Μήνας: Νοέμβριος 2020

Το παγκόσμιο ΑΕΠ θα μειωθεί δραστικά. Σε αυτό συμφωνούν όλοι οι ειδικοί. Διαφορετικές προσεγγίσεις υπάρχουν μόνο ως προς το ύψος της οικονομικής συρρίκνωσης και τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές επιστροφής στην ανάπτυξη.

To Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναμένει για το 2020 και την επόμενη χρονιά συρρίκνωση της παγκόσμιας οικονομίας ύψους 11 τρισεκατομμυρίων ευρώ. “Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ύφεση από το οικονομικό κραχ το 1929”, δηλώνει επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ για να προσθέσει ότι “καμία χώρα δεν θα περάσει αλώβητη την κρίση”. Ως επίπτωση της οικονομικής κρίσης τα δημοσιονομικά ελλείμματα σε σχέση με το ΑΕΠ θα φθάσουν στο υψηλότερο σημείο από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σύμφωνα με το Ταμείο θα πρέπει να ληφθούν μέτρα στήριξης της ανάπτυξης και οι πλουσιότερες χώρες να βοηθήσουν ακόμα περισσότερο τις φτωχότερες. Εκτός αυτού επιβάλλεται να ληφθούν μετά το τέλος της πανδημίας αυστηρά μέτρα λιτότητας για να περιοριστεί το δημόσιο χρέος.

Το ΔΝΤ τοποθετεί την παγκόσμια ύφεση στο 4,9%, ενώ για το 2021 προβλέπει σταδιακή ανάκαμψη της τάξης του 5,4%. Οι εκτιμήσεις αυτές ισχύουν ωστόσο μόνο υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει ακόμα ένα κύμα πανδημίας με επιβολή νέων λοκντάουν, τα οποία θα δυναμίτιζαν οποιαδήποτε επιστροφή στην ανάπτυξη.

Θα “ματώσουν” οι βιομηχανικές χώρες

Πιο απαισιόδοξες είναι οι εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, η οποία “βλέπει” την συρρίκνωση της παγκόσμιας οικονομίας στο 5,2%. Και οι ειδικοί του διεθνούς οργανισμού επισημαίνουν ότι οι προβλέψεις της Τράπεζας θα είναι χειρότερες σε περίπτωση που παραταθούν τα αυστηρά περιοριστικά μέτρα στην οικονομία και τη δημόσια ζωή.

Όσον αφορά τις βιομηχανικές χώρες η Παγκόσμια Τράπεζα κάνει λόγο για ύφεση 7% και στις αναδυόμενες οικονομίες για 2,5%. Στις ΗΠΑ η ύφεση θα ξεπεράσει το 6% και στην ΕΕ το 9%. Αντίθετα για την Κίνα, από όπου ξεκίνησε πριν από περίπου ένα χρόνο η πανδημία του κορωνοϊού αλλά πλέον η οικονομική ζωή έχει επανέλθει σε κανονικούς ρυθμούς, η Παγκόσμια Τράπεζα αναμένει ανάπτυξη 1%.

Οι προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας αναφέρονται στη λεγόμενη πραγματική οικονομία. Η εικόνα στο χρηματοπιστωτικό πεδίο είναι ωστόσο διαφορετική. Σε αυτόν τον τομέα κάθε πρόβλεψη είναι ιδιαίτερα δύσκολη διότι σπάνια υπάρχουν στοιχεία για τον όγκο των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών.

Ας δούμε ένα παράδειγμα. Την ώρα που το ΔΝΤ προβλέπει συρρίκνωση του παγκόσμιου ΑΕΠ κατά 11 τρισεκατομμύρια ευρώ η ελβετική τράπεζα Credit Suisse καταγράφει στους ισολογισμούς της σχεδόν 51 τρισεκατομμύρια ευρώ σε παράγωγα. Σε σύγκριση με το 2007, έναν χρόνο πριν από το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, 25% περισσότερα. Παρά τις επανειλημμένες υποσχέσεις για περιορισμούς στις επενδυτικές δραστηριότητες των τραπεζών ο όγκος των παραγώγων διευρύνεται συνεχώς.

Όταν το αντίδοτο μεταβάλλεται σε δηλητήριο

Το εμπόριο παραγώγων ενισχύεται και επειδή τα κέρδη από συμβατικά τραπεζικά προϊόντα παραμένουν πενιχρά, αλλά και επειδή υπάρχει πολύ χρήμα στην παγκόσμια αγορά, το οποίο δεν επενδύεται. Διότι και από τη πλευρά των πελατών είναι πολύ πιο συμφέρον να κάνουν χρήση χρηματοπιστωτικών εργαλείων για να αυξήσουν τα κέρδη τους παρά να επενδύσουν στην οικονομία.

