Μήνας: Μάιος 2020

«Αυτός δεν είναι ο συνηθισμένος ρυθμός αλλαγής. Η ταχύτητα με την οποία υιοθετείται στην καθημερινότητά μας η τεχνολογική καινοτομία, λόγω των αλλαγών που έχει επιφέρει η πανδημία, είναι πολύ μεγάλη, αν συγκριθεί με το τι συμβαίνει συνήθως. Κατά κάποιον τρόπο γινόμαστε όλοι early adopters (σ.σ. αυτοί που υιοθετούν από τους πρώτους μια τεχνολογία ή προϊόν), με βάση τα πέντε στάδια στην υιοθέτηση καινοτομίας, που διέκρινε το 1962 ο Everett Rogers στην ομώνυμη καμπύλη».

Με τη φράση αυτή, η καθηγήτρια Χρηματοοικονομικής- Τραπεζικής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ Κυριακή Κοσμίδου υπογραμμίζει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, τη μεγάλη ταχύτητα με την οποία υιοθετούνται σήμερα μαζικά, λόγω της πανδημίας, μια σειρά από τεχνολογικές δυνατότητες που προϋπήρχαν μεν, αλλά όλα έδειχναν ότι θα έμπαιναν στην καθημερινότητά μας με πολύ βραδύτερους ρυθμούς: τηλεργασία, διδασκαλία εξ αποστάσεως, ψηφιακές τάξεις, διαδικτυακά συνέδρια, webinars, ηλεκτρονικό εμπόριο, ψηφιακές συναλλαγές και fintech (χρηματοοικονομική τεχνολογία).

Η καμπύλη του Rogers

Σύμφωνα με την καμπύλη του Rogers, η υιοθέτηση της καινοτομίας από μια κοινωνία γίνεται σε πέντε στάδια: την «αυλαία» ανοίγουν οι «καινοτόμοι» (innovators), μόλις το 2,5% του πληθυσμού. Ακολουθούν οι «πρώιμοι χρήστες» (early adopters), που υπολογίζονται στο 13,5%, η «πρώιμη» (early majority) και η «ύστερη πλειονότητα» (late majority), οι οποίες αντιστοιχούν σε ποσοστό 34% του πληθυσμού έκαστη και, τέλος, εκείνοι που καθυστερούν (laggards), το 16% του συνόλου.

Γινόμαστε αναγκαστικά «early adopters»

«Οι early adopters συνήθως είναι άτομα μικρότερης ηλικίας και υψηλότερης μόρφωσης, με ηγετικά χαρακτηριστικά, πρόθυμα να αναλάβουν ρίσκο. Οι αλλαγές που έφερε η πανδημία, έσπρωξαν πολύ περισσότερους από εμάς να γίνουμε αναγκαστικά early adopters, προκειμένου να επιβιώσουμε επαγγελματικά» εξηγεί, προσθέτοντας ότι στις κρίσεις οι αλλαγές επισπεύδονται, αλλά πάντα υπάρχουν και ευκαιρίες (π.χ., οι εταιρείες τεχνολογίας, τροφίμων- ποτών και εφοδιαστικής αλυσίδας εκτιμάται ότι αυξάνουν τα έσοδά τους αυτή την περίοδο).

Η πανδημία αναμένεται να επιταχύνει την ανάπτυξη του fintech

Όλα δείχνουν, λέει, ότι κυβερνήσεις και επιχειρήσεις πρέπει να απεμπλακούν από τη διαπροσωπική επαφή, να δημιουργήσουν ψηφιακές υποδομές, ώστε τα πάντα να μπορούν να γίνονται απομακρυσμένα. Κι εδώ αναδύονται πολλές ευκαιρίες.

Για παράδειγμα, εκτιμά, η πανδημία φαίνεται ότι θα επιταχύνει και στην Ευρώπη την ανάπτυξη του «ψηφιακού χρήματος» και όλων των δραστηριοτήτων γύρω από το fintech, που χρησιμοποιούνται ήδη ευρέως στην Κίνα.

«Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο ιός παραμένει ενεργός για αρκετές ώρες πάνω σε επιφάνειες και άρα πάνω στα μετρητά. Ήδη, παρατηρείται σημαντική αύξηση των ψηφιακών συναλλαγών στη διάρκεια της πανδημίας κι αυτή η τάση πιθανότατα θα συνεχιστεί» εκτιμά, υπενθυμίζοντας πως ήδη πριν από την πανδημία, οι τράπεζες και στην Ελλάδα είχαν αρχίσει να εξαλείφουν σταδιακά παραδοσιακές λειτουργίες κι υπηρεσίες (πχ, πολλές συναλλαγές που γίνονταν στο γκισέ), να τις μετατρέπουν σε ψηφιακές και να αποκτούν e-branches.

Η αύξηση της ζήτησης ψηφιακών υπηρεσιών, λόγω της πανδημίας, αναμένεται να δώσει μεγάλη ώθηση στην αλλαγή αυτή, αυξάνοντας τις ηλεκτρονικές συναλλαγές και το fintech, σε μια περίοδο που οι καταναλωτές μπορούν ήδη να χρησιμοποιήσουν τα ψηφιακά πορτοφόλια στο smarthphone τους -χωρίς να χρειάζονται όχι απλά μετρητά, αλλά ούτε καν κάρτα…

Προσοχή στους κινδύνους

Η κ. Κοσμίδου προειδοποιεί πάντως ότι η απότομη αυτή μετάβαση στη νέα εποχή κρύβει κινδύνους, για αυτό και -παρά την ταχύτητα των αλλαγών και εξαιτίας αυτής- χρειάζεται να τρέξει ταχύτατα και η κατάρτιση του αναγκαίου θεσμικού/ρυθμιστικού πλαισίου, για την προστασία ιδιωτών, επενδυτών, επιχειρήσεων και του χρηματοπιστωτικού τομέα.

«Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει ήδη προχωρήσει όσον αφορά το κομμάτι του fintech, μέσω των ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών και αποτελεί κόμβο καινοτομίας. Επιπρόσθετα, ήδη προωθείται το άνοιγμα τραπεζικού λογαριασμού χωρίς φυσική παρουσία. Έχει αλλάξει ο τρόπος ζωής μας, αλλά πιστεύω ότι αυτή την αλλαγή θα υιοθετηθεί γρήγορα», καταλήγει.

Η αλλαγή στην πράξη

Φροντιστήρια οργανώνουν μαθήματα μέσω διαδικτυακών εφαρμογών. Φωτογράφοι, έχοντας απωλέσει προσωρινά το επαγγελματικό τους αντικείμενο λόγω ματαίωσης εκδηλώσεων, στρέφονται στη διοργάνωση webinars για συναδέλφους τους. Δικηγόροι συνομιλούν με τους εντολείς τους μέσω zoom. Η πανδημία φαίνεται ότι έκανε ακόμα και τους επιφυλακτικούς προθυμότερους να χρησιμοποιήσουν την τεχνολογία και τις εφαρμογές της, ενώ έχει ωθήσει οργανισμούς και υπηρεσίες να την ενσωματώσουν περισσότερο στις καθημερινές συναλλαγές τους.

Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η δικηγόρος Μαρίνα Καλαϊτζή, παρ’ ότι η πλειονότητα των δικηγόρων είναι αρκετά εξοικειωμένοι με τη χρήση της τεχνολογίας στην εργασία τους, συχνά δεν την αξιοποιούν στον απόλυτο βαθμό. Κυρίαρχος λόγος είναι η μη εξοικείωση των εντολέων τους με τη χρήση των ηλεκτρονικών εφαρμογών «και τολμώ να επισημάνω και η μη εμπιστοσύνη τους σε αυτές», λέει.

Φαίνεται, όμως, προσθέτει, ότι σταδιακά όλο και περισσότεροι εντολείς υιοθετούν τη χρήση των ηλεκτρονικών δυνατοτήτων, φυσικά με την παρότρυνση των δικηγόρων. «Πρόβλημα χρόνιο αποτελεί για τον κλάδο μας -και όχι μόνο- η επικοινωνία με τις διάφορες δημόσιες υπηρεσίες, που επίσης αργά αλλά σταθερά φαίνεται να υιοθετούν τη χρήση της τεχνολογίας, έστω και αναγκαστικά λόγω της πανδημίας. Διάβασα με ανακούφιση ότι θα καταργηθεί η χρήση φαξ στις δημόσιες υπηρεσίες επιτέλους», σημειώνει.

