚΙΑ και οι σχέσεις με αυτές τις χώρες, αν διωχθεί ο Γκιζίκης.
Πάντως, στις δημοκρατίες, επιβάλλεται διαφάνεια στις αποφάσεις των κυβερνήσεων και των υπουργών και άμεση ανάκληση της αναστολής δίωξης από το Υπουργικό Συμβούλιο».
Αυτή ήταν η σαφής γνωμοδότηση του Τάκη Παππά ημερ. 20 Αυγούστου 1997. Την κοινοποιήσαμε στην Ελληνική Κυβέρνηση, την κοινοποιήσαμε στα Ελληνικά Κοινοβουλευτικά Κόμματα. Ουδεμία ανταπόκριση. Το πελώριο έγκλημα της προδοσίας της Κύπρου, της πρόκλησης χιλιάδων θανάτων, της προσφυγοποίησης 200 χιλιάδων Ελλήνων Κυπρίων, των αγνοουμένων, της κατάληψης του 37% εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας, παραμένει μέχρι σήμερα ατιμώρητο. Και εξακολουθεί να στοιχειώνει τους υπεύθυνους αυτής της εγκληματικής παράλειψης.
Παραμένει ως στίγμα ανεξίτηλο και εσαεί εθνικό όνειδος το γεγονός ότι οι πρωταίτιοι της μεγαλύτερης προδοσίας στη νεότερη ιστορία του Ελληνισμού παρέμειναν ατιμώρητοι.
ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΙΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΟΥ «ΦΑΚΕΛΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ»
Η Βουλή των Ελλήνων και η Βουλή των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας, στο πλαίσιο της περαιτέρω εμβάθυνσης των στενών δεσμών μεταξύ των δύο κοινοβουλίων και της εφαρμογής του Πρωτοκόλλου Συνεργασίας που υπεγράφη στις 10 Νοεμβρίου 2004, συμφωνούν τα ακόλουθα:
l. Την πρόσβαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε υλοποίηση του αιτήματός της, στο υλικό που συγκεντρώθηκε ή και χρησιμοποιήθηκε από την Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής των Ελλήνων για τον «Φάκελο της Κύπρου» και βρίσκεται κατατεθειμένο στα αρχεία της Βουλής των Ελλήνων.
Τη συγκρότηση δύο επιτροπών εμπειρογνωμόνων και υπηρεσιακών παραγόντων από τα δύο κοινοβούλια, των οποίων θα προΐστανται αντίστοιχα ο Γενικός Γραμματέας της Βουλής των Ελλήνων και η Γενική Διευθύντρια της Βουλής των Αντιπροσώπων.
οι Επιτροπές θα συνεργαστούν με στόχο την καταγραφή, ταξινόμηση και ψηφιοποίηση του εν λόγω υλικού στη βάση επιστημονικών κανόνων, ώστε να καταστεί δυνατή η πρόσβαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας σε αυτό.
Το υλικό στο οποίο θα δοθεί πρόσβαση στη Βουλή των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας θα χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για κοινοβουλευτικούς ή επιστημονικούς/ιστορικούς σκοπούς, με την έγκριση των εκάστοτε προέδρων των δύο κοινοβουλίων.
Με συναίσθηση της δέουσας ιστορικής ευθύνης υπογράφεται το παρόν Πρωτόκολλο Συνεργασίας που τερματίζει μια ιστορική εκκρεμότητα σαράντα δύο χρόνων από το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή του 1974.
Υπεγράφη σήμερα, 21 Ιανουαρίου 2016, στην Αθήνα σε δύο πρωτότυπα.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΒΟΥΤΣΗΣ
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΏΠΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Δεν σταματούν να προκαλούν οι Τούρκοι, λίγο πριν την άφιξη του Τούρκου Προέδρου στα κατεχόμενα.
Συγκεκριμένα, δύο F-16 πέρασαν το απόγευμα της Κυριακής πάνω από την Κύπρο.
Μιλώντας στο SigmaLive, ο εκπρόσωπος Τύπου του Υπουργείου Άμυνας, Χρίστος Πιερή, επιβεβαίωσε το περιστατικό
Σύμφωνα με τον κ. Πιερή, τα δύο F-16 εισήλθαν στο FIR της Λευκωσίας στις 3:24 το απόγευμα και παρέμειναν μέχρι της 5:00 το απόγευμα.
“Δεν πέρασαν πάνω από τις ελεύθερες περιοχές, αλλά οριακά πέρασαν από την Νεκρή Ζώνη στην Δερύνεια. Φαίνεται να προχωρούν σε δοκιμαστικές πτήσεις”, είπε.
Ο κος Πιερή είπε, τέλος, πως θα προχωρήσουν σ’ όλα τα διαβήματα που αφορούν την παραβίαση του FIR της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Προς τις επιτροπές ειδικών που μας έχουνε ζαλίσει τον έρωτα.
Πέντε σημεία αιχμής.
1. Ανάγκη πάσα , οι επιτροπές να διαβάσουν τον Δαίμονα της Πορνείας του Σεφέρη και να καταλάβουν πως θεωρώ ότι εκπροσωπούν «τους συβουλάτορες».
2. Καμία επιτροπή δεν επιτρέπεται να εισηγείται βάσει της πολιτικής της ιδεολογίας ή των συμπαθειών της, αλλά να παρουσιάζει στην όποια Εξουσία όλες τις εκδοχές των θεμάτων που η Εξουσία ζητά. Ο σεβαστός γιατρός που δηλώνει πως «θα γίνει χαμός» αν η κυβέρνηση υιοθετήσει μια δυσχερώς αποδεκτή λύση, μπορεί ανέτως να θέσει υποψηφιότητα για δήμαρχος, περιφερειάρχης ή βουλευτής. Αλλιώς, τον πούλο.
3. Το δίλημμα, λυπάμαι και ντρέπομαι που το αναφέρω,μεταξύ δημόσιος υγείας, και περιορισμού της πανδημίας και τουρισμού έπρεπε να αποτελεί απόφαση της Βουλής και όχι ό,τι κατεβάσει το μυαλο των συμβιβαστάκηδων, μόνο και μόνο για να τους συμπαθήσει ο πρωθυπουργός και ο Αδώνιδας.
4. Ψευδείς ειδήσεις κυκλοφόρησαν περί νησιών που σπεύδουν να εμβολιασθούν και περί αρρήκτων τεστ και πιστοποιητικών που θα εμποδίσουν τους πλέοντες στις νήσους να κολλήσουν ή να κολληθούν.
5. Δεν καταλαβαίνω γιατί δεν επεμβαίνει εισαγγελέας.
“Θολά νερά και μίλια τέσσερα το ρέμα, οι κούληδες τρώνε σκυφτοί ρύζι με κάρι, ο καπετάνιος μας κοιτάζει το φεγγάρι, που ’ναι θολό και κατακόκκινο σαν αίμα.”
Ο Καββαδίας ταξιδεύοντας και αποτυπώνοντας εμπειρίες, φυσικές και πνευματικές, δεν είχε στο νου του τον δικό μας, τωρινό Καπετάν Κυριάκο, να κοιτάζει το φεγγάρι, τα αστέρια και γενικά να είναι πρόσχαρος και ανέμελος σαν την Ντάλια από το παρά πέντε.
Αυτοί που ψήφισαν την παρούσα κυβέρνηση είναι οι ίδιοι που ακόμα ανέχονται να τους κοροϊδεύουν κατά πρόσωπο. Με άλλα να υπόσχονται και άλλα να πράττουν. Και εντάξει θα πει κάποιος πως στην πολιτική, συμβαίνουν αυτά. Αλλά το διαμέτρημα, κοινώς το πόσο χοντρή είναι η κοροϊδία ευθέως, αφειδώς και με αναίδεια (άνευ αιδούς) πλέον ρίχνει τείχη μυθικών κάστρων.
Δηλώσεις του κ. Γεωργιάδη που με απροκάλυπτο τρόπο και με βεβαιότητα αυθεντίας όριζαν πως οι εμβολιασμένοι δεν θα υποστούν πλέον περιορισμούς καθώς, όπως είπε, δεν έχουν το δικαίωμα – οι αποφασίζοντες και εκτελούντες τις “Θείες εντολές” – να τους περιορίσουν μιας και δεν κινδυνεύουν, πήγαν για μπάνιο στην όμορφη Μύκονο. Δεν υπάρχει plan B. Μονόδρομος ο εμβολιασμός. Ο οποίος ναυαγεί ως plan A. Γενικότερα δηλαδή καθετί από σχεδιασμό ναυαγεί με πολύ μικρή πορεία πλεύσης.
Οι ψηφίσαντες την κυβέρνηση όλων των Ελλήνων, υπογραμμίζω πως κάθε κυβέρνηση μπορεί να είναι δημοκρατικά εκλεγμένη αλλά καλείται να διοικήσει και τους μη ψηφοφόρους της δίκαια(!), θα πρέπει να είναι είτε τυφλοί, είτε κουφοί είτε αρκετά βολεμένοι στην μεσοαστική ανύπαρκτη τάξη που τους υποσχέθηκαν. Μπορεί δεν απλώς να περιμένουν το επόμενο βόλεμα μιας και κάθε τι κυβερνητικό, κάπου βολεύεται και πληρώνεται με κάποια απευθείας ανάθεση, Πέτσωμα ή άλλη Μαυρογιαλουραίικη τσιριμόνια.
Οι Κούληδες, αυτοί του Καββαδία, οι πολίτες δηλαδή που έχουν περάσει και βγει ζωντανοί από μια οικονομική κρίση της χώρας που κράτησε μια δεκαετία, ξεχνούν πως το ρύζι με κάρι, θα το τρώνε για καιρό, ενώ ο πρωθυπουργός θα τρώει 20άρικα σε χιλιάδες ευρώ σε ξενοδοχεία πολυτελείας.
Εφόσον όμως οι Καββαδιακοί Κούληδες ανέχονται ακόμα τους Κούληδες που κυβερνούν, σωτηρία δεν υπάρχει.
Δεν έγινε άραγε ακόμα (!) κάτι να τους ξυπνήσει.
“Φάλτσο η Πορεία” καταλήγει ο ποιητής.
Εμπνευσμένο από το Cambay’s Water του Ν. Καββαδία.
Κινδύνους για τον ελληνικό τουρισμό εγκυμονεί η κλιματική αλλαγή όπως προκύπτει από μελέτη της διαΝΕΟσις σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αθηνών και η οποία μελέτη θα δημοσιευτεί τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με την παρουσίαση ενός μέρους της μελέτης αυτής από την εφημερίδα RealNews η μελέτη εστιάζει στις επιπτώσεις που θα έχει η κλιματική αλλαγή σε διάστημα 20ετίας και 40ετίας και προκύπτουν διαφοροποιήσεις από περιοχή σε περιοχή.
Κρίσιμος παράγοντας θεωρείται η θερμοκρασία των θερινών μηνών. Στη μελέτη εξετάζεται η μεταβολή της θερμοκρασίας για τα τρία προβλεπόμενα σενάρια της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την κλιματική αλλαγή.
Στο αισιόδοξο σενάριο η αύξηση της θερμοκρασίας είναι σχετικά περιορισμένη, όμως η σημαντική άνοδος της θερμοκρασίας, σύμφωνα με το ενδιάμεσο και το δυσμενές σενάριο, για τους θερινούς μήνες είναι βέβαιο ότι θα αυξήσει τη θερμική δυσφορία των επισκεπτών και θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στο επίπεδο του τουριστικού προϊόντος.