Την ίδια στιγμή κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες εξακολουθούν να τυπώνουν χρήμα, το οποίο στη συνέχεια ρίχνουν στην αγορά για να αντισταθμίσουν αποπληθωριστικές τάσεις, αλλά και για να περιορίσουν το κίνδυνο οικονομικής ύφεσης.

Στη πραγματικότητα όμως το φρέσκο χρήμα δεν διοχετεύεται στην οικονομία, αλλά καταλήγει στις χρηματαγορές. Με αποτέλεσμα η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών BIS με έδρα τη Βασιλεία της Ελβετίας να υπολογίζει το ΑΕΠ όλων των χωρών του πλανήτη στα 63 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ τον συνολικό τζίρο με παράγωγα σε περίπου 630 τρισεκατομμύρια. Είναι δηλαδή δεκαπλάσιος. Κατά συνέπεια το νέο χρήμα που τυπώνεται ζημιώνει παρά ωφελεί, ιδίως σε περίπτωση που βρισκόμαστε μια ανάσα από μια νέα οικονομική κρίση όπως εκείνη του 2008.

Ντιρκ Κάουφμαν

Επιμέλεια: Στέφανος Γεωργακόπουλος

Πηγή: Deutsche Welle

«Βέλη» στην κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η μείωση των εισφορών- και τις επιπτώσεις που θα έχει το μέτρο στον ΟΑΕΔ– εξαπέλυσαν εκπρόσωποι των κοινωνικών φορέων (όπως η ΓΣΕΕ και η ΓΣΕΒΕΕ).

Για συντεχνιακή και συνδικαλιστική προσέγγιση έκανε λόγο ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης. Σημειώνεται πως με νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας που συζητείται στην επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής οι ασφαλιστικές εισφορές μειώνονται κατα τρεις ποσοστιαίες μονάδες το 2021 (πρόκειται για εισφορές που κατευθύνονταν στον ΟΑΕΔ).

Από τη ΓΣΕΒΕΕ ο Γιώργος Καββαθάς σημείωσε πως τα περισσότερα άρθρα του νομοσχεδίου είναι σε θετική κατεύθυνση, ωστόσο υπάρχουν κάποια άρθρα που λόγω της πρωτοφανούς δυσμενούς συγκυρίας προκαλούν προβληματισμό και επισκιάζουν συνολικά το νομοσχέδιο. Ειδική αναφορά έκανε στο θέμα της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες.

Όπως είπε «στην παρούσα συγκυρία, αυτή η μείωση, θα δημιουργήσει μεγαλύτερα προβλήματα από αυτά που, θεωρητικά, θα επιλύσει. Προδιαγράφει, επίσης, την υποβάθμιση και αποδόμηση του ΟΑΕΔ». Για να προσθέσει πως «από τη στιγμή που το μέτρο αυτό, είναι προσωρινού χαρακτήρα – θα ισχύσει μόνο για το 2021 – θα ήταν προτιμότερο αυτό το 3%, να καλυπτόταν οριζόντια μέσα από χρηματοδότηση, που μπορεί να παρασχεθεί από το Πρόγραμμα SURE ή από τον Κρατικό Προϋπολογισμό».

Το λόγο πήρε από τη ΓΣΕΕ ο Γιώργος Γεωργακόπουλος, ο οποίος τόνισε πως «το νομοσχέδιο το οποίο συζητάμε σήμερα έχει διάφορες ρυθμίσεις, ορισμένες από αυτές ασφαλώς είναι σε θετική κατεύθυνση, όπως ζητήματα υποστήριξης ευάλωτων ομάδων και ρυθμίσεις σε κάποια εκκρεμή ζητήματα του κοινωνικοασφαλιστικού ζητήματος». Ωστόσο τόνισε ότι θα έπρεπε να περιέχονται ρυθμίσεις για την επίλυση προβλημάτων που έχουν δημιουργηθεί σε χώρους εργασίας σε σχέση με τον κορωνοϊό.

