Μήνας: Οκτώβριος 2020

Σύμφωνα με πηγές του Politico στις Βρυξέλλες, οι “27” απέρριψαν σχέδιο κειμένου που θα επέβαλε νέους αυστηρούς κανόνες στις εξαγωγές όπλων και οπλικών συστημάτων από κράτη-μέλη της Ε.Ε στην Τουρξία εξαιτίας των συνεχιζόμενων και κλιμακούμενων προκλήσεών της στην ανατολική Μεσόγειο.

Όπως μεταδίδει η ανταποκρίτρια του Politico Νεκταρία Σταμούλη, ενώ κυκλοφόρησε draft που ειχε τις συγκεκριμένες αναφορές τις οποίες όπως δήλωσε το μεσημέρι ο πρωθυπουργός, πρότεινε η ελληνική πλευρά,, τελικά αυτό αποσύρθηκε (was dropped), προφανώς λόγω των πιέσεων συγκεκριμένων χωρών.

Είναι γνωστό πως η Γερμανία συνεργάζεται με την Τουρκία για την κατασκευή υποβρυχίων, ενώ η Ισπανία κατασκευάζει τουρκικό αεροπλανοφόρο και άλλες χώρες, όπως η Ιταλία, προμηθεύουν την Άγκυρα με εξοπλισμούς.

Πάντοτε, σύμφωνα με το Politico, ανώτερος Έλληνας αξιωματούχος διέψευσε επίσης πως υπήρξε σχέδιο κειμένου με τελεσίγραφο μιας εβδομάδας προς την Τουρκία προκειμένου να αποσύρει το Oruc Reis. Ενα τελεσίγραφο στο οποίο είχαν αναφερθεί χθες οι ΥΠΕΞ Γαλλίας και Γερμανίας.

[ Politico: A senior Greek government official denies that there was a draft where Turkey was given one week to withdraw the Oruç Reis research vessel Greek waters.“It’s a confusion that stems from a misquotation of the German Foreign Minister Heiko Maas” said the official.]

Χαρακτηριστικά το Politico (Live Blog) αναφέρει (αγγλικό κείμενο):

MITSOTAKIS PRAISES ‘CLEAR TIMEFRAME’ ON TURKEY

Greek Prime Minister Kyriakos Mitsotakis appeared satisfied with the draft conclusions on Turkey, as “they reaffirm that there is a clear timeframe set for assessing Turkey’s behavior in December.”

A previous reference reiterating the commitment of member states to “strong national positions regarding their arms export policy to Turkey” was dropped, however.

“I reminded [them] that in previous European Council conclusions on Turkish provocations in Syria, there were decisions on an arms embargo on Turkey. The best expression of European solidarity would be a European initiative that would not allow arms sales to Turkey,” Mitsotakis said.

He added that he also told his counterparts that non-European countries have decided not to sell aircraft to Turkey, such as the United States.

Νέα προθεσμία στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρά το γεγονός ότι η Τουρκία κλιμακώνει τις προκλήσεις νοτίως του Καστελλορίζου, έδωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η Άγκυρα μπήκε στο κείμενο των συμπερασμάτων, χωρίς ωστόσο να γίνει η παραμικρή αναφορά σε ενδεχόμενες κυρώσεις.

Η Σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ολοκληρώθηκε με τις γνωστές αναφορές αλληλεγγύης σε Ελλάδα και Κύπρο. Ειδικότερα, σημειώνεται:

«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναβεβαιώνει τα συμπεράσματα της 2ας Οκτωβρίου 2020 και εκφράζει έντονη αποδοκιμασία για τις νέες μονομερείς και προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένων των πρόσφατων ερευνητικών δραστηριοτήτων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Τουρκία να σεβαστεί τα ψηφίσματα 550 και 789 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και τονίζει τη σημασία του καθεστώτος των Βαρωσίων, και επαναλαμβάνει την πλήρη αλληλεγγύη του προς την Ελλάδα και την Κύπρο.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Τουρκία να αντιστρέψει αυτές τις ενέργειες και να εργαστεί για τη μείωση των εντάσεων κατά τρόπο συνεπή και συστηματικό. Θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί στενά το ζήτημα, προκειμένου να υπάρξει συνέχεια στα συμπεράσματα του της 2ας Οκτωβρίου 2020».