Γίνεται σαφές ότι η συχνότερη εμφάνιση καυσώνων θα υποβαθμίσουν σε σημαντικό βαθμό την ποιότητα του τουριστικού προϊόντος, ωστόσο μια θετική επίδραση που μπορεί να προκύψει για ορισμένες περιοχές είναι η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου.
Οι μεταβολές της βροχόπτωσης για το αισιόδοξο κλιματικό σενάριο είναι σχετικά περιορισμένες και αφορούν μέρος της ελληνικής επικράτειας, πλην όμως είναι σημαντικές για τα δυσμενέστερα κλιματικά σενάρια, με μείωση της βροχόπτωσης σε όλη την Ελλάδα.
Χαλκιδική, Κρήτη και Δωδεκάνησα
Παράλληλα, η μεταβολή του αριθμού των θερμών ημερών επηρεάζει άμεσα τον θερινό τουρισμό, αν και σύμφωνα με τα επιλεγέντα κλιματικά σενάρια, δεν επιφέρουν ιδιαίτερα δυσμενή αποτελέσματα για το σύνολο της επικράτειας.
Οι περιοχές που φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο είναι η Χαλκιδική, τα νησιά του Αργοσαρωνικού, η Κρήτη και μεγάλα νησιά των Δωδεκανήσων.
Βαθμοημέρες ψύξης
Οι βαθμοημέρες ψύξης είναι ένας δείκτης που σχετίζεται άμεσα με την κατανάλωση ενέργειας που απαιτείται για τον κλιματισμό των κτιρίων, ώστε να διασφαλιστούν οι απαιτούμενες συνθήκες θερμικής άνεσης των τουριστών τους θερινούς μήνες.
Βάσει των σεναρίων που εφαρμόστηκαν, μεγαλύτερες τιμές παρουσιάζουν τα παράλια του Κορινθιακού Κόλπου, του νότιου Ευβοϊκού, ο Αργοσαρωνικός και τα ανατολικά παράλια των μεγάλων νησιών των Δωδεκανήσων.
Στο πιο δυσμενές σενάριο, παρατηρείται μια τάση προς αύξηση των τιμών στα ανατολικά παράλια όλης της επικράτειας και αντίστοιχη αύξηση, αν και μικρότερη, στα δυτικά παράλια και στα νησιά του Ιονίου.
Από τη μελέτη του δείκτη του αριθμού των τροπικών νυχτών προκύπτει ότι επηρεάζονται άμεσα τα δυτικά παράλια της χώρας, τα Ιόνια Νησιά, κυρίως η δυτική Πελοπόννησος και η κεντρική Μακεδονία.
Στο δυσμενέστερο σενάριο, εκτός από αυτές τις περιοχές όπου το φαινόμενο εντείνεται, προστίθενται και μέρος της Κρήτης, τα παράλια της ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης, όπως και τα παράλια του νότιου Ευβοϊκού μέχρι την ενδοχώρα της Εύβοιας και της ανατολικής Στερεάς, αλλά και ένα τμήμα της Πελοποννήσου.
Οι τρεις κατηγορίες για τις παράκτιες τουριστικές περιοχές
Η μελέτη διακρίνει τις παράκτιες τουριστικές περιοχές σε τρεις κατηγορίες: Τις ιδιαίτερα ανεπτυγμένες τουριστικά περιοχές, τις ανεπτυγμένες τουριστικά περιοχές και τις αναπτυσσόμενες τουριστικές περιοχές.
Σύμφωνα με τη μελέτη οι περιοχές-προορισμοί που πλήττονται περισσότερο από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής συνολικά είναι η Κρήτη, η Ρόδος, η νότια Χαλκιδική και η Ζάκυνθος, προορισμοί δηλαδή που κατατάσσονται τους ήδη πολύ ανεπτυγμένους τουριστικά.
Οι αναπτυγμένες τουριστικά περιοχές που θα επηρεαστούν περισσότερο από την κλιματική αλλαγή εντοπίζονται κυρίως στη βόρεια Κρήτη, στο ανατολικό Αιγαίο, στην ανατολική Πελοπόννησο, στην περιοχή του Αργοσαρωνικού και στη νότια Χαλκιδική.
Τέλος, σύμφωνα με τη μελέτη, οι αναπτυσσόμενες περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι η ευρύτερη περιοχή της νότιας και κεντρικής Κρήτης, η νότια Χαλκιδική και τα παράλια της Θεσσαλίας, όπως και οι παραθεριστικές περιοχές της Αττικής.
Η εθνική Ιστορία κάθε έθνους γράφεται και ξαναγράφεται, μένει αμετάβλητη σε μερικά της σημεία, αλλά σε άλλα διαφοροποιείται ή και αυτοαναιρείται
Του Λάμπρου Μπαλτσιώτη
Ανεξάρτητα από τις επιμέρους διαφοροποιήσεις, είναι κοινό κτήμα των ιστορικών ότι η εθνογένεση, η πεποίθηση των ανθρώπων πως ανήκουν σε ένα έθνος, αρχίζει να εμφανίζεται τον 18ο αιώνα. Βέβαια, ακόμη και σήμερα υπάρχουν περιοχές του πλανήτη που η διαδικασία αυτή συνεχίζεται, όπως ιδίως σε κάποια αφρικανικά κράτη. Σε άλλες κρατικές οντότητες, ο επαναπροσδιορισμός τού «ποιο είναι το έθνος μας» δεν συνιστά μια αργόσυρτη διαδικασία όπως στις περισσότερες περιπτώσεις στην Ευρώπη αλλά γίνεται με απότομο έως και βίαιο τρόπο ή εκπλήσσει ακόμη και στις μέρες μας.
Για παράδειγμα, σε κάποιες από τις ασιατικές -και όχι μόνο- πρώην σοβιετικές δημοκρατίες η Ιστορία του έθνους έπρεπε να ξαναγραφτεί σε μικρό χρονικό διάστημα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Ή η αλλαγή της αντίληψης τμημάτων του πληθυσμού ότι δεν ανήκουν στο κινεζικό έθνος αλλά συνιστούν ένα διακριτό ταϊβανέζικο έθνος λαμβάνει χώρα σήμερα, χωρίς μάλιστα να γνωρίζουμε πού θα καταλήξει η όλη διαδικασία, η οποία άλλωστε σχετίζεται με τις αλλαγές στη θέση της Κίνας στον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων.
Τα παραπάνω δεν αναιρούν το ότι μπορούμε να διακρίνουμε κάποιες τυπολογίες εθνικής συγκρότησης, δηλαδή βασικά χαρακτηριστικά που διέπουν τους διαφορετικούς εθνικισμούς στα διαφορετικά εθνικά κράτη. Οι τυπολογίες αυτές γίνονται ακόμη λιγότερες όσο αφαιρούμε τις ιδιαιτερότητες της κάθε περίπτωσης, ιδίως κάποιων ευρωπαϊκών αυτοκρατοριών. Σε ένα βαθμό όμως οι εθνικές αφηγήσεις, το εθνικό φαντασιακό συσκοτίζουν την ανάδειξη των εθνικών τυπολογιών καθώς η συγγραφή της εθνικής Ιστορίας φωτίζει ή αποσιωπά και αποκρύπτει σημαντικές όψεις της ιστορικής πορείας κάθε εθνικής κοινότητας, όπως θα δούμε και στη συνέχεια.
Η εθνική Ιστορία κάθε έθνους γράφεται και ξαναγράφεται, μένει αμετάβλητη σε μερικά της σημεία, αλλά σε άλλα διαφοροποιείται ή και αυτοαναιρείται, το έθνος αναγνωρίζει τον εαυτό του μερικώς διαφορετικά σε κάθε χρονική περίοδο, αλλά και σε μία δοσμένη χρονική περίοδο, και, τέλος, οι απαρχές κάθε διακριτού εθνικισμού είναι γεμάτες αντιφάσεις και εκπλήξεις που εκ των υστέρων έρχεται να «διορθώσει» η εθνική αφήγηση.
Αυτό, για παράδειγμα, είναι ιδιαίτερα έντονο στη διαχείριση του «εθνικού παρελθόντος» σε χώρες της Λατινικής Αμερικής, τη διαχείριση των μορφών του Μπολιβάρ και του Ντε Σαν Μαρτίν, την εκ των υστέρων συγκρότηση διακριτών εθνικών κοινοτήτων στα κράτη που είχαν δημιουργηθεί και που μάλιστα στη συνέχεια θα συγκρουστούν. Αυτοί οι “armies without nations”, όπως έχουν επιτυχώς ονομασθεί, στη συνέχεια θα υπαχθούν σε διακριτές και αντιμαχόμενες εθνικές κοινότητες, όπως περιγράφονται και στη ζωή σε στρατιωτική σχολή της Λίμα στο βιβλίο
Η πόλη και τα σκυλιά του Vargas – Llosa. Διαδικασίες με κάποιες ομοιότητες, αν και αρκετά πιο πρόσφατες, κατά τις οποίες η δημιουργία μιας κρατικής οντότητας επιταχύνει την εδραίωση ενός εθνικισμού βλέπουμε και στην περιοχή μας: η ανάδειξη του μακεδονικού εθνικισμού από τις αρχές του 20ού αιώνα θα εδραιωθεί με τη δημιουργία της εδαφικής οντότητας της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αντίστροφα, την ύπαρξη εθνοτικών ομάδων -ή τμημάτων τους- που θεωρούν τον εαυτό τους διακριτά έθνη αλλά στερούνται «δικού» τους εθνικού κράτους ανιχνεύουμε μέχρι και σήμερα.
Εν πολλοίς η συμπερίληψη και ο αποκλεισμός από το έθνος, από μια εθνική κοινότητα, στη μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων σχετίζεται είτε με τη θρησκευτική υπαγωγή είτε με τη γλώσσα -όχι απαραίτητα ως μητρική αλλά ως γλώσσα θεσμική της κοινότητας- είτε, βέβαια, με τον τόπο γέννησης ή/και κατοικίας.
Η επαναστατικώ δικαίω συμπερίληψη στο έθνος συνήθως υποκρύπτει μία από τις παραπάνω κατηγοριοποιήσεις ή δεν έχει ιδιαίτερη πρακτική – πολιτική σημασία για όσες ομάδες του πληθυσμού δεν περιλαμβάνονται στο έθνος. Αναμφισβήτητα όμως διατηρεί κάποια συμβολική σημασία: είτε πρόκειται για την ελληνική περίπτωση και την απόδοση της «ιδιότητος του Έλληνος» σε μερικές δεκάδες μουσουλμάνους που συμμετείχαν με τη μεριά των επαναστατών το ’21 είτε για την απόδοση της τουρκικής ιθαγένειας στις γυναίκες που συμμετείχαν στον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας έναν αιώνα αργότερα.
Αν και τα παραπάνω κριτήρια είναι κυρίαρχα ή αποκλειστικά στοιχεία συμπερίληψης ή αποκλεισμού από τις εθνικές κοινότητες, όπως αναφέρθηκε, τόσο η σχετική εθνική αφήγηση όσο και οι «μεταμορφώσεις» του έθνους στη μακρά διάρκεια μπορεί να θολώνουν την πρόσληψή μας για μια εθνική κοινότητα ή να απαιτούν βαθύ σκάψιμο για να αποκαλυφθούν. Μπορεί στην περίπτωση της Λατινικής Αμερικής οι επιστολές μεταξύ αδελφών και πατέρων και γιων, όπως άλλωστε και η ένταξη στον Αυτοκρατορικό Στρατό της Ισπανίας ή στους επαναστάτες από την άλλη, να είναι αποκαλυπτικές για το πώς ο τόπος γέννησης (Ισπανία ή αποικίες) μπορεί να οδηγεί σε αλληλοσπαραγμό αδέλφια και πατέρες με γιούς, να οδηγεί σε διαφορετική εθνική ένταξη.