Αναφέρθηκε επίσης στη μείωση των εισφορών, λέγοντας πως «εμφανώς αποτελεί ένα μπόνους για τους επιχειρηματίες, ενώ για τους εργαζόμενους αποτελεί ένα σχεδόν ασήμαντο αντίδωρο, ιδίως για τους χαμηλόμισθους». Προσέθεσε δε πως «το σημαντικό είναι ότι στερεί ουσιαστικούς πόρους από τον ΟΑΕΔ που προορίζονται για την αντιμετώπιση της ανεργίας και για την εφαρμογή κοινωνικών πολιτικών καίριας σημασίας για τους εργαζόμενους, αλλά και τους ανέργους. Με βάση τη διάταξη αυτή αλλάζει ο τριμερής χαρακτήρας του ΟΑΕΔ, περιορίζονται δραστικά οι θεσμοθετημένοι πόροι του ΟΑΕΔ, αφού η μείωση γίνεται αποκλειστικά από τους εισπραττόμενους φόρους».

Για ένα νομοσχέδιο γεμάτο αντιφάσεις έκανε λόγο ο Γιώργος Μακράκης, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων του ΟΑΕΔ. Όσον αφορά στη μείωση των εισφορών κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες είπε πως θα στερηθεί από τον Οργανισμό πάνω από 1 δισεκατομμύριο ευρώ. Για να προσθέσει «με το πρόσχημα μιας ελάχιστης αύξησης στους εργαζόμενους, αφαιρείτε από τους ανέργους το θεσμικό δικαίωμα για στήριξη. Με άλλα λόγια, παίρνετε θεσμοθετημένους πόρους από τους ανέργους για να δώσετε ψίχουλα στους εργαζόμενους. Αυτό δεν αποτελεί, κατά την άποψή μας, μια ορθή κοινωνική πολιτική, μια ορθή κοινωνική παρέμβαση».

Το λόγο πήρε στη συνέχεια ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης, που σημείωσε πως «η Ελλάδα, δυστυχώς, είχε τις υψηλότερες ασφαλιστικές εισφορές το 2012, σχεδόν παγκοσμίως, 46,6%. Με την παρέμβαση την 1η Ιανουαρίου του 2021 θα μειωθούν στο 36,6%. Κατεβαίνουμε σε ένα μέσο κανονικό επίπεδο. Η λειτουργία αυτών των εισφορών, θα βοηθήσει όλους τους εργαζόμενους, όλες τις επιχειρήσεις, μέσα από την δυνατότητα αύξησης του εισοδήματος ανά εργαζόμενο, κυρίως, όμως, βοηθάει τους ανέργους. Γιατί αυτή η πολιτική της μείωσης των εισφορών, έρχεται στην καρδιά του προβλήματος. Να ενισχύσουμε τα κίνητρα για αύξηση προσλήψεων».

Μάλιστα σημείωσε πως «οι διαφωνίες οι οποίες ακούστηκαν, μπορώ να τις δικαιολογήσω ως συντεχνιακή και συνδικαλιστική προσέγγιση. Αλλά προς Θεού. Εδώ είναι Βουλή. Και όταν μιλάμε για την Ελλάδα και τους ανέργους, πρέπει να είμαστε σοβαροί και να μην κρυβόμαστε πίσω από συνδικαλιστικό τακτικισμό. Δεν υπάρχει φορέας της αγοράς εργασίας, δεν υπάρχει επιστημονικός φορέας που να λέει, αυξήστε τις εισφορές. Προς Θεού. Τα ψηφαλάκια σε δεύτερη μοίρα μπροστά στο καλό της πατρίδας».

Μιλώντας στην επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου Αθανάσιος Εξαδάχτυλος τόνισε πως «θεωρούμε ότι το νομοσχέδιο είναι συνολικά προς την θετική κατεύθυνση. Ειδικά οι προβλέψεις των άρθρων (32, 35) που αφορούν τη δυνατότητα της ρύθμισης των ασφαλιστικών οφειλών, είναι ιδιαιτέρως προς τη θετική κατεύθυνση. Αισθανόμαστε όμως ότι θα έπρεπε να υπάρχει ένας ευρύτερος γενικός χαρακτήρας, καθώς η έννοια του πληττώμενου από την πανδημία προσώπου ή επιχείρηση, θα πρέπει να είναι ευρύτερη».

Ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών Δημήτρης Βερβεσός σημείωσε πως το νομοσχέδιο κινείται σε θετική κατεύθυνση για τον κλάδο αλλά και γενικότερα. Στη συνέχεια αναφέρθηκε σε επιμέρους ρυθμίσεις του νομοσχεδίου, κυρίως σε θέματα ασφαλιστικού περιεχομένου.