«Τηλεραντεβού» δικηγόρων- εντολέων

«Είναι γεγονός», λέει η κ. Καλαϊτζή, «ότι ένας δικηγόρος, αν έχει υπολογιστή και Διαδίκτυο, μπορεί σχεδόν να μεταφέρει στο σπίτι του το πλήθος των εργασιών που πραγματοποιεί στο γραφείο. Σε περιπτώσεις που υπήρξε άμεση ανάγκη επικοινωνίας για συμβουλή με εντολείς μου, τα δια ζώσης ραντεβού αντικαταστάθηκαν από τηλεραντεβού, μέσω ψηφιακών πλατφορμών όπως το zoom και το skype. Σε επίπεδο διευκόλυνσης επικοινωνίας με συνεργάτες, ανακάλυψα αυτές τις μέρες το slack, μια εξαιρετικά καινοτόμο εφαρμογή, που ουσιαστικά αντικαθιστά τον παραδοσιακό τρόπο επικοινωνίας μέσω email, παρέχοντας επίσης τη δυνατότητα για τηλεδιασκέψεις συνεργατών και ανταλλαγή αρχείων», εξηγεί.

Στα θετικά της περιόδου συμπεριλαμβάνει και τη δυνατότητα για περαιτέρω επιμόρφωση σε νομικά θέματα μέσω τηλεδιασκέψεων -η οποία αναπτύχθηκε ευρέως στο διάστημα του lockdown- καθώς και τη δυνατότητα για συμμετοχή σε αξιόλογα webinars και συζητήσεις πανεπιστημίων και φορέων.

Περισσότερη τεχνολογία λόγω πανδημίας και στα δικαστήρια

Στα δε δικαστήρια, παρατηρεί, που στην προ κορονοϊού εποχή, εξαντλούσαν τη χρήση των νέων τεχνολογιών κυρίως στην αποστολή αποφάσεων μέσω email, «με χαρά διαπιστώνουμε, ότι λόγω της ιδιαίτερης κατάστασης, άρχισε -έστω και δειλά- να υιοθετείται και να εφαρμόζεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής αίτησης και παραλαβής, έστω για ορισμένα πιστοποιητικά. Ελπίζω η προσπάθεια να ενταθεί και η δυνατότητα πραγματοποίησης σχεδόν του συνόλου των ενεργειών από δικηγόρους στις υπηρεσίες των δικαστηρίων ηλεκτρονικά, να αποτελεί σύντομα τον κανόνα», καταλήγει.

 Διστακτικά και κοιτάζοντας με επιφύλαξη γύρω τους, βγήκαν από το κλουβί τους για να επανενταχθούν στη φύση, ο Bradley και ο Cooper, τα δύο αρκουδάκια που παρέλαβε μωρά και υποσιτισμένα ο «Αρκτούρος» πριν από περίπου 12 μήνες από μία στάνη, στην Οινόη Κοζάνης. Αφού δυνάμωσαν και διδάχθηκαν από τους φροντιστές τους τα μυστικά της επιβίωσης, ήρθε η ώρα να επιστρέψουν στο σπίτι τους, με τον Bradley να ζυγίζει πλέον 80 κιλά και τον Cooper 67!

Από νωρίς το πρωί του Σαββάτου στήθηκε στις Αγραπιδιές Φλώρινας η διαδικασία για την ομαλή επανένταξη των Bradley και Cooper, ονόματα που τους δόθηκαν από τον «Αρκτούρο» για την αδιαμφισβήτητη, άγρια ομορφιά τους. Τα ζώα ναρκώθηκαν και με τη βοήθεια του κτηνιάτρου Νίκου Πατσινακίδη και του επιστημονικού υπεύθυνου του «Αρκτούρου» Δρ. Αλέξανδρου Καραμανλίδη, προετοιμάστηκαν σταδιακά για την επιστροφή τους στη φύση, έχοντας φτάσει πλέον στην ηλικία των 15 μηνών. Έγιναν όλες οι απαραίτητες εξετάσεις, λήψη δείγματος DNA, μετρήσεις και τοποθέτηση μικροτσίπ και, τέλος, τους τοποθετήθηκε ειδικό κολάρο-πομπός.