Σε άλλες περιπτώσεις όμως, όπως των ΗΠΑ, ενώ είναι προφανής η σημασία του εδάφους στην εθνική υπαγωγή, η αντίληψή μας για την εθνική τους συγκρότηση συσκοτίζεται από ένα μεταγενέστερο που καταχρηστικά θα ονομάσουμε αφομοιωτικό μοντέλο το οποίο συμβολικά εκκινεί το 1917 με την είσοδο των ΗΠΑ στον πόλεμο και την αλλαγή στάσης απέναντι στις γερμανόφωνες / γερμανικές κοινότητες που διατηρούσαν την τοπική τους οργάνωση και σε ένα βαθμό τη γλωσσική τους ετερότητα σε πολλές περιπτώσεις.
1 Είναι ενδεικτικό ότι ενώ η αμερικανική κινηματογραφική βιομηχανία θα κάνει πολλές αναφορές στο πώς αντιμετωπίστηκαν οι ιαπωνικής προέλευσης Αμερικανοί (πάνω από τους μισούς στα κέντρα κράτησης ήταν υπήκοοι των ΗΠΑ) το 1942 ή έστω λιγότερες αλλά υπαρκτές αναφορές στις αντιφατικές και ευκαιριακές συμπεριφορές και ένταξη των ελίτ κατά την Αμερικανική Επανάσταση, μόλις πρόσφατα θα συμπεριλάβει δύο και μόνο αναφορές για το γερμανόγλωσσο / γερμανικό παρελθόν πολλών κοινοτήτων,2 ενώ τα πογκρόμ του 1917 παραμένουν κινηματογραφικό / τηλεοπτικό ταμπού.
Η περίπτωση των Ιαπώνων των ΗΠΑ είναι χαρακτηριστική τού πώς οι αποκλίσεις από την τυπολογία εθνικής συγκρότησης συχνά αποκτούν παραπλανητική ιστορική σημασία. Ένα ακόμη στοιχείο που αρκετά συχνά αποπροσανατολίζει τη μελέτη του εθνικού φαινομένου αφορά τη γλώσσα, ιδίως στην περίπτωση που αυτή ανήκει σε μεγάλες γλωσσικές ομάδες. Η περίφημη ρήση «γλώσσα είναι μια διάλεκτος με στρατό και στόλο» διατηρεί ακέραια τη σημασία της: μεταξύ νορβηγικών και δανικών (και των επισήμων γλωσσών) υπάρχει αλληλοκατανόηση, όχι όμως και μεταξύ απομακρυσμένων μεταξύ τους γερμανικών διαλέκτων. Τα πρώτα όμως θεωρούνται δύο διαφορετικές γλώσσες, ενώ τα γερμανικά θεωρούνται μία γλώσσα με πολλές διαλέκτους. Υπάρχουν δηλαδή κριτήρια που εκφεύγουν της παραδοσιακής γλωσσολογίας, πολιτικά, κοινωνικά, ιστορικά, και ορίζουν τις γλώσσες, στην περίπτωση μας τις εθνικές γλώσσες.
Άλλωστε είναι νωπές οι προσπάθειες διάκρισης μεταξύ των σερβικών και των κροατικών από τη δεκαετία του 1990 και «προσθήκης» μίας ακόμη γλώσσας, των βοσνιακών. Οι επίσημες εθνικές γλώσσες είναι με την ευρεία έννοια κατασκευές του εργαστηρίου -ακόμη και αν αυτό είχε προηγηθεί των εθνικών κρατών- και ως εκ τούτου το εθνικό κράτος τις επιβάλλει. Το παράδειγμα της Ιταλίας είναι από τα πιο εύγλωττα: Με όρους αυστηρά δομικής γλωσσολογίας, στη χώρα μιλιούνται ακόμη αρκετές διαφορετικές γλώσσες και διάλεκτοι. Αν η Ιταλία δεν ενοποιείτο σε ένα εθνικό κράτος στα μέσα του 19ου αιώνα, θα μπορούσαμε να είχαμε πολλές «εθνικές» γλώσσες.
Οι εκτεταμένες αυτές αναφορές σε περιπτώσεις μη οικείες αποσκοπούν αφενός να εντάξουν το ελληνικό υπόδειγμα σε ευρύτερες κατηγοριοποιήσεις, αφετέρου να μας εισαγάγουν σε μια διαφορετική οπτική του ελληνικού εθνικού φαινομένου. Μία οπτική που περιέχει αποστασιοποίηση από το τοπικό και την ανάδειξη κάποιων διαφορετικών εργαλείων εξέτασης της εθνικής συγκρότησης και της εξέλιξης του εθνικού ανήκειν.
Το ελληνικό εθνικό ανήκειν
Ο ελληνικός εθνικισμός, το ελληνικό εθνικό ανήκειν, αναπόδραστα σχετίστηκε με τις κατηγοριοποιήσεις και τους θεσμούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας του 18ου αιώνα. Εξ αυτού του λόγου πρόκειται για έναν εθνικισμό όπου κυρίαρχο και εν πολλοίς μοναδικό κριτήριο ένταξης ή αποκλεισμού στην εθνική κοινότητα ήταν -και παρέμεινε- η θρησκευτική υπαγωγή.
Από τα συντάγματα της Επανάστασης μέχρι και σήμερα, το θεσμικό πλαίσιο αναδεικνύει τη σημασία του θρησκεύματος (ή της εκκλησιαστικής υπαγωγής) και ταυτόχρονα τη μηδενική σημασία της γλώσσας στο ανήκειν στο ελληνικό έθνος: είτε πρόκειται για τους βαπτισθέντες μουσουλμάνους του Μοριά και της Ρούμελης κατά την Επανάσταση, είτε πρόκειται για την ελληνοτουρκική ανταλλαγή πληθυσμών, είτε για τις μετά το 1990 πολιτικές σχετικά με το ποιους περιλαμβάνει η ελληνική μειονότητας της Αλβανίας, το κριτήριο του θρησκεύματος παραμένει μοναδικό.
Για ένα σχεδόν αιώνα, μέχρι το 2018, οι Αρμένιοι της Ελλάδας θα παραμείνουν αλλογενείς για το ελληνικό κράτος -με ό,τι συνέπειες έχει αυτό-, ακριβώς λόγω της θρησκευτικής διαφοροποίησης.3 Όσο μάλιστα πλησιάζουμε περισσότερο τον σκληρό πυρήνα των θεσμών -όχι απαραίτητα διατυπωμένων με τη μορφή νόμων-, αλλά συνήθως με τη μορφή διαταγών, απόρρητων πράξεων κάθε φύσης, εγκυκλίων, «προφορικών εντολών» και διοικητικών πρακτικών, τόσο επιβεβαιώνεται η παραπάνω διαπίστωση.4
Ίσως ένα ανάλογο παράδειγμα από μια γειτονική χώρα περιγράφει πολύ πιο εύλογα τα παραπάνω: Οι σλαβόφωνοι (βουλγαρόφωνοι) μουσουλμάνοι της Βουλγαρίας (Πομάκοι), ενώ κατά διαστήματα πριν και μετά το κομμουνιστικό καθεστώς αναφέρονταν ως Βούλγαροι, λόγω της βουλγαρικής τους γλώσσας, στην πραγματικότητα υπέστησαν για πάνω από έναν αιώνα, μέχρι το 1990, τις ίδιες πολιτικές αποκλεισμού, διακρίσεων ή και ωμοτήτων με τους άλλους μουσουλμάνους της Βουλγαρίας. Η κοινή γλώσσα ως συνδετικός κρίκος με το έθνος αποτελούσε μια απλή ρητορική, μόνο οι ομαδικές βαπτίσεις τούς μετουσίωναν σε Βουλγάρους.
Ο ρόλος της γλώσσας και της θρησκευτικής ένταξης στη διαμόρφωση των βαλκανικών εθνικισμών
Η συγκρότηση των βαλκανικών εθνικισμών, εκτός του αλβανικού, με βάση τη θρησκευτική ένταξη εν πολλοίς καθόρισε όχι μόνο τις εθνικές αφηγήσεις, αλλά και τις εθνικές πολιτικές, ιδίως στη σύγκρουση μεταξύ των βαλκανικών κρατών. Το θρήσκευμα, το “δόγμα” και η κάθε φορά υπαγωγή σε μία εθνική εκκλησιαστική Αρχή παραμένουν και σήμερα τα κριτήρια ένταξης / αποκλεισμού από το έθνος. Από την υπαγωγή στα δύο Σερβικά Πατριαρχεία / Εκκλησίες του 19ου αιώνα, το ένα στην Αυστρουγγαρία, μέχρι τις ένοπλες συγκρούσεις στη Γιουγκοσλαβία το πρώτο μισό της δεκαετίας του 1990. Από την προϋπόθεση του σουνιτικού Ισλάμ (και ιδίως της χανεφιτικής σχολής) για την (πλήρη) ένταξη στο τουρκικό έθνος μέχρι την υποδοχή ως «ομογενών» (soydaş) τις δεκαετίες του 1970 και 1980 διαφόρων σουνιτικών ομάδων από την Κεντρική Ασία αλλά όχι των σιιτών Αζέρων (κάτι που συνέβη από τις απαρχές του τουρκικού κράτους άλλωστε).
Από τη συνεχή μετανάστευση μουσουλμάνων Αλβανών της Γιουγκοσλαβίας στην Τουρκία μέχρι την έως πρόσφατα ένταξη των ορθόδοξων Αλβανών της νυν Βόρειας Μακεδονίας στο μακεδονικό έθνος. Προφανώς, υπάρχουν κάποιες αποκλίσεις, κάποιες συγκυριακές -και όχι μόνο- διαφοροποιήσεις, μη συμβατές δευτερεύουσες εθνικές αφηγήσεις, αλλά η καθολική ισχύς των τυπολογιών που περιγράψαμε παραπάνω εν πολλοίς ανιχνεύεται και σήμερα. Είναι αυτή που επιτρέπει, για παράδειγμα, στην περίπτωση του αλβανικού εθνικισμού, μοναδικού γλωσσικού εθνικισμού στα Βαλκάνια, τη θεώρηση των Αρβανιτών ως «παραστρατησάντων» εθνικά Αλβανών, καθώς αδυνατεί να αντιληφθεί μια διαφορετική εθνοποιητική διαδικασία, που άλλωστε ξεκίνησε πριν την εμφάνιση του αλβανικού εθνικισμού και εμπεριείχε το κριτήριο του θρησκεύματος και όχι της γλώσσας.
Βέβαια, ο ρόλος της γλώσσας στην ελληνική περίπτωση απέκτησε βαρύνουσα σημασία στην εθνική αφήγηση καθώς η σύνδεση με την Αρχαία Ελλάδα γινόταν μέσω της γλώσσας. Πολύ πριν οι ίδιοι οι άνθρωποι που δημιούργησαν το ελληνικό εθνικό κράτος αρχίσουν να αντιλαμβάνονται τους εαυτούς τους ως καταγωγικά συνδεδεμένους με τους αρχαίους, το είχαν κάνει οι «Ευρωπαίοι». Και η μόνη απόδειξη ήταν η γλωσσική σχέση, καθώς στα μάτια τους τίποτα άλλο δεν θύμιζε το ένδοξο παρελθόν του τόπου.
