Μήνας: Ιούνιος 2020

Ανώτερο εκπαιδευτικό επίπεδο και υψηλότερες εισοδηματικά ομάδες είναι αυτές που σχεδόν στο σύνολό τους αξιοποιούν καθημερινά το διαδίκτυο, όπως προκύπτει από World Internet Project για το 2019 που δημοσιοποίησε η διαΝΕΟσις.

Από αυτή προκύπτει ότι η χρήση του διαδικτύου στη χώρα μας αυξάνει διαρκως. Εφτασε πλέον το 71% του πληθυσμού καταγράφοντας άνοδο 8,8 ποσοστιαίων μονάδων έναντι της τελευταίας μέτρησης το 2017.
Όπως προκύπτει δε οι χρήστες αξιοποιούν όλο το εύρος των υπηρεσιών:

• • Οι πιο δημοφιλείς χρήσεις του διαδικτύου μεταξύ των Ελλήνων χρηστών αφορούν σε επικοινωνιακές δραστηριότητες, όπως η ανταλλαγή ηλεκτρονικής αλληλογραφίας και η ανταλλαγή μηνυμάτων σε άμεσο χρόνο. Το 75,7% των χρηστών δηλώνουν ότι ανταλλάσσουν μηνύματα με τον τρόπο αυτό καθημερινά. Παρομοίως, το 63,3% των χρηστών δηλώνουν ότι ελέγχουν τον λογαριασμό του ηλεκτρονικού τους ταχυδρομείου τουλάχιστον μία φορά ή πολλές φορές την ημέρα.
• • Άλλες δημοφιλείς χρήσεις περιλαμβάνουν τις τηλεφωνικές κλήσεις μέσω διαδικτύου, καθώς 40,1% των χρηστών αναφέρουν ότι κάνουν τηλεφωνικές κλήσεις τουλάχιστον μία φορά την ημέρα και 25,7% μία φορά την εβδομάδα. Χρήσεις που αφορούν δραστηριότητες σε ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, όπως η δημοσίευση μηνυμάτων και σχολίων και η κοινοποίηση/ αναδημοσίευση περιεχομένου, αναφέρονται λιγότερο συχνά.
• • Οι Έλληνες χρήστες δηλώνουν σε ποσοστό 29% ότι ανατρέχουν στο διαδίκτυο για αναζήτηση πληροφοριών για ιατρικά θέματα τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα και σε ποσοστό 27,8% μία φορά τον μήνα. Οι λιγότερο δημοφιλείς δραστηριότητες επί του παρόντος, σε σχέση με την εύρεση πληροφοριών στο διαδίκτυο, είναι η αναζήτηση ταξιδιωτικών πληροφοριών καθώς και η αναζήτηση πληροφοριών για θέσεις εργασίας και ευκαιριών απασχόλησης.
• • Αναμφίβολα, οι χρήσεις του διαδικτύου με σκοπό την εύρεση πληροφοριών περιλαμβάνουν κατά κύριο λόγο την αναζήτηση ειδησεογραφικού περιεχομένου. Συγκεκριμένα, το 63,4% των χρηστών ανατρέχουν καθημερινά στο διαδίκτυο για την αναζήτηση της επικαιρότητας, τοπικών, εθνικών ή διεθνών ειδήσεων. Το διαδικτυακό κοινό διεκδικεί πιο πλουραλιστική ενημέρωση διαβάζοντας ειδήσεις από 5 με 6 ενημερωτικές ιστοσελίδες την εβδομάδα κατά μέσο όρο (δηλαδή χρησιμοποιεί περισσότερες πηγές από ό,τι συμβαίνει σε όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες του δείγματος).
• • Όσον αφορά στις ψυχαγωγικές χρήσεις του διαδικτύου, ιδιαίτερα δημοφιλείς δραστηριότητες μεταξύ των Ελλήνων χρηστών είναι η αναζήτηση μουσικής και βίντεο, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των χρηστών «κατεβάζουν» ή ακούνε μουσική και «κατεβάζουν» ή παρακολουθούν βίντεο, με περίπου το ένα δεύτερο εξ αυτών να επιδίδεται σε αυτές τις χρήσεις σε καθημερινή βάση και πολλές φορές μέσα στην ημέρα (Γράφημα 30). Το ποσοστό αυτό είναι από τα υψηλότερα συγκρινόμενο με τα αντίστοιχα άλλων χωρών που συμμετέχουν στο WIP. Ακόμα, αρκετά δημοφιλής δραστηριότητα είναι τα ψυχαγωγικά παιχνίδια (online games) που προσφέρονται στο διαδίκτυο.
• • Η χρήση του διαδικτύου για συναλλαγές μεταξύ των Ελλήνων χρηστών είναι σχετικά περιορισμένη, με αυξητικές όμως τάσεις. Το 51% δηλώνει ότι εξοφλεί ηλεκτρονικά ή χρησιμοποιεί τις ηλεκτρονικές τραπεζικές υπηρεσίες (π.χ. web banking) τουλάχιστον μία φορά το μήνα, ενώ εκείνοι που αναφέρουν ότι δεν έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ ηλεκτρονικές υπηρεσίες ανέρχονται σε ποσοστό 37,3%. Ωστόσο, στην αντίστοιχη μέτρηση προηγούμενων ετών, σχεδόν το 60% των χρηστών ανέφερε ότι δεν είχε πραγματοποιήσει ποτέ διαδικτυακές ηλεκτρονικές συναλλαγές. Περιορισμένη είναι η χρήση του διαδικτύου για σύγκριση τιμών προϊόντων ή υπηρεσιών (29,1% δηλώνει χρήση μία φορά τον μήνα και 21,4% εβδομαδιαίως) καθώς και για ταξιδιωτικές κρατήσεις.

