Μήνας: Νοέμβριος 2020

Ο εμβολιασμός όσων το δυνατό περισσότερων ανθρώπων κατά του κορονοϊού είναι ζωτικός, προκειμένου να μπει ένα “φρένο” στην πανδημία covid-19. Όμως, για να γίνει αυτό, πολλοί επιστήμονες θεωρούν αναγκαία τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια εκ των προτέρων σχετικά με τα εμβόλια, ώστε να μη δημιουργηθεί εκ των υστέρων “θόρυβος” που θα ενισχύσει τις αντιεμβολιαστικές απόψεις.

Εν προκειμένω, ένα από τα πράγματα που χρειάζεται περισσότερη διευκρίνιση, είναι τι ακριβώς σημαίνει ότι στις κλινικές δοκιμές τους τα εμβόλια των Pfizer/BioNTech και Moderna εμφάνισαν -μεγαλύτερη του αναμενομένου- αποτελεσματικότητα περίπου 95% (ενώ και το ρωσικό “Σπούτνικ-5” πάνω από 90%) και κατά πόσο αυτό σημαίνει ότι σχεδόν όλοι όσοι κάνουν αυτά τα εμβόλια θα είναι “άτρωτοι” από τον κορονοϊό.

«Πρόκειται για εμβόλια που αλλάζουν τους όρους του παιγνιδιού. Όλοι περιμέναμε αποτελεσματικότητα 50% έως 70%», δήλωσε στους Τάιμς της Νέας Υόρκης (ΝΥΤ) ο ερευνητής εμβολίων δρ Γκρέγκορι Πόλαντ της αμερικανικής Κλινικής Mayo.

Όπως, όμως, διευκρινίζει ο επιστημονικός συντάκτης των ΝΥΤ, βιολόγος και συγγραφέας Καρλ Ζίμερ, η αποτελεσματικότητα 95% στις δοκιμές δεν σημαίνει ότι θα είναι ίδια και στην πράξη μετά τους μαζικούς εμβολιασμούς. Η αποτελεσματικότητα στις δοκιμές είναι ένας στατιστικός δείκτης που προκύπτει με συγκεκριμένους μαθηματικούς υπολογισμούς.

Η φαρμακευτική εταιρεία εμβολιάζει μερικούς ανθρώπους, ενώ σε άλλους δίνει εικονικό εμβόλιο (πλασίμπο), χωρίς κανείς συμμετέχων να ξέρει αν έχει όντως εμβολιαστεί ή όχι (“τυφλή” δοκιμή). Στη συνέχεια οι εμβολιασμένοι και οι ψευδο-εμβολιασμένοι κάνουν κανονικά τη ζωή τους και η εταιρεία παρακολουθεί πόσοι θα εμφανίσουν συμπτώματα covid-19 και θα διαγνωστούν θετικοί στον κορονοϊό (170 άτομα στην περίπτωση των Pfizer/BioNTech). Μετά υπολογίζεται ποιο ποσοστό των αρρώστων είχαν εμβολιαστεί και ποιο όχι, καθώς και η σχετική διαφορά ανάμεσα στα δύο ποσοστά. Στην περίπτωση και των δύο εμβολίων η μεγάλη πλειονότητα όσων αρρώστησαν, δεν είχαν εμβολιαστεί. Η διαφορά αυτή, που εκφράζεται ως ποσοστό (π.χ. 95%), δείχνει την αποτελεσματικότητα (efficacy) και αποτελεί πειστική ένδειξη ότι το εμβόλιο “δουλεύει” καλά.

Όμως, όπως έχει δείξει η εμπειρία με προηγούμενα εμβόλια, η αποτελεσματικότητα των δοκιμών είναι διαφορετική από την αποτελεσματικότητα ενός εμβολίου στον πραγματικό κόσμο (effectiveness) και είναι σημαντικό, σύμφωνα με τους ειδικούς, τα δύο αυτά είδη αποτελεσματικότητας να μη συγχέονται. Το ποσοστό 95% δεν αντιπροσωπεύει την πραγματική πιθανότητα να μολυνθεί κάποιος από τον κορονοϊό, ούτε ισοδυναμεί στην πράξη -όπως κακώς πολλοί νομίζουν- με το ότι οι 95 στους 100 άνθρωποι που θα εμβολιαστούν, σίγουρα δεν θα μολυνθούν ή δεν θα αρρωστήσουν.