Εμπάργκο όπλων στην Τουρκία ζητά από ΕΕ ο Μητσοτάκης

Τη ρητή έκφραση έντονης αποδοκιμασίας της ΕΕ για τις νέες μονομερείς προκλήσεις της Τουρκίας με το Oruc Reis και τα Βαρώσια στο κείμενο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής επισήμανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, επιμένοντας στο χρονοδιάγραμμα του Δεκεμβρίου για αποφάσεις σχετικά με κυρώσεις, ενώ μάλιστα έθεσε και ζήτημα εμπάργκο πώλησης όπλων στην Άγκυρα από τους Ευρωπαίους εταίρους.

Ο πρωθυπουργός αποκάλυψε ειδικότερα κατά τη συνέντευξη τύπου ότι υπενθύμισε στους Ευρωπαίους ομολόγους του ότι στα κείμενα συμπερασμάτων προηγούμενων Ευρωπαϊκών Συμβουλίων για την τουρκική προκλητικότητα στη Συρία είχε γίνει μνεία στις αποφάσεις όχι όλων των κρατών- μελών, αλλά ορισμένων εξ αυτών, για εμπάργκο πώλησης όπλων στην Τουρκία.

“Το υπενθύμισα αυτό, γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η καλύτερη έκφραση ευρωπαϊκής αλληλεγγύης απέναντι σε κράτη που δοκιμάζονται από προκλήσεις είναι μία ευρωπαϊκή πρωτοβουλία ή σε επίπεδο κρατών μελών της ΕΕ, να μην επιτρέπεται η πώληση όπλων στην Τουρκία, καθώς αυτά θα μπορούσαν να απειλήσουν κυριαρχικά δικαιώματα κάποιων κρατών- μελών”, σημείωσε ο κ.Μητσοτάκης και πρόσθεσε πως: “Η θέση μου έγινε κατανοητή”.

Ο πρωθυπουργός άλλωστε υπενθύμισε την απόφαση των ΗΠΑ να μην πουλήσουν αεροσκάφη F35 στην Τουρκία λόγω της επιλογής της να αγοράσει τους ρώσικους S-400, αλλά και ότι ο Καναδάς σταματά τις εξαγωγές όπλων στην Τουρκία λόγω της ανάμειξης της στο Ναγκόρνο Καραμπάχ.

Τα καρφιά Μητσοτάκη αφορούσαν κατά κύριο λόγο την Ισπανία, της αμυντικής βιομηχανίας της οποίας η Τουρκία αποτελεί έναν από τους καλύτερους πελάτες, αλλά και τη Γερμανία και ακόμη και τη Γαλλία.

Αδιέξοδο για το Brexit

Για το Brexit, οι 27 εξέφραζαν χθες ανησυχία διότι η πρόοδος που έχει γίνει δεν είναι αρκετή για να υπάρξει συμφωνία. Για την κλιματική αλλαγή, έπεσε στο τραπέζι η πρόταση για μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου στο 55% μέχρι το 2030, ωστόσο φαίνεται ότι η ΕΕ ακόμη έχει δρόμο ώσπου να ορίσει αυτόν το στόχο.

Σχετικά με την πανδημία, οι ηγέτες των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης συμφώνησαν να πραγματοποιούν τηλεδιάσκεψη σε σχεδόν εβδομαδιαία βάση με στόχο τον συντονισμό των μέτρων κατά της Covid-19, καθώς το δεύτερο κύμα της επιδημίας πλήττει ολόκληρη την Ευρώπη.

Αποχώρησε η Φινλανδή πρωθυπουργός λόγω κορονοϊού

Αποχώρησε πριν από λίγο η Φινλανδή πρωθυπουργός Σάνα Μαρίν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, μετά την ενημέρωση ότι είχε έρθει σε επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα κορονοϊόύ. Για τον ίδιο λόγο αποχώρησε εχθές και η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν.