Σε ότι αφορά τις συνδέσεις ποσοστό 84,3% των μακροχρόνιων χρηστών, με περισσότερα από δέκα έτη εμπειρίας, δηλώνουν ότι συνδέονται με το διαδίκτυο σε καθημερινή βάση μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών. Σχεδόν ίδιο ποσοστό (81,8%) δηλώνει ότι συνδέεται μέσω κινητών τηλεφώνων και μόνο το 27,8% μέσω συσκευών τύπου tablet. Ωστόσο, όπως σημειώνεται οι έμπειροι χρήστες (5-10 έτη εμπειρίας) είναι οι πιο δραστήριοι στο να συνδέονται με το διαδίκτυο μέσω κινητών τηλεφώνων καθώς το ποσοστό καθημερινής πρόσβασης προσεγγίζει το 85,2%, υπερβαίνοντας το ποσοστό των μακροχρόνιων χρηστών του διαδικτύου. Το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι οι έμπειροι χρήστες του διαδικτύου είναι νεαρά στην ηλικία άτομα σε σχέση με τους μακροχρόνιους χρήστες.

Οι μακροχρόνιοι χρήστες εμφανίζουν το υψηλότερο ποσοστό σχετικά με την καθημερινή χρήση συσκευών τύπου tablet, ενώ παραπάνω από τους μισούς λιγότερο έμπειρους χρήστες δηλώνουν ότι ποτέ δεν χρησιμοποιούν συσκευές τύπου tablet για να έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο. Επίσης, οι χρήστες σε ποσοστό 30,7% συνδέονται με το διαδίκτυο μέσω άλλης σύνδεσης, φιλικού ή γειτονικού σπιτιού, ενώ περίπου ο ένας στους τέσσερις δηλώνει ότι χρησιμοποιεί δημόσιους χώρους ασύρματης (Wi-Fi) πρόσβασης στο διαδίκτυο (24%). Η σύνδεση με το διαδίκτυο από δημόσιους χώρους, όπως λ.χ. βιβλιοθήκες και ίντερνετ καφέ, φαίνεται να είναι λιγότερο διαδεδομένη (ποσοστό 15,9%).

Τον Νοέμβριο του 2015, ο θάνατος του Τζαμάρ Κλαρκ από πυρά αστυνομικών της Μινεάπολις πυροδότησε μια συζήτηση για φυλετική και οικονομική ανισότητα που αποτέλεσε πρόκληση για την προοδευτική εικόνας της πόλης ενώ οδήγησε τους επικεφαλής των τοπικών επιχειρήσεων να στηρίξουν τις προσπάθειες για ορθότερο επιμερισμό στα οφέλη που απολάμβανε μια ευημερούσα μεσοδυτική Πολιτεία.

