Μήνας: Δεκέμβριος 2020

Την ισχυρή άνοδο της νέας επιχειρηματικότητας, για δεύτερη συνεχή χρονιά και τη βελτίωση των προσδοκιών για την οικονομία και το επιχειρείν καταγράφει η Ετήσια Έκθεση για την Επιχειρηματικότητα 2019-2020, που παρουσιάστηκε σήμερα από το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ).

Συγκεκριμένα το 2019 το 8,2% του πληθυσμού ηλικίας 18-64 ετών της χώρας, (περίπου 536 χιλ. άτομα) βρισκόταν στα αρχικά στάδια έναρξης μιας επιχείρησης, συμπεριλαμβανομένης της αυτοαπασχόλησης, από 6,4% το 2018. Είναι μία από τις υψηλότερες διαχρονικά επιδόσεις στο δείκτη. Μάλιστα, η αύξηση αυτή προέρχεται σχεδόν αποκλειστικά από την άνοδο της γυναικείας απασχόλησης, η οποία όμως φαίνεται να προκύπτει κυρίως από κίνητρα βιοπορισμού. Παράλληλα, περιορίζεται στο 2% του πληθυσμού (130 χιλ. άτομα), το ποσοστό των ατόμων που διέκοψε την επιχειρηματική του δραστηριότητα (έναντι 2,8% το 2017).

Από το σύνολο των ευρημάτων, διαφαίνεται πως κατά το 2019 η άμβλυνση των αβεβαιοτήτων και η αναπτυξιακή δυναμική της περυσινής χρονιάς, ενίσχυσαν τη νέα επιχειρηματικότητα, πριν, βέβαια από τη έλευση της πανδημικής κρίσης που άλλαξε άρδην τα δεδομένα της οικονομίας. Επίσης διαπιστώνεται ότι η αύξηση της επιχειρηματικότητας τροφοδοτείται και από νέους επιχειρηματίες, παρόλο που, όπως κάθε χρόνο, εξακολουθούν να υπερτερούν αριθμητικά οι «επίδοξοι» οι οποίοι δεν είναι βέβαιο ότι πράγματι θα προχωρήσουν τελικά στην έναρξη μιας επιχείρησης. Άλλωστε, έχει μεγαλύτερη σημασία σε μια οικονομία η ενίσχυση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της νέας επιχειρηματικότητας, ώστε να βελτιώνονται οι προοπτικές βιωσιμότητας και το πολλαπλασιαστικό τους αποτέλεσμα, και όχι απλώς η αλγεβρική αύξηση των νέων εγχειρημάτων.

Σε αυτό το πλαίσιο, καταγράφεται μεν βελτίωση της εικόνας, ωστόσο τα αποτελέσματα δεν είναι ακόμα ικανοποιητικά: αν και ένα 32% των επιχειρηματιών αρχικών σταδίων σκοπεύει να «κάνει τη διαφορά» με την υλοποίηση του νέου εγχειρήματος, βασικό κίνητρο για την έναρξη μιας επιχειρηματικής δραστηριότητας παραμένει η δημιουργία μεγαλύτερου εισοδήματος και ο βιοπορισμός. Επίσης, επιδεινώνονται οι όροι εξωστρέφειας των εγχειρημάτων καθώς η πλειονότητά τους είναι εμπορικές δραστηριότητες (χονδρικό/λιανικό εμπόριο) που απευθύνονται αποκλειστικά στην εγχώρια αγορά.

Ωστόσο, διαφαίνεται ενίσχυση του μέσου μεγέθους των νέων εγχειρημάτων κατά την έναρξη λειτουργίας, καθώς μόλις το 15% των εγχειρημάτων (από 23,4% το 2018) προσφέρει απασχόληση αποκλειστικά στους ιδρυτές του. Ταυτόχρονα, βελτιώνονται σημαντικά και οι προσδοκίες απασχόλησης στο μέλλον, καθώς το 95% εκτιμούν ότι την επόμενη πενταετία θα δημιουργήσουν τουλάχιστον μια θέση εργασίας.

Η έκθεση δημοσιεύεται για 17η συνεχή χρονιά στο πλαίσιο της συμμετοχής του ΙΟΒΕ στο διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα Global Entrepreneurship Monitor (GEM).