«Η αποτελεσματικότητα (effectiveness) δείχνει πόσο καλά δουλεύει το εμβόλιο έξω στον πραγματικό κόσμο», σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή επιδημιολογίας Ναόρ Μπαρ-Ζέεβ της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς της Βαλτιμόρης.

Ίσως η αποτελεσματικότητα των εμβολίων κατά του κορονοϊού στις δοκιμές (efficacy) αποδειχθεί εξίσου εντυπωσιακή στην πράξη (effectiveness), αλλά με βάση την προηγούμενη εμπειρία εμβολιασμών, θα είναι μάλλον κάπως μικρότερη- άγνωστο πόσο. Αυτό εν μέρει οφείλεται στο ότι οι λίγες χιλιάδες άνθρωποι που συμμετέχουν στις κλινικές δοκιμές, δεν αποτελούν αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού. Για παράδειγμα, “εκεί έξω” υπάρχουν άνθρωποι με ποικίλα χρόνια προβλήματα υγείας που μπορεί να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα του εμβολίου.

      Οι άγνωστοι ασυμπτωματικοί που εμβολιάστηκαν

Από την άλλη, οι δοκιμές στα εμβόλια των Pfizer/BioNTech και Moderna, όπως και σε άλλα, σχεδιάστηκαν για να δείξουν κατά πόσο προστατεύουν τους ανθρώπους από το να αρρωστήσουν με covid-19. Αν κάποιος εθελοντής στη δοκιμή εμφάνιζε πυρετό ή βήχα, έκανε τεστ για κορονοϊό. Όμως, οι δοκιμές δεν “έπιασαν” όσους μολύνθηκαν από τον κορονοϊό, αλλά χωρίς συμπτώματα. Συνεπώς είναι πιθανό ότι ορισμένοι άνθρωποι που εμβολιάστηκαν στις δοκιμές, μολύνθηκαν αλλά χωρίς να το καταλάβουν ούτε οι ίδιοι ούτε οι φαρμακευτικές (οι οποίες δεν έχουν τρόπο να ξέρουν, αφού δεν έκαναν μετά τον εμβολιασμό τεστ κορονοϊού σε όλους όσοι συμμετείχαν στις δοκιμές, αλλά μόνο σε όσους στην πορεία εκδήλωσαν συμπτώματα).

Εφόσον υπάρχουν τέτοιες περιπτώσεις εμβολιασθέντων ασυμπτωματικών φορέων του κορονοϊού, αυτοί μπορούν να συνεχίσουν να μεταδίδουν τον ιό, καθώς είναι γνωστό ότι και οι ασυμπτωματικοί είναι μεταδοτικοί, έστω κι αν -σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις- έχουν μικρότερο ιικό φορτίο. Αν μάλιστα κάποιος έχει κάνει το εμβόλιο και απερίσκεπτα νομίζει ότι πλέον αποκλείεται να αρρωστήσει ή ούτε καν να μολυνθεί από τον κορονοϊό, τότε θα χαλαρώσει τα μέτρα πρόληψης, π.χ. μη φορώντας πια μάσκα ή μη κρατώντας τις αποστάσεις από τους άλλους.

«Σε αυτή την περίπτωση, θα μπορούσε να υπάρξει η παράδοξη κατάσταση, τα πράγματα να γίνουν χειρότερα», παρά τον εμβολιασμό, προειδοποιεί ο δρ Μπαρ-Ζέεβ.

Ένας άλλος κρίσιμος παράγοντας που θα καθορίσει την πραγματική αποτελεσματικότητα (effectiveness) του εμβολίου, θα είναι ποιο ποσοστό του πληθυσμού θα το κάνει. Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι ακόμη κι ένα εμβόλιο με καταπληκτική αποτελεσματικότητα στις δοκιμές (efficacy) μπορεί να κάνει μικρή ουσιαστική διαφορά στον κόσμο, αν λίγοι μόνο άνθρωποι εμβολιαστούν.

«Τα εμβόλια δεν σώζουν ζωές. Τα προγράμματα εμβολιασμού σώζουν», τονίζει ο καθηγητής Ντέιβιντ Πάλτιελ της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Γιέηλ. Ο ίδιος ήταν επικεφαλής πρόσφατης μελέτης μοντελοποίησης, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Health Affairs” και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, όσον αφορά τη μείωση των κρουσμάτων, των εισαγωγών στα νοσοκομεία και των θανάτων από covid-19, η έκταση του εμβολιαστικού προγράμματος έχει την ίδια επίπτωση με την αποτελεσματικότητα του εμβολίου στις δοκιμές.