Πέντε χρόνια αργότερα, η δολοφονία του Τζορτ Φλόιντ άνοιξε και πάλι αυτές τις πληγές και τόνισε μια αυξανόμενη πανεθνικά ανησυχία: τα τελευταία λίγα χρόνια οικονομικής ανάπτυξης υπήρξαν κέρδη για τις οικογένειες χαμηλού εισοδήματος, αλλά η όποια ελπίδα για διαρκή μείωση του οικονομικού χάσματος ίσως βραχυκύκλωσε λόγω της πανδημίας του κορονοϊού και του επακόλουθου οικονομικού κραχ που επηρέασε ιδιαίτερα τις μειονότητες.

Ο θάνατος του Φλόιντ υπό αστυνομική κράτηση στη Μινεάπολις την περασμένη εβδομάδα ίσως αποτέλεσε τον καταλύτη για την οργή που ξέσπασε και πυροδότησε διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα, αλλά ουσιαστικά ήταν το τρίτο σημαντικό σοκ που πλήττει τη χώρα μέσα σε τρεις μήνες, δήλωσε η Τουάνα Μπλακ, διευθύνουσα σύμβουλος του Center for Economic Inclusion (CEI) της Μινεσότα, μιας ομάδας που γεννήθηκε μέσα από αυτές τις επιχειρηματικές δεσμεύσεις που εξαγγέλθηκαν πριν από πέντε χρόνια.

Πριν από την πρόσφατη αύξηση της ανεργίας, «είδαμε το χάσμα στην απασχόληση να κλείνει με ταχείς ρυθμούς», δήλωσε η Μπλακ. Αλλά «συνδέεις τους ανθρώπους με χαμηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας και τώρα τους εκτοπίζεις…Ελπίζω να μην δώσουμε μόνο λύση στην ποινική δικαιοσύνη, αλλά και σε ό,τι χρειάζεται για να έχουμε οικονομική και κοινωνική δικαιοσύνη».

Σε κάθε περίπτωση, είναι κάτι περίπλοκο. Η ένταση για τον τρόπο που η αστυνομία αντιμετωπίζει τους Αφροαμερικανούς υποβόσκει σε καλές και κακές οικονομικά περιόδους. Αλλά για την οικονομία, η πορεία της πανδημίας και ο οικονομικός αντίκτυπος τονίζουν πόσο λίγα έχουν αλλάξει σε μια δεκαετία ανάπτυξης, που φάνηκε να προσφέρει τουλάχιστον την πιθανότητα προόδου σε ό,τι αφορά τη μείωση των φυλετικών οικονομικών διακρίσεων.

Το μέσο οικογενειακό εισόδημα άρχισε επιτέλους να αυξάνεται το 2015, αλλά το μέσο οικογενειακό εισόδημα για τους μαύρους παραμένει στο 61% εκείνου των λευκών. Στη Μινεάπολις είναι ακόμα χαμηλότερο, περίπου στο 44%.

Η άνθηση της χρηματιστηριακής αγοράς το 2009-2020 και η αύξηση της αξίας των ακινήτων δεν κατάφεραν να βελτιώσουν το συνολικό πλούτο των Αφροαμερικανών, που αντιστοιχούν περίπου στο 13% του αμερικανικού πληθυσμού, αλλά μόνο στο 4,2% της καθαρής αξίας των περιουσιακών στοιχείων των νοικοκυριών, σύμφωνα με στοιχεία της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας (Fed). Το ποσοστό αυτό ήταν 3,8% το 1989. Για τους Ισπανόφωνους, τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα, με πάνω από το 18% του πληθυσμού των ΗΠΑ να έχουν μόλις το 31% του πλούτου των νοικοκυριών.

‘ΚΑΜΙΑ ΠΡΟΟΔΟΣ’

Και οι δύο αυτές ομάδες έχουν υποστεί τεράστιο πλήγμα από τις απολύσεις που προκάλεσε η αναστολή λειτουργίας επιχειρήσεων, που στόχο είχε να ανακόψει την εξάπλωση του κορονοϊού, και το κραχ στη ζήτηση μεταξύ των καταναλωτών που έμειναν κλεισμένοι στο σπίτι τους.

Σύμφωνα με στοιχεία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης από τον Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο, η απασχόληση στους Ισπανόφωνους μειώθηκε περισσότερο από 25%. Για τους μαύρους, το ποσοστό ήταν 17,6%, πιο μέτριο και πάλι υψηλότερο από το 15,5% για τους λευκούς.

