Μήνας: Οκτώβριος 2020

Με κατηγορίες περί παραβίασης της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός ξεκίνησε η ανθρωπιστική εκεχειρία στην περιοχή Ναγκόρνο Καραμπάχ, η οποία από τις 27 Σεπτεμβρίου έχει καταστεί θέατρο πολεμικής σύρραξης μεταξύ Αρμένιων αυτονομιστών και αζερικών στρατιωτικών δυνάμεων.

Πιο συγκεκριμένα, λίγες ώρες μετά την ενεργοποίηση της κατάπαυσης του πυρός, η Αρμενία έσπευσε να κατηγορήσει το Αζερμπαϊτζάν ότι παραβίασε τη συμφωνία, καταγγέλλοντας την εκτόξευση ρουκετών.

«Ο εχθρός παραβιάζοντας για άλλη μια φορά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός για ανθρωπιστικούς λόγους, έβαλλε με πυροβολικό προς βόρεια κατεύθυνση από τις 00:04 ως τις 02:45 (τοπικές ώρες· 23:04 χθες Σάββατο ως τη 01:45 σήμερα Κυριακή ώρες Ελλάδας) και εκτόξευσε ρουκέτες προς νότια κατεύθυνση από τις 02:20 ως τις 02:45» επεσήμανε η εκπρόσωπος του αρμενικού υπουργείου Άμυνας, Σουσάν Στεπανιάν.

Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει επίσημη αντίδραση από το Μπακού.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ, που μεσολάβησε την περασμένη εβδομάδα για να επιτευχθεί η εκεχειρία, μίλησε τηλεφωνικά με τους ομολόγους του των δύο χωρών και τους τόνισε ότι θα πρέπει να τηρηθεί η κατάπαυση του πυρός.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ναγκόρνο Καραμπάχ, μετά την ανακοίνωση αυτή, τόνισε ότι «χαιρετίζει τις προσπάθειες των Συμπροέδρων της Ομάδας του Μινσκ του ΟΑΣΕ (ΗΠΑ, Γαλλία, Ρωσία) καθώς και της Αρμενίας» για την επίτευξη εκεχειρίας. Πρόσθεσε ότι το Ναγκόρνο Καραμπάχ είναι έτοιμο «να τηρήσει τους όρους» όπως συμφωνήθηκαν «στην ανακοίνωση της Μόσχας της 10ης Οκτωβρίου και των συμφωνιών της 17ης Οκτωβρίου».

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν χαιρέτισε επίσης την εξέλιξη αυτή, τονίζοντας ότι η κατάπαυση του πυρός πρέπει να τηρηθεί αυστηρά και από τις δύο πλευρές.

Πηγή: ΑΠΕ_ΜΠΕ

Ο δεύτερος γύρος για την ανάδειξη του νικητή των «εκλογών» στα κατεχόμενα διεξάγεται σήμερα.

Μουσταφά Ακιντζί και Ερσίν Τατάρ διεκδικούν το χρίσμα του ηγέτη των Τουρκοκυπρίων με τον πρώτο να υποστηρίζει την λύση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας σε ό,τι αφορά το Κυπριακό και τον δεύτερο την λύση των δύο κρατών.

Οι κάλπες άνοιξαν στις 8 το πρωί και θα κλείσουν στις 18:00 το απόγευμα.

Με συμμετοχή που έφτασε το 58,21%, την Κυριακή 11 Οκτωβρίου, ο Ερσίν Τατάρ έλαβε το 32,35% των ψήφων, ο Μουσταφά Ακιντζί το 29,84%, ο Τουφάν Ερχιουρμάν το 21,68%, ο Κουντρέτ Οζερσάι το 5,74%, ο Ερχάν Αρικλί το 5,36%, ο Σερντάρ Ντενκτάς το 4,20%, ενώ οι υπόλοιποι 5 μικρότεροι υποψήφιοι κατέγραψαν πολύ μικρά ποσοστά.

Ο Τουφάν Ερχιουμάν, ηγέτης του ρεπουμπλικανικού τουρκικού κόμματος, το οποίο έλαβε την τρίτη θέση με ποσοστό 21,68% μετά από συνεδρίαση των μελών του, στήριξε τον νυν ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Μουσταφά Ακιντζί, ενώ οι υπόλοιποι λειτούργησαν κατά συνείδηση.