Τις προχθεσινές διαρροές της γερμανικής κυβέρνησης ότι η ελληνική πλευρά δεν έχει θέσει επισήμως θέμα επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαίωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο πρωθυπουργός, στη σκιά του «φρένου» που «πάτησε» η καγκελαρία, απέφυγε να εκστομίσει τη λέξη «κυρώσεις» στο πλαίσιο των χθεσινών δημόσιων τοποθετήσεών του.

«Δυστυχώς η Τουρκία φαίνεται να παραμένει συνεπής στην προκλητική και επιθετική συμπεριφορά της» επεσήμανε ο Κ. Μητσοτάκης κατά την άφιξή του στη σύνοδο κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Υπ’ αυτό το πρίσμα κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση «την ίδια συνέπεια να επιδείξει και ως προς την εφαρμογή των αποφάσεων που η ίδια έχει λάβει, προκειμένου η συμπεριφορά αυτή -εφόσον συνεχιστεί- να έχει τις ανάλογες συνέπειες», μεταθέτοντας -εμμέσως πλην σαφώς- τις κυβερνητικές προσδοκίες για το ευρωπαϊκό «μαστίγιο» προς την Τουρκία στη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου.

Νωρίτερα ο Κ. Μητσοτάκης, στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, έθεσε «τη νέα προκλητική ενέργεια της Τουρκίας, με έκδοση της παράνομης Navtex για έρευνες στην ελληνική υφαλοκρηπίδα νοτίως του Καστελλόριζου». Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, «οι αρχηγοί κυβερνήσεων και των κομμάτων που μετείχαν στη σύνοδο του ΕΛΚ εξέφρασαν την απόλυτη στήριξή τους στην Ελλάδα έναντι των νέων προκλήσεων της Τουρκίας».

Οι ίδιοι κύκλοι έδωσαν έμφαση στο γεγονός ότι «ο πρόεδρος του ΕΛΚ Ντόναλντ Τουσκ υπογράμμισε την τουρκική προκλητικότητα, εξέφρασε την πλήρη στήριξή του στην Ελλάδα και τόνισε ότι πρέπει να μπουν όρια στη συμπεριφορά της  Άγκυρας».

Κατέβασμα του πήχη

Νωρίτερα ο Στέλιος Πέτσας -σε αντιδιαστολή με την προχθεσινή προαναγγελία του ότι «η κυβέρνηση θα ζητήσει την ενεργοποίηση κυρώσεων»- περιορίστηκε πλέον να σημειώσει ότι «το ζήτημα των κυρώσεων είναι πάντα στο τραπέζι. Το μείγμα, ο χρόνος και ο τρόπος υλοποίησης και εφαρμογής τέτοιου είδους κυρώσεων εναπόκειται στους ηγέτες».

Ερωτηθείς δε -κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών- για τις δηλώσεις του Γιώργου Γεραπετρίτη, που προσδιόρισε ως «κόκκινη γραμμή» τα 6 ναυτικά μίλια, απάντησε ότι «η Ελλάδα υπερασπίζεται την κυριαρχία της, αλλά και τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Το απέδειξε πάρα πολλές φορές και στο πρόσφατο παρελθόν. Η διαφορά είναι ότι η κυριαρχία αφορά τα χωρικά ύδατα, που είναι σαφώς προσδιορισμένα στα 6 ναυτικά μίλια, ενώ τα κυριαρχικά δικαιώματα αφορούν την υφαλοκρηπίδα που δεν είναι οριοθετημένη και δεν αφορά τα υπερκείμενα ύδατα. Τέλος, η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων της έως τα 12 ναυτικά μίλια. Το δικαίωμά της αυτό θα το ασκήσει στο μέλλον όποτε η ίδια το κρίνει σκόπιμο».