Πρακτικές δυσκολίες

Ενώ η ανακοίνωση της Pfizer σηματοδοτεί ότι το εμβόλιο της θα μπορούσε να είναι το πρώτο που θα κερδίσει έκτακτη έγκριση από τις ΗΠΑ, άλλα εμβόλια βρίσκονται πολύ λίγο πριν από το στάδιο της δοκιμής. Και δεδομένου ότι η παγκόσμια ζήτηση για τα εμβόλια θα είναι τόσο υψηλή, πιθανότατα θα χρειαστούν δόσεις από πολλές εταιρείες για να ανοσοποιηθεί γρήγορα ένα μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού.

Επιπλέον, το εμβόλιο της Pfizer έχει έναν σημαντικό πρακτικό περιορισμό: Πρέπει να διατηρείται κατεψυγμένο στην εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία των -70 βαθμών Κελσίου έως και λίγες ημέρες πριν από τη χρήση του. Αυτό απαιτεί ειδικούς καταψύκτες ή συσκευασίες ξηρού πάγου, περιπλέκοντας τη διανομή. Η Moderna εκτιμάται ότι βρίσκεται μόλις λίγες εβδομάδες πίσω από την Pfizer στη διαδικασία των δοκιμών. Δουλεύει με την ίδια τεχνολογία του αγγελιαφόρου RNA, η οποία χρησιμοποιεί το σώμα για να παράγει μια βασική πρωτεΐνη κορονοϊού, διεγείροντας το ανοσοποιητικό σύστημα για την παραγωγή αντισωμάτων για την καταπολέμηση του ιού. Η Moderna λέει ότι το εμβόλιό της μπορεί να διατηρηθεί σε κανονικούς καταψύκτες. Κάποια άλλα εμβόλια δεν χρειάζονται καν κατάψυξη.

Το εμβόλιο της Pfizer απαιτεί επίσης να χορηγηθούν δύο δόσεις με διαφορά τριών εβδομάδων προτού ξεκινήσει να προσφέρει σημαντική προστασία. Ενώ τα περισσότερα άλλα εμβόλια σε δοκιμές τελευταίου σταδίου απαιτούν επίσης πολλαπλές δόσεις, αυτό της Johnson & Johnson ίσως φέρει αποτέλεσμα έπειτα από μία μόνο δόση, η οποία θα επιτρέψει σε περισσότερα άτομα να λάβουν προστασία γρηγορότερα. Τα αποτελέσματα μιας δοκιμής της J&J σε 60.000 συμμετέχοντες ενδέχεται να έρθουν μέχρι το τέλος του έτους.

Στη σειρά για το εμβόλιο

Όποιο εμβόλιο κι αν λάβει άδεια έκτακτης ανάγκης, οι προμήθειες θα είναι πολύ περιορισμένες στην αρχή. Η Pfizer δήλωσε ότι αναμένει να έχει έως και 50 εκατομμύρια δόσεις μέχρι το τέλος του έτους, ή αρκετές για 25 εκατομμύρια άτομα, αν και ελπίζει να παράγει έως 1,3 δισεκατομμύρια δόσεις το επόμενο έτος. Εάν η Pfizer εξασφαλίσει τις κρίσιμες αποδείξεις που απαιτούνται για να λάβει την έκτακτη άδεια, μια ομάδα γιατρών και εμπειρογνωμόνων για τη δημόσια υγεία θα κάνει συστάσεις για το ποιος πρέπει να εμβολιαστεί πρώτα. Η ομάδα, που ονομάζεται Συμβουλευτική Επιτροπή για τις Πρακτικές Ανοσοποίησης, αναμένεται να διατυπώσει τις συστάσεις της λίγο μετά το “πράσινο φως” των ρυθμιστικών Αρχών για το εμβόλιο. Τα άτομα που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο μόλυνσης, όπως οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας ή ανήκουν σε ευπαθή ομάδα −οι ηλικιωμένοι και εκείνοι με χρόνιες παθήσεις− πιθανότατα θα είναι οι πρώτοι. Μόλις γίνουν αυτές οι συστάσεις, οι εμβολιασμοί θα μπορέσουν να ξεκινήσουν.