Τίποτα δεν φαίνεται να ανακόπτει την καθοδική πορεία της τουρκικής οικονομίας και την υποτίμηση της λίρας. Έκθεση της τράπεζας DZ αποδίδει στον πρόεδρο Ερντογάν την ευθύνη για τις αρνητικές οικονομικές εξελίξεις.

Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα η τουρκική λίρα και το νοτιοαφρικανικό ραντ διέγραφαν παράλληλη πορεία στις αγορές συναλλάγματος. Έκθεση της γερμανικής συνεταιριστικής τράπεζας DZ (Deutsche Zentral-Genossenschaftsbank) ωστόσο σημειώνει ότι το 2016 τα δύο εθνικά νομίσματα απομακρύνθηκαν ξαφνικά το ένα από το άλλο. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια το νοτιοαφρικανικό νόμισμα υποτιμήθηκε κατά 20% σε σχέση με το αμερικανικό δολάριo, ενώ η τουρκική λίρα κατά 60%. Με άλλα λόγια το τουρκικό εθνικό νόμισμα είχε διπλάσια αξία πριν από μόλις μια τετραετία. Τους τελευταίους μήνες η λίρα βρίσκεται σχεδόν σε ελεύθερη πτώση με την ισοτιμία να βρίσκεται σε σχέση 1:8 με το δολάριο.

Η έκθεση της τράπεζας DZ αποδίδει την αρνητική εξέλιξη στην αλλαγή του πολιτικού πλαισίου. «Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος μετατρέπει τη Τουρκία σε ένα αυταρχικό κράτος», δηλώνει στη DW ο Ζέρεν Χέτλερ, συντάκτης της έκθεσης και ειδικός σε ζητήματα συναλλαγματικών ισοτιμιών στη γερμανική τράπεζα. Διάφοροι ειδικοί εκτιμούν πως η τουρκική κυβέρνηση εκμεταλλεύθηκε την απόπειρα πραξικοπήματος τον Ιούλιο του 2016 για να χτίσει ένα αυταρχικό κράτος.

Στόχος ο αποπροσανατολισμός από εσωτερικά προβλήματα

Ζέρεν Χέτλερ, συντάκτης της έκθεσης της DZ Bank

Ο Ζέρεν Χέτλερ εκτιμά ότι την πορεία της τουρκικής λίρας επιβαρύνει και η εξωτερική πολιτική του Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος έχει ανοίξει πολλά μέτωπα με πιο πρόσφατο παράδειγμα τη στρατιωτική σύγκρουση Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν για τη διαμφισβητούμενη περιοχή Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Ο γερμανός ειδικός συμπεραίνει ότι μια τέτοια εξωτερική πολιτική δεν συμβάλλει σε ένα κλίμα εμπιστοσύνης στις αγορές και προσθέτει: «Ο πρόεδρος Ερντογάν αναζητεί συνεχώς τη σύγκρουση, όπως για παράδειγμα με την ΕΕ για τους υδρογονάνθρακες της Μεσογείου ή την διένεξη για το Ναγκόρνο Καραμπάχ. Στόχος του να αποπροσανατολίσει από εσωτερικά προβλήματα και να ενισχύσει την εξουσία του».

Η έκθεση σημειώνει ότι σοβαρή παρενέργεια της αυταρχικής πολιτικής Ερντογάν στο εσωτερικό και τα πολλά ανοιχτά μέτωπα στην εξωτερική πολιτική προκαλούν μεγάλη ανασφάλεια στους επενδυτές. Και επειδή οι επενδυτές απαιτούν ολοένα και υψηλότερα επιτόκια για τις επενδύσεις τους ο πρόεδρος Ερντογάν αποδίδει σε εκείνους την ευθύνη για τη δεινή κατάσταση της τουρκικής οικονομίας. Ο ειδικός της τράπεζας DZ ωστόσο εκφράζει κατανόηση για τη στάση των επενδυτών και θεωρεί ότι ο Ταγίπ Ερντογάν φέρει την ευθύνη για την πορεία της οικονομίας και την κατάρρευσης της λίρας.