Όπως δήλωσε ο καθηγητής Νίκος Βέττας, γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, η μέτρηση των τάσεων και χαρακτηριστικών της επιχειρηματικότητας με ακρίβεια και με συστηματικότητα, ώστε να υπάρχει συγκρισιμότητα διαχρονικά και ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες, είναι σημαντική για τον σχεδιασμό κατάλληλων πολιτικών. «Από τα δεδομένα προκύπτει σαφής βελτίωση του πλαισίου της επιχειρηματικότητας κατά τον χρόνο πριν την έλευση της πανδημίας και της νέας οικονομικής κρίσης, που ενθάρρυνε νέα εγχειρήματα. Είναι εύλογο πως το πλαίσιο αυτό έχει πλέον αλλάξει με τις τρέχουσες εξελίξεις, το ζητούμενο όμως είναι η επαναφορά της οικονομίας σε αναπτυξιακή δυναμική που, αφενός, θα μειώσει τις αβεβαιότητες και θα βελτιώσει τις προσδοκίες και, αφετέρου, θα διαμορφώσει όρους ποιοτικής αναβάθμισης της επιχειρηματικότητας, ώστε οι επιχειρήσεις που δημιουργούνται αν είναι περισσότερο καινοτόμες και συνολικά παραγωγικές».

Την έκθεση παρουσίασε ο επιστημονικός υπεύθυνος του Παρατηρητηρίου Επιχειρηματικότητας ΙΟΒΕ, Άγγελος Τσακανίκας, αναπληρωτής καθηγητής ΕΜΠ. Όπως επισήμανε στα κυριότερά σημεία της έκθεσης, θα πρέπει να σημειωθούν οι ακόλουθες θετικές εξελίξεις:

-Οι περισσότεροι νέοι επιχειρηματίες που πράγματι ξεκίνησαν το εγχείρημά τους σε σχέση με πέρυσι, καθώς και ο μικρότερος αριθμός όσων ανέστειλαν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα.
– Η αντίληψη για μεγαλύτερη ευκολία στην έναρξη μιας επιχείρησης.
– Η υψηλότερη συνεισφορά άτυπων επενδυτών στη χρηματοδότηση νέων εγχειρημάτων, με το ρόλο των μελών της οικογένειας να περιορίζεται ελαφρά.
– Η ενίσχυση εγχειρημάτων μεταποίησης και υπηρεσιών προς επιχειρήσεις, σε σχέση με τα εγχειρήματα που απευθύνονται στον τελικό καταναλωτή.
– Οι υψηλότερες προσδοκίες για επιχειρηματικές ευκαιρίες στη χώρα στο επόμενο διάστημα αλλά και η βελτίωση στην αυτοπεποίθηση για την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας σε συνδυασμό με τη σημαντική εξασθένιση του φόβου αποτυχίας.
– Η βελτίωση στη γυναικεία επιχειρηματικότητα.
– Η ενίσχυση του μέσου μεγέθους στην έναρξη του νέου εγχειρήματος, αλλά και σε όρους μεγέθυνσης, με καλύτερες προσδοκίες για νέες θέσεις εργασίας σε βάθος χρόνου

Στις αρνητικές εξελίξεις θα πρέπει να σημειωθούν:

– Η σχετική υποχώρηση συμμετοχής στην επιχειρηματικότητα ατόμων με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο
– Ο βιοπορισμός ως βασικό κίνητρο για τη γυναικεία επιχειρηματικότητα
– Η σημαντική υποχώρηση της εξωστρέφειας των νέων εγχειρημάτων
– Η περιορισμένη καινοτομικότητα προϊόντων και διαδικασιών
– Οι μέτριες επιδόσεις στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της επιχειρηματικότητας σε όρους τεχνολογικής αναβάθμισης
– Η αμφίθυμη εικόνα της επιχειρηματικότητας στην κοινωνία ως επιλογή επαγγελματικής σταδιοδρομίας.