Το ποιος θα κάνει το εμβόλιο θα εξαρτηθεί επίσης εν μέρει από τις συμφωνίες που έχουν πραγματοποιήσει οι κυβερνήσεις με φαρμακοβιομηχανίες. Οι ΗΠΑ συμφώνησαν τον Ιούλιο να πληρώσουν την Pfizer 1,95 δισ. δολάρια για 100 εκατομμύρια δόσεις του εμβολίου της −το ισοδύναμο των 39 δολαρίων για μια χορήγηση δύο δόσεων, μια τιμή που, σύμφωνα με την BioNTech, θα μπορούσε να γίνει σημείο αναφοράς για τις ανεπτυγμένες χώρες− με επιλογή για 500 εκατομμύρια περισσότερες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπέγραψε συμφωνία για την αγορά 200 εκατομμυρίων δόσεων, με την επιλογή να αγοράσει επιπλέον 100 εκατομμύρια. Το Ηνωμένο Βασίλειο υπέγραψε τη δική του συμφωνία εφοδιασμού, ενώ η Ιαπωνία και ο Καναδάς έχουν επίσης συμφωνίες με τους δύο εταίρους.

Η AstraZeneca και ο συνεργάτης της, το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, συμφώνησαν να παραδώσουν 100 εκατομμύρια δόσεις του εμβολίου τους στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο θα είναι η πρώτη χώρα που θα έχει πρόσβαση σε περίπτωση επιτυχίας, δήλωσε η βρετανική κυβέρνηση τον Μάιο.

Το κόστος της ανάπτυξης του εμβολίου της Pfizer θα αυξήσει πιθανώς τους υφιστάμενους φόβους ότι τα πλουσιότερα έθνη θα λάβουν πρώτα τα καλύτερα εμβόλια, παρά την πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ονόματι Covax, που στοχεύει στην ορθή διανομή εμβολίων σε όλο τον κόσμο. Φέρνει επίσης στο προσκήνιο την επιλογή που καλείται να κάνει ο αναπτυσσόμενος κόσμος: να πληρώσει για την ακριβή κατασκευή αποθηκευτικών χώρων με θερμοκρασίες υπό το μηδέν για να λάβει το εμβόλιο που μοιάζει σίγουρο ή να περιμένει ένα πιο συμβατικό εμβόλιο που θα έρθει πιο αργά.

Ποιος είναι ο αντίκτυπος του νέου lockdown στην ψυχική μας υγεία; Ποια συναισθήματα κυριαρχούν τώρα και πόσο διαφορετικά είναι σε σύγκριση με το πρώτο lockdown; Πώς να διαχειριστούμε την κατάσταση; Η ψυχολόγος κ. Γεωργία – Χριστίνα Κανελλοπούλου μιλά στο ygeiamou.gr και απαντά σε όλα τα ερωτήματα

Η απογοήτευση, ο θυμός και η μεγαλύτερη αγωνία και αβεβαιότητα για την οικονομική κατάσταση και την εργασία μας έχουν διαδεχθεί σε αυτό το δεύτερο lockdown που διανύουμε το σοκ, το μούδιασμα και τον έντονο φόβο που συνόδευσε την πρωτόγνωρη εμπειρία της καραντίνας της περασμένης Άνοιξης εξαιτίας της πανδημίας του κορωνοϊού.

Σε συνέντευξή της στο ygeiamou.gr η ψυχολόγος κ. Γεωργία – Χριστίνα Κανελλοπούλου αποτυπώνει πώς βιώνουμε το δεύτερο lockdown που έχει επιβληθεί στη χώρα, προσφέροντας καίριες συμβουλές για να ενισχύσουμε τις ψυχικές μας δυνάμεις και την εσωτερική μας ασφάλεια ενώπιον εξωτερικών συνθηκών που δεν τελούν υπό τον έλεγχό μας.

«Κλειδί», σύμφωνα με την κ. Κανελλοπούλου είναι να παραμείνουμε στο παρόν, μακριά από εικασίες και προβλέψεις από το πόσο μπορεί να διαρκέσει η ισχύουσα καραντίνα και αν θα ακολουθήσουν άλλες. Στο παρόν, στο οποίο καλούμαστε να αναγνωρίσουμε και να ενισχύσουμε τα πεδία στα οποία μπορούμε να διατηρήσουμε τον εσωτερικό έλεγχο σε μία κατάσταση που διαφαίνεται πιο επιβαρυντική ψυχικά συγκριτικά με το πρώτο lockdown.