Έτσι, για παράδειγμα, μέχρι και σήμερα, παρά το ότι η επιστημονική γλωσσολογία ομονοεί περί του αντιθέτου, η νέα ελληνική γλώσσα θεωρείται ίδιο γλωσσικό σύστημα με την αρχαία.5 Αλλά η σημαντικότερη επίπτωση αφορά την εμμονή σε μία μορφή γλώσσας κοντά στην αρχαία και την ιδιαίτερα εχθρική στάση απέναντι στις ελληνικές «μισοβάρβαρες» διαλέκτους, πριν ακόμη αναδειχθεί το ιδεολόγημα περί πολλών αρχαίων «στοιχείων» σε αυτές, και, βέβαια, απέναντι στις άλλες γλώσσες που ομιλούνταν στην επικράτεια. Οι τελευταίες όχι μόνο γιατί από ένα χρονικό σημείο και πέρα παρέπεμπαν συνήθως σε διαφορετικούς εθνικισμούς αλλά γιατί απαξίωναν τη σχέση των πληθυσμών με την ελληνική αρχαιότητα.
Η γλωσσική ετερογένεια στη σημερινή κεντρική και νότια Ελλάδα ήδη είχε απασχολήσει αρκετούς, όπως τον Κοραή, που προσλάμβαναν τη δυσφορία των «ξένων» για το πόσοι πολλοί στα επαναστατημένα μέρη, στη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο μιλούσαν αλβανικά, πώς Υδραίοι και Σουλιώτες δεν ανταποκρίνονταν στις «προσδοκίες» του δυτικού Ρομαντισμού.
Όμως οι τότε θεωρήσεις περί των Πελασγών ως κοινών προγόνων Ελλήνων και Αλβανών, ή άλλες παρεμφερείς, αφενός θα δώσουν μια αρχαία και ευγενική καταγωγή στο ένα πέμπτο -ίσως και περισσότερο- των κατοίκων του νέου μικρού βασιλείου, αφετέρου θα αποτελέσουν τη δικαιολογητική βάση της μόνης ουσιαστικά σχετικής αξιόλογης και με κάποια πολιτική σημασία παρέκκλισης από την ταύτιση του Έλληνα με τον ορθόδοξο χριστιανό του Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης. Από τη δεκαετία του 1880, οπότε και αναπτύσσεται ο αλβανικός εθνικισμός, έως και λίγο μετά τη δημιουργία του αλβανικού κράτους, το 1913, θα εμφανιστεί η μόνη διαφοροποίηση με κάποια πολιτική σημασία στην εξίσωση του Έλληνα με τον ορθόδοξο του Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης: Οι Αλβανοί, ανεξαρτήτως θρησκεύματος, είναι οιονεί Έλληνες, είναι ομογενείς, λόγω φυλής.6
Στη συνέχεια, η όποια γλωσσική ετερότητα είτε αποκρυπτόταν είτε μειωνόταν είτε «καλυπτόταν» πίσω από μια εδαφική συνέχεια του πληθυσμού επί χιλιάδες χρόνια και το ιδεολόγημα της επίκτητης «ξένης» γλώσσας. Είτε μιλούσαν ελληνικά είτε όχι, όλοι οι Έλληνες ήταν «καρφωμένοι» στα χωριά τους τουλάχιστον δύο με τρεις χιλιάδες χρόνια. Αυτό είχε ως συνέπεια οι εξαιρετικά σημαντικές πληθυσμιακές μετακινήσεις που έλαβαν χώρα από τον Μεσαίωνα έως και τα τέλη του 19ου αιώνα να αποσιωπηθούν καθώς θα ανέτρεπαν την πρόσληψη της πληθυσμιακής συνέχειας και της καταγωγικής σχέσης με τους αρχαίους Έλληνες.
Το συμβολικό παρελθόν
Το ελληνικό έθνος, στον αιώνα της εδαφικής επέκτασής του, μέχρι και το τέλος της Μεγάλης Ιδέας και τις ανταλλαγές πληθυσμών κυρίως με την Τουρκία και τη Βουλγαρία, είναι μάλλον ανοιχτό ως προς το ποιους πληθυσμούς συμπεριλαμβάνει, σε ποιους αποδίδει την ομογενειακή ιδιότητα, ή στο εσωτερικό του την ιθαγένεια. Η σχετικά ευρύχωρη αυτή αντίληψη θα αλλάξει με το τέλος της Μεγάλης Ιδέας και θα συρρικνωθεί ακόμη περισσότερο κατά τον Εμφύλιο και την περίοδο της εθνικοφροσύνης που ακολούθησε.
Mε γνώμονα τις αφαιρέσεις ιθαγένειας αλλογενών που θεσπίστηκαν το 1927 με Διάταγμα,7 όσοι δεν ανήκουν στο ελληνικό έθνος διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: (α) Τους μη ορθόδοξους, δηλαδή τους μουσουλμάνους, τους ισραηλίτες (δηλ. τους Εβραίους), τους Αρμένιους και τους καθολικούς με απώτερη ή απώτατη προέλευση εκτός χώρας. Ίσως η τελευταία κατηγορία αντικατοπτρίζει τη βαθιά προσκόλληση του κρατικού μηχανισμού και των ιδεών για το έθνος ακόμη και σήμερα για όσους δεν έχουν ορθόδοξη «κληρονομιά»: Την άνοιξη του 2015 υπέργηρος καθολικός της Κέρκυρας με απώτατη καταγωγή από τη Μάλτα (οι προπάτορές του είχαν μετοικήσει στην Κέρκυρα με τη μαλτέζικη μετακίνηση των αρχών του 19ου αιώνα) πολιτογραφείται Έλληνας πολίτης ως αλλογενής. (β) Όσους ορθόδοξους ανήκαν στο παρελθόν ή θα μπορούσαν να ανήκουν σε διαφορετικές Εκκλησίες, δηλαδή τους σλαβόφωνους και τους Βλάχους.
Όμως την περίοδο της «μέγιστης συρρίκνωσης» όσων δύνανται να ανήκουν στο έθνος, δηλαδή από τον Εμφύλιο και μετά, θα εξοβελιστούν από αυτό και αυτοί που επιτυχημένα έχουν χαρακτηριστεί αλλογενείς στο φρόνημα. Πρόκειται για τους κομμουνιστές ή, ορθότερα, όσους συμμετείχαν στην «ανταρσία». Κατά τη γνώμη μας όμως, δεν είναι το μείζον η πολιτειακή ανατροπή στη θεώρηση των συμμετεχόντων στην «ανταρσία» εκτός έθνους. Ευλόγως, η πρώτη σχετική διαταγή, αρκετούς μήνες πριν τη θεσμοθέτηση αφαίρεσης της ιθαγένειάς τους στα τέλη του 1947, απευθύνεται μόνο στις Αρχές της Βόρειας Ελλάδας και διευκρινίζει ότι «αλλογενής λογίζεται και εκείνος όστις διά της αντεθνικής του δράσεως ιδία κατά την τελευταίαν πολεμικήν περίοδον απέδειξεν ότι στερείται ελληνικής συνειδήσεως».
Είναι οι θέσεις του ΚΚΕ και των πολιτικών Αρχών σχετικά με το Μακεδονικό και τους Σλαβομακεδόνες, οι θέσεις για δυνατότητα ακόμη και απόσχισης τμήματος της επικράτειας, που οδηγούν σε αυτή την αντιμετώπιση: Η ιθαγένεια αφαιρείται από Σλαβοκομμουνιστές, από Εαμοβούλγαρους.
Η Μεταπολίτευση σταδιακά επαναπροσδιορίζει ευρύτερα το ελληνικό έθνος: το 1978-1979 δίνοντας την ελληνική ιθαγένεια σε χιλιάδες Έλληνες Ρομά, έστω και ως αλλογενείς, το 1983 με την επαναπόδοση της ιθαγένειας στους πολιτικούς πρόσφυγες, που, παρά τη ρητή εξαίρεση των σλαβόφωνων, ως μη Ελλήνων το γένος, στην πράξη θα περιλάβει πολλούς από τους σλαβόφωνους, εκτός αυτών που είχαν εγκατασταθεί στη Γιουγκοσλαβία, με την πολιτογράφηση μεταναστών που είχαν παντρευτεί Έλληνες πολίτες και είχαν αποκτήσει τέκνα στην Ελλάδα τη δεκαετία του 2000.
Όμως η μεγάλη τομή θα προκληθεί από την ένταση των μεταναστευτικών ροών προς την Ελλάδα: για πρώτη φορά το 2010 στην ελληνική πολιτική κοινότητα, και κατ’ επέκταση στο ελληνικό έθνος, μπορεί να συμπεριληφθεί και αυτός που έχει γεννηθεί και μεγαλώνει στη χώρα. Αυτή η σημαντική μεταβολή φαίνεται ότι πλέον εμπεδώθηκε ως στοιχείο της μεταβληθείσας εθνικής αφήγησης, καθώς το 2015 η Ν.Δ. θα δώσει τη δειλή της συναίνεση και το 2019 θα θεωρήσει ότι δεν συντρέχει λόγος ανατροπής της υφιστάμενης νομοθεσίας. Αποτελεί αναμφισβήτητα μια τομή στην ελληνική εθνική συγκρότηση.
Πέρα από τη μετανάστευση, τη σημαντική ανάπτυξη του ΑΕΠ από το 1994 έως την οικονομική κρίση και ίσως την εξωστρέφεια που επήλθε συνολικά στον πληθυσμό,8 όπως, βέβαια, και τους «εξωγενείς» παράγοντες που σχετίζονται με τη διάδοση της πληροφορίας, την επικοινωνία και τις νέες τεχνολογίες, η τομή αυτή θεωρώ ότι έχει και άλλα αίτια. Τις εξαιρετικά επιταχυνόμενες διαδικασίες ομογενοποίησης του πληθυσμού και τη συγκρότηση ενός «ελληνικού πολιτισμού» που διαχέεται σε όλες τις κοινωνικές ομάδες δημιουργώντας μια «ασφάλεια» περί ελληνικότητας που επιτρέπει αυτές τις μεταβολές.
Πολιτισμικές και αξιακές αντιλήψεις γίνονται κοινές και κυρίαρχες με τον έναν ή τον άλλο τρόπο σε όλο τον πληθυσμό, σε ολόκληρη την επικράτεια, ανεξαρτήτως κοινωνικοικονομικής θέσης: Για παράδειγμα, μια ιδιαίτερα σημαντική πτυχή του κοινωνικού βίου, η παρθενία και ο γάμος με προξενιό, όχι μόνο απαξιώθηκαν καθολικά σε λιγότερο από τρεις δεκαετίες, αλλά απέκτησαν «μη ελληνικά χαρακτηριστικά»: είναι πρακτικές που απάδουν προς τον ελληνικό πολιτισμό και αφορούν «ξένους», «υπανάπτυκτους», «μουσουλμάνους». Ενώ μία ακόμη εθνική κατασκευή, αυτή περί κοινών «ηθών και εθίμων», γίνεται πραγματικότητα: Χρειάστηκαν πλέον λιγότερο από τρεις δεκαετίες ώστε το σούβλισμα του αρνιού το Πάσχα, από εκεί που εντοπιζόταν σε περιορισμένες περιοχές της ηπειρωτικής χώρας, να καταστεί συμβολικό εθνοτικό μάρκερ των Ελλήνων.
Οι παραδοσιακές διαφοροποιήσεις και οι αντιθέσεις μεταξύ πληθυσμιακών ομάδων αμβλύνονται ή απαλείφονται: η ομιλία άλλων γλωσσών και διακριτών διαλέκτων της ελληνικής σβήνει, οι περιχαρακώσεις των προσφυγικών ομάδων διατηρούν μικρή σημασία και μόνον εκτός των αστικών κέντρων, το ποσοστό του πληθυσμού που απασχολείται στον πρωτογενή τομέα έχει σημαντικά συρρικνωθεί. Ίσως αυτή η συρρίκνωση της κάθε είδους τοπικότητας και της συνακόλουθης αναγωγής σε ένα συμβολικό παρελθόν κάποια διακριτής ομάδας απομακρύνει την ελληνική εθνική ταυτότητα από παραδοσιακά στοιχεία πάνω στα οποία δομήθηκε.
