Μήνας: Ιούνιος 2020

«Σαν τους θεούς!» είναι ο εμβληματικός τίτλος που σηματοδοτεί την αρχή του εξασέλιδου ειδικού αφιερώματος για τη Νάξο και τις ποδηλατικές διαδρομές της από την «βίβλο» του ηλεκτρικού ποδηλατικού τουρισμού στη Γερμανία, E-bike Touren Magazin.

Τα αρχαία μνημεία που συναντάει κανείς στη διαδρομή του, η μυθολογία που «συνοδεύει» τον ποδηλάτη σε κάθε του στάση, η άγρια φυσική ομορφιά και οι γαλαζοπράσινες ακτές που λειτουργούν ως «σειρήνες» για τον ποδηλάτη, είναι μερικά από τα στοιχεία που καθιστούν τη Νάξο έναν ιδανικό προορισμό για τους Γερμανούς ταξιδιώτες, λάτρεις των δραστηριοτήτων.

Το περιοδικό καταγράφει και αποτυπώνει σε χάρτη εναλλακτικές διαδρομές, περιγράφει τα βασικά χαρακτηριστικά τους και παρακινεί τους Γερμανούς να βάλουν στο «χάρτη των προτιμήσεων τους» το νησί των θεών που μπορούν να επισκεφτούν, είτε νωρίς πριν το καλοκαίρι, είτε ακόμη και μετά το τέλος της σεζόν προς το φθινόπωρο.

Οι δημοσιογράφοι που επισκέφτηκαν το μεγαλύτερο νησί των Κυκλάδων έπειτα από πρόσκληση του Δήμου Νάξου & Μικρών Κυκλάδων πέρυσι το καλοκαίρι σε συνεννόηση με εξειδικευμένους συμβούλους, εξυμνούν την ποιότητα των υπηρεσιών του προορισμού σε επίπεδο διαμονής, εστίασης, αναψυχής αλλά και κουλτούρας.

Στο πλαίσιο της ίδιας συνεργασίας θα ακολουθήσουν νέα σχετικά άρθρα για τη στόχευση μίας πολύ σημαντικής ομάδας ταξιδιωτών. «Η τακτική μας ως Δήμος είναι να συμβάλουμε στην επιμήκυνση της σεζόν ειδικά για το φετινό δύσκολο καλοκαίρι και παράλληλα να στοχεύσουμε σε ομάδες ειδικού ενδιαφέροντος που με κίνητρο τους το πάθος για τα hobby τους και τις αθλητικές δραστηριότητες που προσφέρουμε σε συνδυασμό με τη αυθεντική φιλοξενία μας, να νοιώσουν τη Νάξο ως το νέο τους σπίτι!» δήλωσε ο αντιδήμαρχος τουρισμού Βαγγέλης Κατσαράς.

Η πανδημία του κορονοϊού αναζωπυρώνει την συζήτηση για τον αν οι ιοί αποτελούν ιδιοκτησία μίας χώρας και αν οι χώρες είναι υποχρεωμένες να μοιράζονται βιολογικά δείγματα και επιστημονικά δεδομένα που αποτελούν το κλειδί για την ανάπτυξη εμβολίων και θεραπειών.

Περισσότερα από 6,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι έχουν προσβληθεί από την COVID-19 σε ολόκληρο τον κόσμο, σύμφωνα με απολογισμό του Reuters.

Η Κίνα, όπου εμφανίσθηκε ο νέος κορονοϊός τον περασμένο χρόνο, κοινοποίησε τα στοιχεία της γονιδιακής ακολουθίας του νέου κορονοϊού στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στις αρχές του Ιανουαρίου.

Αυτό έδωσε την δυνατότητα στα εργαστήρια σε ολόκληρο τον κόσμο να αρχίσουν την ανάπτυξη τεστ, θεραπειών και εμβολίων.

Από τότε, ωστόσο, έχει ξεσπάσει ένας πόλεμος λέξεων σχετικά με το ποιος θα έχει πρόσβαση σε θεραπείες και εμβόλια πρώτος και κατακραυγή για τις πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η κυβέρνηση των ΗΠΑ προσπάθησε να εξασφαλίσει πρόσβαση σε εμβόλιο που αναπτύσσεται από την γερμανική εταιρεία βιοτεχνολογίας CureVac.