Τα στάδια του πένθους

Η«μετάβαση» από το πρώτο στο δεύτερο lockdown μοιάζει σύμφωνα με την κ. Κανελλοπούλου με το πέρασμα από το πρώτο στο δεύτερο στάδιο του πένθους, με το αρχικό σοκ και πάγωμα να έχουν μετατραπεί τώρα σε απογοήτευση, θυμό και θλίψη.

Η ίδια εκτιμά πως η νέα καραντίνα θα οδηγήσει σε πιο έντονες ψυχολογικές διακυμάνσεις αφενός μεν λόγω της σωρευτικής επίδρασης της ψυχοπιεστικής κατάστασης που επί μήνες βιώνουμε και ακόμη δεν γνωρίζουμε πότε θα έλθει το τέλος της, και αφετέρου διότι γιγαντώνεται πλέον η αγωνία για τις οικονομικές επιπτώσεις στη ζωή μας.

Σύμφωνα με την κ. Κανελλοπούλου γνωρίζοντας πλέον καλύτερα πώς να προστατευτούμε και να συμπεριφερθούμε ο έντονος φόβος που συνόδευε το πρώτο lockdown δείχνει να έχει υποχωρήσει, γεγονός που αποτυπώνεται και στο μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων που κυκλοφορούν. Κυριαρχούν τώρα περισσότερο ο θυμός γιατί φθάσαμε εκ νέου εδώ και ο φόβος εστιάζεται πιο πολύ στο οικονομικό σκέλος.

Η ψυχολόγος κ. Γεωργία – Χριστίνα Κανελλοπούλου

«Ο χρόνος σαν κοινωνική κατασκευή μας δίνει μία ανακούφιση· το να ξέρουμε πότε τελειώνει κάτι. Όταν δεν γνωρίζω πότε θα λήξει αυτή η κατάσταση, πόσες καραντίνες ακόμη μπορεί να έρθουν, πώς θα πάνε τα οικονομικά μου, το άγνωστο και η αβεβαιότητα, όλα αυτά στερούν την αισιοδοξία» αναφέρει η κ. Κανελλοπούλου, επισημαίνοντας πως η πανδημία επέφερε μία απότομη μείωση των προσδοκιών των ανθρώπων για τη ζωή τους συνοδευόμενη από συναισθήματα ματαίωσης, απαισιοδοξία, ίσως και ωμή ρεαλιστικότητα.

Χτίζοντας ψυχική ανθεκτικότητα

Εξ ου και είναι μέγιστης σημασίας να ενισχύσουμε την ψυχική μας ανθεκτικότητα, να εστιάσουμε ακόμη περισσότερο εν μέσω αυτής της καραντίνας σε όλα όσα μπορούμε να ελέγξουμε οι ίδιοι, επισημαίνει η Γεωργία-Χριστίνα Κανελλοπούλου, καλώντας μας να θέσουμε και να απαντήσουμε σε τέσσερα ερωτήματα, και να τα κάνουμε βίωμά μας.

– Εντοπίζουμε ποια είναι τα δυνατά μας στοιχεία προκειμένου όταν η κρίση παρέλθει να τα ενεργοποιήσουμε για να αυξηθεί η εργασιακή αυτοπεποίθηση

– Επενδύουμε πολύ στις προσωπικές σχέσεις, τα υποστηρικτικά μας συστήματα εν γένει. Αν νοιώθουμε την περίοδο αυτή απογοήτευση, θυμό, ματαίωση, ανατρέχουμε στα πρόσωπα εκείνα που εμπιστευόμαστε και μας έχουν βοηθήσει

– Επιλέγουμε να ενημερωνόμαστε για τις εξελίξεις στο μέτωπο της πανδημίας μία φορά την ημέρα, σε συγκεκριμένη ώρα και από έγκυρες ειδησεογραφικές πηγές

– Κάνουμε στον εαυτό μας την ερώτηση «τι ελέγχω εγώ;» -από τη διατροφή μας, την ώρα που θα ασκηθούμε, το παιχνίδι με τα παιδιά μας, τι θα παρακολουθήσουμε στην τηλεόραση. Διαμορφώνουμε μία λίστα με όλα αυτά που μπορούμε εμείς να ελέγξουμε ακόμη και τώρα.