Όπως όμως έχουμε δει στη Σκανδιναβία από τη δεκαετία του 1980, οι αλλαγές αυτές δεν επιφέρουν κάποια αλλαγή στη σημασία της διακριτής εθνικής ταυτότητας: μπορεί να αποδέχομαι μόνο το «παγκόσμιο πολιτισμικό προϊόν», να μιλάω μισά δανέζικα – μισά αγγλικά με την παρέα μου, να κάνω το μεταπτυχιακό μου στο δανέζικο πανεπιστήμιο στα αγγλικά, αλλά την ίδια στιγμή να θεωρώ ότι η προστασία της δανέζικης γλώσσας είναι μείζονος σημασίας, ότι ο μετανάστης που δεν μιλάει και δεν γράφει τη γλώσσα όπως εγώ δεν μπορεί να γίνει Δανός πολίτης, να θεωρώ ότι το δανέζικο -δηλ. το εθνικό- σύστημα αξιών και πολιτισμού βρίσκεται σε κίνδυνο και χρήζει υπεράσπισης.
Στα τέλη του 19ου αιώνα, ένας ήρωας του Παπαδιαμάντη, ένας πατέρας που επισκέπτεται τον γερμανοσπουδαγμένο γιο του τα Χριστούγεννα, καταθλίβεται από το ότι στο σπίτι βρίσκει ένα ξενόφερτο έθιμο: το στολισμένο έλατο. Στις αρχές του 21ου αιώνα, οι μετανάστες από την Αλβανία όταν ερωτώνται κατά την πολιτογράφηση για τα παραδοσιακά ήθη και έθιμα των Ελλήνων τα Χριστούγεννα απαντούν “το ψήσιμο της γαλοπούλας”, γιατί αυτό έχουν βιώσει.
Ίσως λοιπόν το ότι η διαφήμιση, πριν ένα-δύο χρόνια, εταιρείας κινητής τηλεφωνίας στην οποία η νέα γυναίκα ζητούσε από τη μητέρα της -φορέα της παράδοσης- μια παραδοσιακή ελληνική χριστουγεννιάτικη συνταγή αναφερόταν στη γαλοπούλα είναι μια καλή ένδειξη των αλλαγών, των περιπετειών της εθνικής ταυτότητας, του πώς αλλάξει τι θεωρεί δικό της και τι ξένο μια εθνική κοινότητα.
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1 Παραδοσιακά, η γερμανική γλώσσα ήταν η δεύτερη σε αριθμό ομιλητών στις ΗΠΑ (συμπεριλαμβάνοντας και τα γίντις), μέχρι να ξεπεραστεί από την ισπανική, η δε γερμανική προέλευση (συνήθως με τους όρους ancestry, heritage, background και ethnicity) εξακολουθεί να είναι η πολυπληθέστερη ακόμη και σήμερα στις απογραφές.
2 Με την ταινία Django του 2012, όπου αποτυπώνεται η μη αγγλική μητρική γλώσσα αρκετών σκλάβων, στην ταινία τα γερμανικά, και το 2020 με την ταινία News of the World, όπου αποτυπώνονται οι μονόγλωσσες γερμανόφωνες κοινότητες στο τέλος του Αμερικανικού Εμφυλίου.
3 Η ορθόδοξη Αρμενική Εκκλησία, οι γρηγοριανοί Αρμένιοι, είναι μια μη Χαλκηδονιακή Εκκλησία, δηλαδή καταρχάς μονοφυσιτική.
4 Ας μην ξεχνάμε ότι για την ΕΥΠ, σύμφωνα με έκθεσή της που είχε διαρρεύσει στον Τύπο, ακόμη και τη δεκαετία του 1980 οι Έλληνες καθολικοί ήταν μειωμένης εμπιστοσύνης Έλληνες.
5 Βέβαια, πολύ λίγα μέλη της ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας ενστερνίζονται και διατυμπανίζουν αυτή την «αδιάσπαστη συνέχεια».
6 Οι θεωρίες αυτές είχαν πολλές παραλλαγές, αλλά όλες τόνιζαν την κοινή απώτερη καταγωγή.
7 Πιο γνωστή είναι η «ηπιότερη» μορφή αυτού του Διατάγματος, το άρθρο 19 του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, σε ισχύ από το 1955 έως το 1998.
8 Δεν αναφέρομαι σε μια επιχειρηματική εξωστρέφεια, που μάλλον έχει και αυτή μερίδιο στις αλλαγές. Κυρίως όμως πιστεύω ότι η μετακίνηση περισσότερο νεότερων ηλικιών (από τη μαζικοποίηση των Erasmus μέχρι την αναζήτηση εργασίας διαφόρων τύπων εκτός συνόρων) και ο μαζικός τουρισμός και συμμετοχή σε άλλες δραστηριότητες στο εξωτερικό, μέσω αυτού που έχει ονομαστεί εκδημοκρατισμός των πτήσεων, δηλαδή οι φτηνές πτήσεις προς όλον τον κόσμο, συνέβαλαν στην αλλαγή της αυτοεικόνας των Ελλήνων και ανανοηματοδότησαν την ελληνικότητα.
* Ο Λάμπρος Μπαλτσιώτης είναι επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου
Κι ενώ ακόμα η κοινωνία ξεχειλίζει οργή για τη δολοφονία της Καρολάιν από τον σύζυγό της Μπάμπη Αναγνωστόπουλου, μια ακόμα γυναίκα πέφτει νεκρή από τα χέρια του συντρόφου της.
Του «χάλασε τη φάση». Τσακώθηκαν, ήθελε να φύγει, όμως δεν πρόλαβε. Την άρπαξε, της χάλασε το κολιέ, της έχασε το σκουλαρίκι και την πέταξε στη θάλασσα. Ίσως σκέφτηκε πως θα θεωρήσουν πως έπεσε από μόνη της.
Λίγες μέρες μετά το άψυχο σώμα της βρέθηκε να επιπλέει στα νερά της Φολέγανδρου. Έφερε κακώσεις και φαινόταν πως είναι χτυπημένη.
Ενώ κάποιοι ακόμα εστιάζουν στον όρο «γυναικοκτονία», χαρακτηρίζοντάς τον αδόκιμο, εστιάζοντας την προσοχή τους στα ψιλά γράμματα, η ατιμωρησία των δολοφόνων φαίνεται να οδηγεί στον μιμητισμό.
Η κοινωνία απέτυχε να προστατεύσει ακόμα μια γυναίκα, με τον δολοφόνο της Γαρυφαλλιάς να αποδίδει τις πράξεις του στην «κακιά ώρα» υποτιμώντας την αξία της ζωής του θύματος.
Να μην ξεχαστεί τι κάναν στην Ελένη
Στις 28 Νοεμβρίου 2018 η Ελένη Τοπαλούδη βιάστηκε ομαδικώς και δολοφονήθηκε από δύο άνδρες στο νησί της Ρόδου.
Ένα βίντεο από κάμερα κλειστού κυκλώματος δίπλα στο σπίτι της Ελένης δείχνει τι συνέβη εκείνο το μοιραίο βράδυ. Ο Αλβανός φαίνεται να συναντά την Ελένη και να φεύγουν.
Η Ελένη χτυπήθηκε δυνατά από σίδερο και αυτό είχε ως συνέπεια καθολικό αιμάτωμα και εγκεφαλικό οίδημα.
Η Ελένη είναι βαριά τραυματισμένη και τότε αποφασίζουν να τη μεταφέρουν και να την πετάξουν στον γκρεμό.
Ύστερα από πτώση σε βράχια, που προκάλεσαν οι δύο άντρες, έχασε εντελώς τις αισθήσεις της λόγω σοβαρού τραύματος και πνίγηκε στη θάλασσα.
Προμελετημένη συζυγοκτονία
Στις 5 Απριλίου η Κωνσταντίνα δολοφονείται από τον εν διαστάσει σύζυγό της.
Ο γυναικοκτόνος μπήκε στο σπίτι της και αφού τσακώθηκαν την μαχαίρωσε στα πλευρά και την κοιλιά. Τραύματα στα οποία υπέκυψε λίγο αργότερα.
Πριν τη δολοφονία της «φώναζε» για βοήθεια, καθώς ο δολοφόνος της είχε κακοποιητική συμπεριφορά ενώ όπως έγινε έπειτα γνωστό, ο γυναικοκτόνος είχε συχνά κακοποιητική συμπεριφορά τόσο στην Κωνσταντίνα όσο και στην οικογένειά της.
Σούζαν Ίτον
Η Ίτον βρισκόταν στα Χανιά για ένα επιστημονικό συνέδριο από όπου και εξαφανίστηκε στις 2 Ιουλίου 2019. Την ημέρα της εξαφάνισής της, η Ίτον βγήκε για τζόκινγκ και ο 27χρονος ντόπιος, Ιωάννης Παρασκάκης, τη χτύπησε με το αυτοκίνητό του, την έβαλε αναίσθητη στο πορτμπαγκάζ και την μετέφερε στη σπηλιά στο Μάλεμε.
Εκεί τη βίασε περισσότερες από μία φορές και τη δολοφόνησε, ενώ στη συνέχεια πέταξε το σώμα της σε φρεάτιο το οποίο αποτελούσε καταφύγιο κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η σορός της Ίτον εντοπίστηκε σε αποσύνθεση λίγες μέρες αργότερα (8 Ιουλίου 2019), ενώ οι αστυνομικές έρευνες οδήγησαν στον Παρασκάκη εξαιτίας του κινητού του, το οποίο εξέπεμψε σήμα στην εν λόγω σπηλιά την ημέρα της εξαφάνισης της Ίτον.
Ο Παρασκάκης συνελήφθη και ομολόγησε τις πράξεις του, ενώ με εισαγγελική εντολή δόθηκαν στη δημοσιότητα τα στοιχεία του ώστε να αναγνωριστεί από άλλες γυναίκες οι οποίες δέχθηκαν παρόμοια επίθεση στην περιοχή.
«Τη σκότωνε στο ξύλο»
Ήταν λίγο μετά τις 20:30 το βράδυ μιας Πέμπτης του Ιουνίου η γειτονιά κοντά στη συμβολή των οδών Αιόλου και Πραξιτέλους αναστατώθηκε από έναν παράξενο ήχο.
Κανείς δεν κατάλαβε στην αρχή πως ήταν πυροβολισμός. Κανείς δεν συνειδητοποίησε τι είχε γίνει ούτε όταν βρέθηκαν έξω από το σπίτι του θύματος και βρήκαν την 64χρονη Ελένη πεσμένη στο έδαφος, μέσα στα αίματα.
Η γυναίκα μεταφέρθηκε στο Γενικό Κρατικό της Νίκαιας και εκεί άφησε την τελευταία της πνοή εξαιτίας των τραυμάτων που έφερε στο λαιμό και τον ώμο από όπλο μικρού διαμετρήματος.
Από την αρχή ο θάνατος της αντιμετωπίστηκε ως εγκληματική ενέργεια. Και οι έρευνες στράφηκαν στο ευρύτερο περιβάλλον της.
Δράστης ο 75χρονος εν διαστάσει σύζυγός της, ο οποίος ισχυρίστηκε μετέπειτα ότι «η συμπεριφορά της ήταν τελείως απαράδεκτη».
Φίλες της Ελένης αποκάλυψαν τον εφιάλτη που βίωνε η 64χρονη φίλη τους, λέγοντας χαρακτηριστικά πως «όπου την έβρισκε, τη σκότωνε στο ξύλο».