Παρών σε όλη την πολύωρη διαδικασία ήταν και ο ιδρυτής και πρόεδρος της οργάνωσης Γιάννης Μπουτάρης, ο οποίος παρακολούθησε, για πρώτη φορά από κοντά, τις απαιτούμενες ενέργειες για την επανένταξη των αρκούδων στην άγρια φύση. «Έχουμε πάρει πλέον τις σχετικές άδειες για να επεκτείνουμε το καταφύγιο στο Νυμφαίο προκειμένου να μεταφερθούν εκεί οι υπόλοιπες αρκούδες που δεν θα μπορέσουν να επανενταχθούν», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Μπουτάρης, εκφράζοντας παράλληλα τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι «ουδέποτε υπήρξε κρατική στήριξη με χρηματοδότηση για το έργο του “Αρκτούρου”, που επαφίεται μόνο στα εισιτήρια των επισκεπτών, στις πωλήσεις των αναμνηστικών και στις προσφορές και δωρεές ιδιωτών και εταιριών».

Μακριά από τις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, τα αρκούδια μεταφέρθηκαν ναρκωμένα σε κλουβί πάνω στην καρότσα φορτηγού και ολιγομελής ομάδα του «Αρκτούρου» τα απελευθέρωσε σε ένα σημείο στο δάσος. Ο Αλέξανδρος Καραμανλίδης άνοιξε το κλουβί, τα αρκούδια ξεπρόβαλαν και πήδηξαν προς την ελευθερία, παραμένοντας ωστόσο για λίγη ώρα στην περιοχή, μάλλον απορημένα για το νέο τους περιβάλλον, προτού εξαφανιστούν τελικά μέσα στο δάσος.

Τα κολάρα που τους τοποθετήθηκαν μεταδίδουν το στίγμα τους κι έτσι η Επιστημονική Ομάδα του «Αρκτούρου» μπορεί να τα παρακολουθεί ολόκληρο το 24ωρο. Μάλιστα, τα πρώτα δείγματα από τις κινήσεις των δύο αρκούδων είναι ενθαρρυντικά. Χωρίστηκαν αμέσως και το καθένα ακολούθησε τη δική του πορεία. Ο Bradley κάλυψε μία αρκετά μεγάλη απόσταση αλλά, αντίθετα, ο Cooper δεν απομακρύνθηκε πολύ, όμως εξακολουθεί να βρίσκεται μέσα σε δασική περιοχή. Χθες το απόγευμα πέρασε έξω από τον οικισμό της Δροσοπηγής Φλώρινας ωστόσο γρήγορα απομακρύνθηκε και πάλι προς το δάσος.

Οι κινήσεις των δύο αρκούδων παρακολουθούνται στενά, ιδιαίτερα τις πρώτες κρίσιμες ημέρες μετά την επανένταξη και η Ομάδα Άμεσης Επέμβασης είναι σε επιφυλακή για να επέμβει σε περίπτωση που κινηθούν πολύ κοντά ή εντός οικισμών.

   Η αρκουδο-μαμά

Κοντά σε όλη τη διαδικασία, βρισκόταν η «μαμά» των αρκούδων, η υπεύθυνη του προγράμματος περίθαλψης του «Αρκτούρου» Μελίνα Αυγερινού, η οποία έχει επιφορτισθεί το μεγάλωμα όλων των νεαρών αρκουδιών, αναλαμβάνοντας και τα πρώτα ταΐσματα με μπιμπερό. Έχοντας μεγαλώσει 15 αρκουδάκια τα τελευταία 12 χρόνια, συνοδεύει πάντα με την ευχή «να μην ξαναγυρίσουν», την επανένταξή τους στην άγρια φύση.