Αυτό εντάσσεται στην πρακτική του να απολύονται πρώτοι οι εργαζόμενοι με λιγότερο χρόνο εργασίας συγκριτικά με τους παλαιότερους, που είναι γνώριμη στους εργατολόγους και τους οικονομολόγους και θεωρείται ένας από τους λόγους για την έλλειψη προόδου στη μείωση του χάσματος πλούτου και εισοδήματος. Σε αυτή την περίπτωση, οφείλεται επίσης στη μονομέρεια του οικονομικού σοκ του κορονοϊού που έπληξε περισσότερο τις χαμηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας στον τομέα των υπηρεσιών, την εστίαση και τη φιλοξενία, όπου οι μειονότητες αποτελούν μεγαλύτερο μέρος του εργατικού δυναμικού.

Το σοκ στη Μινεσότα δεν ήταν διαφορετικό σε σχέση με περιοχές στον αμερικανικό Βαθύ Νότο, σύμφωνα με σύγκριση που έκανε το Reuters σε στοιχεία των ομοσπονδιακών υπηρεσιών για την απασχόληση σε φυλετική βάση παράλληλα με δημογραφικές πληροφορίες για αιτούντες επίδομα ανεργίας, που υποβλήθηκαν από την Πολιτεία τον Απρίλιο.

Οι Αφροαμερικακοί αντιστοιχούν περίπου στο 57% του απασχολούμενου πληθυσμού στη Μινεσότα το 2019, αλλά πάνω από το 8% αυτών υπέβαλαν αίτηση για επίδομα ανεργίας τον Απρίλιο.

Αν και ακόμα συνεχίζουν να κυριαρχούν οι λευκοί, τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του πληθυσμού γύρω από τη Μινεάπολις, τη μεγαλύτερη πόλη στην πολιτεία της Μινεσότα, έχουν αλλάξει με ταχείς ρυθμούς τις τελευταίες δεκαετίες. Για παράδειγμα είναι πλέον πιο ανοικτή σε πρόσφυγες από τη Σομαλία. Η πόλη είναι σήμερα κατά 20% περίπου μαύρη και κατά 10% Ισπανόφωνη.

Οι μη αστικές περιοχές της Μινεάπολις ψήφισαν σε μεγάλο ποσοστό υπέρ του Ρεπουμπλικάνου Ντόναλντ Τραμπ το 2016, αλλά η Πολιτεία συνολικά τάχθηκε υπέρ της Δημοκρατικής Χίλαρι Κλίντον λόγω της ισχυρής στήριξης στην περιοχή της ίδιας της Μινεάπολις.

Η πόλη που επίσης φιλοξενεί μια σειρά μεγάλων αμερικανικών επιχειρήσεων, που είναι γνωστές για το ότι προωθούν την κοινωνία των πολιτών και στηρίζουν προσπάθειες, σαν αυτές στις οποίες πρωτοστατεί η Τουάνα Μπλακ του CEI.

Το ερώτημα είναι εάν ο εκτοπισμός που προκάλεσε ο κορονοϊός, η αύξηση της ανεργίας και ο θάνατος του Φλόιντ θα οδηγήσουν σε αλλαγές που θα κρατήσουν. Αυτές οι επιχειρήσεις θα έχουν σημαντικό ρόλο στο να καθοριστεί ο ρυθμός οικονομικής ανάκαμψης, αλλά και η φύση των θέσεων εργασίας που θα είναι διαθέσιμες στην οικονομία που θα προκύψει.

Αφού η τελευταία ανάκαμψη έκανε τόσο λίγα για να αλλάξει τη δυναμική πλούτου και εισοδημάτων, και ο κορονοϊος κατέδειξε το χάσμα μεταξύ των εργαζομένων που επλήγησαν από την κρίση και αυτών που δεν επηρεάστηκαν, η Μπλακ δήλωσε ότι είναι ώρα να σκεφθεί κανείς τη φύση της αγοράς εργασίας που θα προκύψει από δω και πέρα. Πολλές από τις θέσεις εργασίας «δεν θα επιστρέψουν. Εκπαιδεύουμε τους ανθρώπους για τεχνολογικές θέσεις εργασίας; Για θέσεις εργασίας που δεν επηρεάζονται από την εξέλιξη του αυτοματισμού;» είπε. Την τελευταία δεκαετία, «δεν σημειώσαμε καμία πρόοδο».