Η 64χρονη δεν πήγαινε στο σπίτι των παιδιών της, αλλά πήγαιναν οι κόρες της στο καθαριστήριο να τη δουν. «Δεν μπορούσε να μπει στην είσοδο, όλο την έδερνε».
Το ζευγάρι είχε χρόνιες δικαστικές διαμάχες και προστριβές. Ο συζυγοκτόνος περίμενε την 64χρονη έξω από το σπίτι της στην οδο Πραξιτέλους και την πυροβόλησε στην τραχηλική χώρα και στην ωμοπλάτη και στη συνέχεια διέφυγε.
Την σκότωσε στον ύπνο της
Τσακώθηκαν, ζητούσε διαζύγιο, ήθελε να πάρει το παιδί και να φύγει. Έσφιξε τα χέρια γύρω από το λαιμό της μέχρι που ξεψύχησε. Σκέφτηκε, είπε, ότι θα πάρει το παιδί «του».
Μετά από 37 μέρες αποκαλύπτει πως ήταν εκείνος που της έκοψε το νήμα της ζωής, αφού επιχείρησε να στήσει το δικό του σενάριο, όπου εμφανιζόταν ως ήρωας και θύμα.
Η κοινωνία απέτυχε να προστατεύσει ακόμα μια γυναίκα, ενώ με την Καρολάιν μετράμε ήδη τρεις γυναίκες μέσα σε μισό χρόνο, που έχουν δολοφονηθεί από πρώην ή νυν σύζυγο.
Κατά μέσον όρο, 137 γυναίκες ανά τον κόσμο δολοφονούνται καθημερινά από τον σύντροφό τους ή από κάποιον συγγενή τους.
Οι περισσότερες από αυτές πέφτουν νεκρές από τα χέρια των πιο κοντινών τους ανθρώπων, καθώς σύμφωνα με στοιχεία, το 38% των γυναικοκτονιών παγκοσμίως συμβαίνουν από σύντροφο/σύζυγο.
Του «χάλασε τη φάση»
Η 26χρονη Γαρυφαλλιά εντοπίστηκε νεκρή μέσα στη θάλασσα, στην περιοχή Λυγαριά της Φολεγάνδρου, ενώ ο 30χρονος οδηγήθηκε χτες στο Αστυνομικό Τμήμα του νησιού, ενώ ομολόγησε ότι την δολοφόνησε, κατά την διάρκεια ενός καβγά τους.
Σύμφωνα με όσα ισχυρίστηκε ο 30χρονος, είχε συνεχείς καβγάδες με την 26χρονη, ενώ την Παρασκευή ενώ ήταν εν κινήσει το αυτοκίνητό τους, το έβγαλε εκτός δρόμου και το έριξε σε βράχια.
Στη συνέχεια και ενώ η άτυχη γυναίκα είχε βγει έξω την έσπρωξε με αποτέλεσμα αυτή να χτυπήσει πρώτα σε βράχια και μετά να καταλήξει στη θάλασσα.
Η γυναίκα βγήκε από το αυτοκίνητο και εκείνος την ακολούθησε και την έσπρωξε με αποτέλεσμα η ίδια να χτυπήσει πρώτα στα βράχια και να καταλήξει στη θάλασσα.
Στη συνέχεια και ο ίδιος βούτηξε να την βρει, την είδε αναίσθητη ωστόσο αντί να τη βοηθήσει σηκώθηκε και έφυγε με την κοπέλα να βρίσκει τραγικό θάνατο μέσα στο νερό.
Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα, τώρα που έδαφος χάνουμε, τώρα…» λέει ένα ανάλαφρο θερινό τραγουδάκι διάσημου Ελληνα ποπ σταρ.
Του Μανώλη Κοττάκη
Δεν ξέρουμε γιατί το θυμηθήκαμε και αρχίσαμε να το επαναλαμβάνουμε νευρικώς μόλις πληροφορηθήκαμε τις διαρροές «από τουρκικές πηγές» ότι η γείτων συζητά το ενδεχόμενο να οδηγηθούμε ενώπιον διεθνούς δικαστηρίου για την επίλυση της διένεξης της ΑΟΖ μεταξύ ημών και υμών. Η φράση που μας προκάλεσε συναγερμό ήταν η εξής: «Αρκεί η συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδος – Τουρκίας να διαπνέεται από την ίδια φιλοσοφία που διαπνέονταν οι συμφωνίες Ελλάδος – Ιταλίας και Ελλάδος – Αιγύπτου». Οι πολλοί δεν κατανοούν εις τι συνίσταται η ίδια φιλοσοφία, όσοι όμως παρακολουθούμε συστηματικώς τις θέσεις που διατυπώνει η τουρκική πρεσβεία των Αθηνών, ειδικώς αυτές μετά την υπογραφή των ελληνικών συμφωνιών, τις απόψεις που διετύπωσε μοναχικώς ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς για τις επήρειες, αλλά και τις γενικότερες εξελίξεις στον χώρο του Διεθνούς Δικαίου θεωρώ ότι γνωρίζουμε άριστα.
Ο Τούρκος πρεσβευτής, κύριος Οζουγκέργκιν, ο οποίος είναι μετά βεβαιότητος ο εισηγητής αυτής της στρατηγικής, τα είχε πει όσο πιο ξεκάθαρα μπορούσε σε συνέντευξη που έδωσε σε ανύποπτο χρόνο στην «Καθημερινή» μετά την υπογραφή των ελληνικών συμφωνιών με την Αίγυπτο και την Ιταλία: «Περιέχουν καλές ιδέες».
Την άποψή του υιοθέτησε, δημοσίως μάλιστα, και ο πρόεδρος Ερντογάν. Ποιες είναι αυτές οι «καλές ιδέες» που περιέχουν οι συμφωνίες Ελλάδος – Ιταλίας και Ελλάδος – Αιγύπτου; Η Τουρκία αναφέρεται στο μειωμένο ποσοστό επήρειας που επιφυλάσσουν στα ελληνικά νησιά στο Ιόνιο και το Αιγαίο. Στις Στροφάδες, στο Καστελόριζο, στην Κάσο, τη Ρόδο, την Κάρπαθο και την Κρήτη. Η Τουρκία αναφέρεται στην κάμψη της αρχής της μέσης απόστασης και τη μερική υιοθέτηση της αρχής της ευθυδικίας στην οριοθέτηση της ΑΟΖ μας με την Αίγυπτο (έγινε 60%-40%).
Η Τουρκία αναφέρεται στο ότι η Ελλάς αναγνώρισε αλιευτικές ζώνες στην Ιταλία στην ΑΟΖ της στα Δωδεκάνησα και ζητά να αναγνωριστούν αλιευτικές ζώνες στην ίδια στο Ιόνιο και στο στρατηγικό για αυτήν θαλάσσιο πέρασμα προς Γιβραλτάρ των Κυθήρων, στο Μυρτώο, Πέλαγος. Εξ ου και βρέθηκαν τουρκικά αλιευτικά δεμένα έξω από το Καψάλι την περασμένη εβδομάδα. Στην πραγματικότητα, οι Τούρκοι μάς λένε «πάμε στη Χάγη. Πάμε μόνο για οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, όπως μας το ζητάτε, αλλά πάμε με τη φιλοσοφία σας και τις νομικές θέσεις σας στις συμφωνίες με Αίγυπτο και Ιταλία επί της αρχής».
Στην πραγματικότητα, χωρίς οι γείτονες να εγκαταλείπουν το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ζητούν, με βάση και τις ελληνικές θέσεις, οριοθέτηση σε δύο περιοχές: νοτίως του Καστελόριζου, εκεί όπου η ελληνική θέση θεωρείται ασθενής, καθώς δεν καλύπτεται από τη συμφωνία μερικής οριοθέτησης με την Αίγυπτο (θα δούμε αν είναι εν τέλει ασθενής), και νοτίως της Κρήτης, εκεί όπου η ελληνική θέση είναι ισχυρή. Και, ως όπλο για αυτή τους την επιδίωξη, αξιοποιούν τις μειωμένες επήρειες 0%-40% που αναγνωρίζει η συμφωνία μερικής οριοθέτησης με την Αίγυπτο στην Κρήτη, τη Ρόδο, την Κάσο, το Καστελόριζο και την Κάρπαθο. Στρατηγικώς, αυτό που ενδιαφέρει τους Τούρκους είναι να κερδίσουν το Καστελόριζο και τη θαλάσσια περιοχή γύρω από αυτό. Το έδειξαν και στην περυσινή κρίση. Δεν ασχολήθηκαν με τη νότια Κρήτη.
Η ευρύτερη περιοχή του Καστελορίζου τούς ενδιαφέρει για λόγους ενεργειακούς, αλλά και για λόγους εθνικής ασφάλειας. Δεν θέλουν με τίποτε την επίσημη ένωση των ΑΟΖ Ελλάδος – Κύπρου, που μπορεί να αποτελέσει και αιτία αναβίωσης του ενιαίου αμυντικού δόγματος Ελλάδος – Κύπρου, εμπνεύσεως Γεράσιμου Αρσένη. Απαιτούν αυτή τη θαλάσσια περιοχή με τη βούλα της Χάγης δική τους. Για αυτό, άλλωστε, επιμένουν να αποκηρύξει η Ελλάς τον Χάρτη της Σεβίλης, το ευρωπαϊκό κείμενο που αναγνωρίζει αυτές τις δύο ΑΟΖ, την ελληνική και την κυπριακή! Τη νότια Κρήτη μάς τη «χαρίζουν». Κι ας αξιοποιούν το τουρκολιβυκό μνημόνιο για να διαπραγματευτούν περί αυτήν. Πού κρύβεται το μυστικό της διαπραγμάτευσης, πέραν του τουρκικού αιτήματος για προσφυγή στη Χάγη με την ίδια φιλοσοφία των συμφωνιών Ελλάδος – Ιταλίας και Ελλάδος – Αιγύπτου; Στο άρθρο της συμφωνίας μας με το Κάιρο, που ορίζει ότι τυχόν συμφωνία Αιγύπτου – Τουρκίας για την οριοθέτηση των μεταξύ τους ΑΟΖ δεν μπορεί να γίνει χωρίς την ενεργό συμμετοχή της ελληνικής πλευράς στις διαπραγματεύσεις.
Αν και έχουμε ρωτήσει σε ανώτατο επίπεδο κατ’ επανάληψιν τι συζητήθηκε μεταξύ του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του υπουργού Εξωτερικών κυρίου Τσαβούσογλου στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια, αν και έχουμε ρωτήσει κατ’ επανάληψη για το ακριβές περιεχόμενο των συνεχών συναντήσεων Μητσοτάκη – Σίσι και Δένδια – Σούκρι το τελευταίο εξάμηνο, απάντηση ξεκάθαρη δεν έχουμε λάβει. Το μόνο που καταφέραμε να εκμαιεύσουμε είναι ότι στη συνάντηση Μητσοτάκη – Τσαβούσογλου συζητήθηκε η… πράσινη ανάπτυξη στο Αιγαίο και ότι οι διαρκείς συναντήσεις με τους Αιγυπτίους έχουν στόχο να δημιουργηθεί κλίμα εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο μερών, ώστε, αν η Αίγυπτος θελήσει να οριοθετήσει με την Τουρκία, να είμαστε παρόντες και εμείς.
Να οδηγηθούμε, δηλαδή, σε τριμερή οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ των κρατών, είτε με διαπραγματεύσεις είτε με προσφυγή σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο. Είναι προφανές και εν τίνι μέτρω κατανοητό ότι δεν μας τα λένε όλα. Τώρα, όμως, όλα όσα συνέβησαν από το 2019 έως σήμερα βγάζουν νόημα.