«Πάντα έχω λίγο άγχος πριν από την απελευθέρωση, όμως έχω εμπιστοσύνη στη φύση. Λειτουργεί το ένστικτο των ζώων και τελικά τα καταφέρνουν» λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Αυγερινού. Έχοντας μια δουλειά που πολλές φορές θεωρείται αξιοζήλευτη αφού μεγαλώνει με μπιμπερό τα αρκουδάκια και βρίσκεται κοντά στα αξιολάτρευτα αυτά ζώα, η κ. Αυγερινού ξεκαθαρίζει ότι επιδιώκεται η όσο το δυνατόν λιγότερη ανθρώπινη παρουσία.

«Ακόμη και το τάισμα με μπιμπερό, φροντίζουμε να διαρκεί όσο το δυνατόν λιγότερο και να μαθαίνουν να τρώνε μόνα τους από το δοχείο», εξηγεί. Η περίοδος όπου τα αρκουδάκια έρχονται σε επαφή με ανθρώπινη παρουσία είναι σύντομη και η εκπαίδευσή τους, στη συνέχεια, περιέχει μαθήματα επιβίωσης όπως θα τους έδινε η ίδια η μητέρα τους.

«Μπορεί στην αρχή να αναγνωρίζουν τους φροντιστές τους αλλά μετά, με την απόσταση που κρατούμε, γινόμαστε άνθρωποι και ζώα. Σίγουρα δε, μεγαλώνοντας, δεν μας θυμούνται», εξηγεί η κ. Αυγερινού, απαντώντας σε ερώτηση για το αν οι αρκούδες που μεγάλωσε μπορούν να την «θυμηθούν» αν συναντηθούν ξανά.

«Η ίδια η μαμά-αρκούδα τα διώχνει από κοντά της μόλις μεγαλώσουν για να μπορέσουν να επιβιώσουν μόνα τους. Τώρα, όταν εμείς μεγαλώνουμε ορφανά, διαπιστώνουμε ότι είναι πιο εύκολο όταν είναι δύο μαζί, σαν τον Bradley και τον Cooper, γιατί αλληλεπιδρούν και δεν δένονται με τους ανθρώπους. Βέβαια, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε από τα κολάρα-πομπούς τους όταν απελευθερώνουμε 2 μαζί, παραμένουν για λίγο καιρό παρέα και στη συνέχεια το καθένα τραβάει το δρόμο του. Ειδικά τα αρσενικά, διανύουν μεγάλες αποστάσεις», καταλήγει η υπεύθυνη περίθαλψης.

Άνθρωποι από τη Ρόδο μέχρι τη Θεσσαλονίκη και από την Ξάνθη μέχρι το Βελβεντό Κοζάνης, που είδαν τις ζωές τους να αλλάζουν με ταχύτητα τις τελευταίες εβδομάδες, αξιοποιούν την ευκαιρία που τους δίνουν τα διαδικτυακά σεμινάρια ψυχολογίας που πραγματοποιούνται για πρώτη φορά στην Ελλάδα και αναζητούν εργαλεία διαχείρισης κρίσης, αυτοβελτίωσης, βελτίωσης διαπροσωπικών σχέσεων και τακτικές χαλάρωσης. Στις τελευταίες, τακτικές χαλάρωσης και ευεξίας, θα εστιάσει το επόμενο webinar που θα πραγματοποιηθεί σήμερα, Δευτέρα 4 Μαΐου.

Ο ψυχίατρος Γιώργος Νικολάου, ιδρυτής της start up Soulscan είχε σχεδιάσει να υλοποιήσει σεμινάρια ψυχολογίας με φυσική παρουσία. Ο εγκλεισμός όμως για την προστασία από την πανδημία άλλαξε τα σχέδια. Συνεργάζεται λοιπόν με την εθελοντική δράση Covid-19 Response Greece και τα σεμινάρια έγιναν διαδικτυακά, με θετική ανταπόκριση από εκείνους που τα παρακολουθούν.

«Συμμετέχω στα webinars για να ενδυναμωθώ αυτή την περίεργη περίοδο, να βγω καλύτερη, να μάθω κάτι καινούργιο», εξηγεί στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η 55χρονη Γεωργία από την Ρόδο.