«Από ηθική απόψεως είναι λανθασμένο να σκέφτεται κανείς ότι κάποιος έχει ισχυρότερο δικαίωμα πρόσβασης σε ένα εμβόλιο, διότι τυχαίνει να ζει σε μία πλούσια χώρα», δηλώνει ο Eccleston-Turner, εκ των συγγραφέων πρόσφατης μελέτης με θέμα την κυριαρχία επί των ιών.

Το διεθνές νομικό σύστημα ενθαρρύνει τις χώρες να αντιμετωπίζουν τους ιούς ως «πόρους που ανήκουν στην κυριαρχία τους και μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και συναλλαγής με αντάλλαγμα μελλοντικά υγειονομικά αγαθά, όπως είναι τα εμβόλια», δήλωσε στην Thomson Reuters Foundation.

«Πρέπει να απομακρυνθούμε από το μοντέλο αυτό κινούμενοι προς ένα άλλο σύμφωνα με το οποίο οι ιοί και τα υγειονομικά αγαθά που αναπτύσσονται αντιμετωπίζονται ως δημόσια αγαθά, ως προς τα οποία όλοι στον κόσμο έχουν ισότιμα δικαιώματα και πρόσβαση», δηλώνει ο Eccleston-Turner, λέκτορας του Keele University της Βρετανίας.

Τυφλό σημείο

Οι χώρες έχουν συγκρουσθεί κατά το παρελθόν για δείγματα ιών και για την πρόσβαση στα εμβόλια, κυρίως κατά την διάρκεια της κρίσης του AIDS και της επιδημίας του Εμπολα.

Το 2007, η Ινδονησία σταμάτησε να κοινοποιεί δείγματα του ιού των πτηνών H5N1, φοβούμενη ότι πλούσιες χώρες θα αναπτύξουν εμβόλια με βάση τα στελέχη αυτά, για να τα πουλήσουν στην συνέχεια σε υψηλές τιμές.

Η Ινδονησία ξεκίνησε να μοιράζεται και πάλι δείγματα ιών αφού ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δεσμεύθηκε για την ενίσχυση της παραγωγής εμβολίων στις φτωχότερες χώρες, αλλά η αντιπαράθεση επανέφερε στο προσκήνιο το πρόβλημα της κοινοποίησης επιστημονικών δεδομένων και βιολογικών δειγμάτων.

Η Σύμβαση του ΟΗΕ για την Βιοποικιλότητα (1992) και το Πρωτόκολλο της Nagoya (2012) για την πρόσβαση και την κατανομή ωφελειών αναγνωρίζουν αμφότερες την κυριαρχία των χωρών επί γενετικών πόρων, χωρίς υποχρέωση κοινοποίησής τους, ακόμη και σε περίπτωση υγειονομικής έκτακτης ανάγκης.

«Η απουσία σαφούς νομικής υποχρέωσης για κοινοποίηση στοιχείων αποτελεί τυφλό σημείο του διεθνούς δικαίου και διακυβέρνησης, θέτοντας εμπόδια στην αντιμετώπιση πανδημιών και την επιστημονική πρόοδο», γράφει ο Eccleston-Turner σε μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Μάιο στην επιθεώρηση Science.

Ομως, «ο περιορισμός της πρόσβασης σε πόρους με βάση την εθνική κυριαρχία μπορεί να είναι ένας από τους λίγους μοχλούς πίεσης που διαθέτουν οι αναπτυσσόμενες χώρες που ελπίζουν να διαπραγματευθούν μία δίκαιη και ισότιμη πρόσβαση σε διαγνωστικά μέσα, θεραπείες και εμβόλια», τονίζει.

Το ζήτημα της ιδιοκτησίας των δεδομένων –και όχι μόνο επιστημονικών δεδομένων– εξετάσθηκε λεπτομερώς κατά την διάρκεια της κρίσης του κορονοϊού, καθώς οι χώρες επιστράτευσαν ψηφιακές τεχνολογίες για να αντιμετωπίσουν τον ιό, ενώ ειδικοί προειδοποιούν για παραβίαση ψηφιακών δικαιωμάτων λόγω της εισβολής στην ιδιωτική σφαίρα και την αύξηση της παρακολούθησης.

Αλλά, ακόμη και η ιδέα της κυριαρχίας επί δεδομένων «είναι απατηλή», δηλώνει ο Martin Tisne, διευθυντής του φιλανθρωπικού οργανισμού Luminate, που ασχολείται με θέματα ψηφιακών δικαιωμάτων.