Οπως υποστηρίξαμε στο παρελθόν από αυτήν εδώ τη θέση, στην πραγματικότητα η Χάγη ή το Δικαστήριο της Θαλάσσης του Αμβούργου θα αχθούν σε απόφαση λαμβάνοντας υπόψη τις νομικές θέσεις των κρατών επί κοινών νομικών θεμάτων, όπως αυτές διατυπώθηκαν στις συμφωνίες Ελλάδος – Ιταλίας, Ελλάδος – Αιγύπτου, Τουρκίας – Λιβύης και Τουρκίας – Παλαιστίνης, αν ολοκληρωθεί. Προσφέρεται έτοιμο πιάτο στη Χάγη: Η Μεσόγειος στη μέση. Είμαστε περίεργοι να δούμε αν χωνεύεται κιόλας.
Στον απόηχο της ψήφισης ενός εργασιακού νομοσχεδίου που ήρθε να επιτείνει το κλίμα εργασιακής επισφάλειας και στα πρόθυρα ενός ακόμη επισφαλούς καλοκαιριού λόγω της διαρκώς παρατεινόμενης υγειονομικής κρίσης, ίσως να είναι μια δύσκολη άλλα και ωφέλιμη στιγμή να ρίξουμε μια ειλικρινή ματιά στην κατάσταση της απασχόλησης στην χώρα μας.
Του Χρήστου Γούλα
Η πανδημία έθεσε σε διαρκή δοκιμασία το σύνολο των οργανωμένων θεσμών και των κοινωνικών σχέσεων, λειτουργώντας ήδη ως ιστορικό ορόσημο. Θα υπάρξει ένα «πριν» την πανδημία και ένα «μετά» και πολλές αλλαγές στην καθημερινότητα θα καταγραφούν ως αποτελέσματα της πρώτης παγκόσμιας υγειονομικής κρίσης εδώ και δεκαετίες. Ωστόσο, θα χρειαστεί να είμαστε πολύ προσεκτικοί ως προς το τι μπορούμε να θεωρήσουμε ως αποτέλεσμα μιας δύσκολης και αναπόφευκτης συγκυρίας και το τι επιδιώκεται απλά να δικαιολογηθεί μέσα από αυτήν. Μια τέτοια περίπτωση αποτελεί η κατάσταση στην απασχόληση στην Ελλάδα. Είναι μεγάλος ο πειρασμός να θεωρήσουμε ότι για την κακή κατάσταση των εργασιακών σχέσεων και γενικότερα της απασχόλησης στην Ελλάδα, ευθύνεται κυρίως μια απρόβλεπτη διεθνής συγκυρία, παραγνωρίζοντας τον ρόλο χρόνιων δομικών αδυναμιών του ελληνικού παραγωγικού μοντέλου. Στην συνέχεια θα δείξουμε ότι η υγειονομική κρίση λειτούργησε, ουσιαστικά, ως μεγεθυντικός φακός που απλά κατέστησε περισσότερο ορατές τις χρόνιες αρνητικές επιπτώσεις των λανθασμένων πολιτικών απασχόλησης στην χώρα, παρά ως βασικό τους αίτιο.
Η υγειονομική κρίση ανέδειξε με δραματικό τρόπο τον εύθραυστο χαρακτήρα της ελληνικής αγοράς εργασίας όπως αυτός έχει διαμορφωθεί εδώ και τουλάχιστον μια δεκαετία, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αίτιο των χρόνιων παθογενειών της αγοράς εργασίας στην Ελλάδα. Ας είμαστε ξεκάθαροι: δεν είναι η υγειονομική κρίση που θα μας κάνει να σκεφτούμε για το πόσο αξιοπρεπής μπορεί να χαρακτηριστεί μια εργασία που δεν εξασφαλίζει ισότητα στις ευκαιρίες και στη μεταχείριση εντός του εργασιακού χώρου, που δεν είναι παραγωγική και δεν προσφέρει δίκαιο και επαρκές εισόδημα, που δεν διασφαλίζει την ασφάλεια και την κοινωνική προστασία των εργαζομένων και των οικογενειών τους αλλά ούτε καν την ελευθερία των εργαζομένων να εκφράζουν ανησυχίες σχετικά με τις συνθήκες εργασίας και να συμμετέχουν στις αποφάσεις που επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής τους. Και δεν θα αρκέσουν τα όποια ελάχιστα και ευκαιριακά μέτρα ανάκαμψης, προκειμένου να ανατραπεί αυτή η κατάσταση.
Δεν είναι η πανδημία του 2020 που έφερε την Ελλάδα στην τελευταία θέση του δείκτη ποιότητας της απασχόλησης της Συνομοσπονδίας των Ευρωπαϊκών Εργατικών Συνδικάτων μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 27 κρατών. Και το 1919 πάλι στην τελευταία θέση βρισκόταν και μάλιστα με σημαντική διαφορά από την προτελευταία Ιρλανδία (13 μονάδες), ενώ η απόσταση από την πρώτη στην κατάταξη Ολλανδία ήταν αυτή των 29 μονάδων. Επιπλέον η Ελλάδα ήταν ή μοναδική χώρα της Ευρώπης των 27 που εμφανιζόταν να σημειώνει σταθερά τόσο σημαντική πτώση ως προς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της εργασίας εδώ και μια δεκαετία. Ανάμεσα στο 2010 και στο 2019 ο δείκτης ποιότητας στην εργασία υποχώρησε σχεδόν κατά δώδεκα μονάδες στην Ελλάδα, ενώ οι άλλες δύο χώρες που είδαν να υποβαθμίζεται η ποιότητα της εργασίας, Πορτογαλία και Κύπρος, έζησαν μειώσεις της τάξης του 3,21% και 1,96%. Σε όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η ποιότητα της εργασίας βελτιώνεται σταθερά εδώ και μια δεκαετία. Όχι στην χώρα μας.
Η πανδημία βρήκε την ελληνική αγορά εργασίας ήδη απορυθμισμένη και αδύναμη να αντιδράσει, ακριβώς λόγω των χαμηλών ποιοτικά χαρακτηριστικών της εργασίας, όπως ο αδικαιολόγητα μεγάλος χρόνος εργασίας και τα πολύ χαμηλά επίπεδα των μισθών. Θα ήταν άλλωστε παράδοξο να περιμέναμε ότι η εντατικοποίηση και η υποαμοιβή της εργασίας θα βοηθούσαν στην δημιουργία θέσεων εργασίας συμβάλλοντας στην ανθεκτικότητα της απασχόλησης απέναντι στην υγειονομική κρίση.
Ο χρόνος εργασίας στην Ελλάδα συνεχίζει να είναι ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη αγγίζοντας τις 42 ώρες τη εβδομάδα (πέντε ώρες παραπάνω από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο), ενώ ένας στους τρεις μισθωτούς εργάζεται το σαββατοκύριακο όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός δείκτης είναι λίγο πιο πάνω από το 20%. Σε ό,τι αφορά, τους μισθούς, η Ελλάδα είναι το μόνο κράτος-μέλος της ΕΕ στο οποίο ο μέσος μισθός σωρευτικά μειώνεται από το 2010 αποτυπώνοντας τη χρόνια συρρίκνωση του βιοτικού επιπέδου των εργαζομένων, πολύ πριν την πανδημία. Η Ελλάδα υπήρξε η μοναδική χώρα της ΕΕ η οποία δεν υιοθέτησε την αύξηση του κατώτατου μισθού, ούτε καν ως αναγκαίου μέτρου μετριασμού των επιπτώσεων της πανδημίας στα χαμηλά εισοδήματα. Ο ελληνικός κατώτατος μισθός συνεχίζει να αντιστοιχεί μόνο στο 48% του διάμεσου μισθού. Με άλλα λόγια, συνεχίζει να τοποθετείται κάτω από τα επίπεδα αυτού που θεωρείται ως όριο της φτώχιας, στη διεθνή βιβλιογραφία.
Με βάση τα παραπάνω, δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι εργαζόμενοι θα δεχθούν, σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό, τις συνέπειες της πανδημικής κρίσης. Αυτό όμως δεν θα οφείλεται σε καμιά απρόβλεπτη υγειονομική κατάσταση. Είναι το προβλέψιμο αποτέλεσμα των πολιτικών συστηματικής υποβάθμισης της εργασίας και της ποιότητάς της.
Στα παραπάνω, ας προστεθεί και η αδυναμία συστηματικού στρατηγικού σχεδιασμού για την αναβάθμιση των γνώσεων και δεξιοτήτων των εργαζομένων ως μια αφετηρία για την βελτίωση της ποιότητας της εργασίας. Ένα γενναίο, εκτεταμένο, στοχευμένο και συμφωνημένο σχέδιο είναι άκρως απαραίτητο. Η συστηματική εξειδίκευση του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας προς αυτή την κατεύθυνση είναι επιτακτική. Η ανακοίνωση των όποιων σχεδίων δράσης από το ταμείο ανάκαμψης χρειάζεται να στοχεύει ευθέως στην ανάσχεση των πολιτικών που θρυμμάτισαν την ανθεκτικότητα της αγοράς εργασίας και την ποιότητα της εργασίας.
Η άρνηση της πραγματικότητας που περιγράφουν τα δεδομένα, δεν μπορεί να οδηγήσει σε πολιτικές αποτελεσματικής προστασίας της εργασίας σε καιρούς κρίσης. Ούτε να μειώσει την αρνητική επίδραση της απορύθμισης της αγοράς εργασίας στην οικονομία και το εθνικό παραγωγικό πρότυπο. Δεν υπάρχει στραβός γυαλός…
*Ο Χρήστος Γούλας, PhD, είναι Διευθυντής του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ
Εγραφε η «Καθημερινή» την 24/8/2006 στο άρθρο της «Ευχαριστίες από τον Λίβανο για την ελληνική συνδρομή» (κατά την επίσκεψη και συνάντηση της Ελληνίδας ΥΠΕΞ με τον πρωθυπουργό και ΥΠΕΞ Λιβάνου): «Αρκετοί, εξάλλου, ήταν εκείνοι οι οποίοι ανέφεραν στα μέλη της ελληνικής αποστολής ότι δεν πρόκειται να ξεχάσουν τη στάση της Ελλάδας, ούτε και την εικόνα του πρώτου, μετά την κήρυξη του πολέμου, πλοίου που μπήκε στο λιμάνι της Βηρυτού και το οποίο ήταν ελληνικό».