Η μελέτη εκπονήθηκε με τη στήριξη του Ομίλου Χρηματιστηρίου Αθηνών

Τα έργα και τις ημέρες της οικογένειας Κουτσολιούτσου φανερώνει η ενδιάμεση έκθεση ελέγχου (forensics) της συμβουλευτικής εταιρείας PriceWaterhouse Coopers, που έχει εντοπίσει, μεταξύ άλλων, επικοινωνίες στελεχών της εταιρείας και άλλων εμπλεκομένων.

Στα σημεία που ξεχωρίζουν ανήκουν η «μηχανή» που φέρεται ότι είχε δημιουργήσει η πρώην διοίκηση της εταιρείας για την αποστολή ψευδών επιστολών επιβεβαίωσης υπολοίπου. Τα εν λόγω αποδεικτικά ζητούσαν οι ορκωτοί ελεγκτές κατά την κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεών της.

Όπως ακόμη προκύπτει από την ενδιάμεση έκθεση ελέγχου, οι ιδρυτές της Folli Follie είχαν αποκτήσει, μέσω ελεγχόμενης από τους ίδιους εταιρείας, αριθμό αυτοκινήτων, τα οποία έχει ανακτήσει και πρόκειται να πουλήσει η νέα διοίκηση της εταιρείας. Τα οχήματα αυτά, όπως φανερώνουν οι φωτογραφίες που έχει εξασφαλίσει το moneyreview.gr, φυλάσσονται στην έδρα της Folli Follie.

Φάμπρικα παραγωγής πλαστών επιστολών

Σύμφωνα με όσα αναφέρει η έκθεση της PwC, η διαδικασία δημιουργίας πλαστών επιστολών είχε ως εξής. Ο Ι.Μ., πρώην ανώτατο στέλεχος της Folli Follie ταχυδρομούσε έναν φάκελο με κούριερ σε γνωστό του (Κ.Σ.) στην Αθήνα με την πλαστή απαντητική επιστολή, και εκείνος υπογράφοντας στον φάκελο σαν Γεώργιος Ανδρέου, υποδιευθυντής της Alpha Bank, τα ταχυδρομούσε πίσω στην FFGS για να δοθούν στους ελεγκτές της εταιρείας. Για κάθε αποστολή πού εντοπίστηκε, ο  Ι.Μ. έστελνε στον Κ.Σ. το χρηματικό ποσό των 500-1000 ευρώ. Παράλληλα ο Ι.Μ. φαίνεται να έστελνε e-email σε υπάλληλο της Alpha Bank ονόματι Γεώργιο Ανδρέου από τον οποίο ζητούσε να του στείλει την απαντητική επιστολή για την επιβεβαίωση των υπολοίπων. Η ηλεκτρονική αυτή επικοινωνία με τον «Ανδρέου», την οποία προωθούσε ο Ι.Μ. στον ελεγκτή, ήταν εν μέρει ή ολικώς πλαστή.

«Οι επικοινωνίες που εντοπίσαμε σχετικά με την αποστολή των πλαστών επιστολών τραπέζης ξεκινούν το 2015 και αφορούν το υπόλοιπο των οικονομικών καταστάσεων» αναφέρει η έκθεση της PwC.

Μία από αυτές, μεταξύ του Ι.Μ. και του Κ.Σ.  έχει ως εξής: «Προσοχή…Το λεπτό σημείο είναι ότι -και καλά- το φάκελο τον στέλνει η Alpha Bank. Οπότε στον κούριερ που θα δώσεις τα στοιχεία πρέπει να δώσεις και στοιχεία αποστολέα. Άρα, καταρχάς, καλείς νέο κούριερ για να μην είναι ο ίδιος που σου παρέδωσε το φάκελο. Εκεί λοιπόν, θα δώσεις ψεύτικα στοιχεία ως εξής: Γεώργιος Ανδρέου και δίνεις το δικό σου κινητό (δεν θα σε πάρει κανείς τηλέφωνο μην σε νοιάζει). Ο κούριερ δεν θα σου ζητήσει τα ταυτότητα, οπότε όλα καλά».