«Η COVID-19 αποτελεί δημόσια βλάβη· θα την πολεμήσουμε δημιουργώντας ένα δημόσιο αγαθό. Τα δεδομένα, τα μοντέλα και το software που χρησιμοποιούνται στην αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19 πρέπει να είναι όσο πιο ανοικτά γίνεται».

Υποχρεωτική κοινοποίηση δεδομένων

Η πανδημία του κορονοϊού έχει οξύνει υπάρχουσες ανισότητες και έχει φέρει στο φως το ευάλωτο των μη προνομιούχων πληθυσμών, περιλαμβανομένων των φτωχών στρωμάτων των πόλεων, των αυτοχθόνων λαών και των μεταναστών εργατών, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το χάσμα ανάμεσα στις πλούσιες και τις φτωχές χώρες είναι εμφανές στα πάντα, από τις υποδομές της εφαρμογής καραντίνας μέχρι τα μέτρα ανακούφισης, ενώ υπάρχουν οι φόβοι ότι τα «διαβατήρια ανοσίας» που θα δώσουν την δυνατότητα στους ανθρώπους να ταξιδεύουν ή να εργάζονται, θα αυξήσουν ακόμη περισσότερο τις ανισότητες.

Για τον λόγο αυτόν, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας πρέπει να διασφαλίσει «υποχρεωτική παγκόσμια κοινοποίηση» της γνώσης που συνδέεται με την COVID-19 και των δεδομένων, «με την ανάγκη να έχει προτεραιότητα έναντι της οικονομικής δυνατότητας», έγραψαν 150 πανεπιστημιακοί, πρώην αρχηγοί κρατών και αξιωματούχοι του ΟΗΕ στην ανοικτή επιστολή που δημοσίευσαν τον περασμένο μήνα.

«Η απαίτηση για ελεύθερη πρόσβαση σε εμβόλια, δεδομένα και θεραπείες βασίζεται στην εμπειρία των ειδικών των τομέων της υγείας και της ανάπτυξης σύμφωνα με την οποία η άρνηση πρόσβασης είναι ένα σοβαρό πρόβλημα στην αντιμετώπιση μίας υγειονομικής κρίσης», λέει η Purnima Mane, πρώην επικεφαλής του μη κερδοσκοπικού οργανισμού υγείας Pathfinder International που υπέγραψε την ανοικτή επιστολή.

«Αυτή είναι περίπτωση κατά την οποία σε μία πανδημία φτωχές χώρες και πληθυσμοί δεν έχουν πρόσβαση στις ωφέλειες της ανάπτυξης και της προόδου», προσθέτει.

Η οργάνωση Luminate χρηματοδοτεί πρόγραμμα του Open Data Institute (ODI) με στόχο να γίνουν ανοικτά όλα τα δεδομένα που έχουν σχέση με τον κορονοϊό, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν «γρήγορα και χωρίς περιορισμούς από εκείνους που τα χρειάζονται περισσότερο, προς όφελός όλων».

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει δημιουργήσει το COVID-19 Technology Access Pool, με την υποστήριξη και άλλων διεθνών θεσμών και 30 χωρών με στόχο την ανάπτυξη εμβολίων, τεστ, θεραπειών και άλλων τεχνολογιών υγείας με ανοικτή πρόσβαση όλων.

Αλλά, την στιγμή που κατά την κρίση του κορονοϊού υπήρξαν πολλά παραδείγματα ταχείας κοινοποίησης δεδομένων, τονίσθηκε επίσης η πραγματικότητα που συνίσταται στο ότι «χώρες πιθανόν να μην είναι πρόθυμες να απεμπολήσουν την κυριαρχία τους επί πηγών παθογένειας και των συνδεόμενων με αυτές στοιχείων της γονιδιακής ακολουθίας», επισημαίνει ο Eccleston-Turner.

Αυτό που χρειάζεται είναι ένα νομικό πλαίσιο που θα καθιστά τις πηγές αυτές διαθέσιμες για έρευνα και ανάπτυξη», λέει.«Είναι κατανοητό ότι οι χώρες θα θελήσουν να χρησιμοποιήσουν αυτόν τον μοχλό πίεσης για να κερδίσουν ισότιμη πρόσβαση στους αναγκαίους και πεπερασμένους πόρους», λέει η Jeni Tennison, αντιπρόεδρος του Open Data Institute (ODI).