Αποκλιμάκωση κατά 9,3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα παρουσιάσει το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης το 2021 και θα διαμορφωθεί στο 199,6% του ΑΕΠ σύμφωνα με τον νέο προϋπολογισμό.

Σε απόλυτα μεγέθη το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης το επόμενο έτος αναμένεται να ανέλθει στα 343,2 δισ. ευρώ. Το 2020 το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 340 δισ. ευρώ ή 208,9% ως ποσοστό του ΑΕΠ έναντι 331,072 δισ. ευρώ ή 180,5% του ΑΕΠ το 2019, αύξηση που οφείλεται στην άνοδο των κρατικών δαπανών φέτος λόγω της πανδημίας.

Το χρέος της Κεντρικής Διοίκησης εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 370,8 δισ. ευρώ ή 227,8% ως ποσοστό του ΑΕΠ στο τέλος του 2020, έναντι 356,015 δισ. ευρώ ή 194,1% ως ποσοστό του ΑΕΠ το 2019. Το 2021 το ύψος του χρέους της Κεντρικής Διοίκησης προβλέπεται ότι θα διαμορφωθεί στα 376,2 δισ. ευρώ ή 218,8% ως ποσοστό του ΑΕΠ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 9 ποσοστιαίες μονάδες έναντι του 2020.

Όπως σημειώνεται στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού τα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα σε συνδυασμό με τις περιορισμένες χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού Δημοσίου για το τρέχον έτος δημιούργησαν ευνοϊκές συνθήκες για τη συνέχιση της επιτυχημένης παρουσίας της χώρας στις κεφαλαιαγορές, η οποία είχε ως εφαλτήριο την έκδοση δεκαπενταετούς ομολόγου στις αρχές Φεβρουαρίου για πρώτη φορά μετά από το 2009. Ακολούθησαν τέσσερις ακόμα εκδόσεις ομολόγων οι οποίες είχαν μεγάλο ποσοστό υπερκάλυψης του βιβλίου προσφορών τους και διατέθηκαν κυρίως σε τελικούς επενδυτές. Η συνέχιση της εκδοτικής δραστηριότητας ομαλοποίησε το προφίλ λήξεων του δημοσίου χρέους και εμπλούτισε περαιτέρω την καμπύλη αποδόσεων αναφοράς των ελληνικών κρατικών χρεογράφων, τόσο σε όγκο όσο και σε ρευστότητα.

Εξίσου ικανοποιητική ήταν και η πορεία διαπραγμάτευσης των ομολόγων στη δευτερογενή αγορά, παρά την πρόσκαιρη επιδείνωση κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους λόγω της κρίσης του κορωνοϊού, η οποία συνεπικουρούμενη από τη συμμετοχή των ελληνικών κρατικών χρεογράφων στο πρόγραμμα αγοράς χρεογράφων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας οδήγησε σταδιακά τις αποδόσεις τους σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Ειδικότερα, οι χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού Δημοσίου κατά τη διάρκεια του 2020 καλύφθηκαν από κοινοπρακτικές εκδόσεις ομολόγων σταθερού επιτοκίου, δεκαπενταετούς, επταετούς και δεκαετούς διάρκειας, συνολικού ύψους 12 δισ ευρώ και αναχρηματοδότηση βραχυπρόθεσμου χρέους. Ο βραχυπρόθεσμος δανεισμός του Ελληνικού Δημοσίου πραγματοποιήθηκε μέσω εκδόσεων εντόκων γραμματίων τρίμηνης, εξάμηνης και ετήσιας διάρκειας, καθώς επίσης και μέσω πράξεων διαχείρισης ταμειακής ρευστότητας υπό τη μορφή repo agreements, τις οποίες συνάπτει ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) για την αξιοποίηση των διαθεσίμων, κυρίως, των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.

Επιπλέον εντός του Νοεμβρίου του 2020 εκταμιεύθηκε ποσό 2 δισ ευρώ, επί συνόλου 2,728 δισ ευρώ, που θα χορηγηθεί στην Ελλάδα ως δάνειο από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του προγράμματος “SURE” με εξαιρετικά χαμηλό έως μηδενικό κόστος δανεισμού.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε καταγγελία για «κρυφό» χρέος ύψους 600 εκατ. ευρώ που «πνίγει» τον ΕΦΚΑ προχώρησε σήμερα το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων.