Ο Στ. Πέτσας -αναφερόμενος στις θέσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης- σημείωσε σε μικροπολιτικούς τόνους ότι «σε αυτές τις περιπτώσεις, όπως αυτή που διάγουμε σήμερα, χρειάζεται σοβαρότητα.  Όταν ο Αλ. Τσίπρας δεν γνώριζε ότι η θάλασσα έχει σύνορα, ξαφνικά φτάνει στο άλλο άκρο και λέει ‘να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια’, τον κρίνουν οι πολίτες για τη σοβαρότητα αυτών των επιχειρημάτων του ή των αιτιάσεών του».

Με αφορμή δε τις βολές της επικεφαλής του ΚΙΝ.ΑΛΛ. που αφορούν «τα 6 μίλια ως κόκκινης γραμμής», απάντησε ότι «έχει και η ίδια διατελέσει υπουργός προηγούμενων κυβερνήσεων και αναπληρώτρια υπουργός Εθνικής  Άμυνας στην κυβέρνηση Σαμαρά και θα έπρεπε να είναι πιο προσεκτική σε αυτά τα θέματα».

Mε πληροφορίες από Αυγή, ΑΠΕ-ΜΠΕ, Deutsche Welle

Στο ζήτημα των αυξανόμενων τουρκικών προκλήσεων στην ανατολική Μεσόγειο αναφέρθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε δηλώσεις του μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της Συνόδου Κορυφής.

Ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι το θέμα της Τουρκίας δεν ήταν στην ημερήσια διάταξη και ότι συμπεριλήφθηκε έπειτα από επιμονή του ιδίου και του Προέδρου Αναστασιάδη, συμπληρώνοντας ότι “ζητήσαμε να υπάρχει ρητή αναφορά στα συμπεράσματα που να καταδεικνύει την έντονη αποδοκιμασία της ΕΕ για τις νέες μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο”, συμπεριλαμβανομένων των κινήσεων του Ορούτς Ρέις.

Οι Ευρωπαίοι συμφώνησαν σε αυτές τις διατυπώσεις, τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και σημείωσε ότι υπάρχει ρητή αναφορά στην ανάγκη η Τουρκία να σεβαστεί τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και καλείται να αντιστρέψει αυτές τις ενέργειες, σημειώνοντας ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις.

Όταν συζητήσαμε το θέμα στην προηγούμενη Σύνοδο, είπε ο Πρωθυπουργός, ήταν εμφανές ότι έπρεπε να διανύσουμε δρόμο για να εξηγήσουμε στους Ευρωπαίους ομολόγους μας, γιατί το ζήτημα αποτελεί καθοριστικής σημασίας για ολόκληρη την Ευρώπη και μετά από κάθε συνεδρίαση διανύουμε ακόμη δρόμο σε αυτή την κατεύθυνση.

Υπενθύμισε τα συμπεράσματα της προηγούμενης Συνόδου, τονίζοντας ότι ο Δεκέμβριος είναι η καταληκτική ημερομηνία που η Ευρώπη θα πρέπει να καταλήξει στο θέμα.

Έθεσα ένα ακόμη ζήτημα στους Ευρωπαίους ομολόγους μου, υπενθύμισα προηγούμενες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την τουρκική προκλητικότητα στη Συρία, σχετικά με εμπάργκο όπλων προς την Τουρκία. Τόνισε, δε, ότι ο ίδιος σημείωσε πως η καλύτερη έκφραση ευρωπαϊκής αλληλεγγύης απέναντι σε δύο κράτη που δοκιμάζονται από τέτοιες απειλές, θα ήταν μία πρωτοβουλία ευρωπαϊκή ή σε επίπεδο κρατών-μελών της ΕΕ να μην επιτρέπουμε πια την πώληση όπλων στην Τουρκία, που θα μπορούσαν ενδεχομένως να χρησιμοποιηθούν για να απειλήσουν την κυριαρχία δύο κρατών-μελών. “Έθιξα το θέμα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, νομίζω η θέση μου έγινε κατανοητή”, είπε ο Πρωθυπουργός.