Αλλά, η παρακράτηση δεδομένων είναι «σαν να βάζεις τα χέρια σου να βγάζεις τα μάτια σου».

«Δραπέτευσε» από την Ελλάδα, βρήκε καταφύγιο στην Αυστραλία και τώρα οι επιστήμονες ετοιμάζονται να εξαπολύσουν εναντίον του, τον φυσικό του …εξολοθρευτή!

Ο «εργάτης του πεύκου» Marchalina hellenica (Hemiptera, Margarodidae), ένα ενδημικό έντομο της Ελλάδας και της Τουρκίας, εντοπίστηκε το 2014 για πρώτη φορά σε πεύκα στην ευρύτερη περιοχή της Μελβούρνης και της Αδελαΐδας δημιουργώντας σημαντικά προβλήματα. «Και ενώ στη χώρα μας είναι ένα εξαιρετικά ωφέλιμο έντομο αφού από τις μελιτώδεις εκκρίσεις του παράγεται το πευκόμελο και σπάνια δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην υγεία των πεύκων, δεν συνέβη το ίδιο όταν βρέθηκε σε νέο περιβάλλον. Στην Αυστραλία δηλαδή, το έντομο Marchalina hellenica αποτελεί ένα εισβλητικό/ξενικό είδος, το οποίο επειδή δεν έχει φυσικούς εχθρούς, μπορεί να νεκρώσει τα δέντρα», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ερευνητής- εντομολόγος του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης (ΕΛΓΟ Δήμητρα) Δημήτρης Αβτζής, ο οποίος σε συνεργασία με την CAB International (Centre for Agriculture and Bioscience International) και τις αρχές της Αυστραλίας, ξεκίνησαν μελέτη με στόχο τη βιολογική καταπολέμηση του εντόμου.
Σημειώνεται ότι η παρουσία του εντόμου M. hellenica (κοινώς βαμβακάδας) στα ελληνικά πευκοδάση χρονολογείται τουλάχιστον από τον 18ο αιώνα. Το έντομο είναι κίτρινου χρώματος και απομυζά χυμούς από το πεύκο, παράγοντας μελιτώδεις εκκρίσεις.
«Για τη βιολογική της καταπολέμηση, στραφήκαμε στους φυσικούς της εχθρούς στην περιοχή της φυσικής της εξάπλωσης και ανάμεσα στα διάφορα είδη που αναγνωρίσαμε, εντοπίσαμε το δίπτερο Neoleucopis kartliana (Diptera, Chamaemyiidae) που έχει μπει στο στόχαστρό μας καθώς φαίνεται ότι συμβάλει στο να μην έχουμε μεγάλα προβλήματα από M. hellenica στην Ελλάδα. Το είδος λοιπόν αυτό είναι υπό μελέτη και προσπαθούμε πλέον να ιδρύσουμε μια εκτροφή του σε εργαστηριακές συνθήκες, κάτι που θα μας επιτρέψει να γνωρίσουμε σε ακόμη μεγαλύτερο βάθος τις προτιμήσεις του, προτού το συμπεριλάβουμε σε πρόγραμμα βιολογικής καταπολέμησης στην Αυστραλία», αναφέρει ο κ. Αβτζής.
Όσον αφορά στο γεγονός ότι η M. hellenica είναι ξενικό είδος στην Αυστραλία και για την καταπολέμησή της προτείνεται ένα άλλο, επίσης ξενικό έντομο, ξεκαθαρίζει ότι πρόκειται για μια συνηθισμένη πρακτική, η οποία όμως προτού εφαρμοστεί θα έχει πρώτα μελετηθεί επαρκώς. «Μόνο με την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρχουν αρνητικές συνέπειες», προσθέτει, «θα ακολουθήσει συντονισμένα και ελεγχόμενα, η ένταξη του εν λόγω εντόμου στο πρόγραμμα βιολογικής καταπολέμησης της M. hellenica στην Αυστραλία».
«Από τη στιγμή που κάποιο είδος εισβάλλει σε άλλη χώρα και εγκαθίσταται με επιτυχία, είναι σχεδόν αδύνατο να εξαφανιστεί εντελώς, γι’ αυτό και το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να κρατάμε τον πληθυσμό του σε χαμηλά επίπεδα», καταλήγει ο κ. Αβτζής.