Σε ό,τι αφορά την αγωνία και αβεβαιότητα για την οικονομική κατάσταση, ας ανατρέξουμε σε παλαιότερες δυσκολίες, οικονομικές ή προσωπικές, ανακαλώντας στη μνήμη μας τι μας βοήθησε και τι όχι να ανταπεξέλθουμε, όπως ενδεχομένως την περίοδο της οικονομικής κρίσης του 2010.

Για τη σύγκριση των συναισθημάτων μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης καραντίνας η Γεωργία – Χριστίνα Κανελλοπούλου δίνει το παράδειγμα ενός παιδιού που ξαφνικά βιώνει ένταση στο οικογενειακό του περιβάλλον βλέποντας τους γονείς του να διαπληκτίζονται. Το παιδί όχι μόνο αισθάνεται ότι δεν μπορεί να προστατεύσει τους γονείς, αλλά βιώνει ανασφάλεια και το ίδιο νιώθοντας ότι και οι ίδιοι δεν το προστάτευσαν.

Πώς μεταφράζεται αυτό; Έχουμε βρεθεί εκ νέου σε καθεστώς lockdown και ενώ ελπίζαμε ότι όλα τα ατομικά και συνολικά μέτρα ασφαλείας που λάβαμε και τηρήσαμε θα μας είχαν προστατεύσει αυτό δεν συνέβη. Απογοητευτήκαμε που δεν προστατεύσαμε τον εαυτό μας ή δεν μας προστάτευσαν και οι άλλοι, ενδεχομένως συμπολίτες που δεν πρόσεχαν ή οι κρατικοί μηχανισμοί μέσω της χαλάρωσης των μέτρων το καλοκαίρι. Συνεπώς, βιώνουμε μία απογοήτευση ότι δεν προστατευτήκαμε από αυτούς που έπρεπε να προστατευτούμε, αναφέρει η ειδικός.

Και επανερχόμενη στο παράδειγμα με το παιδί, εξηγεί ότι σε αυτή την κατάσταση που βιώνει θα πρέπει μόνο του να βρει την ασφάλεια, όπως καλούμαστε και εμείς στη δεύτερη αυτή καραντίνα να αναζητήσουμε μόνοι μας την εσωτερική ασφάλεια, τον εσωτερικό έλεγχο, τι μπορούμε να ελέγξουμε εμείς για να παραμείνουμε ψυχικά δυνατοί δεδομένου ότι τον εξωτερικό έλεγχο του πότε θα σημάνει η λήξη της πανδημίας και από ποια μέτρα θα συνοδεύεται έως τότε, δεν τον διαθέτουμε.

Σε αυτές τις εσωτερικές διεργασίες θα πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας κατά την κ. Κανελλοπούλου σε παραμέτρους που αφορούν τις ασχολίες μας εντός της ημέρας, το χρόνο που θα αφιερώσουμε στην ενημέρωση (πόσες ώρες θα διαβάσω ειδήσεις),  στα μέτρα προστασίας που θα λάβουμε, καθώς και στις κινήσεις που θα κάνουμε εργασιακά ώστε να διατηρηθεί η επαγγελματική μας αυτοπεποίθηση. Ως προς τη σύγκριση των δύο lockdown προκύπτει πως αυτή τη φορά πρέπει να εστιάσουμε περισσότερο σε εμάς, την ψυχική μας θωράκιση και εσωτερική ασφάλεια. Αυτό είναι το στοίχημά μας.

Πηγή: ygeiamou.gr

Την πλήρη κατάργηση του φαξ ως μέσου διακίνησης εγγράφων από υπηρεσία σε υπηρεσία, αλλά και υποδοχής εγγράφων από φυσικά πρόσωπα, φέρνει εγκύκλιος του υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής που δημοσιεύθηκε την προηγούμενη Πέμπτη. Από την αρχή του νέου χρόνου, όλα τα έγγραφα θα πρέπει να διακινούνται ψηφιακά σε όλους τους φορείς του δημόσιου τομέα, τους δήμους, τις Περιφέρειες, καθώς και τα νομικά τους πρόσωπα.