Έμαθε από τα παθήματα η τουρκική Κεντρική Τράπεζα;

H τουρκική λίρα είχε διπλάσια αξία πριν 4 χρόνια

Καταστροφική για την εμπιστοσύνη διεθνών επενδυτών είναι, σύμφωνα με τον Ζέρεν Χέτλερ, οι παρεμβάσεις Ερντογάν στις αποφάσεις της τουρκικής Κεντρικής Τράπεζας, από την οποία απαιτεί να κρατά χαμηλά το βασικό επιτόκιο. Το αποτέλεσμα της πολιτικής αυτής δεν ήταν ο περιορισμός, αλλά η εκτίναξη του πληθωρισμού και η συνεχιζόμενη υποτίμηση της λίρας. Η έκθεση της γερμανικής τράπεζας επιβεβαιώνει αυτή την αρνητική εξέλιξη σημειώνοντας ότι η Κεντρική Τράπεζα δεν αντέδρασε όπως έπρεπε με αύξηση του βασικού επιτοκίου στην υποτίμηση του εθνικού νομίσματος και την αύξηση των τιμών. Στο μεταξύ όμως η Κεντρική Τράπεζα δείχνει να μαθαίνει από τα μέχρι τώρα παθήματα και έτσι τελευταία προχώρησε σε αύξηση του βασικού επιτοκίου από 8,25% σε 10,25%.

Η έκθεση της DZ σημειώνει τέλος ότι οι διαφορετικές εξελίξεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες της Τουρκίας και της Νότιας Αφρικής οφείλονται κυρίως σε πολιτικούς παράγοντες. Και στην Νότια Αφρική καταγράφονται προβλήματα πολιτικής σταθερότητας, καθυστερήσεις καθοριστικών μεταρρυθμίσεων, οικονομική κακοδιαχείριση και διαφθορά. Υπάρχουν ωστόσο δημοκρατικές ελευθερίες, ελευθεροτυπία και μια ανεξάρτητη δικαιοσύνη. Σύμφωνα με τον Ζέρεν Χέτλερ η ειδοποιός διαφορά με την Τουρκία είναι ότι στη Νότια Αφρική, «όλες οι προσπάθειες επηρεασμού των αποφάσεων της ανεξάρτητης Κεντρικής Τράπεζας αποτράπηκαν εν τη γενέσει τους».

Πηγή: DW – Ελμάς Τοπσού

Με κομμένη την ανάσα παρακολουθούν παράγοντες της γερμανικής οικονομίας τις εξελίξεις από το μέτωπο της πανδημίας και κυρίως των νέων περιοριστικών μέτρων. Ο κίνδυνος νέου lockdown εξακολουθεί να αιωρείται.

Οι επιπτώσεις της πανδημίας του κορωνοϊού στη γερμανική οικονομία είναι πιο δραματικές από τις αρχικά αναμενόμενες, οι συνέπειες θα είναι μακροπρόθεσμες και η ανάκαμψη θα αργήσει σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις. Αυτά είναι επιγραμματικά τα βασικά και μάλλον απαισιόδοξα συμπεράσματα της νέας φθινοπωρινής έκθεσης των κορυφαίων οικονομικών ινστιτούτων της Γερμανίας.

Στόχος των εκθέσεων αυτών που συντάσσονται δυο φορές το χρόνο για λογαριασμό του υπουργείου Οικονομίας είναι να αναλύουν και να αξιολογούν τα οικονομικά δεδομένα. Επί αυτή τη βάσει οι οικονομολόγοι κάνουν συγκεκριμένες συστάσεις προς την πολιτική. Εν καιρώ πανδημίας βέβαια η πρόκληση και η δυσκολία είναι ακόμη μεγαλύτερη, όπως επισήμαναν και οι εκπρόσωποι των οικονομικών ινστιτούτων κατά την παρουσίαση στα μέσα της τρέχουσας εβδομάδας.

Με βραδείς ρυθμούς επιστρέφει η ανάπτυξη από το 2021

Οι ειδικοί εμφανίζονται πλέον βέβαιοι ότι η ύφεση θα είναι μεγαλύτερη σε σχέση με τις εκτιμήσεις που οι ίδιοι έκαναν στο πλαίσιο των εαρινών τους προβλέψεων. Για την τρέχουσα χρονιά υπολογίζουν με μείωση των ρυθμών ανάπτυξης κατά 5,4% (από 4,2%). Για να υπάρχει μέτρο σύγκρισης αρκεί μια αναδρομή στην κρίση του 2009 όταν η γερμανική οικονομία συρρικνώθηκε κατά 5,9%. Για την ερχόμενη χρονιά οι ειδικοί αναμένουν ανάπτυξη 4,7% από 5,8% που προέβλεπαν πριν από μερικούς μήνες ενώ το 2022 οι οικονομικές επιδόσεις της ισχυρότερης οικονομίας της Ευρωζώνης αναμένεται να αυξηθούν κατά 2,7%.