Η ενδιάμεση έκθεση της PwC αποκάλυψε και τραπεζικούς λογαριασμούς με εικονικές κινήσεις. Ενδεικτικά, επικοινωνία μεταξύ του Τ. Law, διευθυντή της Landocean -φερόμενης ως ελεγχόμενης από τον Δημ. και Τζώρτζη Κουτσολιούτσο-και του πρώην εκτελεστικού μέλους του δ.σ. της εταιρείας Ειρήνη Νιώτη αναφέρει: «Αγαπητή Ρένα, στο email που σου έστειλα νωρίτερα σχετικά με τα 28 εκατ. ευρώ επισύναψα τον πλαστό λογαριασμό της Alpha Bank. Αυτό δεν ευχαρίστησε τον ΔΚ (Δημ. Κουτσολιούτσο) που είπε ότι δεν έπρεπε να σε συμπεριλάβω στο συνημμένο. Εάν αισθάνεσαι ότι δεν Οκ παρακαλώ διέγραψε το συγκεκριμένο συνημμένο».

Αγορές με έξοδα της εταιρείας

Η ενδιάμεση έκθεση ελέγχου φανερώνει ότι ο Δημ. Κουτσολιούτσος, στο όνομα της ελεγχόμενης από τον ίδιο εταιρείας Landocean, αγόρασε δύο αυτοκίνητα, ένα Bentley και ένα Land Rover. Ένα ακόμη στοιχείο, ενδεικτικό του modus vivendi των πρώην επικεφαλής της εταιρείας σχετίζεται με το γεγονός ότι το Land Rover έφερε πινακίδες κυκλοφορίες με αρχικά “DK» (από τα αρχικά Δημ. Κουτσολιούτσος).

«Εξατομικευμένες πινακίδες κυκλοφορίας φαίνεται να μπορούν να αποκτηθούν στο Χονγκ Κονγκ μέσω ειδικής διαδικασίας αίτησης και καταβολής τέλους» σημειώνουν οι ειδικοί της PwC που εντόπισαν και ασφαλιστήριο έγγραφο βάσει του οποίου το Land Rover ανήκει στην Landocean, ενώ ένας από τους δύο ασφαλισμένους οδηγούς είναι ο Δημ. Κουτσολιούτσος.

Επιβαρύνθηκε ακόμη με 395 χιλ. ευρώ για την απόκτηση επτά αυτοκινήτων καθώς και με έξοδα μίσθωσης για άλλα αυτοκίνητα από εταιρεία χρηματοδοτικών μισθώσεων που είχαν παραχωρηθεί προς χρήση σε μέλη της οικογένειας.  Σημειώνεται ότι η σημερινή διοίκηση της Folli Follie έχει ανακτήσει τα εν λόγω αυτοκίνητα ως περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας.

Κατά την ίδια περίοδο (2016-2018), η εταιρεία επιβαρυνόταν με τη χρήση κινητών τηλεφώνων από προσωπικό του σκάφους της οικογένειας όπως και με τις δαπάνες για 18 προσωπικές συνδέσεις της οικογένειας, τέσσερις συνδέσεις για τις οικίες στις Σπέτσες και στην Κηφισιά, και μέχρι 19 συνδέσεις σε σκάφη και αεροσκάφη. Εντοπίστηκαν ακόμη, τιμολόγια ύψους 125,4 χιλ. ευρώ, που είχαν εκδοθεί στο όνομά της FFSA την περίοδο 2004-2008 για τα οποία υπάρχουν ενδείξεις πως αντιστοιχούν σε προσωπικές αγορές της οικογένειας Κουτσολιούτσου και για τον εξοπλισμό – ανακαίνιση των οικιών τους (χαλιά, έπιπλα, ομπρέλες και άλλα).

Πηγή: moneyreview.gr

Ενα μικρό μόνο μέρος από τον πακτωλό των χρημάτων που χορηγεί η ΕΚΤ, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της πανδημίας, καταλήγει στην πραγματική οικονομία.