Ετοιμοι από καιρό δηλώνουν πολλοί δήμοι για τη μετάβαση στη νέα εποχή ωστόσο, όπως επισημαίνουν, άλλοι φορείς και υπηρεσίες του Δημοσίου επικοινωνούν με φαξ ή απαιτούν φαξ για να προχωρήσουν μια εργασία.

Υπάλληλος του Δήμου Νίκαιας, όπου το φαξ χρησιμοποιείται ελάχιστα, εξηγεί ότι «είμαστε υποχρεωμένοι να το έχουμε γιατί η αστυνομία επικοινωνεί μαζί μας μόνο μέσω φαξ όταν, για παράδειγμα, θέλουν να μας ενημερώσουν για κάτι».

Εις επίρρωσιν των λεγομένων του, ο δικηγόρος Βασίλης Σωτηρόπουλος σε ανάρτησή του στο Facebook, που αφορά ακριβώς την εφαρμογή της συγκεκριμένης εγκυκλίου, αναφέρει ότι σε επικοινωνία του με αστυνομικό τμήμα, ώστε να του αποστείλουν τα στρατολογικά στοιχεία ενός πολίτη, ο αστυνόμος ζήτησε φαξ «γιατί και η στρατονομία τού είχε αποστείλει το έγγραφο με φαξ».

Φαξ ζήτησε και η ΔΕΗ από υπάλληλο άλλου δήμου στην Αττική προκειμένου να προχωρήσει στη διακοπή ρεύματος σε ακίνητο το οποίο επρόκειτο να κατεδαφιστεί. Ο δήμος (το όνομα του οποίου βρίσκεται ασφαλώς στη διάθεση της εφημερίδας) αναγκάστηκε να ενεργοποιήσει ένα ξεχασμένο φαξ που εντοπίστηκε μετά «εσωτερική έρευνα», καθώς πλέον η διακίνηση όλων των εγγράφων, αλλά και η επικοινωνία με άλλες υπηρεσίες, πραγματοποιείται ηλεκτρονικά, αφού όλοι οι υπάλληλοί του έχουν ψηφιακή υπογραφή.

Πριν από 22 χρόνια

Το φαξ εγκαταστάθηκε στις δημόσιες υπηρεσίες πριν από 22 χρόνια και σύντομα υιοθετήθηκε από τους υπαλλήλους. Μεγάλος όγκος των εγγράφων έφευγε με φαξ ιδίως όταν ήταν κάτι επείγον, ωστόσο τα χαρτιά δεν έπαψαν ποτέ να μετακινούνται με αλληλογραφία ή υπαλλήλους, καθώς υπήρχε πάντα ή ανάγκη να παραδοθεί τελικά το hard copy, το κυρίως επίσημο έγγραφο. «Εχω περάσει εκατοντάδες ώρες να περιμένω ένα φαξ που δεν ερχόταν τελικά ποτέ ή είχε παραπέσει σε γραφείο συναδέλφου σε άλλο γραφείο ή και σε άλλον όροφο», λέει υπάλληλος του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης που εργάζεται σε τμήμα που υποδέχεται αιτήσεις αγροτών. «Το χειρότερο ήταν ότι δεν ήσουν ποτέ σίγουρος εάν αυτός που έλεγε ότι είχε στείλει το φαξ, πραγματικά το είχε στείλει». Πάντως, «δεν είναι αλήθεια ότι οι μεγαλύτεροι άνθρωποι θα δυσκολευτούν να επικοινωνήσουν με το Δημόσιο λόγω της κατάργησης του φαξ», λέει ο δήμαρχος Ρεθύμνου Γιώργος Μαρινάκης. Ο Δήμος Ρεθύμνου υποδέχεται όλα τα αιτήματα των πολιτών ηλεκτρονικά, τα αποστέλλει επίσης ηλεκτρονικά, ενώ και μεταξύ τους οι υπάλληλοι επικοινωνούν με μέιλ. «Και για να στείλει φαξ ένας ηλικιωμένος απευθυνόταν σε κάποιον τρίτο. Το ίδιο θα γίνει και τώρα», καταλήγει ο κ. Μαρινάκης.

Η εγκύκλιος που εστάλη ζητάει από όλες τις δημόσιες υπηρεσίες και τους δήμους να προμηθευθούν scanner, εφόσον δεν διαθέτουν, και να διαμορφώσουν διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) για κάθε οργανική μονάδα.