Καταστροφικές εν μέρει οι συνέπειες για την εστίαση

Θα πρέπει να σημειωθεί ωστόσο πως πρόκειται για προγνώσεις που συντάχθηκαν τις περασμένες εβδομάδες και οι οποίες δεν έλαβαν υπόψη την νυν έξαρση των νέων κρουσμάτων. «Οι προγνώσεις μας βασίζονται όμως στην εκτίμηση ότι οι επιβαλλόμενοι από τον κορωνοϊό περιορισμοί θα παραμείνουν σε γενικές γραμμές για τουλάχιστον μισό ακόμη χρόνο», εξήγησε ο Στέφαν Κόοτς, από το Ινστιτούτο της Παγκόσμιας Οικονομίας του Κιέλου.

Κίνδυνος δεύτερου lockdown;

Τι θα γίνει όμως στην περίπτωση που κλείσουν ξανά καταστήματα και εστιατόρια και σταματήσει η παραγωγή στα εργοστάσια και τις επιχειρήσεις; Οι οικονομολόγοι δεν θεωρούν πιθανό αυτό το σενάριο. «Το πιο πιθανό είναι ότι δεν θα υπάρξει δεύτερο lockdown», εκτίμησε ο Κόοτς.

Ακόμη και χωρίς περαιτέρω περιορισμούς όμως η ανάκαμψη της οικονομίας θα αργήσει. Οι οικονομικές επιδόσεις θα επανέλθουν στα επίπεδα προ κρίσης μάλλον περί τα τέλη του 2021. Σημειωτέον ότι ακόμη και τότε θα βρίσκονται 2,5 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τα επίπεδα που θα μπορούσαν να είχαν επιτευχθεί εάν δεν είχε ξεσπάσει πανδημία. Με απλά λόγια: η οικονομία πάει χρόνια πίσω.

Τροχοπέδη για την ανάκαμψη είναι το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις έχουν μικρότερη ρευστότητα και κατά συνέπεια επενδύουν και λιγότερα. Ιδιαίτερα βαρύ είναι το πλήγμα για τις επιχειρήσεις που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις κοινωνικές επαφές, όπως η εστίαση και ο τουρισμός, ο κλάδος των εκδηλώσεων ή οι εναέριες συγκοινωνίες. «Το τμήμα αυτό της γερμανικής οικονομίας θα υποφέρει για μεγάλο ακόμη διάστημα από την πανδημία και θα αρχίσει να συνέρχεται μόνο όταν θα αρχίσουν να αίρονται τα μέτρα προστασίας, κάτι που δεν θα πρέπει να αναμένεται πριν τα μέσα της επόμενης χρονιάς».

Προκειμένου να συνδράμει ακριβώς αυτές τις επιχειρήσεις ο υπ. Οικονομίας Αλτμάγερ σχεδιάζει την αναπροσαρμογή των πακέτων παροχής προσωρινής βοήθειας που αξιοποιήθηκαν ελάχιστα τους τελευταίους μήνες. Μεταξύ άλλων τα κονδύλια αυτά αναμένεται να διοχετευτούν τώρα σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις προκειμένου να καλύψουν μέχρι τα τέλη του έτους μεγάλο μέρος των πάγιων εξόδων τους. Τα οικονομικά ινστιτούτα επικροτούν την εν λόγω απόφαση, τονίζοντας την ανάγκη στοχευμένων παρεμβάσεων της πολιτικής.

Αναποτελεσματική η μείωση του ΦΠΑ

Εκ των υστέρων και εκ του αποτελέσματος πάντως οι οικονομολόγοι των κορυφαίων ινστιτούτων θεωρούν λανθασμένα και ανούσια ορισμένα από τα μέτρα που αποφάσισε και υλοποίησε η γερμανική κυβέρνηση κατά τους πρώτους μήνες της πανδημίας. «Η μείωση του ΦΠΑ δεν χρειαζόταν», συμπεραίνει σήμερα ο Κόοτς.