Οπως αναλύει η Ευγενία Τζώρτζη στην Καθημερινή τράπεζες, αν και έχουν αντλήσει 40 δισ. ευρώ από το ευρωσύστημα, μικρό μέρος αυτής της ρευστότητας έχουν δώσει σε δάνεια. Αντιθέτως, τοποθετούν τα περισσότερα των κεφαλαίων σε ομόλογα του Δημοσίου, προστατεύοντας με αυτό τον τρόπο την ούτως ή άλλως εύθραυστη κερδοφορία τους. Ενα άλλο μέρος αυτής της ρευστότητας, ελλείψει βιώσιμων επιχειρήσεων που θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν, το «παρκάρουν» στην ΕΚΤ με τη μορφή ταμειακών διαθεσίμων. Συνολικά, στο 9μηνο έχουν διαθέσει σχεδόν 35 δισ. ευρώ για αγορές κρατικών τίτλων και μείωση του δανεισμού τους από τη διατραπεζική αγορά ή σε καταθέσεις στην κεντρική τράπεζα.

Ουσιαστικά, μεγαλύτερο μέρος της ρευστότητας γυρίζει μεταξύ ΕΚΤ, εθνικών κυβερνήσεων και εμπορικών τραπεζών. Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο, στη διατήρηση του οποίου συντελούν όλοι. Οι τράπεζες, που υπό το βάρος των κόκκινων δανείων, αδυνατούν να αναλάβουν νέους κινδύνους. Οι επιχειρήσεις της χώρας, που λόγω μεγέθους και χαμηλής ανταγωνιστικότητας, έχουν χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα. Και τέλος το κράτος, που αδυνατώντας να διαμορφώσει μια συνεκτική πολιτική για τη στήριξη της υγιούς ανάπτυξης, ανακυκλώνει πολιτικές αμφίβολης αποτελεσματικότητας.

Το φαινόμενο της μη διάχυσης της ρευστότητας από την ΕΚΤ στην πραγματική οικονομία δεν είναι μόνο ελληνικό. Παρατηρείται σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι τράπεζες της οποίας αδυνατούν να υποστηρίξουν μια γενναία πιστωτική επέκταση και εν μέσω πανδημίας, αυξάνουν τα υπόλοιπα των καταθέσεων από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Στη χώρα μας, ωστόσο, που έχει διανύσει ήδη μία δεκαετή κρίση, το πρόβλημα είναι οξύ και παρά το γεγονός ότι η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις –και όχι στο σύνολο του ιδιωτικού τομέα– αυξήθηκε με  8,5%, αγγίζοντας τον υψηλότερο ρυθμό από το 2010, η αλήθεια είναι ότι αυτός υφίσταται κυρίως ως αποτέλεσμα της χαμηλής βάσης σύγκρισης με τα προηγούμενα χρόνια που η πιστωτική επέκταση ήταν αρνητική. Οι εκταμιεύσεις δεν ξεπερνούν τα 5 δισ. ευρώ και προέρχονται κυρίως από τα δάνεια που έχουν δοθεί με την εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου από την Αναπτυξιακή Τράπεζα και μέσω της μόχλευσης από τις εμπορικές τράπεζες. Σε κάθε περίπτωση, υπολείπονται δραματικά των κεφαλαίων που έχουν αντλήσει οι ελληνικές τράπεζες από το ευρωσύστημα.

Σημαντικό μέρος της ρευστότητας, όπως δείχνουν τα στοιχεία της ΤτΕ, κατευθύνεται στην αγορά κρατικών τίτλων. Το χαρτοφυλάκιο των ομολόγων που έχουν στους ισολογισμούς τους οι τράπεζες ενισχύθηκε από τα 29,7 δισ. ευρώ στο τέλος του 2019 στα 40,8 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 11,2 δισ. ευρώ σε 9 μόλις μήνες. Με τον τρόπο αυτό οι τράπεζες, που την ίδια στιγμή έχουν «υποχρεωθεί» σε εκτεταμένα μορατόρια δανείων συνολικής αξίας 25 δισ. ευρώ προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά, προστατεύουν στοιχειωδώς την κερδοφορία τους. Πρόκειται για μια γραμμή άμυνας μπροστά στο κύμα των νέων κόκκινων δανείων που προμηνύεται ότι θα έρθει μετά το τέλος των αναστολών. Τα νέα κόκκινα δάνεια υπολογίζονται έως και 10 δισ. ευρώ και θα προστεθούν στον όγκο των 90-100 δισ. ευρώ που οφείλει ήδη ο ιδιωτικός τομέας και τα οποία βρίσκονται είτε στα βιβλία των τραπεζών είτε στα χέρια των funds.