Του Παναγιώτη Χηνοφώτη*
Δεκαπέντε χρόνια πριν, τη 14η Ιουλίου 2006, άρχισαν οι Ε.Δ. την προετοιμασία για τον ασφαλή απεγκλωβισμό και τη μεταφορά Ελλήνων πολιτών από την εμπόλεμη περιοχή του Λιβάνου λόγω της κλιμάκωσης των συγκρούσεων μεταξύ Hezbollah και ισραηλινών αμυντικών δυνάμεων. Παράλληλα, επεκτείνετο η προωθημένη ανάπτυξη ναυτικών μονάδων του Π.Ν. στην Αν. Μεσόγειο. Κατόπιν διαταγής Α/ΓΕΕΘΑ, τη 16η Ιουλίου 2006 άρχισε η εκτέλεση της ελληνικής επιχείρησης με την κωδική ονομασία «Κέδρος». Αποστολή, ο έγκαιρος και ασφαλής επαναπατρισμός Ελλήνων πολιτών από τον Λίβανο και η παροχή κάλυψης και προστασίας στα εγγύς περιοχής πλέοντα ελληνικά εμπορικά πλοία. Η εθνική επιχείρηση διήρκεσε μέχρι τη 14/9/2006. Το ΥΠΕΞ έγινε αποδέκτης αιτημάτων 52 χωρών για την ασφαλή απομάκρυνση υπηκόων τους και συνολικά απεγκλωβίσθηκαν και απομακρύνθηκαν ασφαλώς από την εμπόλεμη ζώνη του Λιβάνου 352 Ελληνες και 2.295 αξιωματούχοι και πολίτες διαφόρων εθνικοτήτων. Σημειωτέον ότι η φρεγάτα «Ψαρά» ήταν το πρώτο πολεμικό πλοίο ξένης χώρας που κατέπλευσε στον λιμένα της Βηρυτού. Η όλη επιχείρηση εξετελέσθη επιτυχώς με τέσσερις φρεγάτες, τέσσερα αρματαγωγά, τέσσερα ελικόπτερα της Ναυτικής Αεροπορίας και έξι Ομάδες Ανορθοδόξου Πολέμου (ΟΑΠ/ΟΥΚ) των βατραχανθρώπων του Π.Ν. Παράλληλα διεκπεραιώθηκαν με εννέα δρομολόγια Α/Φ C-130 προς Λάρνακα και εκείθεν με αρματαγωγά του Π.Ν. προς Βηρυτό, υγειονομικό προσωπικό και 310 τόνοι ιατροφαρμακευτικής και ανθρωπιστικής βοήθειας.
Ακολούθησε η επιτήρηση της θαλάσσιας περιοχής του Λιβάνου και η από 15/10/2006 και μετέπειτα ανάπτυξη της UNIFIL, στο πλαίσιο εφαρμογής της αποφάσεως του ΣΑ/ΗΕ 1701/11-8-2006 για τον αφοπλισμό και την απαγόρευση επανεξοπλισμού της Hezbollah και όλων των παραστρατιωτικών ομάδων. Οι ελληνικές ναυτικές δυνάμεις συμμετείχαν συνεχώς στις αντίστοιχες Maritime Τask Force 425 και 448.
Θα πρέπει να αναφερθεί ότι και κατά το παρελθόν εκτελέσθηκαν δύο παρόμοιες ανθρωπιστικές επιχειρήσεις απομάκρυνσης αμάχων: α) Τον Αύγουστο 1993, επιχείρηση «Χρυσόμαλλον Δέρας» για τη διάσωση και ασφαλή απομάκρυνση 1.013 Ελλήνων του Πόντου από το Σοχούμι της Αμπχαζίας. β) Τον Μάρτιο 1997, επιχείρηση «Κοσμάς» για τον απεγκλωβισμό 240 αλλοδαπών αξιωματούχων από τον λιμένα Δυρραχίου της Αλβανίας. Οι θαλάσσιες επιχειρήσεις αυτού του τύπου (Noncombatant Evacuation Operations – NEO) αποτελούν προβολή ναυτικής και ήπιας ισχύος, κατά το ναυτικό δόγμα των HΠA, H.B., Αυστραλίας, Γαλλίας, Κίνας, Ρωσίας, Ιταλίας κ.ά., αλλά συγχρόνως προϋποθέτουν και εκχώρηση κατάλληλων κανόνων εμπλοκής με ετοιμότητα μετάπτωσης από την ήπια ισχύ στη σκληρή ισχύ και ιδιαίτερα σε περιπτώσεις θαλασσίων ειρηνευτικών, ανθρωπιστικών επιχειρήσεων, απομάκρυνσης/εκκένωσης αμάχων, προβολής ισχύος και επίδειξης σημαίας, επιχειρήσεις κατά της πειρατείας, τρομοκρατίας, διασποράς πυρηνικών όπλων, ανακούφισης φυσικών ή ανθρωπογενών καταστροφών κ.ά. Η προβολή οιασδήποτε μορφής ισχύος προσθέτει στο πολιτικό κεφάλαιο κάθε χώρας και οτιδήποτε προβάλλει την εικόνα της θεωρείται εργαλείο ήπιας ισχύος.
Η ήπια ισχύς συνιστά μία μη παραδοσιακή μορφή ισχύος, δεν υποκαθιστά τη σκληρή μορφή ισχύος, αλλά αποτελεί ένα υπολογίσιμο εργαλείο υψηλής στρατηγικής και βέβαια δεν υπαγορεύει την υποβάθμιση της ναυτικής και θαλάσσιας διάστασης της εθνικής μας ισχύος. Ο Θουκυδίδης πρώτος θεώρησε τη θαλάσσια ισχύ όχι μόνον ως εργαλείο καταναγκασμού (βλ. σκληρή ισχύς), αλλά και ως εργαλείο προβολής του κύρους και της αίγλης ενός κράτους (βλ. ήπια ισχύς). Οι διορατικές επισημάνσεις του Περικλέους (διά του Θουκυδίδη 1.143.5), κατά τη δημηγορία του προς απάντηση στους Λακεδαιμονίους πρέσβεις, εμπεριέχουν όλα τα στοιχεία που διατύπωσε στις έξι αρχές για τη θαλάσσια ισχύ, στο έργο του «Influence of Sea Power Upon History», ο A. T. Mahan το 1890, ήτοι: γεωγραφική θέση, φυσική διαμόρφωση, διεύρυνση εδάφους διά θαλάσσης, μέγεθος ναυτεργατικού πληθυσμού, τάση και χαρακτήρας των κατοίκων για το εμπόριο και την ίδρυση αποικιών και κοινοτήτων, χαρακτήρας της κυβέρνησης ως προς την προοπτική διατήρησης ενός ισχυρού πολεμικού και εμπορικού ναυτικού. Η αλληλεπίδραση αυτών των στοιχείων διαχρονικά μελετάται από ιστορικούς και στρατηγιστές. Η σκληρή, ήπια και ευφυής ισχύς αλληλοϋποστηρίζονται και δεν αντιπαραβάλλονται. Ειδικότερα, η ναυτική και η ήπια ισχύς αποτελούν εργαλεία προβολής κύρους και αίγλης και προάγουν, ισχυροποιούν και διαφυλάττουν την εικόνα και υπόληψη της Ελλάδας (reputation security), με πλέον πρόσφατη την προβολή ναυτικής ισχύος το περασμένο καλοκαίρι. Kατάλληλα αξιοποιούμενες συμπληρώνουν όλο το εύρος της εθνικής ισχύος για την εκπλήρωση της εθνικής στρατηγικής (βλ. «Η θαλάσσια διάσταση της ήπιας ισχύος», Π. Χηνοφώτης, «Η Καθημερινή», 20/11/2020).
Η επιχείρηση «Κέδρος» είναι η μεγαλύτερη ελληνική θαλάσσια επιχείρηση ασφαλούς απεγκλωβισμού και μεταφοράς αμάχων από εμπόλεμη περιοχή και κατέδειξε τον υψηλό επαγγελματισμό των στελεχών των Ε.Δ., την ετοιμότητα, αποτελεσματικότητα και ευελιξία των ναυτικών μονάδων, καθώς και την άριστη συνεργασία και τον συντονισμό όχι μόνον σε διακλαδικό αλλά και σε διυπουργικό επίπεδο όλων των υπηρεσιών ΥΠΕΞ, ΥΠΕΘΑ, ΓΕΕΘΑ, Γ.Ε., Α.Σ., ΔΑΥ, ΑΣΔΥΣ. Αποτελεί μία από τις πλέον λαμπρές σελίδες της ιστορίας του Π.Ν. και γενικότερα των Ε.Δ. Αξίζει να συγκρατηθεί η συνεργασία των ελληνικών Αρχών με τις αντίστοιχες του Ισραήλ και του Λιβάνου, λαμβανομένης υπόψη της έντασης των συγκρούσεων και του ναυτικού αποκλεισμού.
Η ναυτική ισχύς ανέκαθεν αποτελούσε όχι μόνον τον γνώμονα, αλλά και το κέλευσμα για τη διατήρηση, προαγωγή και ανάπτυξη της ισχύος των θαλασσίων εθνών όπως η Ελλάδα· ενισχύει τη στρατηγική τους αξία, ενώ η αποδυνάμωση της ναυτικής ισχύος συνιστά καθοριστικό παράγοντα γεωγραφικής συρρίκνωσης, με συνακόλουθο τον γεωγραφικό αφανισμό τους.
Η μεγαλύτερη ελληνική θαλάσσια επιχείρηση ασφαλούς απεγκλωβισμού και μεταφοράς αμάχων από εμπόλεμη περιοχή κατέδειξε τον υψηλό επαγγελματισμό των στελεχών των Ε.Δ.
Η ναυτική ισχύς ανέκαθεν αποτελούσε όχι μόνον τον γνώμονα αλλά και το κέλευσμα για τη διατήρηση, προαγωγή και ανάπτυξη της ισχύος των θαλασσίων εθνών όπως η Ελλάδα.
Γυναικοκτονία: ο όρος που ενοχλεί αφόρητα τα άτομα που κάνουν ότι δεν καταλαβαίνουν πως η εγκληματολογία και η νομική είναι υποχρεωμένες να ταξινομούν τις παραμέτρους των εγκλημάτων συμπεριλαβανομένου και του κινήτρου, το οποίο είναι αναπόσπαστο στοιχείο της επιμέτρησης της ποινής.
Του Βασίλη Σωτηρόπουλου
Το 2009 το Συμβούλιο της Ευρώπης εξέδωσε την Σύσταση 1861 με τίτλο «Feminicides». Σύμφωνα με την παράγραφο 7 της σύστασης:
“H Συνέλευση συνιστά επίσης στην Επιτροπή Υπουργών να ζητήσει από ομάδα εμπειρογνωμόνων ή από ένα παρατηρητήριο του Συμβουλίου της Ευρώπης να συλλέξει συγκεκριμένα δεδομένα επι υποθέσεων που αφορούν την βία εναντίον των γυναικών, ιδίως τις γυναικοκτονίες στην Ευρώπη, προκειμένου να αναλυθούν οι εκπτώσεις της προστασίας των γυναικών και για να βελτιωθούν τα προληπτικά μέτρα και να ληφθούν νέα καθώς και να εκπονηθεί μελέτη τόσο των κοινωνιολογικών όσο και των νομικών πτυχών των γυανικοκτονιών».
Αυτή η σύσταση οδήγησε μεταξύ άλλων και στην θέσπιση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας (Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης), την οποία η Ελλάδα έχει κυρώσει με τον Ν.4531/2018.
Η Επεξηγηματική Έκθεση της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης περιλαμβάνει δυο φορές αναφορά στην Σύσταση για τις γυναικοκτονίες. Έτσι ο όρος αυτός εντάσσει ένα έγκλημα στο πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης που επιβάλλει στα κράτη την λήψη ειδικών μέτρων για την πρόληψη, την ευαισθητοποίηση, την εκπαίδευση, την ενημέρωση, την καταγραφή και την τήρηση στατιστικών που αφορούν τις γυναικοκτονίες.
Το να λες λοιπόν ότι «δεν υπάρχει γυναικοκτονια νομικά» είναι αβάσιμο. Η Ελλάδα υπέχει υποχρεώσεις διεθνούς δικαίου για την λήψη όλων των ανωτέρω μέτρων που αφορούν τις γυναικοκτονίες και οι υποχρεώσεις αυτές είναι νομικά δεσμευτικές. Όταν επιμένεις ότι «δεν υπάρχει γυναικοκτονία, μόνο ανθρωποκτονία» είσαι απλά μέρος του προβλήματος.
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, ασκεί ενεργά τη δικηγορία και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Υπήρξε Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης στον Δήμο Αθηναίων, Συμπαραστάτης του Πολίτη και της Επιχείρησης στην Περιφέρεια Αττικής. Συνήγορος κινημάτων πολιτών, ανάμεσα στα οποία και η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάδας
