Μήνας: Απρίλιος 2021

Υποστήριξη σε εργασιακά ζητήματα αλλά και νομική συμβουλευτική παρέχει σε αποφυλακισμένους και κρατούμενους η ΑΡΣΙΣ και η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας

Με μέσο όρο ηλικίας τα 45 έτη, με προβλήματα στέγης και απόφοιτοι κυρίως δημοτικού, στο Γραφείο Υποστήριξης Αποφυλακιζομένων και Κρατουμένων της ΑΡΣΙΣ, απευθύνθηκαν τους τελευταίους 5 μήνες, 38 άτομα τα οποία αναζήτησαν τις υπηρεσίες του Γραφείου για να κάνουν ένα νέο ξεκίνημα.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της οργάνωσης, οι άνθρωποι που απευθύνθηκαν στο Γραφείο Υποστήριξης είναι άγαμοι ή διαζευγμένοι (80,5%), αντιμετωπίζουν σε μεγάλο βαθμό πρόβλημα στέγης (άστεγοι 26,5%, φιλοξενούμενοι σε φιλικά ή συγγενικά σπίτια 34,7%), είναι απόφοιτοι δημοτικού (36,7%), γυμνασίου (20,4%) και λυκείου (30,6%), ενώ η μέση διάρκεια του εγκλεισμού τους στη φυλακή ήταν δύο χρόνια και τρεις μήνες.

Από τους 38 αποφυλακιζόμενους, οι 18 αιτήθηκαν εργασία, οπότε και συνεργάστηκαν με την εργασιακή σύμβουλο και πραγματοποιήθηκαν 50 συνεδρίες με στόχο τη εργασιακή τους αποκατάσταση. Απ’ αυτούς οι 13 βρήκαν εργασία, οι έξι αξιοποιώντας το πρόγραμμα επιδότησης ΕΚΟ του ΟΑΕΔ, οι υπόλοιποι βρήκαν εργασία στον ιδιωτικό τομέα χωρίς επιδότηση και ένας ξεκίνησε δική του επιχειρηματική δραστηριότητα.

Νομική συμβουλευτική ζήτησαν δέκα άτομα και υπηρεσίες φοροτεχνικής- λογιστικής υποστήριξης άλλα δέκα και πραγματοποιήθηκαν 41 συνεδρίες από τη σύμβουλο.

Η Κοινωνική Υπηρεσία Υποστήριξης Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων και το Γραφείο Υποστήριξης Αποφυλακιζομένων και Κρατουμένων της ΑΡΣΙΣ λειτουργούν στο πλαίσιο υλοποίησης του έργου «Συν- Άνθρωπος», το οποίο εντάσσεται στο Ε.Π. «Κεντρική Μακεδονία 2014-2020», με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο).

Οριστικά εκτός υπολογισμού του εφάπαξ βγαίνουν ο 13ος και ο 14ος μισθός σύμφωνα με νέα απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) και μάλιστα χωρίς να επιτρέπεται να επιστραφούν σε ασφαλισμένους και συνταξιούχους οι εισφορές που τους παρακρατήθηκαν από τα Ταμεία Πρόνοιας επί των Δώρων για το εφάπαξ!

Η απόφαση του ΣτΕ με αριθμό 583/2021, την οποία εξασφάλισε και δημοσιεύει κατ’ αποκλειστικότητα ο Ελεύθερος Τύπος, εκδόθηκε μόλις πρόσφατα και πρακτικά σημαίνει ότι χάνονται από τον υπολογισμό των εφάπαξ 10 μισθοί, για τους οποίους είχαν πληρωθεί οι αντίστοιχες εισφορές!

Η απόφαση-βόμβα έρχεται να επικυρώσει αυτό που είχε προβλεφθεί στην παράγραφο 4 του άρθρου 35 του Νόμου 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου) που έβγαλε τα Δώρα από τον υπολογισμό του εφάπαξ για τα έτη ως το 2013. Η αλλαγή που έγινε ήταν ότι χωρίστηκε το εφάπαξ σε δύο μέρη: Το ένα αφορά το ποσό που έχουν κατοχυρώσει οι ασφαλισμένοι με τα έτη ασφάλισης και τις εισφορές τους ως τις 31/12/2013. Το δεύτερο τμήμα είναι το ποσό που αντιστοιχεί στα έτη και τις εισφορές από 1ης/1/2014 και εφεξής. Για το εφάπαξ μέχρι 31/12/2013 ο νόμος άλλαξε τη βάση υπολογισμού και είπε ότι θα βγαίνει με το 60% του μέσου όρου μηνιαίων αποδοχών της 5ετίας 2009-2013 χωρίς να υπολογίζονται στις αποδοχές αυτές τα Δώρα, δηλαδή χωρίς τον 13ο και τον 14ο μισθό. Ενώ για τα έτη από το 2014 και μετά, θεσπίστηκε η άτοκη επιστροφή των εισφορών, χωρίς πάλι να υπολογίζονται οι εισφορές των Δώρων.

Η απόφαση του ΣτΕ εκδόθηκε κατόπιν πιλοτικής δίκης, επί αγωγής 50 συνταξιούχων τραπεζικών της πρώην Εμπορικής, αλλά επί της ουσίας νομιμοποιεί το ψαλίδι των Δώρων από τα εφάπαξ για όλα τα Ταμεία Πρόνοιας, του Δημοσίου, των ΔΕΚΟ, των τραπεζών και του ιδιωτικού τομέα.

Η αφαίρεση των Δώρων από τη βάση υπολογισμού του εφάπαξ σημαίνει ότι ο πήχυς χαμηλώνει κατά 10 μισθούς για το ποσό του εφάπαξ ως το 2013.

Για παράδειγμα, ασφαλισμένος με μέσο όρο μηνιαίων αποδοχών 2.000 ευρώ, υπολογισμένων όμως για 14 μήνες, θα έβγαζε μέσο όρο μισθού 5ετίας 2.333 ευρώ γιατί οι 2.000 θα πολλαπλασιάζονταν με 14 μήνες ανά έτος και θα έβγαζαν μέσο όρο 5ετίας 2.333 ευρώ (2.000×14=28.000/12=2.333). Με την κατάργηση των Δώρων όμως, ο μέσος όρος πέφτε στις 2.000 ευρώ και στην πράξη χάνονται οι μισθοί 10 μηνών από τον υπολογισμό του εφάπαξ γιατί οι αποδοχές της 5ετίας για τα εφάπαξ αφήνουν απέξω 2 μισθούς κάθε χρόνο και στο σύνολο της 5ετίας βγαίνουν εκτός βάσης υπολογισμού του εφάπαξ 10 μισθοί. Αν ο εν λόγω ασφαλισμένος παίρνει εφάπαξ με 38 χρόνια, εκ των οποίων τα 30 ως το 2013, θα έχει απώλεια 5.994 ευρώ από το εφάπαξ που του αναλογεί για τα 30 έτη ως το 2013 λόγω του μη συνυπολογισμού των Δώρων.

Ποιους αφορά

Η απόφαση καταλαμβάνει όσους αποχωρούν από εδώ και στο εξής, καθώς και όσους έχουν αποχωρήσει μετά τον Σεπτέμβριο του 2013 και δεν έχουν πάρει το εφάπαξ. Η πιλοτική δίκη είχε δημιουργήσει προσδοκίες ότι θα δικαιώνονταν οι ασφαλισμένοι με την επαναφορά των Δώρων στον υπολογισμό των εφάπαξ και με την τελική απόφαση αυτές οι προσδοκίες διαψεύστηκαν.

Το νέο στοιχείο, δε, είναι ότι οι ασφαλισμένοι απαγορεύεται να πάρουν πίσω τις εισφορές τους με το σκεπτικό ότι, όπως οι συντάξεις δεν μπορεί να είναι σε «καθορισμένο ύψος» όταν συντρέχουν δυσμενείς δημοσιονομικοί λόγοι, έτσι «και οι ασφαλιστικές εισφορές και οι ασφαλιστικές παροχές δεν είναι επιβεβλημένο ούτε από τη συνταγματική αρχή της ισότητας ούτε από τις γενικές αρχές του δικαίου της κοινωνικής ασφαλίσεως να καθορίζονται επί της ιδίας βάσης».

Τα 7 «κλειδιά» της απόφασης που επικυρώνει τις περικοπές

Στην απόφαση αναφέρονται 7 λόγοι για τη νόμιμη η εξαίρεση των Δώρων από τον υπολογισμό των εφάπαξ, που είναι οι εξής:

1 Η εξαίρεση των Δώρων οδηγεί σε μείωση του αριθμού των μισθών που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό του εφάπαξ, αλλά αντισταθμίζεται η μείωση που προκύπτει από τον περιορισμό αυτόν με άλλες ρυθμίσεις, όπως τον υπολογισμό της παροχής επί όλων των αποδοχών που καταβλήθηκαν μηνιαίως, την κατάργηση του «πλαφόν» των 32 ετών, καθώς και την εφαρμογή ποσοστού αναπλήρωσης ώστε να υπάρχει ανταποδοτικότητα εισφορών-παροχών (σ.σ.: για τα έτη ως το 2013).

2 Δεν παραβιάζεται ο κανόνας της μη αναδρομικότητας των ρυθμίσεων καθώς επιτρέπεται, σε περίπτωση εξαιρετικά δυσμενών οικονομικών συνθηκών, να έχουν ως αποτέλεσμα ακόμη και τη μείωση των απονεμόμενων ασφαλιστικών παροχών, μεταξύ των οποίων και των εφάπαξ όταν το ασφαλιστικό κεφάλαιο δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών αυτών, το ύψος δε της κρατικής χρηματοδότησης δεν επαρκεί για τη βιωσιμότητα του κοινωνικοασφαλιστικού οργανισμού.

3 Είναι αβάσιμος ο λόγος ότι η ρύθμιση δεν στηρίζεται σε ειδική και εμπεριστατωμένη μελέτη, γιατί τέτοια μελέτη θα χρειαζόταν αν μειώνονταν παροχές που θα έπαιρναν και όχι σε μείωση για παροχές που έλαβαν ή θα λάβουν.

4 Δεν τίθεται θέμα παραβίασης της αρχής της ισότητας σε σχέση με τα Tαμεία Πρόνοιας των Ενστόλων (ΤΕΑΠΑΣΑ, ΤΑΛΣ και Μετοχικά Ταμεία Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας) διότι αυτά εξαιρέθηκαν δεν έχουν ενταχθεί στο ΕΤΕΑΕΠ και δεν διέπονται από τις περικοπές του νόμου.

5 Η επίμαχη διάταξη δεν παραβιάζει τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της αναλογικότητας γιατί δεν προκύπτει ότι επήλθε μείωση των εφάπαξ παροχών των εναγομένων, η οποία να συνιστά υπέρμετρη επιβάρυνση της περιουσίας τους.

6 Η αρχή της προστατευόμενης εμπιστοσύνης δεν εμποδίζει τον νομοθέτη να λαμβάνει μέτρα εντός του πλαισίου της συνταγματικής τάξης, ακόμα και σε ήδη συνεστημένες έννομες σχέσεις ή καταστάσεις, όταν αδήριτες ανάγκες το επιβάλλουν. Μεταξύ των μέτρων που μπορεί να ληφθούν είναι και ο διαφορετικός τρόπος υπολογισμού του εφάπαξ με εξαίρεση από τη βάση υπολογισμού παροχών για τις οποίες έχουν καταβληθεί εισφορές.

7 Δεν συντρέχει μείωση της περιουσίας των εναγόντων μέσω της περικοπής της συνταξιοδοτικής παροχής τους αλλά αποτροπή αύξησής της στο ύψος που προσδοκούν. Εξάλλου, με το εν λόγω άρθρο του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου δεν κατοχυρώνεται δικαίωμα σύνταξης ορισμένου ύψους, με συνέπεια να μην αποκλείεται διαφοροποίηση του ύψους της συνταξιοδοτικής παροχής αναλόγως με τις επικρατούσες κάθε φορά δημοσιονομικές συνθήκες.

Συντάξεις: Το «κρυφό ψαλίδι» στο εφάπαξ

Υπολογισμός εφάπαξ για τα έτη ως το 2013 και μειώσεις	Με 33 έτη συνολικά (τα 23 ως το 2013)	Με 35 έτη συνολικά (τα 28 ως το 2013)	Με 38 έτη συνολικά (τα 30 ως το 2013)	Με 40 έτη συνολικά (τα 33 ως το 2013)	Με 42 έτη συνολικά (τα 34 ως το 2013)
Μισθοί 5ετίας (μ.ό. 2009-2013) με δώρα	1.750	2.217	2.333	2.917	3.733
Μισθοί 5ετίας (μ.ό. 2009-2013) χωρίς δώρα, με απόφαση Σ.τ.Ε	1.500	1.900	2.000	2.500	3.200
Εφάπαξ για τα έτη ως 2013 με δώρα	24.150	37.246	41.994	57.757	76.153
Εφάπαξ για τα έτη ως 2013 χωρίς δώρα με απόφαση ΣτΕ	20.700	31.920	36.000	49.500	65.280
Μείωση εφάπαξ από μη συνυπολογισμό Δώρων	3.450	5.326	5.994	8.257	10.873

Η συνολική φορολογική επιβάρυνση των μισθών στην Ελλάδα μειώθηκε το 2020, σύμφωνα με έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα ο ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης).