Το πρόβλημα αυτό, που παραμένει άλυτο επί σειράν ετών, αποτελεί και την αχίλλειο πτέρνα της ελληνικής οικονομίας. Δεν είναι τυχαίο ότι οι τράπεζες στο τέλος της ημέρας και ελλείψει βιώσιμων επιχειρήσεων που να μπορούν να δανειοδοτηθούν χωρίς να «φεσώσουν» ξανά το τραπεζικό σύστημα, «αναγκάζονται» να κρατούν τη ρευστότητα που διαθέτουν στην ΤτΕ με αρνητικά ουσιαστικά επιτόκια. Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα ρευστά διαθέσιμα που είχαν στο τέλος 9μήνου στο ευρωσύστημα αυξήθηκαν κατά 11,9 δισ. ευρώ και από τα 13,6 δισ. ευρώ στο τέλος του 2019, ανήλθαν στα 25,4 δισ. ευρώ στο τέλος Σεπτεμβρίου του 2020, επιβεβαιώνοντας ότι λεφτά… υπάρχουν.

Επίσης, οι τράπεζες διέθεσαν 11,8 δισ. από τα δάνεια που πήραν από την ΕΚΤ για να μειώσουν ισόποσα τον δανεισμό τους από τη διατραπεζική αγορά.

Η αιτία που σύμφωνα με τις τράπεζες η ρευστότητα αυτή δεν φθάνει στην πραγματική οικονομία είναι ότι δεν υπάρχουν αξιόχρεες επιχειρήσεις. Οι επιχειρήσεις που μπορούν να δανειοδοτηθούν είναι λίγες και ουσιαστικά δεν ξεπερνούν περίπου τις 30.000 σε σύνολο 830.000 επιχειρήσεων – τόσα είναι τα ενεργά επιχειρηματικά ΑΦΜ στην ελληνική αγορά. Ετσι τα δάνεια που έχουν φτάσει στην οικονομία είναι λιγοστά, ενώ κι από αυτά, ένα σημαντικό τμήμα μετατρέπεται τελικώς σε καταθέσεις.

Αυτό δείχνουν τα στοιχεία με βάση τα οποία οι επιχειρήσεις που έχουν δανειστεί μέχρι σήμερα με την εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου διακρατούν τη ρευστότητα με τη μορφή καταθέσεων στις εμπορικές τράπεζες. Δεν είναι τυχαίο ότι οι καταθέσεις που έχουν οι επιχειρήσεις στις τράπεζες αυξήθηκαν από τον Ιανουάριο του 2020 από τα 21,7 δισ. ευρώ στα 29,6 δισ. ευρώ, ενώ μέσα σε οκτώ μόνο μήνες, δηλαδή από τον Μάρτιο έως και τον Οκτώβριο, αυξήθηκαν κατά 7,3 δισ. ευρώ.

Με δεδομένο ότι η χαλαρή νομισματική πολιτική από την ΕΚΤ θα διαρκέσει όπως εκτιμάται τουλάχιστον μέχρι το 2023 και ότι η χώρα αναμένει ένα νέο πακτωλό χρημάτων από το Ταμείο Ανάκαμψης, το ζητούμενο είναι να υπάρξουν –εκτός από λεφτά– και επιχειρηματικές ιδέες. Οι ελληνικές επιχειρήσεις, η πλειονότητα των οποίων είναι ατομικές με έναν ή δύο εργαζομένους, θα πρέπει να συνεργαστούν, να βρουν λύσεις και να καινοτομήσουν ώστε να αντιμετωπίσουν την επόμενη μέρα που δεν θα είναι η ίδια με αυτή πριν από την πανδημία. Το τραπεζικό σύστημα καλείται να λύσει το πρόβλημα των κόκκινων δανείων, να διευρύνει τον συμβουλευτικό του ρόλο και εντέλει να τολμήσει να χρηματοδοτήσει και το κράτος να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις και το οικοσύστημα που θα δώσει έδαφος σε επιχειρηματικές ιδέες να αναπτυχθούν και διέξοδο να ορθοποδήσουν.