Μάλιστα απέστειλαν επιστολή στον υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Γιάννη Βρούτση σημειώνοντας ότι εδώ και 55 μήνες από την έναρξη ισχύος του νόμου Κατρούγκαλου δεν έχει εφαρμοστεί η διάταξη που αφορά την προσμέτρηση του παράλληλου χρόνου ασφάλισης στις συντάξεις με αποτέλεσμα 62.400 συντάξεις να περιμένουν την προσαύξησή τους.

Αποτέλεσμα, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Ενιαίου Δικτύου Συνταξιούχων να έχει δημιουργηθεί ένα πρόσθετο «χρέος» στον ΕΦΚΑ της τάξης των 600 εκατ. ευρώ. Το ΕΝΔΙΣΥ στην επιστολή αναφέρει “62.400 συνταξιούχοι περιμένουν να ολοκληρωθούν οι συντάξεις τους εδώ και 55 μήνες.

Το κόστος ανέρχεται σε 600.600.000 ευρώ. (350€ μέσος όρος σύνταξης Χ 55 μήνες = 19.250€ / 2 (μέσος όρος 54 μηνών) = 9.625€ Χ 62.400 δικαιούχοι = 600.600.000 ευρώ)”. Αναλυτικότερα όπως εξηγεί το ΕΝΔΙΣΥ η παλιότερη νομοθεσία που ίσχυε πριν από το νόμο Κατρούγκαλου (ν. 3232/2004) προέβλεπε τη διαγραφή του παράλληλου χρόνου και την επιλογή από τον ασφαλισμένο του χρόνου που ήθελε να διατηρήσει, ώστε να προσμετρηθεί στη σύνταξή του. Έτσι ο συνταξιούχος έχανε τις εισφορές που είχε ήδη πληρώσει και δεν είχε καμία ανταπόδοση στη σύνταξή του.

Ο νόμος 4387/2016 προέβλεψε την προσμέτρηση του παράλληλου χρόνου για τον οποίο είχαν καταβληθεί εισφορές, με μια προσαύξηση 0,075% στον συντελεστή αναπλήρωσης βάσει του οποίου θα υπολογιζόταν η σύνταξη . Ωστόσο, σύμφωνα με το ΕΝΔΙΣΥ δεν εφαρμόζεται ο νόμος παρότι έχουν εκδοθεί τουλάχιστον 5 διαφορετικές εγκύκλιοι για το θέμα (η τελευταία στις 17.11.2020 ΕΓΚ.50/2020 e-ΕΦΚΑ σε εφαρμογή του άρθρου 26 ν.4670/2020), τουλάχιστον 65.000 συνταξιούχοι με παράλληλους χρόνους δεν έχουν λάβει την αντίστοιχη συμμετοχή στις συντάξεις τους. Το χειρότερο είναι ότι ο e-ΕΦΚΑ ζητάει από τους υποψήφιους συνταξιούχους υπεύθυνες δηλώσεις για διαγραφή του παράλληλου χρόνου, σαν να μη μεσολάβησε ποτέ η σχετική νομοθεσία.

Μάλιστα η προηγούμενη νομοθεσία του ν. 4387/2016 προέβλεπε ότι κατά τον επανυπολογισμό (που έχει ήδη ολοκληρωθεί) και για όσους είχαν καταθέσει για σύνταξη πριν από την εφαρμογή του νόμου, ο παράλληλος χρόνος θα συμπεριλαμβανόταν στην «παλιά» σύνταξη μέσω της διαδικασίας του επανυπολογισμού που έγινε μεν από τη νέα κυβέρνηση, αλλά δεν συμπεριέλαβε την προσαύξηση για τους παλαιούς ασφαλισμένους οι οποίοι επίσης είναι δεκάδες χιλιάδες”.

Σημειώνοντας οτι “ζητάμε να συμπεριληφθούν και οι ήδη συνταξιούχοι πριν την ψήφιση του νόμου, που η παράλληλη σύνταξη τους, είναι ακόμα σε εκκρεμότητα (όπως προβλέπει ήδη, ο ν.4387/2016). Επίσης, οι συντάξεις δεν φαίνονται στο σύστημα του e-ΕΦΚΑ να έχουν επανυπολογιστεί επί των λεγόμενων διπλών συντάξεων. Ενημερωτικά σημειώματα δεν αναρτώνται, και χιλιάδες είναι οι συνταξιούχοι που δεν γνωρίζουν την προσωπική τους διαφορά από 1/1/2019”.