Σύμφωνα με την έκθεση, για τους άγαμους μισθωτούς χωρίς παιδιά με μέσο εισόδημα η επιβάρυνση μειώθηκε κατά 0,80 ποσοστιαίες μονάδες στο 40,1% του κόστους εργασίας, ενώ στις χώρες του ΟΟΣΑ μειώθηκε 0,39 ποσοστιαίες μονάδες (π.μ.) στο 34,6%.

Την υψηλότερη επιβάρυνση είχαν το Βέλγιο (50,1%), η Γερμανία (49%), η Αυστρία (47,3%), η Γαλλία (46,6%) και η Ιταλία (46%), ενώ τη χαμηλότερη είχαν η Κολομβία (μηδενική), η Χιλή (7%) και η Νέα Ζηλανδία (19,1%).

Στον ΟΟΣΑ, η μείωση των 0,39 π.μ. το 2020 ήταν μικρότερη από τις μειώσεις που είχαν καταγραφεί κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης (0,48 π.μ. το 2008 και 0,52 π.μ. το 2009).

Η μείωση της επιβάρυνσης στην Ελλάδα προέκυψε τόσο από τη μείωση της φορολογίας εισοδήματος όσο και από τη μείωση των εισφορών των εργαζομένων και των εργοδοτών. Ειδικότερα, η επιβάρυνση από τη φορολογία εισοδήματος μειώθηκε κατά 0,32 π.μ., από τη μείωση των εισφορών των εργαζομένων κατά 0,24 π.μ. και από τη μείωση των εργοδοτικών εισφορών κατά 0,25 π.μ.

Στις χώρες του ΟΟΣΑ, η μείωση της επιβάρυνσης προέκυψε από τη μείωση της φορολογίας κατά 0,26 π.μ. και των εργοδοτικών εισφορών κατά 0,08 π.μ.

Οι ασφαλιστικές εισφορές αντιστοιχούσαν στο 12,5% του κόστους εργασίας και οι εργοδοτικές εισφορές στο 19,7%, ενώ η φορολογία εισοδήματος στο 8%. Αντίθετα, στον ΟΟΣΑ ήταν υψηλότερη η φορολογία εισοδήματος (13,1) αλλά χαμηλότερες οι εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών (8,3% και 13,3%, αντίστοιχα).

Για οικογένειες με δύο παιδιά και έναν εργαζόμενο με μέσο μισθό, η φορολογική επιβάρυνση στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 0,82 π.μ. στο 37,1% του κόστους εργασίας έναντι μείωσης 1,15 π.μ. στο 24,4% στις χώρες του ΟΟΣΑ. Υψηλότερη επιβάρυνση από την Ελλάδα είχαν η Τουρκία (38,2%), η Γαλλία (37,9%) και η Σουηδία (37,5%), ενώ τη χαμηλότερη επιβάρυνση είχαν η Κολομβία (-5,4%), η Νέα Ζηλανδία (5%), η Χιλή (7%) και η Ελβετία (9,6%).

Οι κρατήσεις – για φόρο εισοδήματος και ασφαλιστικές εισφορές – των άγαμων μισθωτών χωρίς παιδιά με μέσο εισόδημα αντιστοιχούσαν περίπου στο ένα τέταρτο (25,4%) των ακαθάριστων αποδοχών τους, ενώ αντίστοιχο ήταν το ποσοστό και στον ΟΟΣΑ (24,9%).

Ο ΔΕΔΔΗΕ ανακοινώνει ότι τίθεται σε ισχύ το νυχτερινό οικιακό τιμολόγιο θερινής περιόδου από την 1η Μαΐου 2021 μέχρι την 31η Οκτωβρίου 2021 με συνεχές ωράριο από 23:00 έως 07:00 καθημερινά.

Οι καταναλωτές που επιθυμούν περαιτέρω ενημέρωση για το θέμα αυτό, μπορούν να απευθύνονται στον Προμηθευτή τους.