Τα σεμινάρια, από την επιστημονική ομάδα η οποία απαρτίζεται από δύο ψυχολόγους και τον ψυχίατρο κ. Νικολάου, χωρίστηκαν σε οκτώ άξονες: εργαλεία διαχείρισης stress, ισορροπία σχέσεων/επικοινωνία, διαχείριση κρίσης και διαμάχης, υποστήριξη και ειδικά θέματα, υποστήριξη σε φροντιστές ατόμων με ειδικές απαιτήσεις, Θλίψη και αδράνεια, ειδικές προκλήσεις και συνθήκες Covid-19 και χαλάρωση και ευεξία.

«Προσπαθήσαμε να καλύψουμε όλες τις δυνατές ανάγκες που έχουν σχέση με την τωρινή κατάσταση», εξηγεί ο κ. Νικολάου, επισημαίνοντας πως το τελευταίο διάστημα δημιουργήθηκαν από αρκετούς φορείς τηλεφωνικές γραμμές ψυχολογικής στήριξης, καθώς οι ανάγκες είναι αυξημένες. Αυτό που διαφοροποιεί όμως τα σεμινάρια είναι η δυνατότητά τους να απευθυνθούν ταυτόχρονα σε πολλά άτομα. «Στοιχεία από έρευνες δείχνουν ότι ο μισός πληθυσμός έχει κάποιες ανάγκες, οπότε μιλάμε για εκατομμύρια ανθρώπους που θα μπορούσαν να πάρουν βοήθεια. Για εκείνους που είναι εξοικειωμένοι με την τεχνολογία, είναι πολύ προσεγγίσιμο και φιλικό στη χρήση», σημειώνει ο ψυχίατρος.

Πόσο χρήσιμο, όμως μπορεί να είναι ένα ωριαίο σεμινάριο ψυχολογίας; «Πολύ», εκτιμά ο κ. Νικολάου, ο οποίος με ικανοποίηση παρατηρεί ότι υπάρχει έντονη συμμετοχή του κόσμου. Η διάδραση αυτή φαίνεται ότι είναι σημαντική και για τους συμμετέχοντες. Όπως σημειώνει η 47χρονη Γεωργία από τη Θεσσαλονίκη, η οποία συμμετείχε με στόχο την αυτοβελτίωση, το σεμινάριο της φάνηκε ενδιαφέρον «κυρίως επειδή οι συμμετέχοντες έδειξαν διάθεση να είναι ενεργοί και να γίνει μια ενδιαφέρουσα συζήτηση».

«Μάθηση και βελτίωση» είναι και οι λόγοι που συμμετείχε στο σεμινάριο η 52χρονη Αντωνία από το Βελβεντό Κοζάνης, η οποία θα ήθελε να πάρει μέρος και στα επόμενα σεμινάρια, ενώ τους επόμενους κύκλους σεμιναρίων σκοπεύει να παρακολουθήσει και η 19χρονη Γεωργία από την Ξάνθη, αλλά και η 63χρονη Σοφία από την Χαλκίδα, η οποία εξηγεί τον λόγο που παίρνει μέρος. «Έχω την αίσθηση πως κάτι γίνεται καλό και συμμετέχω με κάποιο τρόπο, έστω και λίγο», λέει.

Όπως προκύπτει και από τις δηλώσεις των συμμετεχόντων, η συντριπτική πλειοψηφία είναι γυναίκες, στοιχείο που δεν εκπλήσσει τον κ. Νικολάου. «Είναι παγκόσμιο φαινόμενο. Οι γυναίκες ζητάνε δύο φορές περισσότερο ψυχολογική βοήθεια από τους άντρες. Είναι πιο ανοιχτές μάλλον, με πιο έντονο το εσωτερικό τους βλέμμα. Το ότι οι άντρες δεν αναζητούν βοήθεια, δεν σημαίνει βέβαια ότι δεν τη χρειάζονται», σημειώνει ο κ. Νικολάου.

Το επόμενο δωρεάν webinar που είναι προγραμματισμένο για σήμερα, στις 7μ.μ., έχει στόχο την χαλάρωση και την ευεξία. https://covid19response.gr/project7.html