Καταστροφικές εν μέρει οι συνέπειες για την εστίαση

Ημείωση του συντελεστή από το 19% στο 16% μέχρι τα τέλη του έτους κοστίζει περί τα 18 δις ευρώ. Εντούτοις το μέτρο ωφέλησε και πολλούς που δεν το είχαν καν ανάγκη, υποστηρίζουν οι ειδικοί. Ειδικά στα νοικοκυριά υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ εκείνων που τελούν σε καθεστώς επιδοτούμενης μερικής εργασίας ή και που έχουν χάσει τη δουλειά τους και εκείνων που δεν ξέρουν καν πώς να ξοδέψουν τα χρήματά τους στην παρούσα φάση. «Η τάση αποταμίευσης ενισχύθηκε σημαντικά», λένε οι ειδικοί.

Οι ίδιοι θεωρούν μείζονος σημασίας για την οικονομία την απρόσκοπτη λειτουργία των σχολείων. Ενδεχόμενη εκ νέου διακοπή των μαθημάτων θα είχε μακροπρόθεσμα τεράστιες οικονομικές συνέπειες, εκτιμούν οι οικονομολόγοι. Σημαντική θεωρούν επίσης τη στήριξη νέων επιχειρήσεων διότι «πρόκειται για επιχειρήσεις που θα μας λείπουν αύριο», όπως επισήμανε ο Κλάους Μίχελσεν από το Γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών του Βερολίνου DIW. «Παρά ταύτα θα πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι», είπε ο ίδιος, προσθέτοντας ότι εν τέλει έχουμε διδαχθεί πολλά από την πανδημία και το πώς μπορούμε να την ελέγχουμε.

Πηγή: DW – Ζαμπίνε Κίνκαρτς

Το κοίτασμα φυσικού αερίου που ανακάλυψε το περασμένο καλοκαίρι η Τουρκία στη Μαύρη Θάλασσα είναι μεγαλύτερο απ’ όσο είχε εκτιμηθεί αρχικά, ανακοίνωσε σήμερα ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Τον Αύγουστο, η Άγκυρα ανακοίνωσε ότι ανακάλυψε το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στην ιστορία της, εκτιμώντας ότι η ποσότητά του έφτανε τα 320 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.

«Υπάρχουν 85 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα επιπλέον (…) Επομένως το κοίτασμα φτάνει τα 405 δισεκ. κυβικά μέτρα», είπε ο Ερντογάν, εν πλω στο πλοίο-γεωτρύπανο «Φατίχ», στη Μαύρη Θάλασσα.

Ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι αυτό το φυσικό αέριο θα φτάσει στα τουρκικά νοικοκυριά το 2023. Ο Ερντογάν επανέλαβε επίσης ότι η Τουρκία «είναι αποφασισμένη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της» στη Μεσόγειο, προσθέτοντας ότι δεν θέλει «να καταπατήσει τα δικαιώματα των άλλων».

Ο πρόεδρος της Γερμανίας Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαϊερ μπήκε σε καραντίνα σήμερα, αφού ένας από τους σωματοφύλακές του βρέθηκε θετικός στον νέο κορονοϊό, ανακοίνωσε ένας εκπρόσωπός του.

«Ο ομοσπονδιακός πρόεδρος τέθηκε σε καραντίνα επειδή ένας σωματοφύλακας βρέθηκε θετικός στην Covid-19», είπε ο εκπρόσωπος αυτός στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Ο 64χρονος Στάινμαϊερ είχε έρθει σε επαφή με αυτό το πρόσωπο «επί πολλές ημέρες» την περασμένη εβδομάδα. Υποβλήθηκε σε τεστ και αναμένει το αποτέλεσμα.

Στα τέλη Μαρτίου η καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ αυτοαπομονώθηκε για δύο εβδομάδες επειδή είχε έρθει σε επαφή με έναν γιατρό που έπασχε από Covid-19. Εκείνο το διάστημα υποβλήθηκε τρεις φορές σε εξετάσεις, αλλά το αποτέλεσμα ήταν αρνητικό.

Με βάση το πρόγραμμά του, ο Στάινμαϊερ επρόκειτο αύριο να παραστεί στην Έκθεση Βιβλίου της Φραγκφούρτης για να απονείμει το Βραβείο Ειρήνης των Γερμανών βιβλιοπωλών.

Πηγή: ΑΠΕ